II SA/SZ 235/24
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie SKO o niedopuszczalności odwołania, uznając, że organ nie zbadał wystarczająco, czy skarżący mają status strony postępowania środowiskowego.
Skarżący J. K. i J. K. wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które stwierdziło niedopuszczalność ich odwołania od decyzji Wójta Gminy w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla eksploatacji kruszywa. Kolegium uznało, że skarżący nie są stroną, ponieważ ich działka znajduje się w odległości 490 m od inwestycji, a z karty informacyjnej nie wynika znaczące oddziaływanie poza 100 m. WSA uchylił postanowienie SKO, stwierdzając, że organ nie zbadał wystarczająco przesłanek z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś., w szczególności wpływu inwestycji na środowisko wodne i możliwość ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę J. K. i J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie, które stwierdziło niedopuszczalność ich odwołania od decyzji Wójta Gminy dotyczącej braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa. Skarżący, właściciele nieruchomości z gospodarstwem rybackim, argumentowali, że planowana inwestycja negatywnie wpłynie na środowisko wodne i uniemożliwi im prowadzenie działalności. Kolegium odrzuciło odwołanie, uznając skarżących za niebędących stroną postępowania, opierając się na odległości ich działki od inwestycji i braku informacji o znaczącym oddziaływaniu poza 100 m. Sąd administracyjny uznał jednak, że Kolegium przedwcześnie i zbyt ogólnikowo stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Sąd wskazał, że Kolegium nie zbadało wystarczająco przesłanek z art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, które definiują krąg stron postępowania środowiskowego. W szczególności organ nie odniósł się do argumentów skarżących dotyczących potencjalnego wpływu inwestycji na stosunki wodne i ich gospodarstwo rybackie, ani nie przeprowadził własnych ustaleń w tym zakresie. Sąd podkreślił, że Karta Informacyjna Przedsięwzięcia nie zwalnia organu z obowiązku analizy i oceny wpływu inwestycji na środowisko i nieruchomości stron. W związku z naruszeniem przepisów postępowania (m.in. art. 7, 77 § 1 k.p.a.), Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżących.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nieprawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania, ponieważ nie przeprowadził wystarczających ustaleń faktycznych i prawnych w celu ustalenia, czy skarżącym przysługuje status strony postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Kolegium zbyt ogólnikowo oceniło brak legitymacji skarżących do wniesienia odwołania, opierając się jedynie na odległości działki od inwestycji i karcie informacyjnej, nie analizując wpływu przedsięwzięcia na środowisko wodne i możliwość ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości skarżących, co jest kluczowe dla ustalenia statusu strony zgodnie z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (22)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.i.o.ś. art. 74 § ust. 3a pkt 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko
u.i.o.ś. art. 74 § ust. 3a pkt 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko
u.i.o.ś. art. 74 § ust. 3a pkt 3
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § par. 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 3 § par. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.i.o.ś. art. 62a
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko
k.p.a. art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczających ustaleń faktycznych i prawnych w celu ustalenia, czy skarżącym przysługuje status strony postępowania środowiskowego. Kolegium przedwcześnie i zbyt ogólnikowo oceniło brak legitymacji skarżących do wniesienia odwołania. Organ nie odniósł się do argumentów skarżących dotyczących potencjalnego wpływu inwestycji na środowisko wodne i ich gospodarstwo rybackie.
Godne uwagi sformułowania
brak wyczerpania środków zaskarżenia uchybienie terminowi nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zdawkowe przedstawienie powodów z jakich odmówiono skarżącym statusu strony lakoniczne uzasadnienie nie dokonało natomiast żadnych samodzielnych ustaleń co do zakresu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie zwalnia to jednak organu administracji od dokonania szczegółowej analizy tego dokumentu i jego oceny
Skład orzekający
Joanna Świerzko-Bukowska
sprawozdawca
Joanna Wojciechowska
członek
Marzena Iwankiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie statusu strony w postępowaniach środowiskowych, obowiązki organów w zakresie badania wpływu inwestycji na środowisko i nieruchomości sąsiednie, prawidłowość stwierdzania niedopuszczalności odwołania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i interpretacją art. 74 ust. 3a u.i.o.ś.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie przez organy administracji wpływu inwestycji na środowisko i interesy obywateli, nawet jeśli początkowo wydaje się to rutynowe. Podkreśla znaczenie prawa do bycia stroną w postępowaniu.
“Czy odległość od inwestycji zawsze decyduje o tym, czy jesteś stroną? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ochrona środowiska
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Sz 235/24 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2024-06-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Joanna Świerzko-Bukowska /sprawozdawca/ Joanna Wojciechowska Marzena Iwankiewicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6139 Inne o symbolu podstawowym 613 Hasła tematyczne Ochrona środowiska Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 119 pkt 3, art. 120, art. 3 par. 1 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 134 par. 1, art. 200,art. 205 par. 1, Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2492 art. 1 par. 1 i 2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U. 2023 poz 1094 art. 74 ust. 3a pkt 1, pkt 2, pkt 3, art. 62a Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko (t. j.) Dz.U. 2023 poz 775 art. 134, art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi J. K. i J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 26 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie na rzecz skarżących J. K. i J. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r., nr [...] , Wójt Gminy stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego z części złoża "K." na części działek o numerach ewidencyjnych [...] , obręb K., gm. S.. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. K. i J. K. (dalej: "odwołujący", "skarżący"). Odwołujący podnieśli, że są właścicielami nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...] znajdującej się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, którego decyzja dotyczy. Na swojej nieruchomości prowadzą działalność polegającą na hodowli pstrąga. Odwołujący wskazali, że nie zgadzają się z wydaną decyzją, bowiem nie zostało uwzględnione to, że wydobycie kruszywa negatywnie wpłynie na zachowanie równowagi w środowisku, w tym negatywnie wpłynie na stosunki wodne. W konsekwencji działalność kopalni w tak bliskiej odległości od gospodarstwa rybackiego odwołujących uniemożliwi im prowadzenie dotychczasowej działalności. Dodali, że gospodarstwo rybackie jest źródłem dochodu ich pięcioosobowej rodziny oraz że dalsze uwagi do decyzji, wniosą po zapoznaniu się z materiałem dowodowym. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "Kolegium") stwierdziło niedopuszczalność odwołania J. K. i J. K. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że w wyniku wstępnej analizy formalnej wniesionego odwołania ustaliło, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji odwołujący nie byli uznani za stronę. Koniecznym zatem było ustalenie, czy odwołującym przysługuje przymiot strony postępowania. Kolegium przytaczając treść art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. 2023 r. poz. 1094 ze zm., dalej: "u.i.o.ś."), stwierdziło, że w sprawie nie zostało wykazane, że odwołującym przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Kolegium wskazało, że działka, która stanowi własność odwołujących, jest położona w odległości ok. 490 m od granic przewidywanego terenu, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, co ustaliło na podstawie Systemu Informacji Przestrzennej Urzędu Gminy w S. Wskazało również że z Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia nie wynika, by znaczące oddziaływanie przedsięwzięcia rozciągało się poza 100 m od granic terenu inwestycji. Wobec tego Kolegium stwierdziło, że brak jest do podstaw do przyznania odwołującym przymiotu stron przedmiotowego postępowania. Skargę na powyższe postanowienie wnieśli J. K. i J. K., zarzucając mu naruszenie: 1. art. 7, art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej "k.p.a.") poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego pod kątem tego czy skarżącym przysługuje status strony w postępowaniu, a mianowicie nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w zakresie tego czy działka nr [...], której skarżący są współwłaścicielami, znajduje się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, tj. - czy na działce nr [...] w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostaną przekroczone standardy jakości środowiska, w szczególności środowiska wodnego, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 74 ust. 3a pkt 2 u.i.o.ś., - czy działka nr [...] znajduje się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w jej zagospodarowaniu zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem - prowadzeniem gospodarstwa rybackiego, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 74 ust. 3a pkt 3 u.i.o.ś., 2. art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez zdawkowe przedstawienie powodów z jakich odmówiono skarżącym statusu strony postępowania, co przejawiało się lakonicznym uzasadnieniem, w którym nie wyjaśniono w istocie jakimi przesłankami kierował się organ. Według skarżących sposób zredagowania uzasadnienia budzi wątpliwości czy organ kierował się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, 3. art. 134 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że odwołanie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych. W oparciu o tak postawione zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że nie zgadzają się ze stanowiskiem Kolegium, że nie są stroną postępowania w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pod nazwą "Eksploatacja kruszywa naturalnego z części złoża "K." z części działek o numerach ewidencyjnych [...], obręb K., gm. S., woj. Z. ". W ocenie skarżących planowane przedsięwzięcie negatywnie wpłynie na środowisko wodne i uniemożliwi im prowadzenie dotychczasowej działalności. Skarżący wskazali, że są współwłaścicielami działki nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] i na której od blisko [...] lat prowadzą gospodarstwo rybackie. Okoliczność ta wynika z Systemu Informacji Przestrzennej Urzędu Gminy S. [...], gdzie wyraźnie widać kompleks stawów. Skarżący podnieśli, że powyższe okoliczności nie były przedmiotem jakichkolwiek ustaleń i rozważań ze strony Kolegium, mimo że w świetle art. 74 ust. 3a pkt 2 i 3 u.i.o.ś. były to okoliczności istotne do ustalenia kręgu stron postępowania. Kolegium ogólnikowo stwierdziło, że z Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia "nie wynika, by znaczące oddziaływanie przedsięwzięcia rozciągało się poza 100 m od granic terenu inwestycji". Kolegium nie dokonało natomiast żadnych samodzielnych ustaleń co do zakresu oddziaływania planowego przedsięwzięcia, a tym bardziej nie dokonało oceny jak przedsięwzięcie wpłynie na standardy jakości środowiska, w tym środowisko wodne. Tymczasem z ogólnie dostępnej wiedzy wynika, że górnictwo odkrywkowe, a tego dotyczy planowane przedsięwzięcie, oddziałuje m.in. na wody podziemne i powierzchniowe, poprzez zmianę położenia zwierciadła wody (lej depresji), a w konsekwencji zanik wody w ujęciach, zmniejszenie stanu uwilgotnienia gleb, spadek użytków zielonych oraz gruntów ornych. Górnictwo odkrywkowe wiąże się z odwadnianiem złóż na ogromną skalę, co powoduje powstanie tzw. leja depresji wokół odkrywki. Zatem bez wątpienia odkrywka, będzie miała wpływ na lokalne środowisko i stosunki wodne. Skarżący wskazali, że oddziaływanie zależy od wielkości odkrywki i głębokości odwodnienia, ale z perspektywy prowadzonego przez nich gospodarstwa rybackiego usytuowanego bardzo blisko planowanego przedsięwzięcia, jego realizacja spowoduje (lub z dużym prawdopodobieństwem spowoduje): - utratę lub zmniejszenie przepływu w ciekach powierzchniowych na skutek malejącego dopływu wód podziemnych i powierzchniowych lub bezpośredniej ucieczki wody z cieku (rowu) z którego zasilają stawy, - obniży zwierciadła wód powierzchniowych w naturalnych i sztucznych zbiornikach wodnych (stawy i ujęcia wody, z których zasilają stawy), - obniży zasoby wód podziemnych w poziomach wodonośnych pod wpływem odwadniania, - zmieni skład chemiczny wód podziemnych wywołany zmianami geochemicznymi zachodzącymi w strefie odwodnionego górotworu lub uruchomieniem drenażu wód zasolonych z głębokiego podłoża, co będzie negatywnie wpływało na jakość wody którą czerpią do zasilania stawów. Skarżący zaakcentowali przy tym, że w ich gospodarstwie rybackim hodują pstrągi i woda musi być "krystalicznie czysta". Skarżący zarzucili, że Kolegium całkowicie przemilczało zarówno wpływ przedsięwzięcia na standardy jakości środowiska, jak również to w jaki sposób przedsięwzięcie będzie oddziaływać na aktualne zagospodarowanie ich nieruchomości. Kolegium skupiło się wyłącznie na tym jaka odległości dzieli działkę skarżących z planowanym przedsięwzięciem. Według skarżących takie naruszenie należy kwalifikować jako uchybienie obowiązkom organu wynikającym z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. W konsekwencji ocena, że skarżącym nie przysługuje status strony w postępowaniu jest błędne. Następstwem powyższych uchybień Kolegium było również działanie organu wbrew ogólnym zasadom postępowania administracyjnego - zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.) i zasadzie pogłębiania zaufania do organów administracji (art. 8 § 1 k.p.a.). Wyrazem tego było uzasadnienie postanowienia, które nie zawiera wszystkich elementów przewidzianych art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. Ponadto skarżący wskazali, że nie mieli możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w tym treścią Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia, do której odwołuje się Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje. Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), bowiem przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, kończące to postępowanie. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi jest postanowienie Kolegium z dnia [...] r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania J. K. i J. K. od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] r. stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego z części złoża "K." na części działek o numerach ewidencyjnych [...], obręb K., gm. S. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowości stwierdzenia przez Kolegium niedopuszczalności odwołania skarżących od wskazanej powyżej decyzji Wójta Gminy S. o środowiskowych uwarunkowaniach. Zdaniem skarżących, w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego postanowienia Kolegium niesłusznie uznało, że skarżącym nie przysługuje status strony postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji, głównie z uwagi na nieprzeprowadzenie przez Kolegium własnego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy skarżącym przysługiwał ten status, przy jednoczesnym ogólnikowym stwierdzeniu przez Kolegium dotyczącym oddziaływania inwestycji na środowisko w oparciu o Kartę Informacyjną Przedsięwzięcia. Z kolei w ocenie Kolegium, w świetle art. 74 ust. 3a u.i.o.ś., skarżącym nie przysługuje status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem ww decyzji, bowiem działka stanowiąca własność skarżących położona jest w odległości ok. 490 m od granic przewidywanego terenu, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, zaś z Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia nie wynika, by znaczące oddziaływanie przedsięwzięcia rozciągało się poza 100 m od granic terenu inwestycji. Brak zatem podstaw do przyznania skarżącym przymiotu stron przedmiotowego postępowania, co uzasadnia stwierdzenie niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. wobec jego wniesienia przez osoby niebędące stronami postępowania. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również i podmiotowych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia w toku instancji. Niedopuszczalność zaś odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka odwołania, a zatem gdy odwołanie wniosła osoba trzecia lub podmiot na prawach strony, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji albo też wniesienia odwołania przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnej (np. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A.Wróbel, Komentarz aktualizowany do kodeksu postępowania administracyjnego – art. 134, LEX/el. 2024; wyrok NSA z dnia 28 września 2022 r., sygn. akt I OSK 1776/19). Przyjmuje się również, że organ odwoławczy w formie postanowienia stwierdza niedopuszczalność odwołania w przypadku, gdy ze złożonego odwołania wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że wnoszący odwołanie nie ma w sprawie interesu prawnego. Zaś o oczywistym braku legitymacji wnoszącego odwołanie można mówić tylko wówczas, gdy ustalenie takie ma obiektywny wymiar i nie wiąże się z oceną interesu prawnego. Jeśli natomiast osoba, która wniesie odwołanie twierdzi, że zaskarżona decyzja dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązków, organ odwoławczy jest zobowiązany rozpoznać odwołanie, a stwierdziwszy po rozpoznaniu odwołania, że osoba wnosząca odwołanie nie ma w tej sprawie interesu prawnego lub obowiązku, winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.). Twierdzenie bowiem podmiotu wnoszącego odwołanie o posiadaniu przymiotu strony opartego na obowiązującej normie prawnej może zostać zweryfikowane jedynie po przeprowadzeniu postępowania, w którym organ obowiązany jest zbadać, czy istotnie podmiot wywodzi swój interes prawny lub obowiązek z obowiązującego przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2451/14 i przywołana tam literatura oraz orzecznictwo). Mając na uwadze powyższe przyjąć należy, że podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma kwestia prawidłowości uznania przez Kolegium, iż skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie zaś z art. 74 ust. 3a u.o.i.ś. stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się: 1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu; 2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Słusznie podnoszą skarżący, że Kolegium ogólnikowo uzasadniło swoje rozstrzygnięcie. Kolegium ograniczyło się do stwierdzenia, że działka skarżących położona jest w odległości ok. 490 m od granic przewidywanego terenu, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, co pozwala jedynie na stwierdzenie, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 74 ust. 3a pkt 1 u.i.o.ś. Lakoniczne stwierdzenie Kolegium, że z Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia nie wynika, by znaczące oddziaływanie przedsięwzięcia rozciągało się poza 100 m od granic terenu inwestycji, w ocenie Sądu, jest niewystarczające do wykluczenia istnienia przesłanki określonej w art. 74 ust. 3a pkt 2 czy też pkt 3 u.i.o.ś. Jednocześnie Kolegium w żaden sposób nie odniosło się do argumentacji skarżących. Skarżący natomiast już w odwołaniu wskazywali, że na działce nr 399/1 prowadzą działalność polegającą na hodowli pstrąga oraz że wydobycie kruszywa negatywnie wpłynie na zachowanie równowagi w środowisku, w tym negatywnie wpłynie na stosunki wodne, a w konsekwencji działalność kopalni w bliskiej odległości od ich gospodarstwa rybackiego uniemożliwi im prowadzenie dotychczasowej działalności. Dodatkowo w skardze skarżący, odwołując się do literatury, przedstawili – w ich ocenie – rzeczowe argumenty przemawiające za przyznaniem im statusu strony w postępowaniu dotyczącym określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W ocenie Sądu Kolegium przedwcześnie, bez wnikliwej analizy i bez dostatecznych w sprawie ustaleń, przesądziło o braku posiadania przez skarżących przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy S. z dnia [...] r. stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego z części złoża "K." na części działek o numerach ewidencyjnych [...], obręb K., gm. S.. Podkreślić należy, że w świetle art. 7 k.p.a. ustaleń w powyższej kwestii Kolegium powinno dokonywać z uwzględnieniem obowiązków wynikających z tej regulacji, polegających na podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Ponadto obowiązkiem organu jest tak prowadzić postępowanie, by pogłębiać zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). W tym miejscu wskazać należy, iż Karta Informacyjna Przedsięwzięcia, zgodnie z art. 62a u.i.o.ś., zawiera podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, także co do zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia i stanowi podstawowy dowód dla ustaleń faktycznych w zakresie cech i parametrów planowanego przedsięwzięcia. Nie zwalnia to jednak organu administracji od dokonania szczegółowej analizy tego dokumentu i jego oceny w kontekście tego czy w wyniku realizacji przedsięwzięcia na nieruchomości skarżących dojdzie do przekroczenia standardów jakości środowiska, czy nieruchomość skarżących znajduje się w zasięgu znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia i czy oddziaływanie to może wprowadzić ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. W niniejszej sprawie Kolegium takiej analizy i oceny nie dokonało. Z powyższych względów Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 i art. 134 k.p.a. Niewątpliwie Kolegium przedwcześnie uznało, że skarżącym nie przysługuje status strony w postępowaniu, bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w konsekwencji stwierdziło niedopuszczalność odwołania skarżących. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy Kolegium zastosuje się do oceny prawnej i wskazań zawartych w niniejszym wyroku, w szczególności wyjaśniając powyższe kwestie i odnosząc się do argumentów skarżących, a następnie wyda prawidłowe rozstrzygnięcie uzasadnione okolicznościami, stanem faktycznym sprawy i zgromadzonymi dowodami, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w szczegółowym jego uzasadnieniu, sporządzonym stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Zasądzona kwota obejmuje zwrot poniesionego przez skarżących wpisu od skargi. Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę