II SA/Sz 201/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2006-05-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenia rodzinnezasiłek rodzinnyzwrot nienależnie pobranych świadczeńplacówka całodobowaobowiązek informacyjnyKodeks postępowania administracyjnegoustawa o świadczeniach rodzinnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę T.S. na decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o uchyleniu zasiłku rodzinnego i nakazie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z powodu umieszczenia dziecka w placówce całodobowej.

Skarżący T.S. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o uchyleniu zasiłku rodzinnego i nakazie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Powodem było umieszczenie córki skarżącego w Pogotowiu Opiekuńczym, instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, co zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych wyklucza przyznanie zasiłku. Skarżący nie dopełnił obowiązku zawiadomienia organu o zmianie sytuacji dziecka. Sąd uznał skargę za bezzasadną, oddalając ją na podstawie przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę T.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta. Decyzja organu I instancji uchyliła zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka M.S. oraz orzekła o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wraz z odsetkami. Powodem było ustalenie, że M.S. została umieszczona w Pogotowiu Opiekuńczym, które jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 7 ust. 2 tej ustawy, zasiłek rodzinny nie przysługuje w takiej sytuacji. Ponadto, skarżący nie dopełnił obowiązku niezwłocznego zawiadomienia organu o zmianie mającej wpływ na prawo do świadczeń, a nawet złożył oświadczenie o przebywaniu córki w domu. Sąd podkreślił, że fakt ponoszenia przez skarżącego części wydatków na dziecko nie zwalnia go z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, gdyż utrzymanie dziecka spoczywa przede wszystkim na rodzicach. Sąd administracyjny nie jest właściwy do merytorycznego orzekania w sprawie umorzenia lub rozłożenia na raty należności, co leży w kompetencji organu I instancji. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 7 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny nie przysługuje, gdy dziecko jest umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, do których zalicza się Pogotowie Opiekuńcze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.ś.r. art. 7 § pkt 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.

u.ś.r. art. 25 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Obowiązek niezwłocznego zawiadomienia organu o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń.

u.ś.r. art. 30 § ust. 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Definicja świadczeń nienależnie pobranych.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 3 § pkt 7

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Definicja instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, do której zaliczono Pogotowie Opiekuńcze.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umieszczenie dziecka w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie wyklucza prawo do zasiłku rodzinnego. Strona miała obowiązek zawiadomić organ o umieszczeniu dziecka w Pogotowiu Opiekuńczym. Nienależyte pobranie świadczeń uzasadnia ich zwrot.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że córka bywała w domu i ponosił koszty jej utrzymania. Skarżący podał trudną sytuację majątkową.

Godne uwagi sformułowania

Bez znaczenia jest okoliczność ponoszenia części kosztów utrzymania dziecka przez T. S. Sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania merytorycznego w konkretnej sprawie i nie może zastępować organów administracji w ich kompetencjach.

Skład orzekający

Grzegorz Jankowski

przewodniczący

Iwona Tomaszewska

członek

Joanna Wojciechowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych w przypadku umieszczenia dziecka w placówce całodobowej oraz obowiązków informacyjnych stron postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych z 2003 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące świadczeń rodzinnych i obowiązków obywateli wobec organów administracji, choć stan faktyczny jest dość typowy.

Czy zasiłek rodzinny należy się, gdy dziecko mieszka w placówce całodobowej? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 201/06 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Grzegorz Jankowski /przewodniczący/
Iwona Tomaszewska
Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Asesor WSA Joanna Wojciechowska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku oraz zwrotu nienależnie pobranego świadczenia o d d a l a skargę
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z póź. zm./ w związku z art. 7 pkt 2, art. 3 pkt 7, art. 25, art. 32, art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych / Dz. U. nr 228, poz. 2255 z póź. zm./ po rozpatrzeniu odwołania T. S. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku oraz zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, utrzymało mocy decyzję organu I instancji.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że Prezydent Miasta uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka M. S. oraz orzekł o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia za okres od [...] do [...] wraz z ustawowymi odsetkami w łącznej kwocie [...] zł.
Organ ustalił na podstawie zaświadczenia z dnia [...] wydanego przez Pogotowie Opiekuńcze, iż M. S. jest wychowanką tejże placówki od dnia [...] i została tam umieszczona na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego Wydział IX Rodzinny i Nieletnich w Szczecinie. Pogotowie Opiekuńcze jest placówką zapewniającą całodobowe utrzymanie w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Bez znaczenia jest okoliczność ponoszenia części kosztów utrzymania dziecka przez T. S..
Kolegium wskazało, że przepis art. 7 ust 2 ww. ustawy stanowi, że zasiłek rodzinny /dodatki do tegoż zasiłku/ nie przysługują jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie alb w rodzinie zastępczej. Pouczenie o tej treści zawarte było we wniosku o świadczenia rodzinne, które T. S. podpisał.
W dniu [...] zgodnie z art. 25 ustawy oraz informacją zawartą w decyzji z dnia [...] strona miała obowiązek niezwłocznego zawiadomienia organu wypłacającego świadczenia o fakcie umieszczenia dziecka w Pogotowiu Opiekuńczym. Powinności tej T. S. nie dopełnił, a ponadto złożył oświadczenie w dniu [...] o przebywaniu córki M. w domu, bez wskazania o umieszczeniu jej w Pogotowiu Opiekuńczym. Organ stwierdził, że z tych względów świadczenia rodzinne wypłacone stronie w okresie od [...] do [...] są świadczeniami nienależnie pobranymi w rozumieniu art. 30 ust. 2 ustawy i ma ona obowiązek je zwrócić.
Dodatkowo Kolegium pouczyło T. S., że ma prawo złożyć wniosek o umorzenie w całości lub części kwoty nienależnie pobranego świadczenia lub o raty do organu I instancji.
T. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję i wniósł o "anulowanie kwoty, którą ma do zwrotu". Skarżący wskazał, że córka przebywała w Pogotowiu Opiekuńczym, ale też bywała w domu. Kupował jej książki, zeszyty i przybory szkolne oraz opłacił badania szkolne. W ww. Pogotowiu jego córka była okradana z różnych rzeczy. Do szkoły wychodziła poza teren Pogotowia. Podał, że jest w trudnej sytuacjami majątkowej i korzysta z opieki społecznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło w odpowiedzi na skargę o jej oddalenie, podtrzymując argumentację jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Uzasadnienie decyzji zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, ich ocena nie jest dowolna, lecz wynika z analizy zebranego materiału, zaś jej uzasadnienie prawne wyjaśnia podstawę prawną orzeczenia z przytoczeniem przepisów.
Zgodnie z art. 7 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny nie przysługuje jeżeli dziecko umieszczone jest w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Do takich instytucji należy Pogotowie Opiekuńcze / art. 3 pkt 7 ww. ustawy /.
Na mocy art. 25 ust. 1 ww. ustawy, osoba korzystająca ze świadczeń rodzinnych zobowiązana jest do niezwłocznego zawiadomienia organu wypłacającego jej te świadczenia o zmianach mających wpływ na prawo do nich. Zmianą, o której mowa w ww. przepisie jest umieszczenie dziecka w Pogotowiu Opiekuńczym, o czym skarżący był poinformowany, gdyż wynika to z treści złożonego przez niego wniosku o świadczenia rodzinne. Powyższego obowiązku T. S. nie dopełnił.
Fakt ponoszenia przez skarżącego wydatków na rzecz córki nie ma znaczenia dla sprawy i nie zwalnia go ze zwrotu pobranych nienależnie świadczeń rodzinnych. Utrzymanie dziecka w pierwszej kolejności spoczywa na jego rodzicach. Państwo jedynie pomaga w częściowym zaspokojeniu potrzeb dzieci, których rodzice znajdują się w trudnej sytuacji majątkowej.
W związku z zawartym w skardze wnioskiem strony o "anulowanie kwoty, którą ma do zwrotu", wyjaśnić należy, iż sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania merytorycznego w konkretnej sprawie i nie może zastępować organów administracji w ich kompetencjach. Dlatego też nie było podstaw do wydania przez Sąd wyroku zgodnie z żądaniem skarżącego. Podkreślić należy, że w tej kwestii władny jest organ I instancji, który posiada uprawnienia do umorzenia całości lub części kwoty nienależnie pobranego świadczenia albo rozłożenia jej na raty.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm. /.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI