II SA/Ol 753/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2021-11-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamilinie elektroenergetycznecel publicznyniezwłoczne zajęcieinteres społecznyinteres gospodarczyrygor natychmiastowej wykonalnościWSA Olsztyn

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę właścicieli nieruchomości na decyzję zezwalającą na niezwłoczne zajęcie części ich gruntu pod budowę linii elektroenergetycznej, uznając istnienie ważnego interesu społecznego i gospodarczego.

Skarżący sprzeciwiali się decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie części ich nieruchomości pod budowę linii elektroenergetycznej, zarzucając organom administracji skupienie się wyłącznie na interesie inwestora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, uznając, że budowa linii elektroenergetycznej o znaczeniu ponadlokalnym realizuje ważny interes społeczny i gospodarczy, a także wyjątkowo ważny interes strony, co uzasadnia nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Sprawa dotyczyła skargi właścicieli nieruchomości na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zezwalającą na niezwłoczne zajęcie części ich nieruchomości pod budowę dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV. Skarżący zarzucali organom administracji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności niewłaściwe zastosowanie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, argumentując, że organy skupiły się jedynie na interesie inwestora, a nie na interesie społecznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Sąd uznał, że budowa i przebudowa linii elektroenergetycznej o znaczeniu ponadlokalnym realizuje ważny interes społeczny (zapewnienie ciągłości dostaw energii elektrycznej, bezpieczeństwo energetyczne regionu) oraz wyjątkowo ważny interes strony (inwestora), co uzasadnia nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 108 k.p.a. i art. 124 ust. 1a u.g.n. Sąd podkreślił, że inwestycja ta jest niezbędna dla rozwoju gospodarczego regionu i zaspokojenia potrzeb społecznych, a opóźnienia w jej realizacji generują znaczne koszty i mogą prowadzić do przeciążeń sieci energetycznej, zagrażając bezpieczeństwu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, nadane z rygorem natychmiastowej wykonalności, jest uzasadnione, gdy budowa linii elektroenergetycznej o znaczeniu ponadlokalnym realizuje ważny interes społeczny (zapewnienie ciągłości dostaw energii, bezpieczeństwo energetyczne) oraz wyjątkowo ważny interes strony (inwestora), co wynika z przepisów art. 108 k.p.a. i art. 124 ust. 1a u.g.n.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że budowa linii elektroenergetycznej o znaczeniu ponadlokalnym realizuje ważny interes społeczny i gospodarczy, a także wyjątkowo ważny interes strony. Opóźnienia w realizacji inwestycji generują koszty i mogą zagrażać bezpieczeństwu energetycznemu regionu, co uzasadnia nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.g.n. art. 124 § 1a

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

W przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym, starosta, na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny, udziela zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

k.p.a. art. 108 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

Pomocnicze

u.g.n. art. 124 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.g.n. art. 6 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa linii elektroenergetycznej o znaczeniu ponadlokalnym realizuje ważny interes społeczny i gospodarczy. Wyjątkowo ważny interes strony (inwestora) uzasadnia nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Opóźnienia w realizacji inwestycji generują koszty i mogą zagrażać bezpieczeństwu energetycznemu regionu.

Odrzucone argumenty

Organy administracji skupiły się wyłącznie na interesie inwestora, a nie na interesie społecznym. Nie wykazano istnienia przesłanek z art. 108 k.p.a. do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Uzasadnienie decyzji było niedostateczne i niepełne.

Godne uwagi sformułowania

Inwestycja celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym. Niezbędna dla rozwoju gospodarczego, bezpieczeństwa energetycznego oraz zapewnienia ciągłości i jakości dostaw energii elektrycznej. Każde opóźnienie podnosi koszt inwestycji. Może skutkować przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych, a tym samym wystąpieniem w przyszłości katastrofy z powodu długotrwałych przerw w dostawie energii elektrycznej. Inwestycja ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości.

Skład orzekający

Katarzyna Matczak

przewodniczący sprawozdawca

Tadeusz Lipiński

sędzia

Adam Matuszak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego, zwłaszcza w kontekście infrastruktury energetycznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy lub przebudowy linii elektroenergetycznych i zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. w powiązaniu z art. 108 k.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności a realizacją inwestycji celu publicznego o znaczeniu strategicznym dla regionu, co jest częstym problemem w praktyce.

Czy interes inwestora może przeważyć nad prawem własności? Sąd rozstrzyga o zajęciu gruntu pod kluczową inwestycję energetyczną.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 753/21 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2021-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Adam Matuszak
Katarzyna Matczak /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1990
art. 124 ust. 1, art. 124 ust. 1a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 108
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2021 r. sprawy ze skargi K. Ż., H. Ż., P. M., M. M. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia "[...]" r. Starosta E. ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości położonej w obrębie C., gm. E., powiat "[...]", województwo "[...]" składającej się z działki "[...]", opisanej w księdze wieczystej nr "[...]", prowadzonej przez Sąd Rejonowy w E., poprzez udzielenie zezwolenia wnioskodawcy - Spółce "[...]" S.A. z siedzibą w L. (dalej jako: "Spółka"), na założenie i przeprowadzenie przewodów fazowych wraz z łańcuchami izolatorowymi, przewodów odgromowych skojarzonych ze światłowodem wraz z osprzętem w pasie technologicznym o szerokości 10 m i długości osi dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 42 m.
2. Po rozpatrzeniu wniosku Spółki, Starosta E. decyzją z dnia "[...]" r., znak: "[...]" udzielił zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przez "[...]" S.A. z siedzibą w L., części nieruchomości położonej w obrębie C., gm. E., powiat "[...]", województwo "[...]", składającej się z działki oznaczonych nr "[...]", o powierzchni 0,8450 ha, stanowiącej współwłasność Państwa P. i M. małż. M. w udziale 1/2 i Państwa K. i H. małż. Z.
w udziale 1/2. Decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2021r. poz. 234) dalej jako: "u.g.n.", art. 104 § 1 oraz art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735) dalej jako: "k.p.a."
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że za wydaniem decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przemawia fakt, że inwestor we wniosku, jako termin realizacji inwestycji (tj. uzyskania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę albo niekwestionowanego zgłoszenia robót) wskazał - marzec 2021 r. Spółka podała, że poniesione nakłady finansowe będą wzrastać wraz z każdorazowym opóźnieniem inwestycji, co stanowi o wyjątkowo ważnym interesie strony. Z uwagi na korzyści powstałe wskutek zapewnienia ciągłości dostawy energii elektrycznej, zapobieganie przeciążeniu linii oraz na terminowość realizacji inwestycji warunek niezbędności wykonania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania zostaje zachowany. Wobec zaistnienia ustawowych przesłanek do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz orzecznictwa sądowego, należało orzec jak w sentencji decyzji.
3. Od powyższej decyzji Państwo P. i M. małż. M. oraz Państwo K. i H. małż Z. złożyli odwołanie, w którym wskazali, że nie wyrażają zgody na przebieg tak dużej linii napowietrznej przez ich nieruchomość, tym samym zaproponowali dwa warianty: przeprowadzenie linii w pasie drogowym, wykup (bądź zamiana) przedmiotowej nieruchomości. Odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
4. Decyzją z dnia "[...]" r. nr "[...]" Wojewoda "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że dopuszczalność wydania decyzji
o niezwłocznym zajęciu nieruchomości uzależniona jest od: złożenia wniosku przez podmiot, który realizuje cel publiczny, uprzedniego wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości (art. 24 ust. 1 u.g.n.), wystąpienia jednego
z zacytowanych wyżej przypadków, o których mówi art. 108 K.p.a., względnie istnienia ważnego interesu gospodarczego.
Wskazano, że decyzja wydana w trybie cytowanego przepisu jest odrębnym rodzajem decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu rozpoczęcia realizacji celu publicznego, jeżeli sama decyzja wydana na podstawie ust. 1, tj. decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nie może być jeszcze wykonywana przez fakt, że nie stała się decyzją ostateczną, albo też jako decyzja organu odwoławczego nie stała się decyzją wykonalną. Zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może zostać udzielone tylko po uprzednim wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.
W niniejszej sprawie z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wystąpiła Spółka, która realizuje inwestycję polegającą na budowie dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia
110 kV. W ocenie organu odwoławczego, zebrany materiał dowodowy sprawy, pozwala stwierdzić, że spełnione są przesłanki niezbędne do wydania decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości.
Z wniosku złożonego przez Spółkę wynikało, że za wydaniem decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności przemawia wyjątkowo ważny interes inwestora oraz ważny interes społeczny. Wnioskodawca wskazał, że budowa linii elektroenergetycznej jest inwestycją celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym. Inwestycja realizowana będzie na znacznym obszarze (całkowita długość linii 38,7 km) i ma służyć zaspokojeniu potrzeb społecznych i gospodarczych regionu, a także pozostaje niezbędna dla rozwoju gospodarczego, bezpieczeństwa energetycznego oraz zapewnienia ciągłości i jakości dostaw energii elektrycznej na właściwym poziomie. Poza tym wydanie decyzji
z rygorem natychmiastowej wykonalności jest niezbędne z uwagi na umożliwienie Spółce przeprowadzenie inwestycji w planowanym terminie. Modernizacja, budowa
i eksploatacja sieci przesyłowych jest głównym przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej przez "[...]" S.A. Inwestor w realizację inwestycji zaangażował ogromne nakłady finansowe. Opóźnienia związane z realizacją tej inwestycji mają ogromny wpływ na warunki ekonomiczne inwestora. Każde opóźnienie podnosi koszt inwestycji. Nadto niezrealizowanie tej inwestycji w jak najkrótszym terminie grozi, nie tylko dużymi kosztami finansowymi, ale może skutkować przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych, a tym samym wystąpieniem w przyszłości katastrofy z powodu długotrwałych przerw w dostawie energii elektrycznej.
5. Na powyższą decyzję pełnomocnik K. Z., H. Z., P. M. oraz M. M. (dalej jako: "Skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia od organu na rzecz Skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1a u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, z uwagi na fakt, że niezasadnie powołano się na istnienie interesu społecznego, w sytuacji, gdy w decyzji skupiono się wyłącznie na interesie inwestora, a więc nie udowodniono, że spełniona została przesłanka z tego przepisu uprawniająca do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, oczywistym pozostaje, że interes inwestora nie może być utożsamiany
z interesem społecznym;
- naruszenie przepisów prawa procesowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy:
1. art. 7 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego polegający na pominięciu, że z dowodów zgromadzonych w sprawie nie wynika, aby planowaną inwestycję należało zakwalifikować jako "ważny interes gospodarczy", sam organ nie odnosi się do interesu społecznego, a tylko do interesu inwestora, tym samym nadanie decyzji klauzuli natychmiastowej wykonalności było niedopuszczalne;
2. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom tego przepisu, w szczególności poprzez niedostateczne i niepełne jej uzasadnienie;
3. art. 108 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w stanie faktycznym inwestor nie wykazał istnienia jakiejkolwiek z przesłanek określonych w powołanym przepisie, co wynika z uzasadnienia decyzji, organ skupia się wyłącznie na interesie inwestora, który nie może być utożsamiany z interesem społecznym,
4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy brak było podstaw do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, brak było przesłanek uzasadniających nadanie klauzuli natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu zarzutów ponownie przedstawiono argumentację negującą wystąpienie w tej sprawie innego interesu społecznego przemawiającego za nadaniem decyzji klauzuli natychmiastowej wykonalności, gdyż organy orzekające powoływały się jedynie na ważny interes strony.
6. W odpowiedzi na skargę Wojewoda "[...]" wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, że niezrealizowanie tej inwestycji, w jak najkrótszym terminie, grozi nie tylko dużymi kosztami finansowymi, ale może skutkować przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych, a tym samym skutkować wystąpieniem w przyszłości katastrofy
z powodu długotrwałych przerw w dostawie energii elektrycznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a."
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka
w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy jednak, że skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym,
a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie Wojewoda wystąpił z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, natomiast Skarżący w terminie nie zaoponowali takiej formie rozpoznania ich skargi.
W tym miejscu pozostaje wskazać, że Sądowi z urzędu wiadomym jest, że wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 30 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 752/21 oddalona została skarga Skarżących na decyzję Wojewody "[...]" z dnia "[...]" r., znak: "[...]", którą organ uchylił pkt 2 zaskarżonej decyzji Starosty E. z "[...]" r., znak: "[...]"
i w tym zakresie orzekł: o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości polegającej na przebudowie istniejącej na działce linii, polegającej na demontażu istniejących przewodów fazowych i odgromowych oraz na przeciągnięciu (podwieszeniu) nowych przewodów fazowych wraz z łańcuchami przeciągnięciu (powieszeniu) nowych przewodów odgromowych skojarzonych ze światłowodem wraz
z osprzętem w pasie ograniczonego korzystania o całkowitej powierzchni 414 m² tj.
o szerokości 10 m i długości osi dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej
42 m, w celu realizacji inwestycji pod nazwą: "Przebudowa napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji "[...]", w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty E.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest natomiast decyzja Wojewody "[...]" utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą zezwolono Spółce na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości będącej własnością Skarżących, poprzez przebudowę istniejącej na działce nr "[...]" obręb C., gmina E. napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV.
Zgodnie z treścią art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji sposób korzystania
z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodzie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Jak wynika z art. 124 ust. 1a u.g.n. w przypadkach określonych w art. 108 kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Z kolei z art. 108 § 1 k.p.a. wynika, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.
Powyższe oznacza, że po wydaniu decyzji, o ograniczeniu sposobu korzystania
z nieruchomości, starosta, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości,
w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z zachowaniem wszelkich wymogów określonych w dyspozycji przytoczonych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak wynika z akt administracyjnych Starosta E. (dalej: Starosta) decyzją z "[...]" r. ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości należącej do Skarżących, stanowiącej działkę nr "[...]" obr. C., poprzez udzielenie zezwolenia wnioskodawcy - Spółce - na założenie i przeprowadzenie przewodów fazowych wraz
z łańcuchami izolatorowymi, przewodów odgromowych skojarzonych ze światłowodem wraz z osprzętem w pasie technologicznym o szerokości 10 m i długości osi dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 42 m, w celu realizacji inwestycji pod nazwą: "Przebudowa napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji "[...]". Decyzja Starosty została uchylona w zakresie pkt 2., decyzją Wojewody z dnia "[...]" r., którą organ doprecyzował zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez przebudowę istniejącej na działce linii, polegającej na demontażu istniejących przewodów fazowych i odgromowych oraz na przeciągnięciu (podwieszeniu) nowych przewodów fazowych wraz z łańcuchami izolatorowymi
i przeciągnięciu (powieszeniu) nowych przewodów odgromowych skojarzonych ze światłowodem wraz z osprzętem w pasie ograniczonego korzystania o całkowitej powierzchni 414 m² tj. o szerokości 10 m i długości osi dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 42 m.
Dokonując sądowej kontroli przesłanek wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, należy zwrócić uwagę, że to ustawodawca konstruując przepis art. 124 ust. 1a u.g.n. przesądził o obligatoryjnym wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Starosta udziela, w drodze decyzji, zezwolenia, a decyzji
o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Organ zobowiązany jest do wydania decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny "w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym". Spośród przypadków określonych w art. 108 k.p.a. do rozważenia w rzeczonej sprawie pozostają dwie przesłanki: inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W ocenie Sądu, organy obu instancji trafnie przyjęły, że w stanie faktycznym sprawy wydanie zaskarżonych decyzji było uzasadnione wyjątkowo ważnym interesem strony oraz ważnym interesem społecznym.
Planowana przebudowa linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV ma za zadanie bowiem zwiększenie pewności zasilania dla obszaru miast E. i O. oraz powiatów "[...]". Obecnie istniejące linie elektroenergetyczne na wskazanym terenie powiatów i miast nie stanowią gwarancji dla prawidłowego zaopatrywania ludności
i podmiotów gospodarczych na tym terenie w energię elektryczną z uwagi na ich techniczne możliwości oraz stan techniczny. We wniosku z dnia 3 kwietnia 2021 r. Spółka wskazała, że przebudowa przedmiotowej linii elektroenergetycznej jest inwestycją celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym. Inwestycja będzie realizowana na znacznym obszarze – całkowita jej długość to 38,7 km i ma służyć zaspokojeniu potrzeb społecznych i gospodarczych regionu, a także pozostaje niezbędna dla rozwoju gospodarczego, bezpieczeństwa energetycznego oraz zapewnienia ciągłości i jakości dostaw energii elektrycznej na właściwym poziomie.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut Skarżących, że planowana przebudowa oraz nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ma służyć jedynie interesom gospodarczym Spółki. Przebudowa tej linii zwiększy bowiem istotnie zdolność przesyłową oraz pewność zasilania odbiorców w energię elektryczną. Nastąpi poprawa bezpieczeństwa energetycznego regionu, a także zmniejszą się straty energii podczas przesyłu prądu. Zatem nadanie takiego rygoru natychmiastowej wykonalności uwzględnia inny interes społeczny, bowiem zabezpieczenie ciągłych i bezawaryjnych dostaw energii elektrycznej dla gospodarstw domowych, jak też dla prowadzących działalność gospodarczą, poprzez przebudowę dotychczasowej linii jednotorowej na linię dwutorową elektroenergetyczna o mocy 110 kV stanowi o innym interesie społecznym.
Poza tym, na co wskazano we wniosku Spółki, wydanie decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności jest niezbędne także z uwagi na umożliwienie Spółce przeprowadzenia inwestycji w planowanym terminie. Modernizacja, budowa
i eksploatacja sieci przesyłowych stanowi główny przedmiot działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę i inwestor zaangażował w niej ogromne nakłady finansowe. Opóźnienia związane z realizacją inwestycji mają ogromny wpływ na warunki ekonomiczne w jakich będzie realizowane zadanie, gdyż każde opóźnienie generuje zwiększenie kosztów inwestycji. Dlatego uzasadnieniem dla zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest również ważny interes gospodarczy, o którym mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n.
Nadto niezrealizowanie inwestycji we skazanym terminie, poza tym, że spowoduje znaczący wzrost kosztów jej przebudowy, to także zagrozi bezpieczeństwu energetycznemu, bowiem może skutkować w przyszłości przeciążeniami linii (niewydolnością), co skutkować będzie sytuacją katastrofalną z powodu długotrwałych przerw w dostawie energii elektrycznej. Zagrozi zatem bezpieczeństwu ludzi oraz prowadzonej działalności gospodarczej, chociażby w zakresie usług użyteczności publicznej tj. dostawy wody, czy ciepła.
W orzecznictwie przyjmuje się, że budowa czy przebudowa odcinka sieci elektroenergetycznej realizuje wyjątkowo ważny interes inwestora, ważny interes gospodarczy państwa oraz interes społeczny (zob. wyroki NSA z dnia 6 lipca 2016r. sygn. akt: I OSK 1648/15, I OSK 1650/15, I OSK 1719/15, I OSK 1988/14, I OSK 2251/15, I OSK 2480/15, I OSK 2432/15, I OSK 2875/15, I OSK 3013/14; wyrok NSA z dnia 25 października 2013r., sygn. akt I OSK 2967/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA). Realizowanie sieci energetycznej jako inwestycji liniowej jest realizacją celu publicznego. Stosownie bowiem do art. 6 pkt 2 u.g.n. celem publicznym w rozumieniu ustawy jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej,
a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów
i urządzeń. Przy tak sformułowanym zapisie ustawowym, dla oceny spełnienia przesłanki "celu publicznego" nie ma znaczenia, kto ten cel ustawowy realizuje i kto jest jego inwestorem - Skarb Państwa, samorząd terytorialny czy inna osoba prawna. Realizacja inwestycji liniowej wiąże się z wykonaniem takiego zamierzenia na znacznym obszarze dla określonej wspólnoty państwowej lub samorządowej. Ma na celu poprawić bezpieczeństwo energetyczne, a także pozostaje niezbędna dla rozwoju ekonomicznego regionu, jest inwestycją o charakterze ogólnospołecznym. Występuje tu zatem zarówno interes społeczny, jak i gospodarczy, bowiem budowa sieci elektroenergetycznej służy zapewnieniu stałego dopływu energii do licznych gospodarstw i przedsiębiorstw na większym obszarze (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2015r., sygn. I OSK 1244/15, dostępny w CBOSA). Obecny rozwój gospodarczy
i cywilizacyjny naszego kraju powoduje zwiększone zapotrzebowania na energię elektryczną, a w rezultacie konieczność rozwoju infrastruktury energetycznej. Znanym powszechnie faktem jest to, że infrastruktura ta jest w znacznym stopniu przestarzała
i wyeksploatowana.
Inwestycja omawianego typu ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania
z nieruchomości. Z tego względu zachowany jest wymóg proporcjonalności z art. 31 ust. 3 Konstytucji (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2016 r., I OSK 3417/15, dostępny w CBOSA).
W świetle powyższego za bezzasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego w postaci art. 124 ust. 1 a u.g.n. poprzez niewykazanie spełnienia wszystkich przesłanek. W ocenie Sądu, organy trafnie bowiem przyjęły, że
w sprawie zostały spełnione przesłanki: interesu społecznego, wyjątkowo ważnego interesu strony, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.
Za bezpodstawne należy także uznać pozostałe zarzuty podniesione w skardze. Stwierdzić należy, że wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak
w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI