II SA/SZ 19/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDoktorant K. F., osoba niepełnosprawna od urodzenia, złożył wniosek o przyznanie zapomogi w wysokości 2.000 zł, wskazując na wysokie koszty leczenia, rehabilitacji i badań nierefundowanych przez NFZ, a także na zakaz podejmowania zatrudnienia z uwagi na opiekę nad osobą zależną. Komisja Stypendialna Doktorantów Uniwersytetu Szczecińskiego odmówiła przyznania zapomogi, argumentując, że zgodnie z regulaminem świadczeń, zapomoga przysługuje doktorantom znajdującym się przejściowo w trudnej sytuacji życiowej. Organ I instancji uznał, że niepełnosprawność skarżącego jest stanem trwałym, istniejącym od urodzenia, a nie zdarzeniem przejściowym, które uzasadniałoby przyznanie zapomogi. Odwoławcza Komisja Stypendialna Doktorantów utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, podkreślając trwałość niepełnosprawności skarżącego i brak nagłości sytuacji. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i nieuwzględnienie jego sytuacji życiowej, w tym wpływu inflacji na koszty utrzymania. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd podkreślił, że zapomoga jest świadczeniem przyznawanym w przypadku przejściowych trudności życiowych, a nie stałej niepełnosprawności. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły sytuację skarżącego jako trwałą, a nie przejściową, i nie wykroczyły poza ramy swobodnej oceny dowodów. Sąd zaznaczył również, że przyznanie zapomogi leży w gestii uznania administracyjnego organu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja kryteriów przyznawania zapomóg dla doktorantów, zwłaszcza w kontekście niepełnosprawności i przejściowości trudnej sytuacji życiowej.
Orzeczenie dotyczy konkretnego regulaminu świadczeń Uniwersytetu Szczecińskiego i specyfiki sytuacji skarżącego. Uznaniowy charakter decyzji organu ogranicza możliwość kwestionowania samego wyboru rozstrzygnięcia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy niepełnosprawność od urodzenia, generująca stałe koszty, może stanowić podstawę do przyznania zapomogi, która jest przeznaczona dla osób znajdujących się w przejściowej trudnej sytuacji życiowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niepełnosprawność od urodzenia, jako stan trwały, nie spełnia kryterium przejściowości wymaganego do przyznania zapomogi.
Uzasadnienie
Zapomoga jest świadczeniem dla doktorantów, którzy przejściowo znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej. Trudna sytuacja życiowa oznacza przejściowe problemy w spełnianiu potrzeb materialnych, spowodowane zdarzeniami takimi jak wypadek, choroba, śmierć bliskiego, szkody losowe czy narodziny dziecka, które powstały nie wcześniej niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku. Niepełnosprawność istniejąca od urodzenia jest stanem stałym, a nie przejściowym.
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o zapomogę w ramach uznania administracyjnego, jest zobowiązany do uwzględnienia czynników zewnętrznych, takich jak inflacja, przy ocenie trudnej sytuacji życiowej?
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie jest zobowiązany do uwzględniania czynników zewnętrznych, takich jak inflacja, przy ocenie sytuacji życiowej doktoranta w kontekście przyznania zapomogi, jeśli nie wpływają one bezpośrednio na spełnienie kryteriów regulaminowych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organy nie wykroczyły poza ramy swobodnej oceny dowodów i przeanalizowały sytuację skarżącego pod kątem przesłanek z regulaminu świadczeń. Organy wyjaśniły, że kwestie wskaźników inflacyjnych nie mają wpływu na możliwość przyznania bądź nieprzyznania zapomogi, gdyż kluczowe jest spełnienie kryterium przejściowości trudnej sytuacji życiowej.
Przepisy (9)
Główne
u.p.s.w.n. art. 86 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
u.p.w.u.p.s.w.n. art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Regulamin świadczeń art. 53 § ust. 1-5
Zarządzenie nr [...] Rektora Uniwersytetu S. z dnia 1 sierpnia 2022 r. w sprawie ustalenia Regulaminu zasad i trybu przyznawania świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu S. w roku akademickim 2022/2023
Zapomogę może otrzymać doktorant, który znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji życiowej. Przez trudną sytuację życiową należy rozumieć ogół warunków materialnych, rodzinnych, społecznych, zdrowotnych, powodujących przejściowe problemy w spełnianiu potrzeb materialnych. Przyczynami mogą być m.in. wypadek, choroba, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, szkody losowe, urodzenie dziecka, o ile powstały nie wcześniej niż 6 miesięcy przed terminem złożenia wniosku.
Regulamin świadczeń art. 53 § ust. 6
Zarządzenie nr [...] Rektora Uniwersytetu S. z dnia 1 sierpnia 2022 r. w sprawie ustalenia Regulaminu zasad i trybu przyznawania świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu S. w roku akademickim 2022/2023
Z tytułu jednej przyczyny uprawniającej do ubiegania się o przyznanie zapomogi, świadczenie to przysługuje jednokrotnie.
Pomocnicze
Regulamin świadczeń art. 33 § ust. 8
Zarządzenie nr [...] Rektora Uniwersytetu S. z dnia 1 sierpnia 2022 r. w sprawie ustalenia Regulaminu zasad i trybu przyznawania świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu S. w roku akademickim 2022/2023
Doktorant może otrzymywać stypendia przez okres do 10 miesięcy, z wyłączeniem przerwy wakacyjnej, z zastrzeżeniem możliwości wypłaty stypendium za dziesiąty miesiąc (wypłata w lipcu).
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa i mają na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.
u.ś.r. art. 16a § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Dotyczył zakazu podejmowania zatrudnienia przez opiekuna sprawującego stałą opiekę nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem o niepełnosprawności z określonymi wskazaniami. Przepis został uchylony z dniem 1 stycznia 2024 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niepełnosprawność skarżącego od urodzenia ma charakter trwały, a nie przejściowy, co wyklucza przyznanie zapomogi zgodnie z regulaminem świadczeń. • Organ administracji prawidłowo ocenił sytuację życiową skarżącego w kontekście kryteriów regulaminowych, nie wykraczając poza ramy uznania administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. (art. 8, 11, 76, 7a, 81a, 77, 80, 107 § 1 ust. 6, 107 § 3, 6) nie znalazły potwierdzenia. • Argumentacja skarżącego dotycząca wpływu inflacji na jego sytuację finansową nie była decydująca dla odmowy przyznania zapomogi, gdyż nie spełniał on kryterium przejściowości trudnej sytuacji życiowej. • Zarzut dotyczący błędnego określenia okresu pobierania świadczeń stypendialnych przez skarżącego (9 lat zamiast 8) nie miał wpływu na rozstrzygnięcie.
Godne uwagi sformułowania
Zapomoga jest zatem kierowana do doktorantów, którzy z uwagi na zaistnienie nagłego zdarzenia wymagają krótkotrwale (przejściowo) pomocy pieniężnej. • Sytuacja życiowa skarżącego, choć nie jest łatwa, to jest stała. • Sądowa kontrola decyzji uznaniowych nie obejmuje natomiast prawidłowości wyboru przez organ jednej z możliwych opcji rozstrzygnięcia sprawy, gdyż wybór rozstrzygnięcia wymyka się kryteriom prawnym, opierając się na przesłankach celowościowych, rzetelnościowych, gospodarnościowych i innych tego typu determinantach pozaprawnych.
Skład orzekający
Joanna Wojciechowska
przewodniczący sprawozdawca
Patrycja Joanna Suwaj
sędzia
Joanna Świerzko-Bukowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja kryteriów przyznawania zapomóg dla doktorantów, zwłaszcza w kontekście niepełnosprawności i przejściowości trudnej sytuacji życiowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego regulaminu świadczeń Uniwersytetu Szczecińskiego i specyfiki sytuacji skarżącego. Uznaniowy charakter decyzji organu ogranicza możliwość kwestionowania samego wyboru rozstrzygnięcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między trwałą trudną sytuacją życiową a przejściowymi problemami przy ubieganiu się o świadczenia socjalne, co jest istotne dla wielu studentów i doktorantów.
“Niepełnosprawność od urodzenia to nie powód do zapomogi? Sąd wyjaśnia, kiedy uczelnia może odmówić wsparcia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.