II SA/Sz 232/05

II SA/Sz 232/05 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Makowska /przewodniczący/
Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
I OSK 483/06 - Wyrok NSA z 2006-12-07
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M. na orzeczenie Komendanta Policji w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Policji w [...] orzeczeniem z dnia [...]r. nr [...] znak [...] na podstawie art. 133 ust. 1 i art. 135j ust. 1 pkt 3 oraz art.134 pkt 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58, z póź. zm.) uznał za winnego [...] M., tego że w dniu [...] r. w [...] będąc funkcjonariuszem policji posiadającym wiedzę o przyjęciu korzyści majątkowej przez [...] M. C. od L. L. w zamian za nie wypisanie mandatu karnego, nie dopełnił obowiązku powiadomienia o niewłaściwym postępowaniu i przekroczeniu uprawnień przez wyżej wymienionego tj. art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji i wymierzył mu karę w postaci wydalenia ze służby.
Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że w dniu [...] r. L.L. zgłosił dyżurnemu Komendy Policji w [...], iż około godz.[...] na drodze w lesie przy ul.[...], około [...] od autostrady[...], został poddany kontroli drogowej przez patrol policji poruszający się radiowozem z oznaczeniem [...]. Funkcjonariusz policji podczas kontroli jego samochodu osobowego marki Mercedes nr rej.[...], stwierdził, że popełnił wykroczenie za które zostanie ukarany mandatem w kwocie [...] zł. Policjanci przeszukali jego pojazd. L.L. prosił o mniejszy mandat i wręczył kierowcy radiowozu pieniądze w kwocie [...] zł, na które nie otrzymał żadnego pokwitowania. Drugi z policjantów widział całe zajście, ale nie reagował, nie wtrącał się do rozmów między nim a kierowcą radiowozu. Po zgłoszeniu tego faktu przez L. L., podjęte zostały natychmiastowe czynności z udziałem prokuratora, oficera kontrolnego z Komendy Miejskiej [...] w [...], Komendanta [...] Policji [...] oraz przedstawiciela Inspektoratu Komendanta [...] Policji w Szczecinie. Ustalono, że tego dnia w godz.[...] służbę oznakowanym radiowozem m-ki Skoda Octavia nr rej.[...] pełnili funkcjonariusze KP [...] [...] M. C. - kierowca i [...] M. Obaj policjanci zostali zatrzymani i przeszukani, znaleziono przy nich pieniądze, u M. C. kwotę [...] zł, zaś u M. kwotę [...] zł. Policjantów okazano L. L., który rozpoznał jedynie M. C. jako osobę, której wręczył pieniądze w kwocie [...] zł. M. przesłuchany w charakterze obwinionego, nie przyznał się do zarzucanego mu czynu i wyjaśnił, że w dniu [...] r. pełnił służbę wraz z [...] M. C. radiowozem m-ki Skoda Octavia [...], który był dowódcą patrolu i kierowcą. Około godz. [...] byli na interwencji zleconej przy ul.[...], dotyczącej szarpaniny w hotelu. Po dojechaniu na miejsce okazało się, że interwencja została odwołana. Podczas służby nie kontrolowali żadnego samochodu marki Mercedes tylko pojazd [...] przy stacji paliw [...] przy [...] w okolicach [...]. Samochód stał na parkingu bez kierowcy, sprawdzali jedynie jego tablice rejestracyjne. Wracając z interwencji przy ul.[...] zjechali do lasu w boczną drogę w prawo jadąc w kierunku centrum na wysokości około [...] za [...] w celu załatwienia potrzeby fizjologicznej. W lesie nikogo nie napotkali i nie przeprowadzali interwencji. Pieniądze jakie zostały przy nim znalezione pochodziły z wypłaty. W tym dniu nie brał żadnych pieniędzy od M. C. Razem z M.C. pracują rzadko i ta służba była pierwszą od dłuższego czasu, nie utrzymują kontaktów prywatnych. Podał, iż przebieg służby z tego dnia zapisany jest w jego notatniku służbowym.
W trakcie czynności wyjaśniających ustalono, że w notatnikach służbowych obu policjantów brak jest zapisów dokumentujących kontrolę pojazdu marki Mercedes nr rej.[...] oraz legitymowanie osoby L.L. Pozycje śladów GPS załogi [...] wskazują jednak, iż o godz.[...] radiowóz znajdował się na bocznej drodze leśnej od [...]. W toku postępowania przeprowadzono badania daktyloskopijne, które ujawniły na etui od prawa jazdy, zabezpieczonego od L.L., ślad linii papilarnych pochodzący od wielkiego palca lewej ręki M. C.
Przesłuchani świadkowie potwierdzili okoliczności związane ze zgłoszeniem przez L. L. faktu wręczenia korzyści majątkowej w kwocie [...] zł funkcjonariuszom Policji, ujawnieniem u policjantów banknotów, zabezpieczeniem etui w celu pobrania śladów daktyloskopijnych oraz czynnościami wykonanym z udziałem M. C. i M.
Z uwagi na przebieg czynności wyjaśniających, Komendant Policji w [...] wydał postanowienie o zmianie zarzutów w stosunku do M. z zarzutu przyjęcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu z M. C. od L.L. w zamian za nie wypisanie mandatu karnego na zarzut, że posiadając wiedzę o przyjęciu korzyści majątkowej przez M. C. od L.L. w zamian za nie wypisanie mandatu karnego, nie dopełnił obowiązku powiadomienia o niewłaściwym postępowaniu i przekroczeniu uprawnień przez M. C. , czym naruszył art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji.
Zdaniem Komendanta zgromadzony materiał w sposób oczywisty potwierdza, że [...] M. dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu. Za powyższym przemawiają zeznania świadków oraz dowód z badania śladów linii papilarnych. Powyższe świadczy, iż M. dopuścił się rażącego naruszenia zasad dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej. Skutkiem jego działania podważony został autorytet oraz zaufanie społeczne do policji. Postępowanie funkcjonariusza było naganne i uchybiło godności urzędu, wypełnia ono jednocześnie znamiona przestępstwa. Pomimo dotychczasowego nienagannego przebiegu służby, charakter i rodzaj czynu dał podstawy do stwierdzenia, że policjant naruszył podstawowe wartości i normy moralne. Komendant stwierdził, że M., będąc funkcjonariuszem publicznym powinien wystrzegać się korupcji w każdej postaci oraz winien zwalczać wszelkie jej przejawy. Stopień szkodliwości popełnionego przez policjanta czynu jest dla służby znaczny, gdyż zakłóca realizację ustawowych zadań policji oraz narusza jej dobre imię.
M. złożył odwołanie od powyższego orzeczenia, wnosząc o jego uchylenie i zastosowanie w stosunku do niego łagodniejszej kary dyscyplinarnej. Zaprzeczył, że był obecny przy kontroli pojazdu Mercedes i wręczaniu jakiejkolwiek łapówki M. C.
Komendant Policji w [...] orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 133 ust. 8 pkt 1 i art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (t.j. Dz .U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58, z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. od orzeczenia nr[...] Komendanta Policji w [...] z dnia [...] r. o uznaniu policjanta winnym i ukaraniu karą dyscyplinarną wydalenia ze służby, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
Z uzasadnienia orzeczenia wnika, że zgodnie z art. 135m ust. 1 i 4 ustawy o Policji Komendant Policji w [...] powołał komisję do zbadania zaskarżonego orzeczenia, która stwierdziła, iż zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na popełnienie przez [...] M. zarzucanego mu czynu, a podjęta przez Komendanta Policji w [...] decyzja była w pełni uzasadniona. Przytoczono stan faktyczny ustalony w poprzedniej decyzji oraz wnikający z akt sprawy.
Organ odwoławczy dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że wskazane wyżej dowody układają się w logiczną całość. Na podstawie zapisów kolejnych pozycji tzw. śladu GPS o godz. [...] odnotowano zjazd radiowozu z ul.[...] w boczną drogę leśną. W wyniku przesłuchania L. L. ustalono, iż do wręczenia korzyści majątkowej doszło na bocznej, leśnej drodze odchodzącej od ul. [...]. Opis miejsca zdarzenia jak i przypuszczalny jego czas zbieżny był z danymi uzyskanymi z GPS. Ponadto ustalono, iż świadek wręczył funkcjonariuszom pieniądze w kwocie [...] zł w trzech banknotach o nominale [...] zł i dwóch banknotach o nominale [...] zł. W wyniku przeszukania u policjantów znaleziono i zabezpieczono banknoty o nominałach, które odpowiadały tym, jakie zostały wręczone przez L. L. i jest wysoce prawdopodobne, że mogły zostać podzielone między funkcjonariuszami. Ponadto [...] M. C. został jednoznacznie wskazany przez L. L. jako policjant, któremu wręczył korzyść majątkową.
Fakt nie przyznania się obu policjantów do kontroli samochodu marki Mercedes oraz brak zapisu w notatnikach może jedynie świadczyć o przyjętej linii obrony przez podejrzewanych o popełnienie przestępstwa policjantów.
Komendant Policji stwierdził, że Komendant Policji w [...] właściwie ocenił zaistniałe zdarzenie.
M. jako policjant winien reagować na wszelkie przejawy korupcji i powiadamiać przełożonych o zaistnieniu sytuacji korupcjogennych.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że był on świadkiem rozmowy L. L. z [...] M. C. dotyczącej wysokości mandatu, a następnie wręczania pieniędzy policjantowi.
Zdaniem organu odwoławczego, Komendant Policji w [...] podjął prawidłową decyzję mając do dyspozycji dowody, które jednoznacznie świadczą o popełnieniu przez obwinionego zarzucanego mu przewinienia. Przemawiają za tym spójne zeznania świadków: [...], a także wyniki przeszukania załogi radiowozu [...], okazania pokrzywdzonemu M. C., zapisy GPS z pozycją radiowozu w dniu [...] r. oraz ujawnienie odcisku palca M. C. na etui prawa jazdy należącego do L. L., który mógł powstać jedynie w trakcie kontroli drogowej poza siedzibą komisariatu. Wymierzenie tak surowej kary dyscyplinarnej jest w pełni uzasadnione, ponieważ przemawia za tym charakter czynu i jego wysoka szkodliwość społeczna. Podważa on nie tylko wizerunek policji jako formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, lecz także autorytet państwa, którego funkcjonariuszem pozostaje obwiniony.
Pełnomocnik M. złożył skargę na powyższe orzeczenie, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając obrazę przepisów postępowania w postaci :
- uznania, że popełnienie czynu przez M. było oczywiste i nie zawieszenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do wyżej wymienionego zgodnie z art. 132 ust. 4 ustawy o Policji w zw. z § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów;
- naruszenia § 9 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, poprzez wydanie orzeczenia bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności zdarzenia, poprzestaniu na "daleko idącym i sprzecznym z prawem domniemaniu, że sytuacja opisana przez L. L. miała miejsce, a nadto, że obwiniony o tym wiedział";
- naruszenia art. 5 § 2, 7, 410 Kpk w zw. z art. 135 g ust. 2 ustawy o Policji, " poprzez oparcie orzeczenia w zakresie sprawstwa obwinionego na dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego, a nadto nie rozstrzygnięcie nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść obwinionego";
- naruszenia art. 135 g ust.1 ustawy o Policji, "poprzez nie zwrócenie się do NSZZP o stosowną opinię o obwinionym, a w konsekwencji nie uwzględnienie okoliczności przemawiającej na jego korzyść w postaci dotychczasowego przebiegu służby, a w szczególności wielu uzyskanych wyróżnień na przełomie kilku lat";
- naruszenia art. 136j ustawy o Policji, "poprzez wydanie orzeczenia nie opatrzonego pieczęcią jednostki organizacyjnej Policji".
Pełnomocnik Komendanta Policji w [...] w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne wykazało w sposób oczywisty, że M. dopuścił się stawianego mu zarzutu, zaś wymierzona kara jest adekwatna do zarzucanego mu czynu. Okoliczności czynu zostały wszechstronnie wyjaśnione a ich ocena nie była dowolna. Bezzasadnym jest zarzut, że w trakcie postępowania dyscyplinarnego nie zwrócono się o opinię do NSZZP o stosowną opinię o M., ponieważ w dniu [...] r. Komendant Policji w [...] przyjął wyżej wymienionego do raportu, w trakcie którego brał udział przedstawiciel związku zawodowego, który przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Dodatkowo NSZZ Policjantów Zarząd Terenowy Komisariatu Policji [...] swoje stanowisko przedstawił w piśmie z dnia [...]r. Przedstawiciel NSZZ był także członkiem komisji, którą powołał Komendant Policji w [...] do zbadania zaskarżonego orzeczenia I instancji, z posiedzenia której sporządzono sprawozdanie z [...] r.
Odnośnie zarzutu braku pieczęci jednostki organizacyjnej, pełnomocnik Komendanta wskazał, że nie jest to przyczyna stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, bowiem decyzja odpowiada wymogom formalnym z art. 135 j ust. 1 ustawy o Policji, zawiera oznaczenie organu który ją wydał, podpisy przełożonych dyscyplinarnych z podaniem imion, nazwisk i stopni służbowych.
Na rozprawie pełnomocnik Komendanta Policji w [...] dodatkowo podał, że powoływane przez pełnomocnika skarżącego w skardze rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997r. utraciło moc w dniu 13 września 2003 r. na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga nie jest zasadna, wszystkie jej zarzuty są nietrafne.
Zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, uzasadnienie jego zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, zaś jego uzasadnienie prawne wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów.
Postępowanie dyscyplinarne przeprowadzone zostało z zachowaniem wymogów formalnych, wymienionych m. in. w artykułach 134i, 135a, 135i, 135j, 135m, 135n ustawy o Policji.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został zebrany prawidłowo, ocena tegoż materiału nie była dowolna, zaś wnioski zostały wyciągnięte logicznie.
W świetle zebranych dowodów popełnienie przez M. zarzucanego mu czynu jest oczywiste.
Zarzut, dotyczący nie zawieszenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do M. zgodnie z art. 132 ust. 4 ustawy o Policji w zw. z § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów świadczy o nieznajomości aktualnych przepisów prawnych regulujących odpowiedzialność dyscyplinarną policjantów przez pełnomocnika skarżącego, gdyż powołuje się on na rozporządzenie, które uchylono.
Zarówno w dacie popełnienia czynu jak i wydania orzeczenia II instancji obowiązywał art. 132 ust. 4 ustawy o Policji o treści, że czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, polega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej.
Wskazać należy, że tryb postępowania dyscyplinarnego zawarty jest w ustawie o Policji, zaś rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów / Dz. U. Nr 198, poz. 1933 / określa szczegółowy tryb wykonywania czynności w toku postępowania dyscyplinarnego, w tym obieg dokumentów, prostowanie błędów pisarskich, rachunkowych i innych oczywistych pomyłek oraz wzory postanowień i innych dokumentów sporządzanych w tym postępowaniu.
Postępowanie dyscyplinarne winna cechować szybkość, dlatego też zawieszenie tego postępowania jest możliwe jedynie w przypadku zaistnienia długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej jego prowadzenie / art. 135h ust. 3 /, taką przesłanką nie jest toczące się równolegle postępowanie karne w stosunku obwinionego policjanta.
Zaznaczyć należy, że postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się jeżeli zostały ujawnione istotne dla sprawy okoliczności, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego, co może nastąpić np. z powodu wydania przez sąd wyroku uniewinniającego policjanta w sprawie karnej / art.135r ust. 1 pkt 2 /.
Bezzasadnym jest zarzut, że w trakcie postępowania dyscyplinarnego nie zwrócono się o opinię do NSZZP o stosowną opinię o M., ponieważ akta sprawy zawierają następujące informacje :
- w dniu 8 listopada 2004 r. Komendant Policji w [...] przyjął wyżej wymienionego do raportu, w trakcie którego brał udział przedstawiciel związku zawodowego i przedstawił swoje stanowisko w sprawie;
- NSZZ Policjantów Zarząd Terenowy Komisariatu Policji [...] swoją opinię w sprawie przedstawił w piśmie z dnia [...] r.;
- przedstawiciel NSZZ Policjantów był członkiem komisji, którą powołał Komendant Policji w [...] do zbadania zaskarżonego orzeczenia I instancji, z posiedzenia której sporządzono sprawozdanie z [...] r.
Odnośnie zarzutu braku pieczęci jednostki organizacyjnej na zaskarżonym orzeczeniu, wyjaśnić należy, że nie jest to przyczyna stwierdzenia nieważności tego aktu, bowiem decyzja odpowiada wymogom formalnym z art. 135 j ust. 1 ustawy o Policji, zawiera oznaczenie organu który ją wydał, podpisy przełożonych dyscyplinarnych z podaniem imion, nazwisk i stopni służbowych. Z pewnością nie jest to naruszenie art. 136 ustawy o Policji, gdyż przepis ten został uchylony.
Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm. / orzekł jak w sentencji.