II SA/Sz 230/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2016-09-30
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądoweskarga kasacyjnasądownictwo administracyjnebudownictwopozwolenie na użytkowanieniepełnosprawnośćsytuacja materialna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej, uznając brak istotnej zmiany sytuacji materialnej wnioskodawców.

Skarżący J. i P. Z. złożyli skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu. W uzasadnieniu wskazali na trudną sytuację materialną, chorobę i niepełnosprawność. Referendarz sądowy, rozpoznając wniosek, stwierdził, że sytuacja finansowa skarżących nie uległa zmianie od czasu poprzedniego wniosku, w którym częściowo przyznano im prawo pomocy. W związku z brakiem wykazania istotnych zmian okoliczności, wniosek został oddalony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał wniosek J. Z. i P. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została złożona od wyroku WSA z dnia 10 czerwca 2016 r., który oddalił skargę skarżących na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu. Skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, argumentowali, że nie są w stanie uiścić wpisu od skargi kasacyjnej bez uszczerbku dla domowego budżetu, wskazując na swoje problemy zdrowotne, w tym znaczną niepełnosprawność wnioskodawczyni. Referendarz sądowy zauważył, że jest to drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy w tej sprawie. Poprzedni wniosek, o całkowite zwolnienie, został częściowo uwzględniony postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2015 r., w którym skarżących zwolniono od wpisu ponad kwotę 300 zł i ustanowiono radcę prawnego. Analizując obecny wniosek, referendarz odwołał się do art. 165 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., podkreślając, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i wymaga wykazania istotnej zmiany okoliczności, zwłaszcza pogorszenia sytuacji finansowej. Porównując obecną sytuację materialną skarżących (dochód, majątek, wydatki) z tą przedstawioną we wcześniejszym wniosku, referendarz stwierdził brak takiej zmiany. Dochód pozostał na tym samym poziomie, podobnie jak wydatki, a nawet nastąpiło zmniejszenie raty kredytu. W związku z tym, uznano, że nie zaistniały przesłanki do uwzględnienia wniosku i zmiany poprzedniego postanowienia w części dotyczącej kosztów sądowych. W konsekwencji, wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie powinien uwzględnić wniosku, jeśli nie wykazano istotnej zmiany okoliczności, w szczególności pogorszenia sytuacji materialnej wnioskodawcy.

Uzasadnienie

Przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania zmiany okoliczności sprawy, zgodnie z art. 165 P.p.s.a. Brak wykazania pogorszenia sytuacji finansowej od czasu poprzedniego wniosku, w którym częściowo przyznano prawo pomocy, uniemożliwia ponowne uwzględnienie wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (2)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 165

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia niekończące postępowania mogą być zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak istotnej zmiany sytuacji materialnej wnioskodawców od czasu poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawcy dysponują stałym dochodem i majątkiem, który pozwala na partycypację w kosztach postępowania po poczynieniu oszczędności.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja materialna skarżących, problemy zdrowotne i niepełnosprawność jako podstawa do zwolnienia od kosztów.

Godne uwagi sformułowania

przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny przez pojęcie 'zmiany okoliczności sprawy' należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie sytuacja majątkowa wnioskodawców od czasu rozpoznania wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie uległa zmianie (pogorszeniu)

Skład orzekający

Monika Bieńkowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście ponownych wniosków i braku zmiany okoliczności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawców i ich sytuacji materialnej; nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury przyznawania prawa pomocy, choć zawiera elementy dotyczące trudnej sytuacji życiowej stron. Jest interesująca głównie dla prawników procesowych.

Dane finansowe

WPS: 250 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 230/15 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2016-09-30
Data wpływu
2015-02-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Monika Bieńkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II OSK 110/17 - Wyrok NSA z 2018-12-06
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 165 w zw. z  art. 246 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. i P. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu p o s t a n a w i a: oddalić wniosek
Uzasadnienie
Wyrokiem wydanym w dniu 10 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J.Z. i P.Z. na opisaną w sentencji decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu.
W dniu [...] skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika złożyli w tut. Sądzie skargę kasacyjną od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w części wpisu od skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu wniosku wskazali, że nie są w stanie uiścić wpisu od skargi kasacyjnej bez uszczerbku dla domowego budżetu. Oboje się leczą, a wnioskodawczyni jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, ma zaniki pamięci i wymaga stałej opieki.
Posiadany majątek stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m2. Miesięczny dochód wnioskodawców wynosi [...] zł netto i składa się na niego emerytura skarżącego w wysokości [...] zł netto oraz emerytura wnioskodawczyni w kwocie [...] zł netto. Na miesięczne wydatki składają się: opłata za mieszkanie – [...] zł, gaz – [...] zł, leki – [...] zł, telefon – [...] zł, kredyt na karcie [...] zł z ratą wynoszącą [...]zł.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek referendarz sądowy zważył :
W pierwszej kolejności wskazać należy, że jest to drugi wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w przedmiotowej sprawie.
Rozpatrując poprzedni wniosek, w którym skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym referendarz sądowy postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 230/15 zwolnił skarżących od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 300 zł, a w pozostałej części odmówił zwolnienia oraz ustanowił radcę prawnego.
Na tej podstawie Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła pełnomocnikiem wnioskodawców radcę prawnego W.W.
W myśl art. 165 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718) dalej P.p.s.a postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny
W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, iż przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 862/04, niepubl.). Sąd w przytoczonym postanowieniu dodał, że osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby oszczędności poczynione w ten sposób okazały się niewystarczające, może zwrócić się o pomoc państwa.
Nadto zaznaczyć należy, że rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy ocenia, czy nastąpiła zmiana okoliczności i czy zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", w rozumieniu powołanego art. 165 należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy.
Przenosząc zatem powyższe na grunt niniejszej sprawy referendarz sądowy zbadał, czy zmieniła się sytuacja ekonomiczna J.Z. i P.Z. w stosunku do sytuacji uprzednio przez nich przedstawionej i czy zmiana ta uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym aktualnie zakresie, tj. zwolnienia od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, który wynosi 250 zł.
W następstwie powyższego referendarz sądowy uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniosku skarżących, a tym samym zmianę wydanego postanowienia z dnia 13 kwietnia 2015 r. w części dotyczącej orzeczenia o kosztach sądowych.
Jak wynika ze złożonego oświadczenia zawartego w ponownie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych w wykonaniu wezwania referendarza sądowego dokumentów, wnioskodawcy, tak jak to wskazali poprzednio ubiegając się o prawo pomocy, nadal prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i utrzymują się z tego samego źródła dochodu, tj. emerytur wynoszących łącznie [...] zł netto (poprzednio [...] zł netto). Zmianie bądź zmniejszeniu nie uległ także posiadany przez wnioskodawców majątek. Nadal w jego skład wchodzi mieszkanie o powierzchni 55,41m2. Na takim samym poziomie pozostały również koszty utrzymania (gaz średnio [...] zł, prąd – [...] zł, lekarstwa w lipcu b.r.- [...] zł, w sierpniu b.r. - [...] zł, we wrześniu b.r. - [...] zł), przy czym zmniejszeniu uległa wysokość raty kredytu wynosząca uprzednio [...] zł, a aktualnie [...] zł.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa wnioskodawców od czasu rozpoznania wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie uległa zmianie (pogorszeniu), skarżący dysponują takim samym dochodem i ponoszą wydatki w dotychczasowej wysokości.
Należy podkreślić, że zmiana stanowiska referendarza sądowego (Sądu) i przyznanie skarżącym prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nastąpiłaby jedynie w razie zmiany okoliczności, związanych z pogorszeniem ich sytuacji materialnej i życiowej. Tymczasem skarżący nie wykazali żadnych nowych okoliczności istotnych dla sprawy, a zatem brak było podstaw do uwzględnienia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze referendarz sądowy, na podstawie art. 165 w zw. z 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI