II SA/Sz 254/21
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej z powodu negatywnej oceny służbowej, uznając, że przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie wyklucza możliwości opiniowania.
Sprawa dotyczyła żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej z powodu otrzymania negatywnej oceny służbowej. Żołnierz argumentował, że opinia była niesłuszna, ponieważ opiniował go przełożony, z którym nie miał kontaktu, a sam przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Sąd uznał, że przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie wyklucza możliwości opiniowania i że organ zwalniający jest związany negatywną oceną, jeśli opinia została sporządzona prawidłowo formalnie. Ostatecznie sąd uchylił decyzję o zwolnieniu, ale nie z powodu zasadności opinii, lecz z powodu błędów proceduralnych w ustaleniu terminu zwolnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę żołnierza A. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w S., która uchyliła rozkaz personalny o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej z powodu otrzymania niedostatecznej oceny w opinii służbowej. Żołnierz kwestionował zasadność opinii, wskazując na brak kontaktu z opiniującym przełożonym oraz fakt przebywania na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Argumentował, że nie można oceniać żołnierza nieobecnego służbowo. Sąd administracyjny podkreślił, że organ zwalniający jest związany negatywną oceną służbową, o ile opinia została sporządzona zgodnie z wymogami formalnymi. Sąd stwierdził, że przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie stanowi przeszkody do sporządzenia opinii służbowej, a organ zwalniający nie jest uprawniony do merytorycznego badania trafności ocen zawartych w opinii. W ocenie sądu, organy wojskowe prawidłowo ustaliły, że opinia służbowa została wydana przez właściwy organ, w przepisanym terminie i formie, a żołnierz nie skorzystał z prawa do odwołania od niej. Sąd uznał, że negatywna ocena stanowi obligatoryjną podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Ostatecznie, mimo braku uwzględnienia zarzutów dotyczących zasadności opinii, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, wskazując na błędy proceduralne w ustaleniu terminu zwolnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przebywanie na długotrwałym zwolnieniu lekarskim nie wyklucza możliwości sporządzenia opinii służbowej, ponieważ opiniowanie jest obowiązkiem wynikającym z ustawy i ma na celu ocenę wywiązywania się z obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym, a nie faktycznego wykonywania zadań.
Uzasadnienie
Przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie zawiesza ani nie uchyla stosunku służbowego ani obowiązku opiniowania. Opinia służbowa ocenia wywiązywanie się z obowiązków na stanowisku i przydatność do służby, co może być ocenione nawet podczas nieobecności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
u. Policji art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
u.s.w.ż.z. art. 111 § pkt 6
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Pomocnicze
Dz.U. 2020 poz 1610 art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw.
P.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.w.ż.z. art. 115 § ust. 1 i ust. 4
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
u.s.w.ż.z. art. 26
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
rozp. MON
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych
rozp. MON
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.w.ż.z. art. 26 § ust. 1, 5 pkt 1, 11, 14, 19
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
rozp. MON § § 6, § 16 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej
rozp. MON § § 2 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.w.ż.z. art. 5 § pkt 2
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak kontaktu z opiniującym przełożonym. Opinia służbowa nie powinna być wydawana żołnierzowi przebywającemu na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Brak podstaw do zwolnienia przed upływem kontraktu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące zasadności opinii służbowej. Kwestie związane z kierowaniem skarżącego do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S.
Godne uwagi sformułowania
organ zwalniający jest związany negatywną oceną w opinii służbowej przebywanie żołnierza na długotrwałym zwolnieniu lekarskim nie uniemożliwiało zatem przeprowadzenia opiniowania służbowego organ zwalniający nie jest uprawniony do prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego celem zbadania zasadności ocen sformułowanych w opinii służbowej
Skład orzekający
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
przewodniczący sprawozdawca
Stefan Kłosowski
sędzia
Patrycja Joanna Suwaj
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opiniowania żołnierzy zawodowych, zwłaszcza w kontekście przebywania na zwolnieniu lekarskim, oraz zakresu kontroli sądowej nad opiniami służbowymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i procedury opiniowania w wojsku. Może mieć zastosowanie analogiczne do innych służb mundurowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu służby wojskowej – możliwości zwolnienia z powodu negatywnej oceny, nawet gdy żołnierz jest na zwolnieniu lekarskim. Pokazuje to konflikt między potrzebą oceny pracownika a jego usprawiedliwioną nieobecnością.
“Czy żołnierz na L4 może stracić pracę przez negatywną opinię? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
służby mundurowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Sz 254/21 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2021-06-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-03-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Katarzyna Grzegorczyk-Meder /przewodniczący sprawozdawca/ Patrycja Joanna Suwaj Stefan Kłosowski Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane III OSK 6478/21 - Wyrok NSA z 2025-03-04 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1610 art. 9 ust. 1 Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. Dz.U. 2019 poz 161 art. 115a Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a , art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. dnia [...] r. nr [...]. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w S. uchylił rozkaz personalny Dowódcy [...] (Jednostki Wojskowej Nr [...] w S.) Nr [...] (pkt 6) z dnia [...] listopada 2019 r. w części dotyczącej terminu zwolnienia szer. A. S. (dalej: "strona", "skarżący") z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy, ustalił nowy termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy na dzień [...] lutego 2020 r., w pozostałej części utrzymał w mocy rozkaz personalny z dnia [...] listopada 2019 r. w przedmiocie zwolnienia z dniem [...] grudnia 2019 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Stan sprawy przedstawia się następująco. Wskutek otrzymania przez stronę w 2019 r. ogólnej niedostatecznej oceny z opinii służbowej wobec ww. żołnierza wszczęte zostało postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Rozkazem personalnym Nr [...] (pkt 6) z dnia [...] listopada 2019 r. Dowódca [...] (Jednostki Wojskowej Nr [...] w S.) z dniem [...] grudnia 2019 r. zwolnił stronę z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy szer. A. S. wskutek otrzymania przez niego niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Strona w ustawowym terminie odwołała się od powyższego rozkazu personalnego. W uzasadnieniu złożonego odwołania strona podniosła, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej jest niesłuszne, ponieważ opiniowana została przez osobę, która nie miała z nią styczności. Strona wskazała, że aktualnie przebywa na zwolnieniu lekarskim z powodu bólów kręgosłupa, które pojawiły się w czasie odbywania zawodowej służby wojskowej. Strona nadmieniła, że według Rzecznika Praw Obywatelskich przebywając na długoterminowym zwolnieniu lekarskim żołnierz z natury rzeczy nie wywiązuje się z obowiązków służbowych. Nie sposób dokonać oceny poziomu i rzetelności wykonywania obowiązków służbowych osoby nieobecnej. W ocenie Rzecznika praktyka taka jest sprzeczna z ustawą, rodzi bowiem konieczność wystawiania opinii mimo braku podstaw do jej wydania, bowiem żołnierz, przebywając na długoterminowym zwolnieniu lekarskim, nie wywiązuje się z obowiązków służbowych. RPO uznaje za nieuprawnioną ocenę wobec żołnierza, który jest nieobecny, takich kryteriów, jak: jakość i terminowość wykonywania obowiązków i zadań, dyspozycyjność, samodzielność i inicjatywa, planowanie i organizacja pracy. Strona poinformowała ponadto, że otrzymała pismo od Dowódcy [...] z dnia [...] października 2019 r., na które odpowiedziała w terminie i nie uzyskała żadnej odpowiedzi. Na zakończenie odwołujący się nadmienił, iż stosunki, jakie panują w jego macierzystej jednostce są przerażające, polegające na wymysłach przełożonych, którzy zapominają o gotowości bojowej żołnierza zajmując się sprawami błahymi, nie związanymi z przygotowaniem żołnierza do działań bojowych. Przełożeni najniższego szczebla o tym dobrze wiedzą, a nie mają odwagi się przeciwstawić, bo boją się konsekwencji i dalszej swojej kariery wojskowej, więc wykonuje się najgłupsze rozkazy i komendy. Również wolne za wykonywanie obowiązków ponad normę czasową nie są zwracane zgodnie z wypracowanymi godzinami. Do odwołania załączona została dokumentacja medyczna. Organ odwoławczy po przeanalizowaniu całości akt sprawy oraz w oparciu o obowiązujące przepisy ustalił, że strona pełni zawodową służbę wojskową w [...] (Jednostce Wojskowej Nr [...] w S.), aktualnie od dnia [...] lipca 2018 r. na stanowisku służbowym obsługa na podstawie kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., którego termin upływa w dniu [...] czerwca 2020 r. Od dnia [...] sierpnia 2018 r. do chwili obecnej strona przebywa nieprzerwanie na zwolnieniach lekarskich. W sporządzonej w dniu [...] września 2019 r. opinii służbowej strona otrzymała ocenę ogólną niedostateczną. Żołnierz nie skorzystał z prawa wniesienia odwołania od opinii służbowej do wyższego przełożonego, wskutek czego stała się ona ostateczna. Pismem z dnia [...] października 2019 r. organ I instancji zawiadomił stronę wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej. W piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. strona wskazała, iż obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim, którego powodem są bóle kręgosłupa L/S. Odnosząc się do opinii służbowej za rok 2019 stwierdziła, że nie jest w stanie zrozumieć, na jakiej podstawie przełożony, z którym nie miała w ogóle kontaktu, może opiniować i w uzasadnieniu oceny ogólnej pisać, że żołnierz jest niedyspozycyjny, nie przejawia inicjatywy na rozwój własny i podnoszenie kwalifikacji. W dniu [...] listopada 2019 r. Dowódca [...] wydał zaskarżony rozkaz personalny. Organ odwoławczy przywołał ramy prawne sprawy, tj. art. 111 pkt 6, art. 115 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 330 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą", dotyczące zasad zwalniania żołnierza z zawodowej służby wojskowej oraz wskazał, że organ zwalniający jest związany negatywną oceną w opinii służbowej i zobowiązany do rozwiązania z żołnierzem stosunku służbowego. Oznacza to, że w takich przypadkach decyzja o zwolnieniu ze służby żołnierza negatywnie ocenionego w opinii służbowej ma charakter wiążący. Związanie organu oznacza, że ocenia on wyłącznie, czy opinia służbowa została wydana przez właściwy organ i czy podlega ona wykonaniu, a ponadto czy zawarto w niej niedostateczną ocenę ogólną o opiniowanym. Czynności te mają z oczywistych względów ograniczony zakres i sprowadzają się w istocie do ustalenia jedynie czy przedmiotowa opinia spełnia prawem przewidziane warunki formalne, a tym samym czy można jej przypisać wartość dowodu, o jakim mowa w powołanym przepisie ustawy. Brak jest natomiast podstaw do merytorycznego badania trafności ocen zawartych w opinii, jak też sposobu opiniowania. Organ zwalniający oraz organ odwoławczy nie są władne samodzielnie oceniać sposobu wykonywania przez żołnierza obowiązków służbowych. Ich kompetencje nie obejmują też badania zasadności ocen podjętych w postępowaniu opiniodawczym. Dalej organ odwoławczy przytoczył regulacje w zakresie opiniowania żołnierzy zawodowych zawarte w art. 26 ustawy oraz rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 764), zwane dalej "rozporządzeniem". W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie, niedostateczna ogólna ocena zawarta w opinii służbowej z dnia [...] września 2019 r. stanowi przesłankę obligatoryjnego zwolnienia, o której mowa w art. 111 pkt 6 ustawy, bowiem opinia ta została sporządzona zgodnie z wymogami proceduralnymi określonymi w art. 26 ustawy oraz przepisach rozporządzenia wykonawczego. Organ odwoławczy wskazał, że sporządził ją właściwy organ wojskowy (bezpośredni przełożony odwołującego się, przy czym nie ma żadnego znaczenia, że jak twierdzi odwołujący się, nie miał on z nim styczności), w przepisanym terminie i odpowiedniej formie. Opiniowany został prawidłowo zapoznany z jej treścią (doręczenie za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu [...] września 2020 r.) i w ustawowym terminie nie wniósł od niej odwołania, przez co stała się ona ostateczna. Zdaniem organu odwoławczego, nie ma też racji strona twierdząc, że niedopuszczalne było ocenianie jej i wystawienie oceny negatywnej za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim, przytaczając w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych. Dla realizacji wymogu opiniowania nie jest konieczne rzeczywiste realizowanie zadań służbowych. Przebywanie żołnierza na długotrwałym zwolnieniu lekarskim – w ocenie organu odwoławczego - nie uniemożliwiało zatem w przedmiotowej sprawie przeprowadzenia opiniowania służbowego. W konsekwencji poczynionych ustaleń dotyczących prawidłowości procesu opiniowania służbowego organ odwoławczy uznał, że w odniesieniu do strony zaistniała przesłanka opisana w art. 111 pkt 6 ustawy, bowiem wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej zaistniała konieczność zastosowania przewidzianego w tym przepisie mechanizmu, czyli zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Zdaniem organu odwoławczego, żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma okoliczność nieustosunkowania się przez organ I instancji do pisma strony z dnia [...] listopada 2019 r. oraz subiektywna ocena sytuacji panującej w jednostce zawarta w odwołaniu. W związku z powyższym, organ odwoławczy uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy, a jedynie należy ustalić nowy termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy, ponieważ nie może być on wcześniejszy niż data wydania ostatecznej decyzji w tym przedmiocie. W skardze wywiedzionej na powyższą na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy z dniem [...].02.2020 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu, powtórzył, że brak jest podstaw do opiniowania żołnierza przez osobę, która nie miała styczności z nim oraz brak podstaw do wydania opinii przez przełożonego, jeżeli opiniowany jest na długotrwałym zwolnieniu lekarskimi i nie mógł wykonywać obowiązków służbowych. Zdaniem skarżącego brak jest także podstawy zwolnienia z zawodowej służby wojskowej przed upływem końca kontraktu. Ponadto skarżący podniósł, okoliczności związane ze skierowaniem go przez macierzystą jednostkę do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i rozkaz personalny organu I instancji nie naruszają prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 111 pkt 6 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Użycie w ww. przepisie zwrotu "żołnierza zwalnia się ze służby", przesądza o tym, że w razie wypełnienia hipotezy normy w nim zawartej, to jest w razie otrzymania przez żołnierza zawodowego niedostatecznej oceny ogólnej w opinii służbowej, właściwy organ zobowiązany jest do wydania decyzji o zwolnieniu tego żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Ustawodawca nie pozostawił w tym przypadku jakiejkolwiek możliwości alternatywnego rozwiązania; nie przyznał organom wojskowym prawa do ewentualnego pozostawienia w służbie niedostatecznie ocenionego żołnierza. Innymi słowy, w sytuacji przewidzianej w art. 111 ust. 6 ww. ustawy, organ nie ma możliwości wyboru rozstrzygnięcia, lecz zobowiązany jest do rozwiązania z żołnierzem stosunku służbowego. Z ww. przepisu jednoznacznie wynika, że otrzymanie przez żołnierza niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej stanowi obligatoryjną podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Kwestia ta nie została pozostawiona uznaniu organu, tak jak to ma miejsce w przypadku otrzymania dostatecznej ogólnej oceny. Organ zwalniający jest więc związany wydaną opinią. Brak jest natomiast podstaw do merytorycznego badania trafności ocen zawartych w opinii, jak też sposobu opiniowania. Pogląd ten nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych: np. wyroki NSA o sygn. I OSK 2732/12, l OSK 2170/11, I OSK 2365/15. Szczegółowe warunki i tryb zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 670 ze zm.). Stosownie do § 6 tego rozporządzenia w przypadku otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej dowódca jednostki wojskowej występuje niezwłocznie do organu zwalniającego, za pośrednictwem organu właściwego do wyznaczania na stanowisko służbowe, z wnioskiem o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Do wniosku dołącza się ostateczną lub zweryfikowaną opinię służbową. Jeżeli organem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem jest organ zwalniający, nie sporządza się wniosku o zwolnienie (§ 16 ust. 1 tego rozporządzenia). W sprawie tej prawidłowo organy obu instancji ustaliły, że w dniu [...] września 2019 r. wydana została negatywna ogólna ocena w opinii służbowej. Prawidłowo organ odwoławczy stwierdził też, że opinia ta jest ostateczna. Skarżący nie skorzystał bowiem z przysługującego mu prawa określonego w ust. 11 i 14 art. 26 ustawy do wniesienia odwołania od opinii służbowej do wyższego przełożonego w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia oraz wniesienia wniosku do Dowódcy [...] o zweryfikowanie tej opinii pod względem oceny jego kompetencji i predyspozycji, wywiązywania się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku oraz wyznaczenia jego kierunku rozwoju zawodowego. Opinia została wydana prawidłowo oraz wysłana na adres skarżącego, gdyż przebywał on na zwolnieniu lekarskim. Opinia skutecznie została doręczona w dniu [...] września 2020 r. Słusznie w zaskarżonej decyzji wskazano, że organ orzekający o zwolnieniu ze służby nie jest uprawniony do prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego celem zbadania zasadności ocen sformułowanych w opinii służbowej. Prawo opiniowania i oceniania żołnierzy oraz funkcjonariuszy innych służb mundurowych mają bowiem przełożeni właściwego szczebla. Organ zwalniający zobowiązany jest zaś jedynie do zbadania czy opinia służbowa została wydana przez właściwy organ, czy podlega ona wykonaniu i jaką zawarto w niej ocenę. Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie, organ zwalniający dokonał weryfikacji czy opinia służbowa została wydana przez właściwy organ, czy podlega wykonaniu oraz czy zawarto w niej niedostateczną ocenę ogólną o opiniowanym. Działanie organu I instancji sprowadza się bowiem w istocie do ustalenia, czy opinia spełnia prawem przewidziane warunki formalne, a tym samym czy można jej przypisać wartość dowodu, potwierdzającego wysokość przypisanej żołnierzowi oceny ogólnej (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2013 r., sygn. akt. I OSK 2732/12, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustalenia te zostały przez organ I instancji dokonane. W ocenie Sądu organ I instancji prawidłowo zinterpretował i zastosował przepis art. 111 pkt 6 ustawy. Także decyzja organu odwoławczego nie narusza powołanego przepisu prawa materialnego. Prawidłowo przy tym, organ II instancji w punkcie pierwszym decyzji uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy oraz ustalił nową datę zwolnienia ze służby i przeniesienia do rezerwy z dniem [...] lutego 2020 r., a w punkcie trzecim decyzji w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy nie naruszył tym samym art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającego jej rozkazu personalnego organu I instancji nie doszło też do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienia obu rozstrzygnięć nie pozostawiają bowiem wątpliwości co do przyczyny zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Podkreślić należy, że przepisy prawa nie dają organom obu instancji w niniejszej sprawie podstaw do badania merytorycznej zawartości opinii służbowej, dokonywania oceny zasadności, czy słuszności opinii. Organy obu instancji nie miały też uprawnień do weryfikowania ostatecznej opinii służbowej. Po dokonaniu zaś szczegółowej analizy organy obu instancji nie dostrzegły istotnych błędów w procedurze opiniowania. Także Sąd nie stwierdził, aby opinia takimi błędami była dotknięta. Wyjaśnić przy tym należy, że opiniowaniu żołnierz zawodowy podlega corocznie. Opinia służbowa jest sporządzana przez przełożonego, który ocenia wywiązywanie się przez żołnierza z obowiązków na danym stanowisku służbowym. Wydawana jest i podlega kontroli w odrębnym, przypisanym do tego trybie, odbywającym się w ramach wewnętrznych struktur organów wojskowych. Żaden przepis ustawy oraz rozporządzenia wykonawczego nie dopuszcza możliwości kolejnego jej badania w postępowaniu w sprawie zwolnienia ze służby wojskowej. Sąd administracyjny ustala jedynie, czy zachodzi przesłanka zwolnienia oraz czy decyzja została podjęta przez właściwy organ i we właściwym trybie. Sąd nie dokonuje zaś badania zasadności ocen podjętych w postępowaniu opiniodawczym. Prawo opiniowania i oceniania żołnierzy jest atrybutem właściwego przełożonego i mieści się w sferze podległości służbowej. Ten zakres władzy służbowej pozostaje poza kontrolą sądową (art. 5 pkt 2 P.p.s.a.). Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku możliwości opiniowania skarżącego w związku z przebywaniem na zwolnieniach lekarskich, wskazania wymaga, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy w brzmieniu na dzień opiniowania, żołnierz zawodowy podlega corocznemu opiniowaniu służbowemu. Natomiast zgodnie z art. 26 ust. 5 pkt 1 ustawy, opinia służbowa ma na celu ocenę wywiązywania się przez żołnierza zawodowego z obowiązków na stanowisku służbowym i stanowi podstawę do określenia dalszego przebiegu jego służby. W opinii służbowej przełożony ocenia wywiązywanie się żołnierza zawodowego z poszczególnych obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym oraz jego cechy osobowe. Zgodnie z poglądami prezentowanymi w piśmiennictwie i orzecznictwie okresowa opinia służbowa jest aktem administracyjnym przełożonego służbowego żołnierza, który w oparciu o dostępne mu środki dowodowe stwierdza fakty, jakie wynikają z przeprowadzonych dowodów. Jest ona aktem, w drodze którego przełożony stwierdza, czy rozwój zawodowy opiniowanego żołnierza przebiega we właściwym kierunku, czy kierowane do opiniowanego rozkazy i polecenia są należycie wykonywane, gwarantując sprawność działania całej formacji oraz czy zachodzą przesłanki awansowania służbowego lub służbowej degradacji, nie wyłączając zwolnienia ze służby. Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przyznaje żołnierzowi prawo do zapoznania się z takim dokumentem i złożenia od niego odwołania. Takie gwarancje procesowe pozwalają na uruchomienie stosownej procedury kontrolnej i stwarzają możliwość ewentualnego wpływania w ten sposób na treść sporządzonej o żołnierzu opinii. Nie oznacza to jednak, że żołnierz zawodowy staje się przez to adresatem opinii służbowej. Przedmiotowa opinia ma służyć jedynie wewnętrznym celom organizacyjnym. Opiniowanie jest uprawnieniem i jednocześnie obowiązkiem bezpośredniego przełożonego żołnierza. Opinia służbowa jest sporządzana przez niego na jego własne potrzeby służbowe i potrzeby przełożonych właściwych w sprawach osobowych. Opinia ma zapewnić prawidłową politykę kadrową i umożliwić przełożonym podejmowanie w przyszłości racjonalnych działań dotyczących zajmowania przez żołnierza dotychczasowego stanowiska lub innych stanowisk służbowych oraz przydatności do pełnienia przez niego służby. Przełożony prezentuje bowiem w opinii służbowej swoje zapatrywanie na sposób pełnienia służby przez konkretnego żołnierza (v. wyrok NSA z 1 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2365/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Opiniowanie żołnierza jest obowiązkiem wynikającym z ustawy, zatem przełożony był zobowiązany wydać przedmiotową opinię niezależnie od czasu faktycznego pełnienia służby. Zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia, opiniowaniem służbowym obejmuje się żołnierza zawodowego: który do 15 sierpnia danego roku przez okres co najmniej sześciu miesięcy wykonywał obowiązki na stanowisku służbowym, o którym mowa w art. 26 ust. 5 pkt 1 ustawy. Dlatego też, w ocenie Sądu, błędnie skarżący wywodzi, że w sytuacji przebywania na długotrwałym zwolnieniu lekarskim nie mógł być objęty opiniowaniem służbowym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który podziela także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że sam fakt korzystania ze zwolnień lekarskich nie powoduje zawieszenia czy wygaśnięcia stosunku służbowego, jak też nie uchyla obowiązku opiniowania (v. wyrok NSA z 15 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 2170/11; wyrok NSA z 1 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2365/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem nawet żołnierz przebywający na zwolnieniu lekarskim, zajmując określone stanowisko służbowe podlega opiniowaniu. Zgodnie bowiem z art. 26 ust. 19 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, opinia służbowa winna wskazywać na przydatność lub brak przydatności żołnierza zawodowego na zajmowanym stanowisku służbowym. Stosownie zaś do art. 26 ust. 5 pkt 1 ww. ustawy, ocenie podlega wywiązywanie się z obowiązków służbowych na stanowisku służbowym. Wykonywanie obowiązków służbowych, o którym mowa w § 2 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia winno być zatem rozumiane jako zajmowanie danego stanowiska służbowego (pełnienie służby). Ustawodawca nie przewidział wyłączenia spod corocznego opiniowania żołnierzy przebywających na zwolnieniach lekarskich (v. wyrok WSA w Warszawie z 20 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1021/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przebywanie na długotrwałym zwolnieniu lekarskim nie uniemożliwiało zatem przeprowadzenia opiniowania służbowego. Sąd, nie dopatrzył się znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy podnoszonych w skardze kwestii związanych z kierowaniem skarżącego do RWKL w S., stąd za zbędne uznał odnoszenie się do zarzutów dotyczących działania w tym zakresie jednostki wojskowej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI