II SA/Sz 213/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Szczecinie uchylił postanowienie SKO odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia wyjaśniającego wątpliwości co do decyzji o warunkach zabudowy, uznając, że organ nie mógł odmówić wszczęcia postępowania bez jego przeprowadzenia.
Sprawa dotyczyła skargi A. W. na postanowienie SKO odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza wyjaśniającego wątpliwości co do decyzji o warunkach zabudowy. SKO odmówiło wszczęcia, uznając skarżącą za stronę nieuprawnioną. WSA uchylił postanowienie SKO, stwierdzając, że organ nie mógł odmówić wszczęcia postępowania bez jego przeprowadzenia, zwłaszcza że skarżąca mogła mieć interes prawny jako właściciel sąsiedniej nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza. Postanowienie Burmistrza miało na celu wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji H. Sp. z o.o. SKO uznało, że skarżąca A. W. nie jest stroną postępowania, ponieważ zbyła działkę inwestycyjną. WSA uznał jednak, że organ nie mógł odmówić wszczęcia postępowania bez jego przeprowadzenia, ponieważ skarżąca mogła mieć interes prawny jako właściciel sąsiedniej nieruchomości, co wymagało dalszych ustaleń. Sąd podkreślił, że przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste i nie wymagać postępowania wyjaśniającego. W tej sprawie ocena przymiotu strony skarżącej była niemożliwa bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może odmówić wszczęcia postępowania w takiej sytuacji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jeśli kwestia przymiotu strony nie jest oczywista.
Uzasadnienie
Przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste i nie wymagać postępowania wyjaśniającego. W przypadku wątpliwości co do interesu prawnego strony, organ powinien wszcząć postępowanie, aby poczynić stosowne ustalenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 113 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 233
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 235 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie mógł odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, gdyż kwestia interesu prawnego skarżącej nie była oczywista. Skarżąca, jako właścicielka nieruchomości sąsiednich, mogła posiadać interes prawny do udziału w postępowaniu, co wymagało weryfikacji.
Godne uwagi sformułowania
przesłanki, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, co oznacza, że ich ustalenie i wskazanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. Ocena przymiotu strony wnioskodawcy bez wszczęcia postępowania i przeprowadzenia czynności wyjaśniających była niemożliwa.
Skład orzekający
Arkadiusz Windak
przewodniczący
Katarzyna Sokołowska
sprawozdawca
Krzysztof Szydłowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61a § 1 k.p.a. w kontekście odmowy wszczęcia postępowania bez postępowania wyjaśniającego oraz kwestia interesu prawnego strony w postępowaniach administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia wyjaśniającego wątpliwości co do decyzji o warunkach zabudowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej prawa do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym i możliwości odmowy wszczęcia postępowania przez organ. Jest to istotne dla prawników procesualistów.
“Czy organ może odmówić wszczęcia postępowania bez wyjaśnienia sprawy? WSA w Szczecinie odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 697 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 213/20 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2023-04-06 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2020-03-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Arkadiusz Windak /przewodniczący/ Katarzyna Sokołowska /sprawozdawca/ Krzysztof Szydłowski Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II OSK 1740/23 - Wyrok NSA z 2025-12-16 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2018 poz 2096 art. 61a par. 1, art. 113 par. 2, art. 105 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia dot. wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], znak [...], Burmistrz M., ustalił na rzecz H. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w S., dalej również jako "inwestor", warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalno-usługowego na działce nr [...], obręb geodezyjny [...], ul. [...] w M.. W związku z wnioskiem inwestora, postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. Burmistrz M., działając na podstawie art. 113 § 2 w związku z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 – j.t.), dalej jako "k.p.a.", na żądanie strony postanowił "wyjaśnić wątpliwości co do treści decyzji Burmistrza M. nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., znak [...], w sprawie ustalenia warunków zabudowy w M. przy ulicy [...], na działce o numerze geodezyjnym [...] zlokalizowanej w obrębie nr [...] jednostki ewidencyjnej m. M. w brzmieniu ustalonym zmieniającymi tę decyzję decyzjami Burmistrza M.: nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., znak [...], o zmianie decyzji o warunkach zabudowy; nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., znak [...] o zmianie decyzji o warunkach zabudowy; nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., znak [...] o zmianie decyzji o warunkach zabudowy w ten sposób, że stwierdził, iż rozstrzygnięcie zawarte w pkt 1 i 2 decyzji z dnia [...] marca 2014 r. o ustaleniu warunków zabudowy w brzmieniu ustalonym decyzjami z dnia [...] stycznia 2016 r., z dnia [...] marca 2016 r. i z dnia [...] listopada 2016 r. o zmianie decyzji o warunkach zabudowy co do rodzaju zabudowy oraz funkcji i intensywności zabudowy terenu, którego dotyczą wyżej wskazane decyzje pozwala na zagospodarowanie tego terenu jako terenu zabudowy śródmiejskiej w rozumieniu odrębnych przepisów". W uzasadnieniu postanowienia organ - na podstawie treści rozpoznawanego wniosku, ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i decyzji ją zmieniających, a także analiz urbanistycznych, które stanowiły podstawę wydania tych decyzji stwierdził, że rozstrzygnięcie zawarte w punktach 1 i 2 decyzji z dnia [...] marca 2014 r. w brzmieniu ustalonym decyzjami z dnia [...] stycznia 2016 r., z dnia [...] marca 2016 r. i z dnia [...] listopada 2016 r., co do rodzaju zabudowy oraz funkcji i intensywności zabudowy terenu, którego dotyczą wyżej wskazane decyzje, pozwala na zagospodarowanie tego terenu w ramach zabudowy śródmiejskiej w rozumieniu § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2017 r. Wnioskiem z dnia 4 stycznia 2019 r., działając przez adwokata, A. Sp. z o.o. w W., dalej: "skarżąca", "spółka", "strona", "wnioskodawczyni", wystąpiła o stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza z dnia [...] lipca 2018 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz o wstrzymanie jego wykonania podnosząc, że doszło do naruszenia art. 113 § 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., albowiem wydane postanowienie nie wyjaśnia wątpliwości decyzji, lecz wprowadza do tej decyzji nowe treści, uzupełnia decyzję merytorycznie, co rażąco narusza instytucję wyjaśnienia treści decyzji. Wnioskodawczyni stwierdziła, że żaden z elementów decyzji w odniesieniu do zabudowy śródmiejskiej nie jest niejasny, nie wymaga dodatkowego wyjaśnienia, czy też nie jest niejednoznaczny bowiem kwestia zabudowy śródmiejskiej w treści decyzji w ogóle się nie pojawia. Końcowo spółka wskazała, że rażąca sprzeczność postanowienia z przepisami prawa, na podstawie których zostało wydane, potwierdza zasadność wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji o warunkach zabudowy, bowiem istnieje znaczne prawdopodobieństwo, że może zostać stwierdzona jej nieważność. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 61a, w związku z art. 157 § 2 k.p.a. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia. W uzasadnieniu wydanego postanowienia Kolegium powołało m.in. treść art. 157 § 2 k.p.a. i wskazało, że w przedmiotowej sprawie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza z dnia [...] lipca 2018 r. wystąpiła spółka, która w ocenie organu rozpoznającego wniosek nie była stroną postępowania. Kolegium ustaliło, że w postępowaniu prowadzonym z wniosku spółki A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Burmistrza z dnia [...] marca 2016 r., zmieniającej decyzję nr [...] Burmistrza z dnia [...] marca 2014 r. ustalającą na rzecz spółki H. Sp. z o.o., Sp. k. z siedzibą w S. warunki zabudowy (prowadzonej pod sygn. [...]), w postępowaniu zakończonym decyzją Burmistrza nr [...] występowała tylko jedna strona postępowania - H. Sp. z o.o., Sp. k. z siedzibą w S.. W toku bowiem tego postępowania na mocy aktu notarialnego rep. A nr [...] z dnia 18 grudnia 2013 r., D. Sp. z o.o.- poprzednik prawny A. Sp. z o.o. w W. dokonał sprzedaży działki nr [...] położonej przy ul. [...] w M. na rzecz spółki H. Sp. z o.o., Sp. k. z siedzibą w S.. Mając na uwadze zmiany właścicielskie terenu inwestycji oraz aktualne dane z ewidencji gruntów i budynków, decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Burmistrz umorzył postępowanie administracyjne w stosunku do D. Sp. z o.o. w W. w związku z toczącym się właśnie postępowaniem w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej działki. Zdaniem Kolegium D. Sp. z o.o. tylko dlatego została uznana za stronę postępowania w zakresie ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [...], że była właścicielem tego terenu, co w przypadku jego zbycia spowodowało utratę przez nią przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wymieniona decyzja o umorzeniu postępowania stała się ostateczna i prawomocna, przed wydaniem decyzji nr [...] przez Burmistrza. Według Kolegium skoro A. Sp. z o.o. w W. nie była stroną postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. ustalającą warunki zabudowy, nie mogła być również stroną do której było kierowane postanowienie Burmistrza M. z dnia [...] lipca 2018 r. w sprawie wyjaśnienia wątpliwości co do treści tej decyzji. Na powyższe postanowieniem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł pełnomocnik działający w imieniu A. Sp. z o.o. w W. zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mających wpływ na jego wynik: - art. 28 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że A. Sp. z o.o. nie ma interesu prawnego w uczestniczeniu w postępowaniu w sprawie wydanie decyzji o warunkach zabudowy nr [...], a tym samym nie przysługuje jej status strony; - art. 61a k.p.a. poprzez jego bezzasadne zastosowanie i odmówienie skarżącej udziału w postępowaniu, bez weryfikacji kwestii posiadania przez spółkę interesu prawnego do udziału w postępowaniu w sprawie wydanie decyzji o warunkach zabudowy nr [...] oraz nieważnościowym; - art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne ustalenia faktyczne, niepełne uzasadnienie postanowienia z uwagi na brak jego uzasadnienia prawnego, bezzasadne przyjęcie, że A. Sp. z o.o. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie wydanie decyzji o warunkach zabudowy nr [...] oraz nieważnościowym; - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 113 § 2 w związku z art. 126 k.p.a. poprzez brak stwierdzenia nieważności postanowienia wyjaśniającego wątpliwości dotyczących treści decyzji Burmistrza M. nr [...] z dnia [...].03.2014 r. w sposób sprzeczny z brzmieniem tychże przepisów, tj. poprzez dopisanie do treści ostatecznej decyzji dodatkowej treści; ewentualnie: - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 113 § 2 w związku z art. 126 k.p.a. i art. 157 § 2 k.p.a. poprzez brak stwierdzenia z urzędu nieważności postanowienia wyjaśniającego wątpliwości dotyczących treści decyzji Burmistrza M. nr [...] z dnia [...].03.2014 r. w sposób sprzeczny z brzmieniem tychże przepisów, tj. poprzez dopisanie do treści ostatecznej decyzji dodatkowej treści; - art. 235 § 1 k.p.a. w związku z art. 233 k.p.a. poprzez brak - w przypadku uznania, że A. Sp. z o.o. nie przysługuje przymiot strony - wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności z urzędu, w sytuacji gdy zaistniały do tego przesłanki. Wobec tak postawionych zarzutów, pełnomocnik skarżącej wniósł o zmianę postanowienia SKO i stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza z dnia [...] lipca 2018 r. wydanego w sprawie znak [...] w całości - na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi. W każdym zaś przypadku wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał na błędną ocenę organu, bez zbadania istoty sprawy, iż w przedmiotowej sprawie znaleźć może zastosowanie art. 61a k.p.a., co jest twierdzeniem co najmniej przedwczesnym i nieuprawnionym. Nie sposób wyprowadzać tezy takiej jedynie na podstawie okoliczności, iż A. Sp. z o.o. (poprzednio D. Sp. z o.o.), była uprzednio właścicielem działki, której dotyczy postępowanie, co dawało jej status strony postępowania, a następnie wobec zbycia działki na rzecz H. Sp. z o.o. Sp. k. status ten miała utracić. Tymczasem okoliczność ta prowadzić może jedynie do wniosku, że spółka nie mogła być stroną postępowania jako inwestor. Natomiast spółka jest właścicielem nieruchomości sąsiedniej względem inwestycji, tj. działek nr [...] położonych po przeciwnej stronie ulicy [...] w M. (vis a vis działki nr [...]). Skarżąca podkreśliła, że nieruchomość inwestora położona jest od południowej strony nieruchomości spółki, tym samym przez część dnia z uwagi na kierunki świata planowana inwestycja będzie przesłaniać i zacieniać działki spółki (nr [...] i [...]), co świadczy o istnieniu po stronie spółki interesu prawnego w udziale w postępowaniu, a co w żadnej mierze nie zostało rozważone przez organ rozpoznający sprawę. W treści uzasadnienia organ prowadzi jedynie rozważania dotyczące kwestii zbycia przez spółkę działki na rzecz inwestora, nie dokonał natomiast rozważań dotyczących oddziaływania inwestycji na działki sąsiednie, w tym te znajdujące się w najbliższym sąsiedztwie, tj. działki nr [...] należące do spółki. Wynika z tego, że okoliczność ta w ogóle nie była przedmiotem rozważania organu, tym samym nie rozpoznał on w żaden sposób istoty sprawy, a oparłszy się na błędnych, niepełnych przesłankach odmówił wszczęcia postępowania. Według skarżącej nie zasługują także na akceptację poglądy organu dotyczące okoliczności, iż w toku głównego postępowania dotyczącego wydania decyzji o warunkach zabudowy na rzecz inwestora, (postępowanie zakończone wydaniem przez Burmistrza decyzji nr [...]), spółka nie była traktowana jako strona. Rozpoznając bowiem składaną przez spółkę skargę o stwierdzenie nieważności tejże decyzji SKO nie podnosiło tego typu argumentów i wniosek ten rozpoznało merytorycznie. Strona wskazała, że również rozpoznający skargę od tej decyzji WSA w Szczecinie w sprawie sygn. akt II SA/Sz 107/19 nie dopatrzył się braku legitymacji spółki do brania udziału w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o warunkach zabudowy, co, jej zdaniem, potwierdza, iż spółka taki interes prawny do brania udziału w postępowaniu posiada. Wzmacniając argumentację poglądami prawnymi orzecznictwa sądowego i piśmiennictwa odnośnie terminu "działka sąsiednia" skarżąca uważa, że fakt rozdzielenia działki podlegającej zainwestowaniu od działki zabudowanej (dostępnej z tej samej drogi publicznej) drogą publiczną (czy też pasem lasu, strumieniem, łąką) nie wyklucza istnienia sąsiedztwa. Tym samym nie sposób nie przyjąć, że w takim stanie faktycznym można działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] potraktować jako działki niesąsiednie, a stronie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Z kolei zarzucając postanowieniu Burmistrza naruszenie art. 113 § 2 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie przez niego kompetencji, skarżąca powtarzając argumentację wniosku inicjującego postępowanie wskazała, że wydane postanowienie de facto nie wyjaśnia żadnych wątpliwości, ale wprowadza do decyzji nowe treści, czy też ową decyzję uzupełnia w sposób merytoryczny, co w świetle wyżej powołanego orzecznictwa jest, jej zdaniem, niedopuszczalne. Końcowo skarżąca podniosła, że gdyby nawet podzielić argumentację SKO, której zasadności spółka przeczy, to Kolegium winno, mając na uwadze przytoczoną argumentację dotyczącą istnienia wad kwalifikowanych postanowienia Burmistrza, wszcząć z urzędu postępowanie dotyczące stwierdzenia jego nieważności. Jak wskazuje się w doktrynie postępowanie takie wszczyna się z urzędu, gdy wskutek skargi wniesionej przez osobę trzecią (art. 235 § 1 k.p.a. w związku z art. 233 k.p.a.) organ dostrzeże ku temu przesłanki. W przedmiotowej sprawie, według strony, mimo jednoznacznego brzmienia powołanych przepisów oraz istnienia wad kwalifikowanych postanowienia, powyższe nie miało miejsca. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w postanowieniu odmawiającym wszczęcia postępowania. W piśmie z dnia 7 lipca 2020 r., uzupełnionym pismem z dnia 29 marca 2023 r., zawierającym m.in. wnioski dowodowe, pełnomocnik inwestora również wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 14 września 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 213/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zawiesił postępowanie sądowe do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 107/19, a postanowieniem z dnia 16 grudnia 2022 r. Sąd z urzędu podjął zawieszone postępowanie. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 213/20, Sąd rozpoznając wniosek uczestnika postępowania z dnia 12 stycznia 2023 r. odmówił zawieszenia postępowania sądowego. W piśmie z dnia 30 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. poinformowało o wydaniu przez Kolegium decyzji z dnia [...] marca 2023 r., nr [...], umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Burmistrza z dnia [...] marca 2014 r., ustalającej dla H. Sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w S. warunki zabudowy, wywołane wnioskiem A. Sp. z o.o. z/s w W.. W piśmie z dnia 4 kwietnia 2023 r. uczestnik postępowania złożył wniosek dowodowy z powyżej wymienionej decyzji na okoliczność braku interesu prawnego po stronie skarżącej w żądaniu stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia 16 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się zasadna, bowiem przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia, dokonana na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 – j.t.), według kryterium legalności wykazała, że akt ten narusza prawo w stopniu nakazującym usunięcie go z obiegu prawnego. Przedmiotem skargi jest postanowienie, którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, którym Burmistrz M. wyjaśnił, na podstawie art. 113 § 2 k.p.a. treść wydanej na rzecz inwestora decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji ją zmieniających, uznając, że istnieją przesłanki do zagospodarowania terenu inwestycyjnego jako terenu zabudowy śródmiejskiej. Stwierdzenia nieważności tego postanowienia domagała się skarżąca, która wywodziła w swoim wniosku, że akt ten w istocie zmienia treść wydanych w sprawie warunków zabudowy decyzji administracyjnych. Podstawą rozstrzygnięcia był art. 61a § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. Przepis ten przewiduje dwie samodzielne przesłanki odmowy wszczęcia postępowania – podmiotową i przedmiotową. Pierwsza z nich to sytuacja, w której oczywistym jest, iż osoba domagająca się wszczęcia postępowania nie jest jego stroną. Przesłanka druga – "inne uzasadnione przyczyny", to przypadki pierwotnej bezprzedmiotowości postępowania, tj. a) wniesienie żądania przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych; b) wniesienie żądania w sprawie, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej; c) wniesienie żądania w sprawie rozstrzygniętej już decyzją; d) wniesienie żądania w sprawie, w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji; e) wniesienie żądania po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw (przedawnienie materialnoprawne). Podkreślenia przy tym wymaga, że w obu przypadkach przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, co oznacza, że ich ustalenie i wskazanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. Jeżeli natomiast kwestia ta wymaga poczynienia szerszych ustaleń, zwłaszcza w kontekście argumentów podawanych przez wnioskodawcę, bądź jest nieoczywista, to w takich sytuacjach organ zobowiązany jest wszcząć postępowanie, celem wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości i w zależności od wyniku przeprowadzonych czynności, bądź orzec merytorycznie, co do zasadności wniosku, bądź też, w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanki bezprzedmiotowości postępowania umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt. II OSK 565/20, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1335/22). W badanej sprawie Kolegium uznało, że skarżącej przymiot strony nie przysługuje, bowiem nie była ona strona postępowania głównego, gdyż zbyła nieruchomość, której decyzja o warunkach zabudowy dotyczy. W ocenie organu, skoro skarżąca nie była stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] marca 2014 r., to nie mogła być również stroną postępowania, w którym wydano kwestionowane postanowienie. Organ przeanalizował zatem wyłącznie jeden aspekt, który w jego ocenie w sposób jednoznaczny wykluczał możliwość wszczęcia postępowania w tej sprawie. Należy jednak zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zatem podczas wstępnej weryfikacji wniosku organ winien był ustalić, z czego skarżąca wywodzi swoje prawo do domagania się stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego w trybie art. 113 § 2 k.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie tylko prawo własności działki inwestycyjnej dawało skarżącej możliwość domagania się wszczęcia postępowania, ale również – na co zwrócono uwagę w skardze okoliczność, iż skarżąca jest właścicielką nieruchomości położonych w sąsiedztwie planowanej inwestycji, o ile byłaby w stanie wykazać, że skarżony akt narusza jej interes prawny. Takie ustalenia jednak daleko wykraczają poza wstępne badanie wniosku. Stąd też, w ocenie Sądu, organ winien wszcząć postępowanie i w jego toku poczynić ustalenia dotyczące interesu prawnego skarżącej, a następnie swoje stanowisko przedstawić w wydanej decyzji. Na obecnym etapie Sąd nie bada zatem słuszności wywodów skarżącej co do przysługiwania jej przymiotu strony w postępowaniu nieważnościowym, ani trafności argumentów uczestniczki postępowania, która powołuje się na wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. To rzeczą organu bowiem będzie przeprowadzenie analizy argumentacji stron i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Rolą Sądu było natomiast stwierdzenie, czy w niniejszej sprawie art. 61a § k.p.a. został zastosowany prawidłowo i czy organ mógł bez przeprowadzenia czynności wyjaśniających odmówić wszczęcia postepowania na wniosek skarżącej. Jak wyżej wskazano, ocena przymiotu strony wnioskodawcy bez wszczęcia postępowania i przeprowadzenia czynności wyjaśniających była niemożliwa, co uzasadnia tezę, iż postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie zostało wydane z naruszeniem art. 61a § 1 k.p.a. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o jego uchyleniu. Rozstrzygnięcie o kosztach postepowania znajduje oparcie w art. 200 i 205 § 2 przywołanej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI