II SA/Sz 196/23

II SA/Sz 196/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-09-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska
Krzysztof Szydłowski
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 2 pkt 16-16c, art. 37a ust. 1, art. 37d ust. 2, ust. 3, ust. 8, ust. 9
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2018 poz 265
par. 2 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3 par. 2 pkt 1, art. 134, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Szydłowski, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 września 2023 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie banerów reklamowych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] maja 2022 r., Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz G. P. kwotę [...]([...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14 października 2022 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000) oraz art. 37d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z 10 maja 2022 r., znak: [...] przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł za okres od dnia [...] kwietnia 2022 r. (tj. od wszczęcie postępowania w sprawie) do dnia [...] maja 2022 r. z tytułu umieszczenia banerów reklamowych na ogrodzeniu posesji znajdującej się w miejscowości M. (działka nr [...] i [...]), i nałożenia na G. P. (dalej zwany jako: strona, skarżący, odwołujący się) obowiązku usunięcia banerów reklamowych zlokalizowanych na ww. ogrodzeniu posesji.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Na podstawie wizji lokalnej, przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2022 r. i [...] maja 2022 r., organ stwierdzono, że na ogrodzeniu przy ul. [...] w M. (działka nr [...] i [...]) znajduje się 9 banerów reklamowych, tj.:
- 1 baner o wymiarach 100 cm x 150 cm (działka nr [...]),
- 7 banerów o wymiarach 130 cm x 250 cm (działka nr [...]),
- 1 baner o wymiarach 130 cm x 500 cm (działka nr [...]).
Właścicielem działek nr [...] i [...] jest G. P., co wynika z zapisów księgi wieczystej prowadzonej dla ww. nieruchomości (KW nr [...]).
Wójt Gminy D. pismem z [...] kwietnia 2022 r. (doręczone w dniu 10 kwietnia 2022 r.), zawiadomił G. P. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za umiejscowienie banerów reklamowych na ogrodzeniu przy ul. [...] (działka nr [...] i [...]) w miejscowości M.. Jednocześnie w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania poinformowano stronę, że w wyniku wizji lokalnej stwierdzono, że na ogrodzeniu przy ul. [...] w miejscowości M. zostało umieszczonych dziewięć banerów reklamowych o łącznej powierzchni ekspozycyjnej 30,75m2.
Organy wskazały, że na podstawie art. 37a ustawy Rada Gminy D. uchwałą Nr [...] z 27 marca 2020 r. ustaliła zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzaju materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane (D. Urz. Woj. [...], z 2020 r., poz. [...]), zwanej dalej uchwałą.
Zgodnie z § 8 pkt 5 uchwały zakazuje się sytuowania wszelkich nośników reklamowych na ogrodzeniach (o ile ustalenia szczegółowe nie stanowią inaczej), z zastrzeżeniem § 6 pkt 1 i 3 uchwały. Zakaz nie dotyczy sytuowania tablic reklamowych na powstałych w sposób legalny obiektach małej gastronomii i rekreacji w parkach, na skwerach i w lasach oraz sytuowania tablic i urządzeń reklamowych na ogrodzeniach terenów publicznych: boisk, kompleksów sportowych, placów zabaw, terenów rekreacyjnych, skwerów, cmentarzy, szkół, przedszkoli, obiektów Ochotniczej Straży Pożarnej. Zdaniem organów w analizowany stanie faktycznym nie zachodzą wyłączenia od zakazu sytuowania wszelkich nośników reklamowych na ogrodzeniu, jak również przypadek wymieniony w § 6 pkt 1 i 3 uchwały. Ponadto, zgodnie z uchwałą, M. położony jest w strefie funkcjonalno-przestrzennej oznaczonej jako Strefa B. Zgodnie z ustaleniami szczegółowymi dla Strefy B, zawartymi w § 12 uchwały, nie dopuszcza się wyłączenia od zakazu sytuowania wszelkich nośników reklamowych na ogrodzeniach. Uchwała nie określiła wysokości stawek opłaty reklamowej. Tym samym wymierzenie kary nastąpiło biorąc pod uwagę przepisy art. 37d ust. 9 ustawy, zgodnie z którym "jeżeli rada gminy nie określiła wysokości stawek opłaty reklamowej, o których mowa w ust. 1, wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności maksymalnej stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, powiększony o 40-krotność maksymalnej stawki części stałej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. g tej ustawy, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1.
Decyzją z dnia 10 maja 2022 r. Wójt Gminy D. znak: [...] wymierzył karę pieniężną w wysokości [...] zł za okres od dnia [...] kwietnia 2022 r. do [...] maja 2022 r. Organ pierwszej instancji zastosował stawki części zmiennej opłaty reklamowej i stawki części stałej opłaty reklamowej wynikające z obwieszczenia Ministra Finansów z 22 lipca 2021 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2022 (M. P. z 2021 r., poz. 724). Stawka części zmiennej opłaty reklamowej wynosi 0,25 zł, zaś stawka części stałej opłaty reklamowej wynosi 2,80 zł.
Od decyzji organu I instancji odwołanie wniósł G. P., w którym zarzucił, że organ nie wyjaśnił dlaczego do wyliczenia kary zostały przyjęte stawki maksymalne.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. opisaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na przepisy art.37a, art.37d, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz uchwały Rady Gminy D. NR [...] z dnia [...] marca 2020 r. i art. 17a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, dokonał ponownego obliczenia wysokości kary i wyjaśnił skarżącemu, że obwieszczenie Ministra Finansów nie przewiduje dowolności wyboru stawki, tym samym organ I instancji nie mógł zastosować innych stawek, niż te, który wynikały z przepisów. W ocenie SKO organ I instancji nie mógł również przyjąć odmiennej, od określonej w art. 37d ust. 9 ustawy, metodologii liczenia wysokości kary. Nie jest zatem zasadny zarzut zastosowania maksymalnych stawek, czy stosowania dowolności i uznaniowości w podejmowaniu decyzji. Wskazał również, że ustawodawca nie przewidział zasad wymiaru kary w oparciu o stopień zawinienia, zasady współżycia społecznego, jak również nie nałożył obowiązku wykazania interesu publicznego w stosowaniu kary. Podobnie ustawodawca nie określił w jaki sposób, tj. za pomocą jakich urządzeń i czynności, należy dokonywać pomiaru powierzchni reklam.
Ponadto organ odwoławczy przyjął, że zarzut strony o przeprowadzeniu wizji lokalnej bez udziału odwołującego się nie wpływa na ocenę niniejszej sprawy. Kolegium wyjaśniło, że odwołujący już 11 marca 2022 r. (notatka służbowa), a następnie pismem z 16 marca 2022 r., a więc jeszcze przed wszczęciem postępowania, informowany był o obowiązującej na terenie gminy uchwale oraz obowiązku dostosowania się do jej zapisów. Odwołujący pozostawał bierny zarówno na etapie przed wszczęciem postępowania, jak i na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego.
Od powyższej decyzji G. P. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której zarzucił:
- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z art. 37d ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 2022 poz. 503) poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji i nie stwierdzenie nieważności postępowania bowiem decyzja organu I jak i II stopnia skierowana została wobec osoby niebędącej stroną tj. wobec G. P. podczas gdy nie był on podmiotem, który umieścił wskazane w decyzji banery zlokalizowane na ogrodzeniu posesji znajdującej się w miejscowości M. przy ul. [...] (działka nr [...] i [...]), a podmiot ten był dla organu łatwy do ustalenia;
ponadto - z ostrożności i niezależnie od powyższych zarzucił::
- naruszenie przepisów prawa tj. art. 37d ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 2022 poz. 503) oraz § 8 pkt 5 uchwały nr [...] Rady Gminy D. z dnia 27 lutego 2020 roku poprzez błędne zastosowanie norm w nich zawartych i uznanie, że na gruncie niniejszej sprawy występują przesłanki pozwalające na nałożenie sankcji w postaci zapłaty wymierzonej kary pieniężnej, a także usunięcia banerów zlokalizowanych na ogrodzeniu posesji znajdującej się w miejscowości M. przy ul. [...] (działka nr [...] i [...]) poprzez przyjęcie, że banery zlokalizowane na ogrodzeniu przy ul. [...] stanowiły nośnik reklamy w rozumieniu ww. uchwały.
Na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. pełnomocnik wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów:
a) umowy dzierżawy gruntu z dnia [...] stycznia 2022 roku,
b) faktury nr FV [...],
na okoliczność wykazania tożsamości podmiotu, który umieścił banery na ogrodzeniu przedmiotowej nieruchomości.
Wobec tak postawionych zarzutów wniósł o:
1. o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I stopnia w całości jako skierowanych do osoby niebędącej stroną
2. ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik w wskazał, że skarżący jest właścicielem działek o numerach [...] i [...] jednakże nie jest on podmiotem, który umieścił na ogrodzeniu wskazane w decyzji banery.
Przedmiotowe działki od stycznia 2022 roku wydzierżawione zostały przez G. P. spółce T. Sp. z o. o. z siedzibą w M. (KRS:[...]). Realizując zawartą I umowę dzierżawy Spółka zamówiła i umieściła na ogrodzeniu ww. działek banery objęte zaskarżoną decyzją. Jednocześnie podkreślił, że działalność spółki na ww. działkach nie była dla organu trudna do ustalenia. Dane spółki umieszczone były bowiem na banerach zawieszonych na ogrodzeniu i w ocenie skarżącego to wobec spółki w pierwszej kolejności winno zostać skierowane postępowania już przed organem I stopnia.
Dowody:
- faktura nr FV [...]
- umowa dzierżawy z dnia [...] stycznia 2022 roku
W ocenie skarżącego tak organ I jak i II stopnia w ogóle zaniechały ustalenie tożsamości podmiotu, który zlecił wykonanie i umieścił na ogrodzeniu banery objęte zaskarżoną decyzją. Organ poprzestał jedynie na ustaleniu właściciela w/w działek.
Niezależnie od powyższego skarżący zwrócił także uwagę na naruszenie przez organ przepisów prawa tj. art. 37d ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 2022 poz. 503) oraz § 8 pkt 5 uchwały nr [...] Rady Gminy D. z dnia 27 lutego 2020 l roku (zwanej dalej "uchwałą") poprzez błędne zastosowanie norm w nich zawartych i uznanie, że na gruncie niniejszej sprawy występują przesłanki pozwalające na nałożenie sankcji w postaci zapłaty wymierzonej kary pieniężnej, a także usunięcia banerów zlokalizowanych na ogrodzeniu przedmiotowej posesji poprzez przyjęcie, że banery zlokalizowane na ogrodzeniu stanowiły nośnik reklamy w rozumieniu ww. uchwały.
Zdaniem strony skarżącej zaskarżone decyzje wydane zostały w oparciu o § 8 pkt 5 uchwały zawierający w swojej dyspozycji zakaz umieszczania na ogrodzeniach wszelkich nośników reklamowych. Przepis ten jest jednak o tyle nieprecyzyjny, że na gruncie tak uchwały jak i ustawy próżno szukać definicji legalnej pojęcia "nośnik reklamy". Jeśli chodzi o tego rodzaju pojęcia uchwała definiuje m.in. pojęcie "nośnika reklamy wolno stojącej" (§ 4.1 pkt 6) oraz "nośnika reklamy wbudowanego" (§ 4.1 pkt 7), a także "banera" (§ 4.1 pkt 11) oraz "reklamy" (§ 4.1 pkt 1). O ile więc nie sposób kwestionować, że na wskazanym ogrodzeniu umieszczono banery w rozumieniu § 4.1 pkt 11 uchwały to w ocenie skarżącego nie sposób uznać, że były to nośniki reklamy w rozumieniu tejże. Pojęcie to nie zostało bowiem sprecyzowane przez prawodawcę, a jest o tyle nieostre w języku pozaprawnym, że bez precyzyjnej definicji legalnej stosowanie § 8 pkt 5 uchwały pozostawia organowi zbyt szeroką dowolność w zakresie uzupełniania desygnatu pojęcia "wszelkich nośników reklam".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Skarga okazała się uzasadniona choć nie we wszystkich jej zarzutach.
Na mocy art. 37a ust. 1 u.p.z.p. rada gminy została uprawniona do ustalenia w formie uchwały zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane.
W dniu 27 lutego 2020 r. Rada Gminy D. podjęła uchwałę Nr [...] (dalej zwana chwałą krajobrazową). Uchwała ta weszła w życie 10 kwietnia 2020 r.
W piśmiennictwie wskazuje się, że celem tego rodzaju aktu prawa miejscowego jest uporządkowanie przestrzeni publicznej, a przyjęte w u.p.z.p. regulacje, dotyczące tej uchwały, wprowadzają w istocie prymat ochrony krajobrazu. Przy czym przepisy u.p.z.p. nie przewidują obowiązku podjęcia uchwały krajobrazowej, ma ona charakter fakultatywny. Wpływa to także na władztwo gminy w ustalaniu treści uchwały, gdyż może ona przewidywać całkowity zakaz sytuowania obiektów reklamowych, jak również przewidywać rozwiązania pośrednie, polegające na ograniczeniach o charakterze częściowym. Tego rodzaju rozwiązania mogą zaś dotyczyć zarówno samego obiektu reklamowego (jego parametrów i materiału, z jakiego ma zostać wykonany) - ograniczenia przedmiotowe, jak i jego usytuowania - ograniczenia obszarowe.
Wskazać też trzeba, że w art. 2 pkt 16a-16c u.p.z.p. ustawodawca zdefiniował pojęcia reklamy, tablicy reklamowej i urządzenia reklamowego, które to pojęcia mają istotne znaczenie w kontekście wymierzenia kar administracyjnych. Ewentualne sankcje finansowe są bowiem powiązane nie z samą reklamą, rozumianą jako upowszechnianie w jakiejkolwiek wizualnej formie informacji promującej osoby, przedsiębiorstwa, towary, usługi, przedsięwzięcia lub ruchy społeczne (art. 2 pkt 16), lecz z tablicami reklamowymi lub urządzeniami reklamowymi. Tablicą reklamową jest natomiast przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, o płaskiej powierzchni służącej ekspozycji reklamy, w szczególności baner reklamowy, reklama naklejana na okna budynków i reklamy umieszczane na rusztowaniu, ogrodzeniu lub wyposażeniu placu budowy, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 2 pkt 16b). Z kolei jako urządzenie reklamowane ustawodawca rozumie przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, inny niż tablica reklamowa, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 2 pkt 16c). Wynika z tego, że powyższe pojęcia mają szeroki zakres i odnoszą się on do wszystkich nośników informacji stanowiącej reklamę. Są to bowiem zarówno powierzchnie płaskie (tablice reklamowe), jak i obiekty więcej niż dwuwymiarowe (urządzenia reklamowe; T. Brzezicki, Kara za niezgodne z prawem umieszczenie reklamy, Przegląd Podatkowy, 8/2016, s. 35-40).
Wprowadzając możliwość podjęcia uchwały krajobrazowej i określenia w niej zasad oraz warunków wskazanych w art. 37a ust. 1 u.p.z.p. ustawodawca jednocześnie przewidział zastosowanie określonych instrumentów finansowych związanych z sytuowaniem reklam. Mianowicie, w art. 37d tej ustawy przewidziano karę pieniężną za umieszczenie tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej. Kara ta jest wymierzana przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w drodze decyzji i obejmuje okres od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów uchwały albo usunięcia tablicy lub urządzenia (art. 37d ust. 2 i 3).
Ustawodawca określił sposób ustalania wysokości przedmiotowej kary w ten sposób, że stanowi ona iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności uchwalonej przez radę gminy stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 17a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, powiększony o 40-krotność uchwalonej przez radę gminy stawki części stałej tej opłaty, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1 (art. 37d ust. 8).
W tym zakresie wskazać trzeba, że Rada Gminy D. nie podjęła uchwały określającej wysokości stawek opłaty reklamowej, w związku z czym do kar związanych ze sprzecznym z uchwałą krajobrazową usytuowaniem tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych zastosowanie znajdzie art. 37d ust. 9 u.p.z.p., który w takim wypadku przewiduje, że wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności maksymalnej stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, powiększony o 40-krotność maksymalnej stawki części stałej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. g tej ustawy, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami uchwały krajobrazowej.
Przechodząc na grunt Uchwały Krajobrazowej należy wskazać, że w § 8 lokalny prawodawca ustanowił zakaz sytuowania m.in. tablic reklamowych, urządzeń reklamowych, banerów, tablic reklamowych i informacyjnych, nośników reklamowych innych niż określone w tej uchwale. Dopuszczono sytuowanie wyłącznie takich rodzajów tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, o których mowa w przepisach uchwały, na zasadach i warunkach w niej określonych.
W § 8 pkt 5 chwały, na którą w decyzji powołuję się organ I instancji, Rada Gminy D. ustanowiła zakaz sytuowania wszelkich nośników reklamowych na ogrodzeniach (o ile ustalenia szczegółowe nie stanowią inaczej) oraz parkach, na skwerach i na terenie lasów, z zastrzeżeniem §.6 p.1 i 3. Zakaz nie dotyczy sytuowania tablic reklamowych na powstałych w sposób legalny obiektach małej gastronomii i rekreacji w parkach, na skwerach i w lasach oraz usytuowania tablic i urządzeń reklamowych na ogrodzeniach terenów publicznych: boisk, kompleksów sportowych, placów zabaw, terenów rekreacyjnych, skwerów, cmentarzy, szkół, przedszkoli, obiektów Ochotniczej Straży Pożarnej.
Zgodnie z art. 37d ust. 1 ustawy podmiot, który umieścił tablice reklamowe lub urządzenia niezgodnie z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust.1 podlega karze pieniężnej, zaś ust. 2 tego przepisu wskazuje na inne podmioty gdy w przypadku niemożności ustalenia podmiotu, o którym mowa w ust. 1, karę pieniężną wymierza się odpowiednio właścicielowi, użytkownikowi wieczystemu lub posiadaczowi samoistnemu nieruchomości lub obiektu budowlanego, na których umieszczono tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe.
Jak wynika z akt sprawy organ I instancji ustalił, że właścicielem działek na których zostały umieszczono banery z reklamami jest G. P. i do niego zwrócił się o zapoznanie się z treścią uchwały Rady Gminy D. Nr [...] oraz o usunięcie ich z ogrodzenia (notatka służbowa z 11.03.2022 r. k. 4, pismo z dnia 16.03.2022 r. k. 5). Z treści tych pism nie wynika żeby organ wezwał skarżącego do wskazania podmiotu, który umieścił przedmiotowe banery reklamowe.
Jak wynika z notatki służbowej z dnia 11.03.2022 r. pracownik organu nie wyjaśnił do kogo należą banery, ustalił jedynie kto jest właścicielem ogrodzenia, na którym je umieszczono.
W ocenie Sądu, adresatem kary pieniężnej nie muszą być osoby związane prawnie z nieruchomością, na której umieszczono tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe. W szczególności nie jest wymagane, aby był to właściciel, gdyż w tym zakresie ustawodawca przewiduje pewną hierarchię podmiotów. Mianowicie, zgodnie z art. 37d ust. 2 u.p.z.p. dopiero jeżeli nie jest możliwe ustalenie podmiotu, który umieścił tablicę lub urządzenie, karą pieniężną można obciążyć odpowiednio właściciela, użytkownika wieczystego lub posiadacza samoistnego nieruchomości lub obiektu budowlanego, na których umieszczono tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe. W związku z tym odpowiedzialność właściciela nieruchomości i innych podmiotów, jest odpowiedzialnością fakultatywną w sytuacji, gdy nie jest on podmiotem, który umieścił reklamę, a którego nie można ustalić w sposób jednoznaczny (zob. T. Brzezicki, Kara za niezgodne z prawem umieszczenie reklamy, Przegląd Podatkowy, 8/2016, s. 35-40).
Z dowodów przedłożonych wraz ze skargą wynika, że pomiędzy skarżącym G. P. a Spółką T. w dniu [...] stycznia 2023 r. została zawarta umowa dzierżawy gruntu obejmująca działki nr [...] i [...] o pow. 6ha. (umowa dzierżawy k 12-13 akt). Zdaniem strony skarżącej adresatem decyzji nie powinien być właściciel nieruchomości lecz podmiot, który umieścił banery. Realizując przedmiot umowy Spółka zamówiła i umieściła na ogrodzeniu ww. działek banery z treści których organ mógł ustalić do kogo należą. Ponadto Skarżący dołączył do skargi faktury z których jego zdaniem ma wynikać, że to właśnie Spółka T. jest właścicielem banerów. Powyższe okoliczności nie były przedmiotem ustaleń i rozważań organów w tym zakresie.
Jako nietrafny należy uznać zarzut naruszenia przez organ art. 37d ustawy w zw. z § 8 pkt 5 uchwały poprzez błędne przyjęcie, że banery zlokalizowane na ogrodzeniu stanowiły nośnik reklamy w rozumieniu uchwały.
Jak wynika ze słowniczka pojęć zawartego w § 4 pkt 11 uchwały przez pojęcie banneru należy rozumieć tablicę reklamową - nośnik informacji i promocji wykonany z materiału elastycznego: siatki (materiału o niepełnej strukturze), tkaniny lub tworzywa sztucznego, z elementami umożliwiającymi zamocowanie.
W myśl § 8 pkt 5 uchwały zakazuje się sytuowania wszelkich nośników reklamowych na ogrodzeniach (o ile ustalenia szczegółowe nie stanowią inaczej). Zdaniem Sądu dotyczy to także banerów, które jako nośniki reklamowe, nośniki informacji mają przyciągnąć uwagę odbiorcy do treści na nich zamieszczonych zawierające wszelkiego rodzaju promocje, reklamy, komunikaty itp.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a. należało uchylić decyzje organu I i II instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz.265).
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy ustalą jaki podmiot umieścił przedmiotowe banery na ogrodzeniu działek nr [...] i [...] położonych w M. .