II SA/SZ 256/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Wojewody, utrzymującą w mocy odmowę sprostowania aktu zgonu z powodu braku wykazania interesu prawnego przez skarżącego oraz naruszenia kolejności prostowania aktów stanu cywilnego.
Skarżący S. F. domagał się sprostowania aktu zgonu M. M., wskazując na błędnie wpisane nazwisko zmarłej i jej męża. Organ pierwszej instancji oraz Wojewoda odmówili sprostowania, uznając, że skarżący nie wykazał interesu prawnego i że dokumenty nie pozwalają na sprostowanie bez wcześniejszego sprostowania aktu małżeństwa. WSA w Szczecinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.
Sprawa dotyczyła skargi S. F. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego, która utrzymała w mocy odmowę sprostowania aktu zgonu M. M. przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w M. Skarżący wskazywał na błędy w nazwisku zmarłej i jej męża, powołując się na dokumenty z Archiwum Państwowego dotyczące męża zmarłej, J. M. Organa administracji odmówiły sprostowania, argumentując, że skarżący nie wykazał interesu prawnego, a przedłożone dokumenty nie pozwalają na sprostowanie aktu zgonu bez wcześniejszego sprostowania aktu małżeństwa, zgodnie z zasadą chronologii prostowania aktów stanu cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał aktualnego interesu prawnego, ponieważ żadne postępowanie spadkowe nie toczyło się w momencie rozpatrywania sprawy, a także że sprostowanie aktu zgonu nie jest możliwe bez wcześniejszego sprostowania aktu małżeństwa, który zawierał dane zgodne z aktami zbiorowymi. Sąd podkreślił, że interes prawny musi być konkretny, aktualny i oparty na normie prawa, a zamiar wszczęcia postępowania spadkowego nie jest wystarczający.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał aktualnego interesu prawnego, ponieważ w momencie rozpatrywania sprawy nie toczyło się żadne postępowanie spadkowe, a jedynie zamiar jego wszczęcia nie jest wystarczający.
Uzasadnienie
Interes prawny musi być aktualny, konkretny i oparty na normie prawa. Sam zamiar wszczęcia postępowania spadkowego, bez jego faktycznego toku lub zobowiązania sądu, nie stanowi wystarczającej podstawy do wykazania interesu prawnego w sprostowaniu aktu stanu cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
p.a.s.c. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Akt stanu cywilnego zawierający dane niezgodne z danymi w aktach zbiorowych, innych aktach stanu cywilnego (dotyczących tej samej osoby lub wstępnych, stwierdzających zdarzenie wcześniejsze) lub zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego, podlega sprostowaniu przez kierownika USC.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa.
Pomocnicze
p.a.s.c. art. 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.
p.a.s.c. art. 35 § ust. 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Sprostowania aktu stanu cywilnego dokonuje się z urzędu, na wniosek osoby, której akt dotyczy, jej przedstawiciela ustawowego, osoby mającej interes prawny lub prokuratora.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji odmawia uwzględnienia wniosku, jeśli istnieją podstawy do jego oddalenia.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Strona może działać przez pełnomocnika.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
k.c. art. 931
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące dziedziczenia ustawowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazał aktualnego interesu prawnego do sprostowania aktu zgonu. Sprostowanie aktu zgonu nie jest możliwe bez wcześniejszego sprostowania aktu małżeństwa, zgodnie z zasadą chronologii prostowania aktów stanu cywilnego. Przedłożone dokumenty dotyczące męża zmarłej nie stanowią wystarczającej podstawy do sprostowania aktu zgonu bez uwzględnienia aktu małżeństwa.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 3, 35 p.a.s.c. oraz art. 7, 77, 80 k.p.a. przez organy administracji. Zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny musi być osobisty, własny, indywidualny, konkretny i aktualny. Samo deklarowanie zainicjowania postępowania sądowego przesądza o braku uzasadnionych podstaw prawnych i faktycznych wykazania interesu prawnego. Poprawienie aktów musi odbywać się w porządku chronologicznym.
Skład orzekający
Katarzyna Sokołowska
przewodniczący sprawozdawca
Wiesław Drabik
sędzia
Joanna Świerzko-Bukowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja pojęcia interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym sprostowania aktów stanu cywilnego oraz zasady chronologii prostowania aktów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku aktualnego postępowania spadkowego i konieczności zachowania kolejności prostowania aktów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z aktami stanu cywilnego i dziedziczeniem, choć jej rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonych zasadach proceduralnych i materialnych.
“Czy błąd w akcie zgonu uniemożliwił spadek? Sąd wyjaśnia, kiedy można liczyć na sprostowanie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 256/25 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2025-07-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-04-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Joanna Świerzko-Bukowska Katarzyna Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/ Wiesław Drabik Symbol z opisem 6052 Akty stanu cywilnego Hasła tematyczne Akta stanu cywilnego Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1378 art. 3, art. 35 ust.1 , art. 35 ust.3, Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant Sekretarz sądowy Emilia Szeliga-Rydzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lipca 2025 r. sprawy ze skargi S. F. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 21 stycznia 2025 r. nr SO-1.6231.8.2024.KS w przedmiocie sprostowania aktu zgonu oddala skargę. Uzasadnienie S. F., dalej jako "skarżący", reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnioskiem z 3 października 2024 r., wystąpił do Urzędu Stanu Cywilnego w M. o sprostowanie aktu zgonu M. M., sporządzonego w Urzędzie Stanu Cywilnego w M., pod nr [...] Wskazał, że w akcie zgonu wpisano błędnie nazwisko zmarłej jako M., a nie M.1. W dokumencie tym wskazano również nieprawidłowe nazwisko męża zmarłej M. zamiast M.1. Skarżący wyjaśnił, że zgłosił się do Archiwum Państwowego w Warszawie o wydanie uwierzytelnionych metryczek dokumentów tożsamości J. M. i M. M., podając jednocześnie daty ich urodzin, dane rodziców, daty i miejsca urodzenia i zgonu. Pismem z dnia 7 października 2023 r. Archiwum udzieliło odpowiedzi, że odnaleziono dokumenty dowodowe wydane J. M.1, urodzonemu w dniu [...] r. w B., imiona rodziców: [...], M. zd. C., sygn. [...]. Jednocześnie przesłano potwierdzone za zgodność z oryginałem reprodukcje dokumentów. Wynika z nich jednoznacznie, że J. M.1 posiadał małżonkę M., nazwisko rodowe Z.. Biorąc pod uwagę, że M. M.1, po zawarciu związku małżeńskiego przybrała nazwisko męża, to w jej akcie zgonu widnieje błędne nazwisko M. i powinno zostać sprostowane. Uzasadniając swój interes prawny w wystąpieniu z wnioskiem o sprostowanie aktu zgonu, skarżący wyjaśnił, że jest spadkobiercą ww. osób i podejmuje działania zmierzające do uregulowania spraw spadkowych po zmarłych. Posiadany przez niego akt zgonu M. M.1 z błędnymi danymi uniemożliwia wszczęcie postępowania spadkowego. Decyzją z 21 października 2024 r., Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w M., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. Z 2024 r., poz. 572 ze zm.), dalej jako "k.p.a." oraz art. 2 ust. 6 w związku z art. 35 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1378 ze zm.), dalej jako "p.a.s.c.", odmówił sprostowania aktu zgonu M. M.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że przedłożone przez skarżącego dokumenty nie dotyczą M. M.. Wyjaśnił, że w myśl art. 35 ust. 1 p.a.s.c. akt stanu cywilnego, który zawiera dane niezgodne z danymi zawartymi w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub z innymi aktami stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego podlega sprostowaniu przez kierownika urzędu stanu cywilnego, który go sporządził. Powołując się na wyrok WSA w Białymstoku z 18 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 774/15, organ I instancji wywiódł, że brzmienie tego przepisu wskazuje na zakres postępowania dowodowego, które kierownik urzędu stanu cywilnego obowiązany jest przeprowadzić, aby ustalić czy można w tym trybie dokonać sprostowania aktu stanu cywilnego. Tylko dokumenty w nim wymienione mogą stanowić podstawę sprostowania aktu stanu cywilnego. Gdy ustalenie prawidłowej treści aktu stanu cywilnego wymaga dokonania ustaleń faktycznych oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego, sprawa powinna zostać rozstrzygnięta w postępowaniu sądowym przed sądem powszechnym. Zgodnie z art. 3 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego tylko akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; a ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Dalej organ podał, że Urząd Stanu Cywilnego w M., w drodze czynności administracyjnych – wyjaśniających, wystąpił do Urzędu Stanu Cywilnego w S. o akt małżeństwa oraz akt urodzenia M. M., ur. [...] r. w miejscowości L. - zgodnie z danymi zawartymi w przypisku do jej aktu zgonu. Po analizie tych dokumentów organ stwierdził, iż brak jest podstaw do sprostowania aktu zgonu. Dane zawarte w: 1) przypisku do aktu urodzenia ww. potwierdzają zawarcie małżeństwa z J. M., 2) akcie małżeństwa zarejestrowanym pod nr [...] dotyczą małżeństwa Pani M. Z. z Panem J. M. ur. [...] r. w B. synem D. M. i M. M. rod. C. . Ślub miał miejsce [...] w m. M.. Złożony przez skarżącego wniosek o sprostowanie aktu zgonu M. M. sporządzonego pod numerem [...] nie spełnia zatem wymogów, które wynikają z art. 35 ustawy prawo o aktach stanu cywilnego, ponieważ podstawę sprostowania aktu stanu cywilnego przez kierownika USC mogą stanowić tylko i wyłącznie dokumenty zawarte w tym przepisie. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji do Wojewody Zachodniopomorskiego, zarzucając: I. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego poprzez błędne zastosowanie tego przepisu i bezzasadne przyjęcie, że niezgodność przedmiotowego aktu zgonu nr [...] na nazwisko M. M. może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym, podczas gdy właściwym trybem do usunięcia niezgodności w ww. akcie jest tryb sprostowania aktu stanu cywilnego wskazany w art. 35 ww. ustawy, II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 35 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego poprzez bezzasadne niezastosowanie tego przepisu i błędne przyjęcie, że brak jest podstaw do sprostowania aktu zgonu nr [...] na nazwisko M. M., podczas gdy przedłożone do wniosku przez S. F. dokumenty, w tym przede wszystkim kopia odpisu skróconego aktu zgonu J. M.1 oraz uzyskane z Archiwum Państwowego w Warszawie dokumentów, spełniają wszelkie wymagania wskazane w ww. przepisie potrzebne do sprostowania ww. aktu, III. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym treści pisma z Archiwum Państwowego w Warszawie z dnia 07.10.2024 r. wraz z jego załącznikami, niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nie podjęcie wszelkich niezbędnych czynności do jego wyjaśnienia, co w konsekwencji doprowadziło do zaniechania ustalenia okoliczności co do rzeczywistego nazwiska zmarłej M. M.1, a co za tym idzie do bezzasadnej odmowy sprostowania aktu zgonu dotyczącego jej osoby. Wojewoda Zachodniopomorski, decyzją z 21 stycznia 2025 r., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy przywołał treść art., 35 ust. 1 p.a.s.c.i wyjaśnił, że prostowanie aktu stanu cywilnego jest czynnością materialno-techniczną, a odmowa dokonania takiej czynności ma formę decyzji administracyjnej /art. 2 ust. 6 ustawy. Dalej organ podniósł, że z art. 35 ust. 3 p.a.s.c. wynika, iż podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o sprostowanie aktu stanu cywilnego jest osoba, której akt dotyczy, jej przedstawiciel ustawowy, prokurator oraz osoba, która ma interes prawny. Krąg podmiotów wyliczonych w art. 35 ust. 3 ustawy jest zamknięty, co oznacza, że inna osoba, niż wskazana w tym przepisie nie może żądać od kierownika urzędu stanu cywilnego sprostowania aktu stanu cywilnego. Jeżeli zatem wniosek o sprostowanie aktu stanu cywilnego złoży inna osoba, niż ta, która została wyliczona w art. 35 ust. 3 ustawy to kierownik urzędu stanu cywilnego musi odmówić dokonania takiej czynności. W realiach badanej sprawy w pierwszej kolejności należało zatem ustalić, czy skarżący posiada interes prawny w sprostowaniu aktu stanu cywilnego. W ocenie organu odwoławczego, o interesie prawnym w przypadku sprostowania aktu stanu cywilnego można mówić tylko wtedy, gdy sprostowanie poprawienie aktu stanu cywilnego jest niezbędne wnioskodawcy do realizacji czynności, które wynikają z przepisów prawa np. realizacji przysługującego wnioskodawcy prawa lub wykonaniu ciążącego na nim obowiązku. Ten interes musi zatem pozostawać w bezpośrednim związku zarówno z uzasadnieniem wskazanym przez wnioskodawcę w jego wniosku o sprostowanie aktu stanu cywilnego jak i dołączonymi do wniosku dokumentami. Interes prawny nie może ograniczać się jedynie do wykazania ogólnego uprawnienia, lecz powinien polegać na udokumentowaniu, że uprawnienie to odnosi się do konkretnej osoby, przy czym wnioskodawca powinien przedstawić takie informacje i dokumenty, które jednoznacznie wykażą posiadanie przez niego interesu prawnego. O istnieniu interesu prawnego decydują zatem przepisy prawa przyznające osobie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści, a najważniejszymi cechami tego interesu są jego realność, aktualność oraz to, że jest on indywidualny i konkretny. Analiza wniosku złożonego przez skarżącego, doprowadziła organ do konkluzji, iż skarżący nie wykazał, że ma aktualny, istniejący w chwili obecnej interes prawny, który uzasadniałby podjęcie przez Kierownika USC w M. czynności zmierzających do weryfikacji danych zapisanych w akcie zgonu M. M.. W szczególności skarżący nie wykazał, że poprawienie przedmiotowego aktu zgonu w sposób jaki wskazał on w swoim wniosku z 3 października 2024 r. jest mu potrzebny do realizacji przysługującego mu określonego prawa lub nałożonego na niego konkretnego obowiązku. Organ odwoławczy podkreślił, że uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po określonej osobie nie jest roszczeniem materialnoprawnym, lecz procesowym. Zatem zamiar zainicjowania przez osobę postępowania w sprawie spadkowej nie daje jej prawa do żądania ubiegania się o sprostowanie aktu stanu cywilnego potencjalnego spadkodawcy. Nie wypełnia on istotnych elementarnych wartości na jakich oparty jest interes prawny. Nie jest to bowiem interes prawny konkretny, aktualny, obiektywnie istniejący. Samo deklarowanie zainicjowania postępowania sądowego przesądza o braku uzasadnionych podstaw prawnych i faktycznych wykazania interesu prawnego. Dalej Wojewoda wyjaśnił, że – pomijając fakt, iż skarżący nie wykazał interesu prawnego, jego wniosek o sprostowanie aktu zgonu nie może być zrealizowany w trybie art. 35 p.a.s.c. wyłącznie na podstawie przedłożonych przez niego dokumentów dotyczących męża M. M., a zatem z pominięciem procedury prostowania wcześniejszych aktów stanu cywilnego M. M.. Procedura prostowania aktu stanu cywilnego, na podstawie art. 35 ustawy, może przebiegać jedynie z zachowaniem zasady, że dane w poprawionym akcie stanu cywilnego osoby będą zgodne z danymi, które figurują w jej wcześniejszym akcie stanu cywilnego. Poprawienie aktów musi odbywać się w porządku chronologicznym. Akt urodzenia osoby poprawia się na podstawie aktu stanu cywilnego jego wstępnych, akt małżeństwa osoby poprawia się na podstawie aktu jej urodzenia, a akt zgonu na podstawie aktu małżeństwa osoby lub aktu jej urodzenia w przypadku gdy osoba nie zawierała małżeństwa. To oznacza, że nie jest dopuszczalne poprawienie aktu zgonu osoby z pominięciem poprawienia aktu jej małżeństwa, w sytuacji gdy akt zgonu został sporządzony zgodnie z dokumentami, które znajdują się w aktach zbiorowych prowadzonych przy tym akcie. Taka kolejność prostowania aktów stanu cywilnego ma zapobiec powstaniu sytuacji, w której akt wcześniejszy osoby będzie zawierał inne dane, niż poprawiony akt stanu cywilnego tej osoby. Skoro zatem skarżący zażądał sprostowania aktu zgonu M. M. w zakresie jej nazwiska i nazwiska jej męża wyłącznie na podstawie dokumentów dotyczących jej męża, a zatem z pominięciem poprawienia najpierw aktu jej małżeństwa, to uznać należy, że Kierownik USC w M. prawidłowo odmówił sprostowania aktu zgonu M. M.. Końcowo Wojewoda zaznaczył, że nie zajął stanowiska w kwestii istnienia przesłanek do sprostowania aktu małżeństwa M. M. lub aktów stanu cywilnego jej męża, bowiem kwestie te nie były przedmiotem postępowania. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego, zarzucając: I. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego poprzez bezzasadne niezastosowanie tego przepisu i błędne przyjęcie, że brak jest podstaw do sprostowania aktu zgonu nr [...] na nazwisko M. M. oraz że wniosek Skarżącego nie może być uwzględniony w trybie art. 35 Ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego wyłącznie na podstawie przedłożonych przez niego dokumentów, z pominięciem procedury prostowania wcześniejszych aktów stanu cywilnego M. M., podczas gdy przedłożone do wniosku przez S. F. dokumenty, w tym przede wszystkim kopia odpisu skróconego aktu zgonu J. M.1 spełniają wszelkie wymagania wskazane w ww. przepisie potrzebne do sprostowania ww. aktu, II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 3 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że Skarżący nie ma interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o sprostowanie aktu zgonu M. M., podczas gdy S. F. jest spadkobiercą ww. zmarłej, gdzie koniecznym do uregulowania spraw spadkowych jest wystąpienie o stwierdzenie nabycia spadku, co nie jest jednak możliwe w sytuacji istnienia wadliwego aktu zgonu, zaś Skarżący wywodzi swój interes prawny wprost z przepisów prawa materialnego tj. art. 931 i nast. k.c., a nadto w sytuacji, gdzie ww. przepis dopuszcza sprostowanie aktu stanu cywilnego także z urzędu, III. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym treści pisma z Archiwum Państwowego w Warszawie z dnia 07.10.2024 r. wraz z jego załącznikami, niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nie podjęcie wszelkich niezbędnych czynności do jego wyjaśnienia, co w konsekwencji doprowadziło do zaniechania ustalenia okoliczności co do rzeczywistego nazwiska zmarłej M. M.1, a co za tym idzie do bezzasadnej odmowy sprostowania aktu zgonu dotyczącego jej osoby, IV. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w całości, podczas gdy ww. decyzja została wydana z naruszeniem przepisów, o których mowa wyżej, a co winno skutkować jej uchyleniem w całości i orzeczeniem co do istoty sprawy względnie przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a ponadto ewentualnie na podstawie art. 135 .p.s.a. o uchylenie w całości także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych od organu II instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 17 lipca 2025 r., pełnomocnik skarżącego oświadczył, że nie wie jaki jest stopień pokrewieństwa pomiędzy skarżącym i M. M.. W Sądzie Rejonowym w M. został złożony wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po M. M. i postępowanie to zostało umorzone, prawdopodobnie z powodu niezgodności nazwisk spadkodawców. Skarżący dokumentów dotyczących postępowania spadkowego do wniosku nie załączył. Skarżący nie składał wniosku o sprostowanie aktu zgonu J. M., ponieważ w dokumencie tym widnieje nazwisko "M. 1". Skarżący nie wnioskował o sprostowanie aktu małżeństwa, gdyż wydawało mu się, że na potrzeby postępowania spadkowego wystarczające będzie sprostowanie aktu zgonu. Obecnie żadne postępowanie w przedmiocie nabycia spadku się nie toczy, bowiem skarżący oczekuje na sprostowanie aktu zgonu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja, podobnie jak poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Skarżący domagał się sprostowania aktu zgonu M. M. przedkładając Kierownikowi Urzędu Stanu Cywilnego w M. dokumenty uzyskane z Archiwum Państwowego w Warszawie, dotyczące J. M. (M.1). Stosownie do art. 3 p.a.s.c. Akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Na podstawie art. 35 ust. 1 przywołanej ustawy akt stanu cywilnego, który zawiera dane niezgodne z danymi zawartymi w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub z innymi aktami stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego, podlega sprostowaniu przez kierownika urzędu stanu cywilnego, który go sporządził. Sprostowania aktu stanu cywilnego dokonuje się z urzędu, na wniosek osoby, której ten akt dotyczy, lub jej przedstawiciela ustawowego, na wniosek osoby mającej w tym interes prawny lub prokuratora, w formie czynności materialno-technicznej (art. 35 ust. 3). Rozpoznając wniosek o sprostowanie aktu stanu cywilnego, organ w pierwszej kolejności ustala, czy wnioskodawcą jest osoba, której akt dotyczy, a jeżeli nie, jego obowiązkiem jest ustalenie, czy wnioskodawca posiada interes prawny w sprostowaniu aktu. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że w doktrynie i judykaturze istnieje ugruntowane stanowisko dotyczące cech, jakie powinien posiadać interes prawny. Przyjmuje się, że powinien być osobisty, własny, indywidualny, konkretny i aktualny, a ponadto powinien być oparty na normie prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim administracyjnego (materialnego), choć dopuszcza się również, aby była to norma prawa cywilnego. W tym ostatnim przypadku zwraca się jednak uwagę, że przepisy prawa cywilnego mogą być uwzględnione przy wyprowadzaniu interesu prawnego tylko wówczas, gdy przepis materialnego prawa administracyjnego odsyła do instytucji prawa cywilnego. Samoistnie natomiast normy prawa cywilnego nie dają podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego strony, bowiem przedmiotem regulacji tych norm są stosunki cywilne, a nie stosunki administracyjne. Należy przyjąć, że interes prawny powinien być bezpośredni, a więc wynikać wprost z norm prawa powszechnie obowiązującego. Pojęcie interesu prawnego uosabia potencjalną możność nałożenia obowiązków lub przyznania uprawnień, które muszą wynikać z powszechnie obowiązującego prawa i których adresatem może być wyłącznie osoba określona (wskazana) przez to prawo (patrz Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz pod redakcją R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. CH Beck, wyd. 2). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy przyznać rację organowi, iż skarżący nie wykazał, aby posiadał interes prawny w przedstawionym wyżej rozumieniu. Jak wynika z oświadczenia pełnomocnika skarżącego, złożonego na rozprawie, obecnie nie toczy się żadne postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłej M. M.. Sam zamiar ponownego wystąpienia z takim wnioskiem do sądu powszechnego nie przesądza o istnieniu po stronie skarżącego interesu prawnego, dotyczy bowiem zdarzenia przyszłego. Nie jest to zatem interes aktualny. Wskazać na marginesie należy, że interes prawny skarżącego zmaterializowałby się wówczas, gdyby skarżący dysponował zobowiązaniem sądu, wydanym w toku postępowania spadkowego do przedłożenia dokumentu i zobowiązanie takie przedłożył organowi właściwemu do sprostowania aktu zgonu. Taka sytuacja w niniejszej sprawie jednak nie zachodzi. Niezależnie od powyższego rację ma również organ wskazując, że nie jest możliwe sprostowanie aktu zgonu w sytuacji, gdy w aktach stanu cywilnego znajduje się akt małżeństwa J. M. i M. M.. Jeżeli bowiem akt ten dotyczy tych samych osób, to nie jest możliwe uznanie, iż w akcie zgonu wadliwie wpisano nazwisko zmarłej tylko na podstawie dokumentów uzyskanych przez skarżącego z Archiwum Państwowego w Warszawie, dotyczących nie zmarłej, a jej męża. Należy zwrócić uwagę na to, że nazwisko M. M. jest nazwiskiem męża, przyjętym przez nią po zawarciu małżeństwa. Skoro więc w akcie małżeństwa mąż widnieje jako J. M., a nie M.1, to nie ma podstaw do sprostowania aktu zgonu, bez uprzedniego sprostowania aktu małżeństwa. Nie ma racji skarżący wywodząc, że skoro dysponuje aktem zgonu wystawionym na nazwisko J. M.1, to stanowi to wystarczającą podstawę do sprostowania aktu zgonu M. M.. W świetle znajdujących się w aktach stanu cywilnego dokumentów, M. M. pozostanie żoną J. M., którego nazwisko przyjęła. Sąd nie podzielił wyrażonego w skardze poglądu, iż skoro śmierć J. M. nastąpiła wcześniej, to jest to "zdarzenie wcześniejsze", o którym mowa w art. 35 ust. 1 p.a.s.c. W odniesieniu do osoby, której sprostowania aktu zgonu domaga się skarżący takim zdarzeniem było zawarcie małżeństwa z J. M.. Stąd też w pierwszej kolejności sprostowaniu powinien podlegać akt małżeństwa, przy czym sprostowanie powinno dotyczyć nazwiska obojga małżonków, a następnie skarżący mógłby się domagać sprostowania aktu zgonu M. M.. Rozważania te mają jednak charakter teoretyczny zważywszy na to, że skarżący nie wykazał w niniejszej sprawie interesu prawnego. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – j.t.), orzekł o oddaleniu skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI