II SA/Sz 23/11

II SA/Sz 23/11 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2011-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-01-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 1 par 1 i par 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
art. 241,237
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 marca 2011 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zobowiązania do sporządzenia przeglądu ekologicznego oddala skargę
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z dnia 17 września 2010r. nr [... ] wydaną na podstawie art. 237, art. 238, art. 239 i art. 240 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) oraz
art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zobowiązał Biuro Handlowe "E." Sp. z o.o. w [...] przy ul. [...] do sporządzenia
i przedłożenia, w terminie do dnia 20 października 2010 r., przeglądu ekologicznego instalacji, związanej z procesem impregnacji wyrobów z drewna, prowadzonej w hali zlokalizowanej na terenie zakładu w następującym zakresie:
1. opis obejmujący:
a) rodzaj, wielkość i usytuowanie instalacji wraz z informacją o jej stanie technicznym - niezbędne jest udokumentowanie techniczne szczelności, poprzez przedłożenie wyników prób szczelności dla
• funkcjonującej wanny stalowej wykorzystywanej w impregnacji powierzchniowej i zagłębienia w której wanna została zainstalowana,
• podłoża oraz ścian zagłębienia po zdemontowanej wannie która służyła
do impregnacji powierzchniowej m. in. Spectronem 2000,
• wanny wykorzystywanej przy impregnacji ciśnieniowej,
• posadzki w hali gdzie prowadzone są procesy impregnacji i suszenia zaimpregnowanych wyrobów;
b) powierzchnię zajmowanego terenu zakładu oraz obiektu budowlanego, w którym prowadzone są procesy impregnacji, w tym suszenia wyrobów,
c) rodzaj technologii - w tym informacje o wykorzystywanych substancjach chemicznych na każdym etapie prowadzonego procesu, ze szczególnym uwzględnieniem zawartości w nich tetrachloroetenu i trichloroetenu,
d) istniejące w sąsiedztwie lub bezpośrednim zasięgu oddziaływania instalacji obiekty i obszary poddane ochronie na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody, ustawy o lasach, ustawy - Prawo wodne oraz przepisów ustawy
o uzdrowiskach i lecznictwie uzdrowiskowym, w tym strefy pośredniej miejskiego ujęcia wody;
2. określenie oddziaływania na środowisko instalacji, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu na:
a) powierzchnię ziemi (glebę), obejmujące wykonanie analiz składu chemicznego wody gruntu w zakresie tetrtachloroetenu, trichloroetenu, benzenu, toluenu, etylobenzenu i ksylenu wykonanych bezpośrednio pod obiektem w miejscu po zdemontowanej wannie, która służyła do impregnacji powierzchniowej m. in. Spectronem 2000,
b) środowisko gruntowo-wodne, obejmujące wykonanie badań hydrogeologicznych przy obiekcie w którym prowadzone są procesy impregnacji i suszenia wyrobów. Badania winny obejmować wykonanie analiz składu chemicznego wody i gruntu w zakresie tetrtachloroetenu, trichloroetenu, benzenu, toluenu, etylobenzenu
i ksylenu. Badania należy wykonać do głębokości 20 m i przeprowadzić
w minimum dwóch miejscach po obu stronach hali, najbliżej miejsc prowadzenia suszenia i miejsca po zdemontowanej wannie do impregnacji. Wymienione prace należy przedłożyć w formie dodatku do "Dokumentacji hydrogeologicznej określającej warunki hydrogeologiczne na terenie Zakładu E. Sp. z o. o. w [...] ". Dla wszystkich odwiertów należy zaprojektować, uwzględniając możliwości techniczne, pobór próbek gruntu minimum co 1 metr, a próbek wody z jak najgłębszej części odwiertu;
3. opis działań mających na celu zapobieganie i ograniczanie oddziaływania na środowisko gruntowo wodne - obejmujący rozwiązania:
a) techniczne, w tym modernizacyjne, uszczelnienia i monitorowania procesów impregnacji zarówno powierzchniowej jak i ciśnieniowej wyrobów, w tym uwzględniający uszczelnienia zabezpieczające przed przesiąkaniem chemikaliów z procesów technologicznych oraz kontrolę szczelności zastosowanych rozwiązań,
b) organizacyjne, w zakresie magazynowania zaimpregnowanych wyrobów
i elementów oraz stelaży wykorzystywanych w procesie impregnacji (w tym ich suszenia wyłącznie w hali z określeniem minimalnego czasu ich suszenia)
w sposób odcinających je od wpływów atmosferycznych, oraz organizacji transporty wewnętrznego w zakładzie służącego do przemieszczania elementów drewnianych przeznaczonych do impregnacji i zaimpregnowanego drewna;
4. porównanie wykorzystywanej technologii z technologią spełniającą wymagania,
o których mowa w art. 143;
5. zwięzłe streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych
w przeglądzie;
6. nazwisko osoby lub osób sporządzających przegląd.
Od decyzji Starosty Spółka z o.o. .E. z siedzibą w [...] odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wskazując przede wszystkim, iż decyzja organu I instancji jest niewykonalna we wskazanym terminie, tj. do 20 października 2010r. gdyż wykonanie wierceń wymaga nie tylko sporządzenia stosownej dokumentacji ale i zgody właściwego organu wydanej w trybie przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze.
Domagając się uchylenia decyzji w całości, bądź o uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, Spółka zarzucała naruszenie szeregu norm postępowania administracyjnego określonych w art.6, 7, 8, 10, 75, 77, 80 i 107 § 3 Kpa wskazując, iż organ nie określił, czy w wyniku bieżącej działalności gospodarczej zostały przekroczone dopuszczalne poziomy związków chemicznych, o których mowa w decyzji, jak również nie ustalił, jaki wpływ na ewentualne przekroczenie norm tri- i tetrachloroetenu ma okoliczność, że na terenie[...] , w tym na terenie zakładu odwołującego się, stacjonowały wojska niemieckie i radzieckie i to mogą być najprawdopodobniejsze źródła skażenia wody w[...] ; funkcjonowały wtedy: pralnia chemiczna oraz park maszynowy (ciągi garażowe pojazdów i czołgów, stacja paliw, 2 ciągi remontowe pojazdów oraz myjnia pojazdów ciężkich).
W odwołaniu Spółka przytoczyła orzecznictwo Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, w oparciu o które to orzeczenia wywodziła, iż przegląd ekologiczny jest narzędziem ostatecznym i musi służyć realizacji określonego celu bowiem w przeciwnym razie działanie organu nie mieści się w granicach uznania; przegląd ekologiczny przenosi obowiązek ustalenia stanu faktycznego na właściciela instalacji, dlatego organ winien pamiętać, że jest wyjątek od reguły, który może być - losowany tylko wówczas, gdy nie da się udowodnić negatywnego oddziaływania na środowisko, przy użyciu innych środków dowodowych.
Ponadto Spółka podniosła, iż organ nie wskazał w uzasadnieniu decyzji, że już
w 2006r. zobowiązana została przez ten sam organ do wdrożenia monitoringu wód podziemnych, na terenie Zakładu celem zbadania obecności w wodach podziemnych
tri -,tetrachloroetenu, poprzez m.in. zainstalowanie 5 piezometrów w taki sposób, aby uchwycić kierunek spływu wód z terenu zakładu. Sporządzony w tym celu projekt prac geologicznych na wykonanie piezometrów i wdrożenie monitoringu został zatwierdzony decyzją Starosty [...] z dnia 9-12-2009r. Nr RS.752-16/2009. Badania zostały wykonane na głębokości 12 i 19 m. Oprócz tego wykonano również dodatek do dokumentacji geologicznej określającej hydrogeologiczne warunki na terenie zakładu, z którego wynika, że pierwszy poziom wód gruntowych na badanym terenie nie jest zanieczyszczony tymi substancjami oraz, że kierunek spływu wód jest z kierunku płd.wsch. na płn.zach. i może on ulegać zmianom. To spowodowało, że wdrożono roczny monitoring diagnostyczny, zaś po zakończeniu monitoringu diagnostycznego miał zostać wdrożony monitoring operacyjny. Mimo sprawnie funkcjonującego monitoringu organ nakazał sporządzenie przeglądu ekologicznego, wymagającego m.in. dodatkowych wierceń na głębokości 20m oraz pobierania próbek gruntu co 1 m,
w tym z dna odwiertu. Spółka zgodziła się ze stanowiskiem wykonawcy dokumentacji hydrogeologicznej określającej stopień zanieczyszczenia środowiska gruntowo-wodnego na terenie zakładu, tj. Przedsiębiorstwa [...] ze[...] , zajmującego się zawodowo sporządzaniem przeglądów ekologicznych,
iż istnieją inne środki dowodowe dla udowodnienia oddziaływania zakładu
na środowisko; wystarczającym byłoby wykonanie wierceń w siatce dookoła ujęcia, obejmującej obszar dopływu wód gruntowych do ujęcia z kierunku starego wysypiska odpadów oraz z terenu nieczynnej stacji paliw byłych wojsk radzieckich, oraz dodatkowo sprawdzić obszar składowiska odpadów chemicznych oraz obszar magazynów środków chemicznych po byłych wojskach radzieckich. Dopiero
po wykonaniu tych badań stałoby się uzasadnione merytorycznie wykonanie badań wskazanych w decyzji, obciążających właściciela instalacji.
Odwołująca się Spółka podniosła również, że fakt sporządzenia dokumentacji hydrogeologicznej oraz wykonania na terenie zakładu piezometrów oraz prowadzenie na jego terenie stałego monitoringu, zdaniem Spółki, w gruncie rzeczy wyłącza zasadność sporządzania przeglądu ekologicznego w tak znacznym zakresie, tym bardziej, że Spółka nie stosuje już do impregnacji środków typu Spectron 2000, Impralit BSK, Impralit KDS lecz takich jak: Celure AC-500, Fentex E5, Becker, Logvin Ton SXP104 a z kart charakterystyki tych środków wynika, iż nie zawierają one tri - i tetrachloroetenu ani węglowodorów aromatycznych. Nie bez znaczenia pozostają okoliczności, iż Spółka zgodnie z zarządzeniem pokontrolnym WIOŚ, stara się o zewnętrzne dofinansowanie realizacji sieci wodociągowej oraz deszczowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 23 listopada 2010r, nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu przedłożenia przeglądu ekologicznego i w tym zakresie ustaliło termin na dzień
31 marca 2011r., natomiast w pozostałej części decyzję utrzymało w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium powołało się na wykładnię przepisów art. 237-241 ustawy Prawo ochrony środowiska (ustawa POŚ), z które wynika, iż do nałożenia obowiązku przeglądu ekologicznego koniecznym i wystarczającym jest stwierdzenie okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, czyli od organu nakładającego obowiązek sporządzenia takiej dokumentacji nie wymaga się jednoznacznego określenia, że instalacja negatywnie oddziaływuje na środowisko.
Potwierdza to - zdaniem Kolegium - linia orzecznictwa sądowoadministracyjnego, z którego można wysnuć tezę, iż nałożenie obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego jest decyzją uznaniową i musi on służyć realizacji określonego celu, a cel ten winien wyraźnie być wskazany w decyzji, min. poprzez określenie w niej wymogów jego sporządzenia w nawiązaniu do realnie istniejącej sytuacji (wyrok NSA z dnia
20 maja 2007r. sygn. akt II OSK 723/06).
Skład orzekający Kolegium poddał wnikliwej analizie materiał dowodowy zebrany przez Starostę [...] w niniejszej sprawie i uznał zarzuty odwołania
za niezasadne.
Przede wszystkim stwierdzone przez organ I instancji okoliczności wskazujące
na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko nie budzą żadnych wątpliwości, czego dowodem są wystąpienia z dnia 16.06.2010r. i z dnia 24.05.2010r. [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska (Zach.WIOŚ) w [...] , Delegatura w [...] do Starosty [...] , informujące o stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowościach w zakresie ochrony wód gruntowych na terenie zakładu Spółki [.E...] w [...] w tym stwierdzona wielokrotnie obecność impregnatu na podłodze hali oraz ubytki i pęknięcia wokół wanny do impregnacji ciśnieniowej, jak również badania środowiska gruntowo -wodnego z terenu zakładu. Wystąpienia te zawierały każdorazowo protokół z kontroli WIOŚ oraz wydane zarządzenia pokontrolne. Ponadto każdorazowo w wystąpieniach tych Zach. WlOŚ przedstawił wyniki badań na obecność tri- i tetrachloroetenu
w pobranych próbkach wody z piezometrów zainstalowanych przez właściciela instalacji na terenie zakładu w ramach obowiązku prowadzenia monitoringu wód podziemnych(takie substancje znaleziono w wodzie pobranej z miejskiego ujęcia wody znajdującego się w odległości ok. 55m i takie substancje znaleziono w składzie cieczy impregnacyjnej). W badanych próbkach każdorazowo stwierdzano obecność tych w/w substancji, a w próbkach pobranych w kwietniu 2010r. w jednym z piezometrów woda zawierała również benzen, ksylen toluen i etylobenzen. Pobrane w tym samym czasie próbki wody z terenu ujęcia wody nie zawierały tych substancji (str.2 i 3wystąpienia z dnia 24.05. 2010r.).
Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazywał, że celem nałożonego obowiązku, jest zbadanie gruntu występującego pod halą impregnacyjną i stwierdzenia czy do gruntu przesiąkają z niej (w tym z wanien) substancje będące składnikami środków impregnacyjnych, w szczególności tri- i tetrachloroeten, benzen, ksylen toluen, etylobenzen, co potwierdziły badania przeprowadzone przez Zach.WlOŚ. (wystąpienie WIOŚ z dnia 16.0ó.2009r. do Starosty [...] ).
Zarówno przedstawiciele WIOŚ w [...] jak i dokonujący oględzin obiektu przedstawiciel Starostwa [...] jednoznacznie stwierdzili, iż nie ma możliwości przeprowadzenia szczelności wanien i podłoża hali w inny sposób niż wskazany w zaskarżonej decyzji.
W przekonaniu Kolegium istniała zatem podstawa prawna nałożenia przez Starostę [...] obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego, bowiem wykazał on w zaskarżonej decyzji podejrzenie o możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko gruntowo-wodne instalacji do impregnacji z zastosowaniem wskazanych przez właściciela środków, a określone w decyzji wymogi jego sporządzenia nawiązują do realnie istniejącej sytuacji, opisanej powyżej. Stwierdzenie zaś, czy faktycznie jest ono szkodliwe, wykazać ma przedmiotowy przegląd ekologiczny. Wyniki tego przeglądu będą stanowiły też - jak stwierdza organ I instancji odnosząc się do zarzutów odwołania w piśmie przewodnim do Kolegium z dnia 15 października 2010r. podstawę, czy instalacja spełnia wymagania określone w przepisach prawa lub czy po przeprowadzeniu odpowiedniej modernizacji - może te wymagania spełnić, czy też nadaje się do zamknięcia, a teren do rekultywacji. Spółka nie posiada również uregulowanych spraw formalno-prawnych w zakresie przepisów ustawy Prawo budowlane (samowola budowlana w zakresie użytkowania obiektu do prowadzenia instalacji do impregnacji). Biorąc pod uwagę fakt, iż określony w zaskarżonej decyzji termin 20.10.2010r. minął w trakcie postępowania odwoławczego, Kolegium uznało za właściwe orzec o wyznaczeniu nowego terminu, określając go na dzień 31 marca 2011 r. uchylając zarazem decyzję w tej części.
Za niezasadne Kolegium uznało wszystkie zarzuty odwołania, w szczególności naruszenia norm postępowania administracyjnego określonych w art.6, 7, 8, 10, 75, 77, 80 i 107 § 3 Kpa. Organ dla podjęcia zaskarżonej decyzji zebrał i rozpatrzył bardzo obszerny materiał dowodowy a wszczynając w dniu 20 lipca 2010 r. postępowanie w sprawie zobowiązania spółki do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego zawiadomił Spółkę o powyższym (dowód: zwrotne poświadczenie odbioru) oraz w dniu 16 września 2010r. dokonał w obecności Prezesa i Dyrektora Spółki E. oględzin obiektu.
Uzasadnienie decyzji organu I instancji spełnia wymogi art. 107 § 3 Kpa. Organ szeroko opisał zebrane dowody w sprawie, które stanowiły podstawę do podjęcia zaskarżonej decyzji, wykazując cel nałożonego obowiązku (potwierdzenie lub wykluczenie negatywnego oddziaływania instalacji w tej części zakładu i ewentualne podjęcie działań zmierzających do usunięcia ujemnego oddziaływania). Co prawda uzasadnienie nie zawiera skonkretyzowanych przepisów prawa materialnego, jednakże przepisy te zostały wskazane w podstawie prawnej decyzji.
Za nietrafny organ odwoławczy uznał zarzut, że przerzucanie ciężaru dowodu celu wskazania, gdzie jest źródło zanieczyszczenia wody w ujęciu wodnym dla[...] . Jak wskazywał organ I instancji, przegląd ekologiczny ma za zadanie określić wpływ prowadzonych na terenie zakładu procesów impregnacyjnych na środowisko gruntowo-wodne, a nie znalezienie ogniska zanieczyszczeń ujęcia nr 1. Ponadto w chwili obecnej organ I instancji nie jest właściwym do poszukiwania ogniska zanieczyszczeń w ujęciu miejskim wody, a zatem nie dotyczą go w tym zakresie trudności organizacyjne i finansowe.
Odnosząc się do zarzutu, iż organ I instancji nie określił czy w wyniku bieżącej działalności gospodarczej zostały przekroczone dopuszczalne poziomy związków chemicznych, o których mowa w decyzji, Kolegium zauważyło, iż w przepisach art. 237-241 ustawy POŚ ustawodawca operuje pojęciem stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko,
co powoduje, że od organu nie wymaga się jednoznacznego określenia, że instalacja negatywnie oddziałuje na środowisko poprzez przekroczenia określonych standardów.
Kolegium podzieliło stanowisko Wojewódzkich Sądów Administracyjnych,
z których odwołująca się Spółka wywodzi, iż przegląd ekologiczny jest narzędziem ostatecznym i musi służyć realizacji określonego celu bowiem w przeciwnym razie działanie organu nie mieści się w granicach uznania a nakazując sporządzenie przeglądu ekologicznego organ przenosi obowiązek ustalenia stanu faktycznego na właściciela instalacji, dlatego organ winien pamiętać, że jest to wyjątek od reguły, który może być stosowany tylko wówczas, gdy nie da się udowodnić negatywnego oddziaływania na środowisko, przy użyciu innych środków dowodowych.
W przedmiotowej sprawie organ I instancji wykazał, iż brak jest możliwości zbadania szczelności wanien i podłoża obiektu w sposób inny, niż wskazany w decyzji.
"E" Spółka z o.o. z siedzibą w [...] wywiodła skargę
na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 23 listopada 2010 r. w zakresie określenia terminu, w jakim skarżący został zobowiązany
do przedłożenia przedmiotowego przeglądu ekologicznego, tj. do dnia 31 marca 2011 r.
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzucała naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez uznanie, iż sporządzenie przeglądu ekologicznego jest możliwe do dnia 31 marca 2011r., podczas gdy wnikliwa analiza okoliczności niniejszej sprawy, prowadzi do odmiennego wniosku.
Mając na względzie wskazane zarzuty skarżąca wniosła o uwzględnienie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] skargi w całości i zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie terminu sporządzenia przeglądu ekologicznego na dzień 20 maja 2011 r. (na podstawie art. 54 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), ewentualnie przekazanie skargi Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w [...] wraz z wnioskiem
o uchylenie w części zaskarżonej decyzji z powodu wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, tj. co do określenia terminu, w jakim ma zostać wykonany przegląd ekologiczny.
W ocenie Spółki zaskarżoną decyzją został naruszony jej interes prawny, albowiem to na skarżącą został nałożony obowiązek sporządzenia przeglądu ekologicznego i to skarżącej grożą ewentualne skutki prawne niewywiązania się
z powyższego obowiązku w terminie.
Starosta [...] decyzją z dnia 17 września 2010 r. RS.7630-1/10 zobowiązał skarżącego do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego
w terminie do 20 października 2010 r., z tymże sporządzenie w/w dokumentu musi być poprzedzone badaniami hydrogeologicznymi przy obiekcie, w którym są prowadzone procesy impregnacji i suszenia wyrobów, które należy wykonać do głębokości 20 m i przeprowadzić je należy w minimum dwóch miejscach po obu stronach hali, najbliżej miejsc suszenia i miejsca po zdemontowanej wannie do impregnacji. Dla wszystkich odwiertów należy zaprojektować, uwzględniając możliwości techniczne, pobór próbek gruntu co 1 metr, a próbek wody z jak najgłębszej części odwiertu.
Powyższą decyzję Starosty [...] zmieniło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] określając termin wykonania obowiązku w postaci sporządzenia przeglądu ekologicznego na dzień 31 marca 2010 r.
Wnikliwa i wszechstronna analiza stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy prowadzi do przekonania, iż sporządzenie przeglądu ekologicznego w żądanym terminie nie jest możliwe.
Po otrzymaniu zaskarżonej decyzji (24.11.2010 r.) odwołujący zwrócił się
do Przedsiębiorstwa "E" I. i Z. S. w Ł. w celu zlecenia wykonania przeglądu ekologicznego. Z. S. pismem z dnia 3 grudnia
2010 r. poinformował skarżącą, iż taki przegląd może sporządzić do 20 maja 2011 r. Powyższy realny termin został uzasadniony koniecznością:
1. sporządzenia projektu prac geologicznych do dnia 24 grudnia 2010 r.,
2. zatwierdzeniem projektu prac geologicznych, przy czym organ administracyjny ma na to 30 dni, jednakże termin do ów może ulec przedłużeniu do 18 lutego 2011r.
3. zgłoszenia robót geologicznych w Okręgowym Urzędzie Górniczym na dwa tygodnie przed przystąpieniem do wierceń po uprawomocnieniu się decyzji zatwierdzającej projekt prac geologicznych,
4. przystąpienia do wierceń i pobierania próbek ok. 14 marca 2011 r. - 4 tygodnie
po otrzymaniu decyzji zatwierdzającej projekt prac geologicznych;
5. wykonania wierceń i pobranie próbek gruntu oraz wody gruntowej - zakończenie tych prac do 28 marca 2011 r.
6. wykonania analiz laboratoryjnych do 11 kwietnia 2011 r.
7. wykonania dodatku do dokumentacji hydrogeologicznej do 26 kwietnia 2011 r.
8. wykonania przeglądu ekologicznego, złożenia dodatku do dokumentacji geologicznej do 20 maja 2011 r.
Na potwierdzenie ww. okoliczności skarżąca załączyła do skargi pismo Przedsiębiorstwa "E." I. i Z. S. w Ł. z dnia 3 grudnia 2010 r.
W świetle obiektywnych okoliczności uwzględniających terminy administracyjne, konieczność uprawomocnienia się niektórych decyzji, niezbędnego czasu na wykonanie określonych prac, terminu oczekiwania w laboratorium na wykonanie badań oraz pracy koniecznej do sporządzenia dokumentu w postaci przeglądu ekologicznego zaskarżona decyzja w zakreślonym terminie jest niewykonalna.
90-dniowy termin wskazywany w odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od decyzji Starosty [...] został w chwili obecnej urealniony na skutek konkretnego zlecenia skarżącego. Prawdopodobnie jest to skutek zabezpieczenia się podmiotu sporządzającego przegląd ekologiczny przed ewentualną odpowiedzialnością odszkodowawczą. W szczególności w chwili obecnej podmiot sporządzający przegląd ekologiczny uwzględnia maksymalne terminy wykonania prac wraz z przewidywanymi terminami postępowań administracyjnych. E. w Ł. wskazuje również na duże ryzyko w niedotrzymaniu terminu sporządzenia przeglądu ekologicznego ze względu na konieczność przesunięcia terminu prac terenowych z uwagi na panujące obecnie warunki atmosferyczne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie wskazując, że w zaskarżonej decyzji organ uwzględnił zawarty w odwołaniu wniosek o przedłużenie terminu wykonania przeglądu ekologicznego ustalając ten termin ponad żądanie, tj. na dzień 31 marca 2011 r. czyli ponad
4 miesiące od dnia doręczenia decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 23 listopada 2010 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 237 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz.150, ze zm.), zwanej dalej "P.o.ś.", w razie stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji
na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, zobowiązać prowadzący instalację podmiot korzystający ze środowiska do sporządzenia
i przedłożenia przeglądu ekologicznego. Przytoczony przepis stosuje się odpowiednio - według normy art. 241 ust. 1 P.o.ś. - jeżeli możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko wynika z działalności podmiotu korzystającego ze środowiska innej niż eksploatacja instalacji.
Z postanowień art. 237 P.o.ś. wynika, iż zwieńczeniem postępowania administracyjnego przeprowadzonego na jego podstawie jest wydanie decyzji nakładającej na podmiot korzystający ze środowiska obowiązek sporządzenia
i przedłożenia przeglądu ekologicznego. Decyzja ta jest aktem administracyjnym
o charakterze uznaniowym, na co wskazuje posłużenie się przez ustawodawcę w ww. artykule zwrotem "może". Ustawową przesłanką nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego jest samo tylko powstanie możliwości negatywnego oddziaływania na środowisko, a więc nie chodzi o to, by skutek taki zaistniał. Zatem okolicznością wymagającą podkreślenia jest to, że przepis ten nie wymaga wystąpienia negatywnego oddziaływania, ale "możliwości" wystąpienia takich skutków. Oznacza to, iż do nałożenia obowiązku opracowania przeglądu ekologicznego będzie wystarczała sama możliwość zagrożeń. Natomiast potwierdzeniem lub zaprzeczeniem takiej opinii będą wnioski wypływające z samego przeglądu (K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2007, s. 470).
Nałożenie obowiązku, o którym mowa w art. 237 P.o.ś. musi służyć realizacji określonych celów, wynikających w tym przypadku z ratio legis ustawy. W przeciwnym razie działanie organu administracji polegające na nałożeniu na adresata decyzji określonego obowiązku, nie mieści się w granicach uznania administracyjnego. Szczególnego więc znaczenia przy decyzjach uznaniowych nabiera właściwe, wyczerpujące uzasadnienie dokonanego przez organ rozstrzygnięcia. Ustawodawca nie określił wprost realizacji jakich celów ma służyć obowiązek nakładany przez organ ochrony środowiska w drodze decyzji opartej na art. 237 ustawy. Niemniej jednak należy przyjąć, iż przeprowadzenie przeglądu ekologicznego ma na celu potwierdzenie negatywnego oddziaływania na środowisko lub wykluczenie takiego oddziaływania oraz umożliwienie podjęcia działań zmierzających do usunięcia ujemnego oddziaływania
na środowisko w przypadku jego wystąpienia. Przegląd ekologiczny, będący w istocie specjalistyczną ekspertyzą, jednocześnie, jak wskazuje się w piśmiennictwie, przenosi obowiązek ustalenia stanu faktycznego na stronę postępowania i dlatego organ administracji powinien pamiętać, że jest to wyjątek od reguły, który może być stosowany tylko wówczas, gdy nie da się udowodnić negatywnego oddziaływania na środowisko przy użyciu innych środków dowodowych. Organ nakładając taki obowiązek powinien w uzasadnieniu decyzji wskazać, dlaczego w konkretnym, ustalonym przez organ stanie faktycznym zachodzi konieczność nałożenia tego obowiązku, określając natomiast termin wykonania obowiązku winien mieć na uwadze możliwość wykonania tej specjalistycznej ekspertyzy w wyznaczonym w decyzji terminie.
Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji tylko w zakresie terminu
w tym akcie określonym, tj. 31 marca 2011 r. wskazując realny termin wykonania przeglądu na dzień 20 maja 2011 r. Spółka dowodziła, że ze względu na zakres prac niezbędnych do wykonania przeglądu termin określony przez Kolegium jest niewystarczający do wywiązania się z nałożonego decyzją obowiązku. Przedłożyła pismo podmiotu, który na zlecenie skarżącej miałby przegląd wykonać wraz
z harmonogramem wykonania prac w terminie do 20 maja 2011 r.
Zauważyć należy, że skarżąca Spółka nie kwestionuje zasadności nałożenia na nią obowiązku wykonania przeglądu ekologicznego kwestionując jedynie termin wykonania obowiązku, który pierwotnie- w decyzji Starosty [...] z dnia
17 września 2010 r. - został ustalony na dzień 20 października 2010 r. a następnie zmieniony- na żądanie strony- w zaskarżonej decyzji na dzień 31 marca 2011 r.
Należy zgodzić się ze skarżącą, że przy określaniu terminu wykonania przeglądu ekologicznego jako specjalistycznej ekspertyzy, organ nakładający ten obowiązek winien uwzględnić wszystkie aspekty sprawy, w tym wybór podmiotu wykonującego ekspertyzę, procedury związane pracami geologicznymi, przypuszczalne dla danej pory roku warunki pogodowe etc.
Kolegium określając nowy termin wykonania przeglądu wyznaczyło dłuższy termin aniżeli wnioskowany przez skarżącą w postępowaniu odwoławczym. Z akt administracyjnych sprawy wynika nadto, że po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej Spółka zwróciła się do Przedsiębiorstwa "E." o przedstawienie oferty
na wykonanie przeglądu ekologicznego i z pisma tego podmiotu z dnia 5 października 2010 r. wynikało, że Przedsiębiorstwo może wykonać przegląd do dnia 31 grudnia 2010 r.
Skoro skarżąca w dacie składania odwołania od decyzji organu I instancji dysponowała ofertą specjalistycznej firmy na wykonanie przeglądu ekologicznego
do 31 grudnia 2010 r. i organ odwoławczy okoliczność tę uwzględnił określając termin wykonania decyzji na dzień 31 marca 2011 r., to nieuzasadnione jest kolejne żądanie strony by termin ten przedłużyć do dnia 20 maja 2011 r. tym bardziej, że nowy termin wykonania ekspertyzy pochodzi od podmiotu, który oferował termin znacznie krótszy.
Konkludując Sąd uznał, że żądanie uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w części dotyczącej terminu jest nieuzasadnione, albowiem organ ten, zgodnie z żądaniem Spółki, na etapie postępowania administracyjnego żądanie to uwzględnił określając rozsądny i zgodny z ofertą Przedsiębiorstwa "E." termin wykonania przeglądu.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...]
nie dostrzegając w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa materialnego i procesowego
w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.