II SA/SZ 220/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-07-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
rejestracja pojazduprawo o ruchu drogowymhomologacjakodeks postępowania administracyjnegodecyzja ostatecznaorgan administracjiprokuratorWSAprawo UE

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Prokuratora na decyzję SKO, uznając, że rejestracja ciągnika rolniczego sprowadzonego z Rumunii nie naruszała prawa, gdyż nie wymagała przedłożenia dokumentów homologacji.

Prokurator zaskarżył decyzję SKO o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji ciągnika rolniczego, zarzucając rażące naruszenie prawa z powodu braku dokumentów homologacji. SKO uznało, że pojazd nie był 'nowy' w rozumieniu przepisów, a rejestracja w Rumunii jako kraju UE wyłączała wymóg homologacji przy ponownej rejestracji w Polsce. WSA w Szczecinie podzielił to stanowisko, oddalając skargę i podkreślając, że pojazd zarejestrowany wcześniej w innym kraju UE nie wymagał homologacji przy rejestracji w Polsce.

Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Starosty o rejestracji ciągnika rolniczego. Prokurator zarzucił organowi I instancji rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) z powodu braku wymaganych dokumentów homologacji przy rejestracji pojazdu sprowadzonego z zagranicy. Prokurator argumentował, że pojazd był rejestrowany po raz pierwszy na terenie UE i powinien posiadać świadectwo zgodności WE lub równoważny dokument. Spółka, będąca uczestnikiem postępowania, wskazała, że pojazd był już zarejestrowany na Białorusi, a następnie w Rumunii, co jej zdaniem wyłączało wymóg homologacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że ciągnik nie był 'pojazdem nowym' w rozumieniu przepisów krajowych i unijnych, ponieważ był już zarejestrowany na terytorium państwa członkowskiego UE (Rumunii). Kolegium podkreśliło, że stwierdzenie nieważności jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji i wymaga ścisłej interpretacji. W ocenie SKO, brak było oczywistości naruszenia prawa, a stabilność obrotu prawnego miała większą wagę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Prokuratora. Sąd zgodził się z organem odwoławczym, że pojazd zarejestrowany wcześniej na terenie innego państwa członkowskiego UE nie wymagał przedłożenia dokumentów homologacji przy ponownej rejestracji w Polsce. Sąd powołał się na przepisy Prawa o ruchu drogowym oraz rozporządzenie UE nr 167/2013, wskazując, że definicja 'nowego pojazdu' i 'rejestracji' w kontekście UE wyłączały wymóg homologacji dla pojazdu już zarejestrowanego w innym kraju UE. Sąd podkreślił, że Prokurator nie przedstawił dowodów podważających prawidłowość rejestracji pojazdu w Rumunii. W konsekwencji, Sąd uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa przez organ I instancji, a tym samym decyzja SKO była prawidłowa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, rejestracja pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium państwa członkowskiego UE, nie wymaga przedłożenia świadectwa zgodności WE lub równoważnego dokumentu homologacyjnego, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojazd zarejestrowany wcześniej w innym kraju UE nie jest 'pojazdem nowym' w rozumieniu przepisów krajowych i unijnych, a tym samym wymóg przedłożenia dokumentów homologacji nie ma zastosowania. Kluczowe jest to, że pojazd był już dopuszczony do ruchu w innym kraju UE, co zapewnia jego zgodność z normami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji wymaga łącznego spełnienia przesłanek: oczywistości naruszenia, charakteru przepisu oraz akceptowalności skutków gospodarczych/ekonomicznych.

p.r.d. art. 71 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Dowód rejestracyjny jako dokument dopuszczający pojazd do ruchu.

p.r.d. art. 72 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Wymóg przedłożenia świadectwa zgodności WE lub równoważnego dokumentu homologacyjnego przy rejestracji pojazdu.

rozporządzenie nr 167/2013 art. 3 § 37

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych

Definicja 'nowego pojazdu' jako pojazdu nigdy wcześniej nie rejestrowanego ani dopuszczonego w UE.

rozporządzenie nr 167/2013 art. 3 § 38

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych

Definicja 'rejestracji' jako administracyjnego zezwolenia na dopuszczenie pojazdu do ruchu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości decyzji administracyjnych.

p.r.d. art. 72 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Wyłączenie wymogu z art. 72 ust. 1 pkt 3 w przypadku pojazdu już zarejestrowanego na terytorium RP.

p.r.d. art. 72 § 2a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Dopuszczenie innego dokumentu stwierdzającego rejestrację dla pojazdu sprowadzonego z państwa niebędącego członkiem UE.

rozporządzenie MIB art. 2 § 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych

Szczegółowe wymogi dotyczące dokumentów przy rejestracji pojazdów.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania o oddaleniu skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pojazd zarejestrowany wcześniej w innym państwie członkowskim UE nie jest 'pojazdem nowym' w rozumieniu przepisów krajowych i unijnych. Rejestracja pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium UE, nie wymaga przedłożenia dokumentów homologacji. Brak oczywistości naruszenia prawa przy rejestracji pojazdu. Zasada stabilności i trwałości decyzji ostatecznych ma pierwszeństwo przed stwierdzeniem ewentualnego naruszenia prawa, jeśli nie jest ono rażące.

Odrzucone argumenty

Decyzja o rejestracji pojazdu została wydana z rażącym naruszeniem prawa z powodu braku wymaganych dokumentów homologacji. Pojazd sprowadzony z kraju niebędącego członkiem UE (Białoruś) i rejestrowany po raz pierwszy w UE (Rumunia) powinien podlegać procedurze homologacji.

Godne uwagi sformułowania

o rażącym naruszeniu prawa [...] decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja, niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującej zasady praworządności. stwierdzenie nieważności jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych [...] a przesłanki stwierdzenia nieważności podlegają wykładni ścieśniającej. ciągnik rolniczy zarejestrowany zaskarżoną decyzją nie może być uznany za pojazd nowy zarówno na podstawie przepisów krajowych, jak i unijnych, bowiem był już uprzednio zarejestrowany na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej - w Rumunii. stabilność decyzji o rejestracji wydanej przez uprawniony do tego organ administracji publicznej ma większą wagę aniżeli stwierdzone - ewentualnie naruszenie prawa.

Skład orzekający

Joanna Świerzko-Bukowska

sprawozdawca

Katarzyna Sokołowska

przewodniczący

Wiesław Drabik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rejestracji pojazdów sprowadzonych z zagranicy, w szczególności wymogu homologacji dla pojazdów już zarejestrowanych w UE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pojazdu zarejestrowanego wcześniej w innym kraju UE. Może nie mieć zastosowania do pojazdów sprowadzanych z krajów spoza UE, które nie były wcześniej rejestrowane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla importerów pojazdów i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące rejestracji i homologacji w kontekście prawa unijnego.

Rejestracja ciągnika z Rumunii bez homologacji – czy to legalne? WSA w Szczecinie wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 220/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-07-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska /sprawozdawca/
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący/
Wiesław Drabik
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 156  par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1260
art. 71 ust. 1, art. art. 72 ust. 1 i 2, 2a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 17 lipca 2025 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wałczu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 6 lutego 2025 r. nr SKO.4120.1592.2024 w przedmiocie stwierdzenia braku przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 7 września 2018 r., nr KD.5410.1.4655.2018.AK, na podstawie art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260, dalej: "p.r.d."), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: "k.p.a."), Starosta [...], po rozpoznaniu wniosku [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa z siedzibą w W. (dalej: "spółka", "uczestnik postępowania"), zarejestrował pojazd marki [...], o numerze nadwozia [...], wydając dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjne.
Pismem z dnia 7 sierpnia 2024 r., Prokurator Rejonowy w W. (dalej: "Prokurator"), wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie sprzeciw od opisanej wyżej ostatecznej decyzji organu I instancji, w którym wniósł o stwierdzenie jej nieważności.
Prokurator zarzucił organowi I instancji, wydanie decyzji z rażącym naruszeniem art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., bez uprzedniego zgromadzenia wszystkich niezbędnych dokumentów, w tym braku świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu.
W ocenie Prokuratora, w stosunku do przedmiotowego ciągnika rolniczego dokument taki był wymagany, gdyż pojazd ten był rejestrowany po raz pierwszy na terenie państwa członkowskiego UE, a został sprowadzony z terenu państwa niebędącego członkiem Unii. Prokurator powołał się na regulacje prawne dotyczące warunków wprowadzenia pojazdu do obrotu, w tym wymogi podlegania procedurze homologacji zawarte w przepisach p.r.d. oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych (Dz. U. UE. L.2013.60.1 z dnia 2 marca 2013 r.- dalej "rozporządzenie nr 167/2013").
Pismem z dnia 12 października 2024 r. spółka przedstawiła swoje stanowisko o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Wskazała, że pojazd był po raz pierwszy zarejestrowany na Białorusi, skutkiem czego, jej zdaniem, nie było potrzeby przedkładania dokumentów homologacji. W ocenie spółki, ważniejsze są badania techniczne pojazdu, dopuszczające ciągnik do ruchu. Według spółki, dokonanie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji w oparciu, o którą pojazd od kilku lat jest dopuszczony do ruchu spowoduje szereg komplikacji po stronie spółki i podmiotów, które nabyły od niej ten pojazd i ewentualnie dalej nim rozporządziły.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, decyzją z dnia 6 lutego 2025 r., nr SKO.4120.1592.2024, stwierdziło brak przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji.
Organ przedstawił stan faktyczny w sprawie i wyjaśnił, że o rażącym naruszeniu prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja, niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującej zasady praworządności. Kolegium podkreśliło przy tym, że stwierdzenie nieważności jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., a przesłanki stwierdzenia nieważności podlegają wykładni ścieśniającej. Kolegium przytoczyło treść art. 2 pkt 62, 73 ust. 1, art. 72 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 2a p.r.d. § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2355 ze zm., dalej "rozporządzenie MIB"), art. 3 pkt 37 rozporządzenia nr 167/2013, na podstawie których przeprowadził analizę pojęcia "nowego pojazdu".
Organ podał, że organ I instancji dokonał rejestracji ciągnika rolniczego marki [...], zarejestrowanego uprzednio na terytorium Rumunii, a więc kraju członkowskiego Unii Europejskiej, w dniu 4 lipca 2018 r. Rejestracji dokonano na podstawie dokumentów wymaganych w art. 72 p.r.d. oraz rozporządzeniem MIB, które w ocenie Prokuratora były niekompletne, ponieważ nie zawierały odpowiedniego świadectwa homologacji lub innego równoważnego dokumentu.
Zdaniem Kolegium, ciągnik rolniczy w momencie rejestracji zaskarżoną decyzją na terytorium RP nie był pojazdem nowym, w rozumieniu literalnego brzmienia art. 2 pkt 62 p.r.d., a więc dokumenty wymienione w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. w związku z § 2 ust. 5 rozporządzenia MIB, nie były wymagane.
Organ wskazał, że w przepisach unijnych definicję "pojazdu nowego" zawiera art. 3 pkt 37 rozporządzenia nr 167/2013, zaś pojęcia "rejestracja"- art. 3 pkt 38 rozporządzenia nr 167/2013. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy p.r.d. nie zawierają definicji "rejestracji", ani "dopuszczenia", do których to pojęć odnoszą się przepisy rozporządzenia nr 167/2013. Organ odwoławczy przywołał wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie o sygn. C-513/15, w którym Trybunał stwierdził, że używany ciągnik z państwa trzeciego, który nie posiada homologacji typu WE i jest przeznaczony po raz pierwszy do użytku w Unii Europejskiej jest "nowym pojazdem".
Organ uznał, że w niniejszej sprawie, pomimo niespójności przywołanych wyżej przepisów, rezultat ich wykładni prowadzi do tożsamej konkluzji, że ciągnik rolniczy zarejestrowany zaskarżoną decyzją nie może być uznany za pojazd nowy zarówno na podstawie przepisów krajowych, jak i unijnych, bowiem był już uprzednio zarejestrowany na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej - w Rumunii.
Kolegium wskazało, że na podstawie prostego zestawienia ze sobą przepisów art. 72 ust. 1 pkt 3 oraz art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. można wnioskować wyłącznie o tym, że w przypadku pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium RP, nie zachodzi wymóg dołączenia do wniosku o rejestrację jednego z dokumentów przewidzianych w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., natomiast w przypadku pojazdu, który nie był zarejestrowany na terytorium RP, obowiązek dołączenia określonych dokumentów występuje wyłącznie jeżeli są one wymagane. Oceny wymagań dokonuje się natomiast na podstawie innych, a nie tylko art. 72 ust. 2 pkt 1, przepisów p.r.d., tj. art. 2 pkt 62, art. 70b, art. 70d, art. 70e, § 2 ust. 5 rozporządzenia MIB oraz rozporządzenia nr 167/2013, a więc przepisów regulujących procedury uzyskania tych dokumentów, przy czym z powołanych przepisów wynika, że dotyczą wyłącznie pojazdu nowego. Rozumienie tego pojęcia jest natomiast inne w przepisach p.r.d. i rozporządzenia nr 167/2013.
Mając powyższe na uwadze Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia przez organ I instancji art. 72 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d., gdyż naruszenie to nie było oczywiste, biorąc pod uwagę dwie możliwe i dopuszczalne wykładnie tych przepisów - pierwszą związaną z kwalifikacją pojazdu jako nowego, z której wynika, że do naruszenia w tym przypadku w ogóle nie doszło, oraz drugą, zakładającą szerokie rozumienie art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d.
Przeciwko uznaniu decyzji o rejestracji za rażąco naruszającą prawo, według organu odwoławczego, przemawia ocena wagi naruszenia dokonana w kontekście zasady stabilności i trwałości decyzji ostatecznej. Zdaniem Kolegium, stabilność decyzji o rejestracji wydanej przez uprawniony do tego organ administracji publicznej ma większą wagę aniżeli stwierdzone - ewentualnie naruszenie prawa. Przedmiotowy ciągnik został poddany z wynikiem pozytywnym badaniu technicznemu, co oznacza, że pojazd spełniał określone warunki techniczne oraz stan pojazdu pozwalał na jego dalsze bezpieczne użytkowanie, a w konsekwencji, że jego dopuszczenie do ruchu nie spowodowało zagrożenia bezpieczeństwa osoby korzystającej z pojazdu oraz ogółu społeczeństwa.
Organ, uwzględniając zasadę stabilności decyzji ostatecznych, zapewnienia pewności obrotu prawnego i handlowego oraz założenie racjonalności ustawodawcy krajowego oraz unijnego, uznał zatem że decyzja organu I instancji powinna pozostać w obrocie prawnym, bowiem nie narusza rażąco przepisów prawa krajowego oraz unijnego, przez co nie zachodzi przesłanka stwierdzenia jej nieważności przewidziana w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Prokurator wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję Kolegium i wniósł o jej uchylenie.
W skardze podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że decyzja organu I instancji nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa i przez to stwierdzenie braku podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji, dotkniętej wadą kwalifikowaną, przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegającą na wydaniu decyzji przez organ I instancji bez zgromadzenia wszystkich wymaganych prawem dokumentów stanowiących podstawę rejestracji pojazdu. Zarzuty zostały uszczegółowione w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy i uczestnik postępowania wnieśli o jej oddalenie, ustosunkowując się do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty Wałeckiego o rejestracji pojazdu. Skarżący Prokurator wywodził, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., z uwagi na to, że przy rejestracji pojazdu nie przedstawiono dokumentów homologacji pojazdu, które w jego ocenie powinny zostać przedłożone jako, że pojazd był na terenie RP rejestrowany po raz pierwszy.
Na wstępie wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.).
Należy przyznać rację organowi, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych i z tego względu przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji muszą być interpretowane w sposób ścisły. Rację ma również organ wywodząc, że o rażącym naruszeniu prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja, niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującej zasady praworządności. Jest to pogląd utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że stosownie do art. 71 ust. 1 p.r.d., dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Przepis ten nie dotyczy pojazdów, o których mowa w ust. 3.
Właściciel pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obowiązany zarejestrować pojazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia jego sprowadzenia (art. 71 ust. 7 p.r.d.).
Zgodnie z art. 72 ust. 1 p.r.d. (obowiązującym na dzień 7 września 2018 r.), rejestracji dokonuje się na podstawie:
1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5;
2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;
3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane;
4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;
5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;
6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;
6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy lub pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e) został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;
7– 9) uchylone.
Na podstawie art. 72 ust. 2 p.r.d., wymagania ust. 1 nie dotyczą:
1) pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - w zakresie ust. 1 pkt 3;
2) pojazdu zakupionego po przepadku na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego - w zakresie ust. 1 pkt 2 i 5;
3) pojazdu zakupionego od Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Krajowej Administracji Skarbowej lub Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - w zakresie ust. 1 pkt 5;
4) (uchylony);
5) pojazdu wycofanego czasowo z ruchu - w zakresie ust. 1 pkt 5; w tym przypadku zamiast dowodu rejestracyjnego wymaga się przedstawienia decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu;
6) (uchylony);
7) pojazdu wyrejestrowanego, o którym mowa w art. 79 ust. 4 pkt 3 - w przypadku powtórnej rejestracji - w zakresie ust. 1 pkt 5;
8) pojazdu, o którym mowa w art. 81 ust. 4 pkt 3 lit. a - w zakresie ust. 1 pkt 4.
W myśl art. 72 ust. 2a p.r.d., w przypadku pojazdu sprowadzanego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim zamiast dowodu rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, dopuszcza się przedstawienie innego dokumentu stwierdzającego rejestrację pojazdu, wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie.
Dalej należy wyjaśnić, że art. 72 p.r.d. określa niezbędne dokumenty, stanowiące podstawę rejestracji pojazdu oraz wyłączenia i szczegółowe uregulowania w stosunku do podstaw rejestracji. Charakter prawny dokumentów wymienionych w ust. 1, które muszą być przedstawione kumulatywnie, a nie alternatywnie jest mieszany. Katalog tych dokumentów rejestracyjnych jest zamknięty.
Przedłożenie dokumentu homologacji pojazdu na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. jest obowiązkowe w sytuacji gdy pojazd nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d., o ile jest to wymagane.
Podkreślić należy, że homologacja to formalne poświadczenie, że pojazd spełnia wszelkie wymagania określone przez odpowiednie przepisy prawne, zarówno krajowe, jak i unijne. Proces ten jest kluczowy, aby zapewnić, że każdy pojazd poruszający się po drogach jest bezpieczny dla użytkowników, a także dla innych uczestników ruchu drogowego. Homologacja obejmuje różne aspekty pojazdu, takie jak np. emisje spalin, poziom hałasu, oświetlenie, układ hamulcowy czy obowiązkowe wyposażenie.
Za uzyskanie homologacji odpowiada co do zasady producent pojazdu lub jego przedstawiciel, a w przypadku importu – importer.
Kwestii homologacji został poświęcony w dziale III rozdział 1a p.r.d., dopuszczeniu jednostkowym – rozdział 1b p.r.d., zaś dopuszczeniu indywidualnym WE pojazdu – rozdział 1c p.r.d. Organem uprawnionym w zakresie ww. postępowań jest Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego.
Regulacja prawna dotycząca homologacji pojazdów rolniczych jest w sposób precyzyjny określona na poziomie unijnym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych. Jest to akt prawny stosowany w sposób bezpośredni we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej. Rozporządzenie to wprowadza zharmonizowane przepisy dotyczące wymogów administracyjnych i technicznych w zakresie homologacji typu i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych, które miały m.in. zapewnić zgodność pojazdów z wymogami homologacji typu UE w zakresie bezpieczeństwa i ochrony środowiska. Zgodnie z art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 167/2013 "ciągnik" to każdy silnikowy, kołowy lub gąsienicowy pojazd rolniczy lub leśny mający co najmniej dwie osie i maksymalną prędkość konstrukcyjną nie mniejszą niż 6 km/h, którego główna funkcja polega na mocy pociągowej i który został specjalnie skonstruowany do ciągnięcia, pchania, przewożenia i napędzania niektórych wymiennych urządzeń przeznaczonych do wykonywania prac rolniczych lub leśnych oraz do ciągnięcia rolniczych lub leśnych przyczep lub urządzeń; może on być dostosowywany do przewożenia ładunków podczas wykonywania prac rolniczych lub leśnych lub może być wyposażony w jedno lub więcej siedzeń dla pasażerów. Każdy ciągnik z ww. przepisu jest pojazdem (art. 3 pkt 11). Według art. 3 pkt 37 rozporządzenia nr 167/2013 "nowy pojazd" to pojazd, który nigdy wcześniej nie był rejestrowany ani dopuszczony. "Rejestracja" oznacza administracyjne zezwolenie na dopuszczenie pojazdu, w tym do ruchu drogowego, obejmujące identyfikację pojazdu i nadanie mu numeru seryjnego znanego jako numer rejestracyjny, na stałe, czasowo lub na krótki okres (art. 3 pkt 38), zaś "dopuszczenie" to pierwsze wykorzystanie w Unii Europejskiej pojazdu, układu, komponentu, oddzielnego zespołu technicznego, części lub wyposażenia zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 3 pkt 40). "Wprowadzenie do obrotu" oznacza udostępnienie pojazdu po raz pierwszy w Unii Europejskiej (art. 3 pkt 39).
Zdaniem Sądu, z regulacji tych wynika, że pojazd, który nie był wcześniej zarejestrowany, ani dopuszczony na terenie Unii Europejskiej wymaga przedłożenia dokumentu homologacji przy jego rejestracji na terenie Polski. Pogląd ten zaaprobował NSA w wyrokach z dnia 4 grudnia 2024 r. o sygn. akt II GSK 2302/23, II GSK 1606/23, II GSK 1634/23, II GSK 1637/23, II GSK 1823/23, II GSK 1904/22.
Należy jednak zwrócić uwagę na to, że stan faktyczny w badanej sprawie jest odmienny od stanów faktycznych stanowiących podstawę orzekania we wskazanych sprawach. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że przedmiotowy ciągnik został po raz pierwszy zarejestrowany w dniu 4 lipca 2018 r. na terenie Unii Europejskiej – w Rumunii, która jest członkiem Unii Europejskiej od 1 stycznia 2007 r. Oznacza to, że kraj ten jest zobowiązany do przestrzegania przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżący Prokurator nie przedłożył żadnych dowodów podważających prawidłowość rejestracji pojazdu w Rumunii, ani dowodów na potwierdzenie, iż decyzja o rejestracji pojazdu w Rumunii została wyeliminowana z obiegu prawnego.
W świetle przywołanych wyżej przepisów należało zatem uznać, że przy rejestracji w Polsce pojazdu, który został wcześniej zarejestrowany na terenie Unii Europejskiej przedłożenie dokumentu homologacji, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. nie było wymagane. Skoro tak, to o rażącym naruszeniu prawa przez Starostę Wałeckiego przy rejestracji pojazdu nie może być mowy.
Zaskarżona decyzja odpowiada zatem prawu, chociaż rozważania dotyczące oczywistości naruszenia prawa w świetle powyższych ustaleń były zbędne, jako że brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji wynika w niniejszej sprawie nie z oczywistości naruszenia prawa bądź jej braku, ale z tego, że dokumenty homologacji pojazdu nie musiały być do wniosku rejestracyjnego załączone.
Na marginesie jedynie należy zauważyć, że - jak wskazywał NSA w wyrokach wyżej powołanych, do katalogu rozstrzygnięć w ramach art. 156 § 1 k.p.a. nie należy "stwierdzenie braku przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji". W niniejszej sprawie organ winien określić ją jako odmowę stwierdzenia nieważności. Jest to jednak okoliczność, która pozostawała bez istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI