II SA/SZ 25/23

II SA/Sz 25/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak /przewodniczący/
Katarzyna Sokołowska
Marzena Iwankiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 134 par. 1, art. 151, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1191
art. 35, art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 4
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant St. sekr .sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 maja 2023 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2022 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) oraz art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191) po rozpatrzeniu odwołania J. O. od decyzji Wójta Gminy B. z [...] sierpnia 2022 r. znak: [...] orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego J. O. z lokalu położonego w m. D. [...] gm. B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W. i S. W. zwrócili się wnioskiem z dnia 22 maja 2014 r. do Wójta Gminy B. o wymeldowanie z pobytu stałego J. O. (zwany dalej: Strona, Skarżący) z lokalu nr [...] położonego w miejscowości D., którego są właścicielami /KW [...] Wniosek uzasadnili tym, że J. O. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od 2005 r. natomiast zamieszkuje w lokalu nr [...]. Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Wójt Gminy B., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego orzekł o wymeldowaniu Skarżącego, który odwołał się od tej decyzji. Wojewoda decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W skutek skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez J. O., WSA wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 155/15 uchylił decyzji organu II instancji. Wojewoda, ponownie rozpatrując sprawę, uznał, że zachodzi konieczność zaktualizowania materiału dowodowego w związku z czym decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. uchylił w całości decyzję Wójta Gminy B. z [...] października 2014 r. i przekazał organowi gminy sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy poprzez przesłuchanie świadków, w tym świadka D. P. wskazanego przez Skarżącego, a także uzyskał od Skarżącego informacje, że nie składał do sądu pozwu o przywrócenie utraconego posiadania oraz to w 2005 r. przeniósł się do lokalu nr [...] w budynku nr [...] gdzie koncentruje swoje życie oraz nie próbował wprowadzić się do lokalu nr [...]
Organ I instancji oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 35 ustawy o ewidencji ludności uzasadniające wymeldowanie J. O.. Organ uznał, że Skarżący dobrowolnie i trwale wyprowadził się z lokalu, nie przebywa w nim do dnia dzisiejszego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania. Zadaniem organu, o dobrowolności opuszczenia lokalu nie decyduje jedynie to, w jakich okolicznościach doszło do zaprzestania zamieszkiwania w lokalu, ale także to, jakie faktyczne starania, świadczące o chęci zamieszkiwania w tym lokalu czyni strona pozbawiona możliwości zamieszkiwania w lokalu, w którym jest zameldowana. Okoliczności te muszą przy tym obiektywnie świadczyć o chęci zamieszkiwania w lokalu, do którego dostęp został utracony, nie zaś być jedynie deklaracją takich chęci (wyrok WSA w Gdańsku z 5 listopada 2015 r. III SA /Gd 628/15). Organ wyjaśnił, że zameldowanie jest jedynie czynnością materialno-techniczną organów administracji publicznej, mającą na celu zebranie informacji o tym, kto i gdzie zamieszkuje.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. O., w którym zarzucił organowi kradzież jego budynku nr [...] fałszowanie dokumentów i bezprawne zameldowanie w nim rodziny W.
Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2022 r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że w art. 35 ustawy o ewidencji ludności określony został stan faktyczny, w którym organ gminy zobowiązany jest wydać z urzędu lub na wniosek strony decyzję o wymeldowaniu z pobytu stałego. Ten stan faktyczny występuje wówczas, gdy osoba, która ma być wymeldowana opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przesłanką wymeldowania jest zatem tylko opuszczenie lokalu. Wojewoda podkreślił, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc w zakresie stanu faktycznego, a nie prawnego. Nie jest ona formą kontroli legalności zamieszkiwania i pobytu. Dysponowanie (lub brak) tytułem prawnym do lokalu nie ma wpływu na ocenę istnienia przesłanek do wymeldowania z pobytu stałego z lokalu.
Mając na uwadze powyższe organ II instancji stwierdził, że decyzja Wójta nie ma wad procesowych, a organ gminy prawidłowo orzekł w sprawie. Zebrany w aktach administracyjnych materiał dowodowy pozwala uznać, że Skarżący od 2005 r. nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Dalej organ stwierdził, że jeśli Skarżący twierdził, że z lokalu nie wyprowadził się dobrowolnie to powinien podjąć środki prawne zmierzające do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu. W ocenie organu jeśli sąd nie przywrócił jej posiadania lokalu to uznać należy, że taka osoba opuściła lokal w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Skarżący nie wniósł sprawy o przywrócenie posiadania zaś czas jaki upłynął od momentu opuszczenia przedmiotowego lokalu - 17 lat - pozwala zająć stanowisko w sprawie bez konieczności dokładnego ustalenia okoliczności w jakich Skarżący opuścił lokal nr [...] w D. .
Organ uznał też, że bez znaczenia dla sprawy pozostają powody braku ewentualnego podjęcia przez odwołującego się działań zmierzających do zmiany tego stanu rzeczy oraz jego zarzut dotyczący zasadności nabycia przez W. i S. W. uprawnień do przedmiotowego lokalu. Sprawy tego rodzaju mają charakter cywilnoprawny i uprawnione do ich rozstrzygania są inne podmioty, a nie Wojewoda.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczucinie wniósł J. O., w której wskazał , że nie zgadza się z decyzjami organów I i II instancji. Ponownie zarzucił organowi I instancji kradzież jego budynku. Gmina fałszując dokumenty przeniosła na rodzinę Wojtalów własność budynku. Dobrowolnie nie opuścił tego budynku lecz jego meble zostały wyrzucone.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając skargę pod kątem powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sprawa o wymeldowanie J. O. z lokalu nr [...] w miejscowości D. była już przedmiotem kontroli przez WSA w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2015 r. sygn.. akt II SA/Sz 155/15 uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] i zobowiązał organ do wyjaśnienia tego czy toczy się jakieś postępowanie o wydanie budynku i gospodarstwa rolnego Skarżącemu i w odniesieniu do tych ustaleń wyjaśnienie czy strona skarżąca skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. W skutek uchylenia przez organ II instancji decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] października 2014 r. organ I instancji przeprowadził postępowanie uzupełniające w zakresie ustalenia czy Skarżący wnosił powództwo do Sądu o przywrócenie utraconego posiadania ponadto ponownie przesłuchał świadków oraz Skarżącego. Organy zgodnie z art. 153 p.p.s.a. wykonały zalecenia Sądu i dokonały ponownej oceny materiału dowodowego.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191 ze zm.), organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Stosownie zaś do art. 28 ust. 4 ww. ustawy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.
Na mocy przytoczonych przepisów obowiązek wymeldowania powstaje w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania, a działanie takie związane jest z koniecznością utrzymania aktualnych wpisów w ewidencji ludności. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, który niniejszy sąd podziela, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały (o czym stanowi przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym) i dobrowolny (tj. wynika z własnej woli zainteresowanego). Przy czym należy podkreślić, że dla oceny przesłanki dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu istotne znaczenie ma również to, czy strona podjęła skuteczne działania prawne zmierzające do przywrócenia jej utraconego posiadania (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2023 r. sygn.. akt II OSK 1109/20).
Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy wskazać należy, że organy zasadnie orzekły o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu położonego w m. D. [...]
Jak wynika z akt administracyjnych Skarżący opuścił przedmiotowy lokal w 2005 r. Okoliczność tę przyznaje sama strona skarżąca w protokole z dnia 17 sierpnia 2022 r. (k. 121 akt), jak i pozostali świadkowie przesłuchani przez organ I instancji (k.107-111 akt). Zarówno z zeznań świadków jak i Skarżącego wynika, że pomiędzy nim a wnioskodawcami istnieje wieloletni spór o nieruchomość. Skarżący zarzuca wnioskodawcom i Wójtowi bezprawny zabór jego własności. W świetle powyższego należy stwierdzić, że zgromadzony materiał pozwala stwierdzić, że J. O. trwale opuścił przedmiotowy lokal i nie wymeldował się z niego zaś dalsze utrzymywanie jego zameldowania w tym lokalu byłoby fikcją prawną sprzeczną z art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
Na marginesie jedynie Sąd wyjaśnia, że spory mające charakter majątkowy nie mogą stanowić przedmiotu sprawy w postępowaniu o wymeldowanie.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.