II SA/Sz 235/05

II SA/Sz 235/05 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-01-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Barbara Gebel /przewodniczący/
Kazimierz Maczewski /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne
Działalność gospodarcza
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi A. i G. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej. oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 7f ustawy Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), Burmistrz Gminy i Miasta [...] odmówił wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej wpisu Nr [...] – w zakresie miejsca prowadzonej działalności gospodarczej przez Z.F., tj. w [...], gm. [...].
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że pismami z [...] r. i [...] r. A i G. J., współwłaściciele do połowy części działek Nr [...] i [...] w [...], gmina [...], wpisanych do Księgi Wieczystej nr [...], zwrócili się o dokonanie zmian we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Z. F., zam. w [...], ul. [...]. Wnioskodawcy wnosili o wykreślenie z ewidencji jako miejsca prowadzonej działalności gospodarczej wpisu: "[...], gm. [...]", uzasadniając ten wniosek faktem, że Z. F. nie posiada ich zgody na prowadzenie działalności gospodarczej na nieruchomości będącej współwłasnością wnioskodawców. Organ I instancji stwierdził dalej w uzasadnieniu decyzji, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż Z. F. prowadzi działalność pod wskazanym adresem (...) i jest to zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, chociaż prowadzi ją bez zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Organ wskazał też, że ze względu na charakter wykonywanej działalności przedsiębiorca okresowo przebywa poza siedzibą firmy, a ponadto organ wyjaśnił, że organ ewidencyjny nie jest uprawniony do badania, czy przedsiębiorca ma tytuł prawny do lokalu, w którym mieści się siedziba przedsiębiorcy.
W odwołaniu od tej decyzji A. i G. J. zarzucili organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 7f ustawy Prawo działalności gospodarczej) oraz sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, przez bezpodstawne przyjęcie, iż Z. F. w sposób ciągły i zorganizowany prowadzi działalność pod adresem: [...], bowiem zdaniem odwołujących się bezprawnie użytkuje on obiekty niezakończonej inwestycji pod tym adresem.
Po rozpatrzeniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 7e i 7f ustawy - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) w związku z art. 66 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U Nr 173, poz. 1808), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że przepisy art. 7e i 7f ustawy - Prawo działalności gospodarczej, które w myśl art. 66 pkt 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej tracą moc dopiero z dniem 31.12.2006 r. - wymieniają okoliczności, w których wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby spełniona została którakolwiek z takich przesłanek, wymienionych w art. 7e ustawy. Brak również podstaw prawnych do wykreślenia z urzędu przedmiotowego wpisu, w oparciu o art. 7f ustawy, który przewiduje możliwość podjęcia takiej decyzji, w przypadku gdy wpis zawiera dane niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy.
Organ odwoławczy stwierdził też, iż przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wykazało, że Z. F. faktycznie prowadzi działalność gospodarczą pod wskazanym adresem. Fakt ten został potwierdzony nie tylko przez żonę i syna przedsiębiorcy oraz przez samego przedsiębiorcę, ale również przez odwołujących się - w piśmie z dnia [...] r. Ponadto organ II instancji wyjaśnił, że nawet gdyby taki fakt (tj. nieprowadzenia działalności pod wskazanym adresem) został potwierdzony, decyzja w tym zakresie ma charakter fakultatywny (uznaniowy) i zależy od uznania organu.
Organ odwoławczy wskazał także, iż słusznie organ I instancji przyjął, że przepisy ustawy nie nakazują organowi ewidencyjnemu domagania się od przedsiębiorcy tytułu prawnego do lokalu, w którym zamierza on działalność prowadzić. Zgodnie bowiem z art. 7b pkt 2 ustawy, przedsiębiorca ma jedynie obowiązek wskazania miejsca zamieszkania i adresu przedsiębiorcy. Ponadto organ odwoławczy uznał, że charakter usług prowadzonych przez Z. F. - usługi wykonywane poza granicami kraju - determinuje wykorzystanie siedziby przedsiębiorstwa w [...] w okresie 30 dni w roku i nie ma to znaczenia przy rozstrzyganiu sprawy ewentualnego wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.
Również zarzuty zgłoszone przez odwołujących w zakresie postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego – zdaniem organu II instancji - nie wpływają na rozstrzygnięcie w przedmiotowym zakresie, ponieważ jest to odrębne postępowanie i w oparciu o inne przepisy prawa, natomiast w zakresie dotyczącym współwłasności nieruchomości, odwołujący mogą dochodzić swoich roszczeń z tego tytułu wyłącznie na drodze postępowania przed sądem powszechnym w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego (art. 195 - 221).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] pełnomocnik skarżących zarzucił zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego - przepisów ustawy Prawo działalności gospodarczej, przez bezpodstawne przyjęcie, iż przepisy tej ustawy, a w szczególności art. 7f, nie dają podstawy do wykreślenia wpisu dotyczącego miejsca prowadzonej przez Z. F. działalności gospodarczej, tj. "[...], gmina [...]",
2) sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego m. in. przez bezpodstawne przyjęcie, iż:
a) siedziba przedsiębiorstwa Z. F. mieści się w [...],
b) charakter usług prowadzonych przez Z. F. determinuje wykorzystanie siedziby przedsiębiorstwa w [...] w okresie 30 dni w roku i że nie ma to znaczenia przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy,
c) wpis dotyczący miejsca prowadzonej działalności gospodarczej przez Z. F. jest zgodny z rzeczywistym stanem rzeczy.
Podnosząc takie zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zobowiązanie Burmistrza Gminy i Miasta [...] do wydania decyzji administracyjnej, stwierdzającej wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej dla Z. F., zam. [...], ul. [...] - wpisu dotyczącego miejsca prowadzonej działalności gospodarczej, tj. "[...]".
W uzasadnieniu skargi wskazano, że nie odpowiada prawdzie, iż wpis dot. miejsca prowadzonej przez Z. F. działalności gospodarczej - "[...]" jest zgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. Skarżący przedłożyli bowiem organowi pierwszej instancji protokół rozprawy z dnia [...] r. wyznaczonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], m. in. w związku z bezprawnym użytkowaniem obiektów niezakończonej inwestycji w [...] przez Z. F. W oświadczeniu zawartym w ww. protokole Z. F. zobowiązał się do zaprzestania użytkowania hal magazynowych oraz do ich opróżnienia - w terminie do [...] r. W związku z tym, w ocenie skarżących, stwierdzenie organu II instancji, iż siedziba przedsiębiorstwa Z. F. mieści się w [...] oraz, że charakter usług wykonywanych przez niego determinuje wykorzystanie tej siedziby przez okres 30 dni w roku - jest sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym (tj. wymienionym oświadczeniem Z. F. zawartym w protokole rozprawy administracyjnej). Ponadto skarżący nie wyrażali zgody na prowadzenie jakiejkolwiek działalności gospodarczej przez Z. F. w [...]. Wprawdzie na terenie nieruchomości gruntowej w [...] realizowana była inwestycja związana z budową [...] hal magazynowych, jednak inwestycja ta nie została zakończona, a organ nadzoru budowlanego nie wydał pozwolenia na użytkowanie obiektów - co potwierdza załączony do skargi odpis z księgi wieczystej nr [...], gdzie w dziale pierwszym księgi widnieje wpis: działka gruntu niezabudowana.
Skarżący nie zgadzają się też ze stwierdzeniem organu II instancji, iż zarzuty dotyczące postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego nie wpływają na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, bowiem – zdaniem skarżących – nie można formułować stwierdzenia dotyczącego siedziby przedsiębiorstwa i czasokresu przebywania w siedzibie - skoro takiej siedziby nie ma w [...], a sam zainteresowany (Z.F.) zobowiązał się opróżnić pomieszczenia niezakończonej inwestycji w tej miejscowości.
W takiej sytuacji skarżący uważają, że istnieją prawne przesłanki do wykreślenia nie tylko na wniosek, ale z urzędu, wpisu dotyczącego miejsca prowadzonej działalności gospodarczej przez Z. F.: "[...]" - na podstawie art. 7f ustawy Prawo działalności gospodarczej.
Z tego powodu skarżący uznają za w pełni uzasadniony wniosek o zobowiązanie organu I instancji do wydania decyzji stwierdzającej wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej Z. F. wpisu dotyczącego miejsca prowadzonej działalności gospodarczej: "[...]", co pozwoliłoby na zlikwidowanie bezprawnych zachowań tego przedsiębiorcy.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy te sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, iż decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję – w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia – poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności.
Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, a skarga nie jest zasadna. Sąd nie znalazł bowiem podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy – co pozwoliłoby, w myśl przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., na uchylenie tej decyzji.
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 7e i art. 7f ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) – utrzymanymi w mocy do 31.12.2006 r. przepisem art. 66 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U Nr 173, poz. 1808). Przepisy te określają przypadki, w których wpisy do ewidencji gospodarczej podlegają wykreśleniu.
W myśl art. 7e ust. 1 wymienionej ustawy "wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku:
1) zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej,
2) jeżeli po dokonaniu wpisu wystąpią okoliczności, o których mowa w art. 7c pkt 1 i 3,
3) wpisania do rejestru przedsiębiorców spółki handlowej powstałej z przekształcenia spółki cywilnej, w zakresie działalności wpisanej do rejestru przedsiębiorców,
4) zmiany miejsca zamieszkania przedsiębiorcy, o której mowa w art. 7d ust. 2".
Zgodnie z ust. 2 tegoż artykułu "wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu także w przypadku, gdy organ ewidencyjny dokonał go z naruszeniem prawa lub dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. W tym przypadku stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji.
Zgodnie z art. 7f ustawy "organ ewidencyjny może wykreślić z urzędu wpis zawierający dane niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy".
W sprawie niniejszej przypadki wykreślenia wpisu na podstawie art. 7e ustawy nie występują, z tego też powodu skarżący wskazują w skardze na naruszenie przepisu art. 7f omawianej ustawy. Zasadniczą kwestią sporną w sprawie jest zatem kwestia zgodności wpisu dotyczącego miejsca prowadzonej przez Z. F. działalności z rzeczywistym stanem rzeczy.
Zdaniem Sądu, dowody zebrane w sprawie dawały organom administracji podstawę do stwierdzenia, że wpis w ewidencji działalności gospodarczej dotyczący miejsca prowadzonej przez Z. F., tj. "[...]" jest zgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. Tak właśnie określił miejsce prowadzonej działalności gospodarczej nie tylko sam przedsiębiorca, ale także jego żona i syn. Przede wszystkim jednak, tak też określili to miejsce sami skarżący w piśmie z dnia [...] r. oświadczając, że "Z. F. faktycznie prowadzi działalność gospodarczą na terenie nieruchomości położonej w [...]". To stanowisko skarżący potwierdzili również w piśmie z dnia [...] r., a ponadto stwierdzili "iż m. innymi w związku z bezprawnym użytkowaniem obiektów w [...] przez Z. F., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął postępowanie administracyjne (sygn. [...])". Należy też dodać, że także we wniosku z [...] r. o wykreślenie z ewidencji wpisu dotyczącego miejsca prowadzonej przez Z. F. działalności gospodarczej, skarżący nie twierdzili, iż wpis ten jest niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy, a jedynie stwierdzali, że nigdy nie wyrażali zgody na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie przedmiotowej nieruchomości.
Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, faktowi prowadzenia działalności gospodarczej przez Z. F. na terenie przedmiotowej nieruchomości nie tylko nie przeczy, ale wręcz go potwierdza, zapis w protokole rozprawy administracyjnej, przeprowadzonej w dniu [...]r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Treść oświadczenia złożonego przez przedsiębiorcę, iż "zobowiązuje się do zaprzestania użytkowania hal magazynowych do [...] r. oraz opróżnienia wszystkich pomieszczeń znajdujących się w halach" w sposób jednoznaczny potwierdza, iż do tej pory prowadził on w tym miejscu działalność gospodarczą i zobowiązuje się dopiero w przyszłości (we wskazanym przez siebie terminie) zaprzestania tej działalności pod tym adresem. Oświadczeniu temu nie zaprzeczyli, ani go nie podważyli, obecni na rozprawie skarżący, potwierdzając tym samym treść tego oświadczenia w zakresie miejsca prowadzonej przez Z.F. działalności. Oświadczenie to byłoby zupełnie niezrozumiałe i nielogiczne, gdyby pod wskazanym adresem wymieniony przedsiębiorca nie prowadził tej działalności. Niezrozumiałe byłoby przede wszystkim zobowiązanie się przedsiębiorcy do opuszczenia miejsca, w którym i tak nie prowadzi działalności. Można także uznać, że gdyby przedsiębiorca oświadczył, iż nie prowadzi działalności pod tym adresem, spotkałoby się to z protestem skarżących, którym zależało właśnie na zaprzestaniu przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej na ich wspólnej nieruchomości. Właśnie z tego powodu skarżący konsekwentnie podnoszą zarzut, że nie wyrażali zgody na prowadzenie przez przedsiębiorcę działalności na tej nieruchomości, oraz wszczęte zostało postępowanie administracyjne przez inspektora nadzoru budowlanego.
Również złożone przez przedsiębiorcę zobowiązanie, że do [...] r. zaprzestanie użytkowania hal magazynowych i w tym terminie je opróżni, nie stanowi dowodu, że od [...] r. wpis w ewidencji jest niezgodny ze stanem rzeczywistym, gdyż organ ewidencyjny ani nie bada, ani nie egzekwuje takich zobowiązań. Organ ewidencyjny nie bada też, ile dni w roku przedsiębiorca osobiście wykorzystuje pomieszczenia tych hal, a przez ile dni np. wykonuje usługi za granicą oraz, czy wykorzystuje te pomieszczenia sam, czy korzysta z pracowników lub współpracuje z innymi podmiotami.
Dla rozstrzygnięcia sprawy nie jest również istotny zarzut skarżących, iż stojące na przedmiotowej nieruchomości hale magazynowe nie zostały ukończone i odebrane przez inspektora nadzoru budowlanego, i że toczy się postępowanie administracyjne w tej sprawie. Nie jest też istotne, że fakt niezakończenia budowy potwierdza wypis z księgi wieczystej, iż nieruchomość nie jest zabudowana.
Stwierdzić należy w związku z takim zarzutem, iż kwestie te nie są rozstrzygane przez organ ewidencyjny i - jak podnoszą sami skarżący - w tej sprawie prowadzone jest przez inny organ odrębne postępowanie administracyjne. Dla celów ewidencji działalności gospodarczej istotny jest stan rzeczywisty, to jest faktyczny, miejsca prowadzonej działalności, a nie kwestie związane z tytułem prawnym do nieruchomości, stanem prawnym obiektów w których jest prowadzona, czy wpisami w księdze wieczystej.
Dla spraw związanych z ewidencją nie jest więc także istotne, czy skarżący jako współwłaściciele (w ½ części) nieruchomości na której prowadzona jest działalność gospodarcza, wyrażali zgodę na jej prowadzenie. Z akt sprawy wynika ponadto, że pozostali współwłaściciele nieruchomości (żona i syn przedsiębiorcy) wyrazili na nią zgodę. Zatem w sytuacji, gdy wśród współwłaścicieli nieruchomości powstał spór co do sposobu korzystania z niej, skarżący – będący także współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości - jedynie na drodze sądowego postępowania cywilnego mogą dochodzić swych praw związanych z korzystaniem z prawa własności. Na takiej też drodze skarżący mogą domagać się zaprzestania działalności gospodarczej i ewentualnego opróżnienia nieruchomości przez przedsiębiorcę. Dopiero w przypadku faktycznego zaprzestania powadzenia działalności na tej nieruchomości przez przedsiębiorcę (dobrowolnego lub wymuszonego w postępowaniu egzekucyjnym) i niewykreślenia wpisu dotyczącego miejsca prowadzonej działalności na wniosek przedsiębiorcy, organ ewidencyjny będzie mógł z urzędu (np. po zawiadomieniu przez skarżących) stwierdzić, że wpis taki jest niezgodny ze stanem rzeczywistym i podlega wykreśleniu.
Mając wszystko powyższe na względzie, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego skargę należało oddalić (art. 151 p.p.s.a.).