II SA/SZ 231/22

II SA/Sz 231/22 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-06-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II GSK 1415/22 - Postanowienie NSA z 2022-11-30
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
52, art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2069
art. 33 ust. 1 i ust. 3a
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 112, art 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. G. na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] stycznia 2022 r. w przedmiocie nałożenia kwarantanny postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia 9 lutego 2022 r. H. G. - działając jako przedstawiciel ustawowy - w imieniu małoletniej córki H. G. (dalej "Skarżąca") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skargę na czynność Inspektor Sanitarny o objęciu córki kwarantanną, o jakiej dowiedziała się w dniu [...] stycznia 2022 r. z informacji przekazanej smsem.
Skarżonej czynności zarzuciła naruszenie:
- art. 33 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 oraz art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, które wymagają dla objęcia danej osoby kwarantanną wydania decyzji administracyjnej - poprzez brak wydania decyzji administracyjnej, w przedmiocie nałożenia kwarantanny, wskutek zastosowania sprzecznego z treścią tych przepisów § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, wyłączającego formę decyzji administracyjnej, bez stosowanej do tego podstawy ustawowej, co stanowi jednocześnie nielegalne pozbawienie córki wolności osobistej wbrew art. 41 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz wolności poruszania się po terytorium RP, wbrew art. 52 ust. 1 Konstytucji,
- art. 32 ww. ustawy poprzez brak zweryfikowania uzyskanych informacji i danych
o podejrzeniu zakażenia oraz o domniemywanym "kontakcie" córki z osobą podejrzaną o zakażenie,
- art. 34 ust. 2 ww. ustawy przez zastosowanie najbardziej dolegliwego środka, tj. kwarantanny w sposób arbitralny i automatyczny.
W związku z powyższymi zarzutami H. G., w imieniu córki, wniosła
o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi matka Skarżącej podniosła, że wiedzę o nałożeniu kwarantanny powzięła w dniu [...] stycznia 2022 r. z wiadomości tekstowej od organu. Natomiast nie wydano w sprawie decyzji, choć przepis art. 34 ust 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wymaga nałożenia kwarantanny lub jej przedłużenia w drodze decyzji administracyjnej. Nadto reprezentująca Skarżącą podkreśliła, że § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii przewidujący, że w przypadku objęcia kwarantanną decyzji nie wydaje się, jest wprost sprzeczny z przepisami ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej dla Rady Ministrów. Zdaniem przedstawiciela ustawowego Skarżącej kwarantanna, zgodnie z ustawą, powinna była zostać nałożona na córkę w formie decyzji, a skoro tego nie uczyniono to doszło do rażącego naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli w postępowaniu administracyjnym strona nie wyczerpała środka zaskarżenia, to taka skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.).
Na gruncie niniejszej sprawy rozstrzygnięcie kwestii tego czy i jaki środek zaskarżenia przysługuje wymaga w pierwszej kolejności rozważenia w jakiej formie nastąpiło objęcie skarżącego kwarantanną.
W myśl art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2021 r., poz. 2069 ze zm.), państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny może, w drodze decyzji, nałożyć na osobę zakażoną lub chorą na chorobę zakaźną albo osobę podejrzaną o zakażenie lub chorobę zakaźną, lub osobę, która miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, obowiązki określone w art. 5 ust. 1. Wśród tych obowiązków ustawodawca wymienia w również kwarantannę (pkt f).
Zgodnie z art. 33 ust. 3a ww. ustawy decyzje, o których mowa w ust. 1, wydawane w przypadku podejrzenia zakażenia lub choroby szczególnie niebezpiecznej i wysoce zakaźnej, stanowiącej bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia innych osób: 1) mogą być przekazywane w każdy możliwy sposób zapewniający dotarcie decyzji do adresata, w tym ustnie; 2) nie wymagają uzasadnienia; 3) przekazane w sposób inny niż na piśmie, są następnie doręczane na piśmie po ustaniu przyczyn uniemożliwiających doręczenie w ten sposób.
Z powyższej regulacji wynika wprost, że nałożenie kwarantanny odbywa się w drodze decyzji. Przy czym nie można uznać, że ww. regulację zmienia przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 861 ze zm.) w zakresie, w którym stanowi on, że "Decyzji organu inspekcji sanitarnej nie wydaje się", skoro zawarty jest w akcie podustawowym i jako eliminujący ustawowy obowiązek wydania decyzji o nałożeniu kwarantanny przez organy inspekcji sanitarnej, które to nałożenie kwarantanny wpływa bezpośrednio na prawa i obowiązki obywateli jest po pierwsze niezgodny z ustawą, a po wtóre został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej.
Odnosząc powyższe przepisy do realiów niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniu przedstawiciela ustawowego Skarżącej, nałożenie kwarantanny nie nastąpiło w formie czynności, lecz decyzji wydanej przez Organ I instancji w trybie art. 33 ust. 1 w zw. z ust. 3a ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
W przypadku, gdy przedmiotem skargi jest decyzja, to taka skarga jest dopuszczalna jedynie wówczas, gdy została wniesiona na akt administracyjny wydany w trybie odwoławczym, tj. ostateczną decyzję organu drugiej instancji, albowiem przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021r., poz. 735 ze zm.) przewidują możliwość zaskarżenia decyzji wydanej w pierwszej instancji poprzez złożenie odwołania do organu wyższego stopnia (art. 127 § 1 i § 2 k.p.a.).
W przedmiotowej sprawie od decyzji Inspektor Sanitarny nakładającej na Skarżącą kwarantannę, przysługiwało zatem odwołanie do Z. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego jako organu wyższego stopnia (art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - Dz. U. z 2021 r., poz. 195). Oznacza to zatem, że dopiero rozpoznanie odwołania przez Organ drugiej instancji otworzyłoby Skarżącej drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Tymczasem Skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała przysługującego Jej środka zaskarżenia. Wobec powyższego złożenie niniejszej skargi do Sądu, z uwagi na wskazany wyżej przepis art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., nie może skutkować jej rozpatrzeniem w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do kontroli legalności rozstrzygnięcia Organu administracji pierwszej instancji.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
Na marginesie odnotować należy, że jeśli Organ pierwszej instancji przekazując przedstawicielowi ustawowemu Skarżącej tekstowym smsem decyzję o nałożeniu kwarantanny zaniechał jednoczesnego pouczenia o środku odwoławczym, to w takim przypadku Skarżącej przysługuje prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie bowiem z art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do takiego pouczenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że błędne pouczenie - w rozumieniu powyższego przepisu - to też brak takiego pouczenia.
Z kolei w myśl art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).
Oznacza to, że w przypadku braku pouczenia o środku odwoławczym strona może skutecznie ubiegać się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ właściwy do jego rozpatrzenia jest w sytuacji opisanej w art. 112 k.p.a. zobowiązany do jego przywrócenia. W takiej sytuacji wniesienie skargi do sądu administracyjnego będzie ponownie przysługiwało od ewentualnej decyzji organu odwoławczego, wydanej po rozpatrzeniu wniesionego, zgodnie z powyższym przepisem art. 58 § 1 i 2 k.p.a., odwołania.