II SA/SZ 19/24

II SA/Sz 19/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska
Joanna Wojciechowska /przewodniczący sprawozdawca/
Patrycja Joanna Suwaj
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 742
art.86 ust.2  w zw. z art. 281 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r.
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2024 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Doktorantów Uniwersytetu Szczecińskiego z dnia 27 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie zapomogi oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 9 sierpnia 2023 r. K. F. (dalej skarżący") złożył wniosek o przyznanie mu zapomogi w wysokości 2.000 zł. Wskazał, że jest niepełnosprawny od urodzenia i posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 12 lipca 2023 r. wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S.. Podał, że niepełnosprawność utrudnia mu życie i zmusza do wydatków na leczenie specjalistyczne, badania nierefundowane przez NFZ oraz opłacanie części kosztów związanych z rehabilitacją. Wskazał, że nie otrzymuje obecnie żadnego stypendium, które mogłoby pokryć te wydatki. Wyjaśnił, że nie może podjąć pracy, gdyż jako opiekun ustawowy ma zakaz podejmowania zatrudnienia – art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżący podał, że utrzymuje się z zasiłku w wysokości [...] zł.
Komisja Stypendialna Doktorantów Uniwersytetu S. wydała w dniu 30 sierpnia 2023 r. decyzję nr S-DS.5212.53.2023 na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej "K.p.a."), art. 86 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2023 r. poz. 742 ze zm.) w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. poz.1669 ze zm.) oraz § 36 ust. 1, § 53 ust. 1-5 i § 54 zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu S. z dnia 1 sierpnia 2022 r. w sprawie ustalenia Regulaminu zasad i trybu przyznawania świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu S. w roku akademickim 2022/2023 ze zm. (dalej "regulamin świadczeń"), w której nie przyznała skarżącemu zapomogi.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że zgodnie z § 53 ust. 1 regulaminu świadczeń, zapomogę może otrzymać doktorant, który znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji życiowej. Przez trudną sytuację życiową uzasadniającą przyznanie zapomogi należy rozumieć ogół warunków materialnych, rodzinnych, społecznych, zdrowotnych, w jakich znalazł się doktorant, powodujących przejściowe problemy w spełnianiu potrzeb materialnych.
Przyczynami trudnej sytuacji życiowej doktoranta mogą być w szczególności:
1. nieszczęśliwy wypadek, poważna choroba lub niepełnosprawność doktoranta lub członka najbliższej rodziny (rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych, dziecka, małżonka, rodzeństwa);
2. śmierć członka najbliższej rodziny (rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych, dziecka, małżonka, rodzeństwa);
3. szkody spowodowane innym zdarzeniem losowym np. pożarem, klęską żywiołową;
4. urodzenie dziecka doktoranta;
o ile powstały nie wcześniej niż 6 miesięcy przed terminem złożenia wniosku (§ 53 ust. 3 i 4 regulamin świadczeń).
Z tytułu jednej przyczyny uprawniającej do ubiegania się o przyznanie zapomogi, świadczenie to przysługuje jednokrotnie (§ 53 ust. 6 regulamin świadczeń).
Organ I instancji po przeanalizowaniu wniosku skarżącego złożonego wraz z aktualnym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności uznał, że skarżący nie kwalifikuje się do przyznania zapomogi. Organ I instancji wskazał, że w myśl § 53 ust. 4 regulaminu świadczeń, wystąpienie trudnej sytuacji życiowej uprawniającej studenta do ubiegania się o zapomogę nie może powstać później niż 6 miesięcy wstecz od terminu złożenia wniosku o zapomogę. Sytuacja życiowa (niepełnosprawność) skarżącego nie nosi znamion przejściowości, ponieważ stała się stanem trwałym i trwa niezmiennie od urodzenia. Organ I instancji podał, że istotą zapomogi jest finansowe wsparcie doktoranta, który niespodziewanie i przejściowo popada w trudną sytuację życiową i z tego właśnie powodu potrzebuje aktualnej i doraźnej, ale jednorazowej bezzwrotnej pomocy. Zapomoga jest zatem kierowana do doktorantów, którzy z uwagi na zaistnienie nagłego zdarzenia wymagają krótkotrwale (przejściowo) pomocy pieniężnej. Koszty ponoszone w związku z niepełnosprawnością skarżącego nie dają się pogodzić z przejściowością trudnej sytuacji życiowej, gdyż jego niepełnosprawność istnieje od urodzenia, a koszty leczenia, rehabilitacji i badań są ponoszone stale. Wydanie nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, które jest kontynuacją poprzednich orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, nie jest nowym zdarzeniem powodującym przejściowo trudną sytuację życiową.
Organ I instancji wyjaśnił, że brak wypłat stypendiów (stypendium dla osób niepełnosprawnych oraz stypendium socjalnego) w miesiącu sierpniu nie jest nowym zdarzeniem, lecz ma miejsce cyklicznie w każdym kolejnym roku akademickim. Zgodnie z § 33 ust. 8 regulaminu świadczeń doktorant może otrzymywać stypendia przez okres do 10 miesięcy, z wyłączeniem przerwy wakacyjnej z zastrzeżeniem, że jest możliwa wypłata stypendium za dziesiąty miesiąc (wypłata w miesiącu lipcu). Fakt ten powinien być znany skarżącemu ze względu na składanie własnoręcznego podpisu o zapoznaniu się z regulaminem świadczeń stypendialnych przy każdorazowym składaniu wniosku o przyznanie świadczenia od października 2015 r. (tj. od daty rozpoczęcia studiów doktoranckich).
Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji, w którym wniósł liczne zastrzeżenia co do poprawności zaskarżonej decyzji, w szczególności do zastosowania poszczególnych przepisów, wynikających z aktów prawnych, tj. K.p.a., regulaminu świadczeń, rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych. Do odwołania dołączył informację Business Insider o wysokości inflacji w kraju, zdjęcie kopert z błędnym kodem pocztowym "70—541" Sekcji ds. stypendiów i sprawozdawczości US, kserokopię zaświadczenia z dnia 30.06.2023 r. dot. wypłaty świadczeń (stypendium socjalnego, zwiększenia stypendium socjalnego oraz stypendium dla osób niepełnosprawnych) w roku akademickim 2022/2023 oraz kserokopię zaświadczenia z dnia 16.08.2023 r. dot. wypłaty świadczeń (stypendium socjalnego, zwiększenia stypendium socjalnego oraz stypendium dla osób niepełnosprawnych) w roku akademickim 2022/2023.
Odwoławcza Komisja Stypendialna Doktorantów wydała w dniu 27 października 2023 r. decyzję nr S-DS.5211.3.2023, w której utrzymała mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wskazał, że skarżący rozpoczął studia doktoranckie w Uniwersytecie S. w roku akademickim [...], na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania [...] w dziedzinie nauk ekonomicznych, w dyscyplinie finanse. Następnie skarżący w dniu 7.12.2016 r. przeniósł się na dyscyplinę nauki o zarządzaniu tego samego Wydziału, które winien programowo zakończyć w roku akademickim [...].
W dniu 10.06.2019 r. została wydana przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania pierwsza decyzja o przedłużeniu doktorantowi okresu odbywania studiów doktoranckich w terminie od 01.10.2019 r. do 30.09.2020 r. (tj. na rok akademicki [...]). W dniu 23.06.2020 r. została wydana przez Pełnomocnika Rektora ds. Studiów Doktoranckich Ekonomii, Finansów i Zarządzania [...] druga decyzja o przedłużeniu okresu odbywania studiów doktoranckich w terminie od 23.06.2020 r. do 30.09.2021 r. (na rok akademicki [...]). W dniu 12.07.2021 r. została wydana przez Pełnomocnika rektora ds. studiów doktoranckich Wydziału Ekonomii, Finansów i Zarządzania [...] trzecia decyzja o przedłużeniu okresu odbywania studiów doktoranckich w terminie od dnia 01.10.2021 r. do dnia 30.09.2022 r. (na rok akademicki [...]). Natomiast w dniu 15.09.2022 r. została wydana przez Pełnomocnika rektora ds. studiów doktoranckich Wydziału Ekonomii, Finansów i Zarządzania [...] czwarta decyzja o przedłużeniu okresu odbywania studiów doktoranckich w terminie od dnia 01.10.2022 r. do dnia 30.09.2023 r. (na rok akademicki [...]).
Organ odwoławczy podał, że skarżący od 2015 r. pobierał w uczelni świadczenia stypendialne przez okres 9 lat do roku akademickiego [...] (wliczając 4 okresy przedłużeń studiów doktoranckich). Wskazał, że w dniu 16.10.2023 r. została wydana wobec skarżącego przez Pełnomocnika rektora ds. studiów doktoranckich Wydziału Ekonomii, Finansów i Zarządzania Uniwersytetu S. decyzja o odmowie przedłużenia studiów doktoranckich do dnia 31.12.2024 r. z racji wykorzystania przez doktoranta dopuszczalnej możliwości przedłużenia studiów doktoranckich.
W ocenie organu odwoławczego, przepisy w podstawie prawnej decyzji organu I instancji zostały przytoczone prawidłowo. W podstawie prawnej decyzji umieszcza się jedynie przepisy, które dotyczą materii bezpośrednio związanej z danym stypendium. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, w tym odwołujące się do przepisów Kodeksu postępowania rodzinnego i opiekuńczego nie są bezpośrednio związane z zapomogą. Organ odwoławczy wyjaśnił, że uzasadnienie decyzji zawiera argumenty oparte na konkretnych przepisach, lecz nie musi być rozbudowane dodatkowo o przepisy innych ustaw czy rozporządzeń pobocznych, nie mających związku z daną sprawą bezpośrednio. Zdaniem organu odwoławczego, uzasadnienie decyzji organu I instancji przedstawia w sposób zwięzły i klarowny powody odmowy zapomogi.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w kwestii istnienia trwałości niepełnosprawności skarżącego, jako zdarzenia trwałego od urodzenia, a nie zdarzenia przejściowego, które mogło być powodem przyznania wnioskowanego świadczenia. Dowodem powyższego jest orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z 12.07.2023 r. wydane skarżącemu, gdzie zaznaczono, że niepełnosprawność istnieje od urodzenia. Podobne orzeczenia otrzymał skarżący już wcześniej, tj. w 2015 r., 2017 r. i 2020 r., co w ocenie organu odwoławczego świadczyło, że nie jest to stan przejściowy. Organ odwoławczy nie potraktował zatem orzeczenia z 12.07.2023 r. jako nowego zdarzenia, które spowodowało trudną sytuację życiową skarżącego.
Organ odwoławczy uznał, że postępowanie przed organem I instancji było prowadzone zgodnie z przepisami. Decyzja wydana przez organ I instancji zawierała wszystkie istotne, określone przepisami K.p.a. elementy, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne. Według organu odwoławczego, nie było potrzeby występowania do skarżącego o nadesłanie dodatkowych dokumentów, gdyż jego sytuacja życiowa jest znana organowi I instancji z wcześniej składanych wniosków o przyznanie innych świadczeń. Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie ma żadnego wpływu na poziom inflacji w kraju, na wysokość zasiłków, ustawowe ograniczenia i nie bierze odpowiedzialności za decyzje innych organów, w tym zapewniających pomoc społeczną. Kwestia braku wypłat świadczeń stypendialnych po 10 miesiącu danego roku akademickiego jest z uregulowana w regulaminie świadczeń. Zgodnie z § 33 ust. 8-10 regulaminu świadczeń doktorant może otrzymywać stypendia (stypendium socjalne, dla osób niepełnosprawnych, rektora) przez okres do 10 miesięcy, z wyłączeniem przerwy wakacyjnej. Jednakże, o wypłacie stypendium za 10 miesiąc (czyli lipiec) decyduje rektor, w porozumieniu z organem samorządu doktorantów, na wniosek przewodniczącego organu samorządu doktorantów, w ramach możliwości finansowych funduszu. Stypendium za dziesiąty miesiąc jest wówczas wypłacane w miesiącu lipcu, a stypendium to przysługuje osobie, która w lipcu posiada status doktoranta Uczelni. Organ odwoławczy wskazał, że uczelnia dokłada wszelkich starań, aby wypłacać doktorantom przyznane im świadczenia wtedy, gdy jest to możliwe. W roku akademickim [...] Rektor Uniwersytetu S. wyraził zgodę na wypłatę ww. świadczeń stypendialnych w miesiącu lipcu 2023 r. i było to świadczenie wypłacone dodatkowo, w ramach możliwości finansowych funduszu.
Organ odwoławczy podał, że zgodnie z § 53 ust. 1 świadczeń, zapomogę może otrzymać doktorant, który przejściowo znalazł się w trudnej sytuacji życiowej. Organ odwoławczy wskazał, że sytuacja życiowa skarżącego, choć nie jest łatwa, to jest stała. Skarżący nie wykazał nagłości ani przejściowości sytuacji w jakiej się znajduje.
Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie zaistniały wątpliwości co do stanu faktycznego. Organ odwoławczy podał, że kwestia omyłki pisarskiej związanej z pieczątką Sekcji ds. stypendiów i sprawozdawczości została skarżącemu obszernie wyjaśniona zarówno w decyzji odwoławczej nr S-DS.5211.1.2023.KC z dnia 03.03.2023 r. (dot. stypendium socjalnego), jak i decyzji odwoławczej nr S-DS.5211.2.2023.KC z dnia 03.03.2023 r. (dotyczącej stypendium dla osób niepełnosprawnych). Sytuacja związana z zaświadczeniami została również wyjaśniona w innym postępowaniu. Organ odwoławczy uznał, że dokumenty dołączone do odwołania w postaci kserokopii kopert i zaświadczeń oraz pisma informującego o wysokości inflacji nie miały wpływu na niniejsze postępowanie. Tak jak zastrzeżenia skarżącego do czynności pracownika w postępowaniach o ww. stypendia. Tryb działania zarówno Komisji Stypendialnej Doktorantów, jak i Odwoławczej Komisji Stypendialnej Doktorantów jest uregulowany w wewnętrznym akcie prawnym uczelni - regulaminie świadczeń. Zarządzenie nr [...] Rektora Uniwersytetu S. przywołane jest z tego powodu, że wniosek o zapomogę wpłynął do organu I instancji jeszcze w roku akademickim [...], tj. w sierpniu 2023 r. Obecnie obowiązującym aktem prawnym uczelni jest Regulamin zasad i trybu przyznawania świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu S. w roku akademickim [...] ustalony zarządzeniem nr [...] Rektora Uniwersytetu S. z dnia 7 lipca 2023 r., który jest dla organu odwoławczego wiążący. Przepisy Regulaminu - § 55 i w § 56 w porównaniu do Regulaminu z roku akademickiego [...] nie uległy jednak zmianie.
Zgodnie z treścią § 55 regulaminu świadczeń, Komisję Stypendialną Doktorantów powołuje rektor spośród pracowników uczelni oraz doktorantów delegowanych przez organ samorządu doktorantów, przy czym doktoranci stanowią większość składu.
Organ odwoławczy podał, że każdy pracownik uczelni będący wiceprzewodniczącym czy członkiem Komisji Stypendialnej Doktorantów jako organu I instancji, nie rozpatruje sprawy jednostronnie, samodzielnie. Wszyscy członkowie Komisji Stypendialnej Doktorantów zachowują pełną bezstronność i są zobowiązani traktować osoby wnioskujące sumiennie, sprawiedliwie. Na posiedzeniu Komisji Stypendialnej Doktorantów każda sprawa wniesiona na wniosek doktoranta jest szczegółowo analizowana i wydawane jest wspólne rozstrzygnięcie. Podkreślić należy, że rozstrzygnięcie w danej sprawie zawsze zapada kolegialnie - kolektywnie, grupowo, powszechnie. Na podstawie § 55 ust. 10 regulaminu świadczeń - decyzje, postanowienia oraz inne rozstrzygnięcia Komisji Stypendialnej Doktorantów podejmowane są zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy składu organu, a w przypadku równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego. Głosowanie jest jawne, chyba, że w konkretnej sprawie Komisja Stypendialna Doktorantów postanowi inaczej. Zgodnie z § 55 ust. 14 regulaminu świadczeń, członkowie Komisji Stypendialnej Doktorantów mają obowiązek stosowania się do przepisów regulaminu i postępowania zgodnie z jego zasadami. Pracownik będący wiceprzewodniczącym Komisji dokonuje podpisu na ostatecznym rozstrzygnięciu wówczas, gdy otrzyma pisemne upoważnienie przez przewodniczącego Komisji (na podstawie § 55 ust. 4 regulaminu świadczeń).
Zdaniem organu odwoławczego, żaden z pracowników uczelni nie działa w stosunku do wnioskodawców w złej wierze, a jedynie przestrzega pewnych zasad i norm obowiązujących w uczelni, z przestrzeganiem przepisów prawnych na czele.
Skarżący złożył skargę na ww. decyzję i wniósł o jej uchylenie, a także o przyznanie zapomogi.
Zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 8 § 1 i 2 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie;
2) art. 11 K.p.a., poprzez jego błędną wykładnię w przedmiotowej sprawie;
3) całkowite nieuwzględnienie art. 76 § 1 K.p.a., poprzez brak jego zastosowania;
4) niezastosowanie się do art. 7a § 1 K.p.a. w związku z art. 81a § 1 K.p.a.;
5) oraz poszczególnych innych przepisów opisanych w poniższym uzasadnieniu, tj.:
- nieuwzględnienia art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych;
- rażącego naruszenia § 3 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2021 r. poz. 857) w zw. z art. 76 § 1 K.p.a., poprzez jego całkowite pominięcie;
- art. 77 § 4 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a.;
- art. 11 K.p.a., art. 107 § 1 ust. 6 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a.;
- nieuwzględnienia art. 7a § 1 K.p.a. oraz art. 81a § 1 w zw. z art. 6 K.p.a.;
- pominięcia art. 7 i art. 8 K.p.a. przy rozpatrywaniu sprawy.
Skarżący wskazał, że organ błędnie podał, iż pobierał on świadczenia stypendialne przez okres 9 lat, gdyż był to okres 8 lat (od 2015 r. do 2023 r.). Podał, że osoba pobierająca specjalny zasiłek pielęgnacyjny ma ustawowy zakaz podejmowania jakiegokolwiek zatrudnienia i w okresie wakacyjnym nie może podjąć on żadnej pracy, czego organ nie uwzględnił. Według skarżącego, organ błędnie przyjął, że jego niepełnosprawność istnieje na stałe, gdyż gdyby tak było to w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności był taki zapis. Wyjaśnił, że orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydawane były mu czas określony. Z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że wymaga wsparcia, które nie jest refundowane w całości. Skarżący wskazał, że wystąpił o zapomogę po raz pierwszy, gdyż dotychczas radził sobie z brakiem stypendium w okresie wakacji. Podkreślił, że obecnie z uwagi na inflację wzrosły koszty leków, turnusów rehabilitacyjnych ceny przyrządów ortopedycznych. Według skarżącego, zasiłek pielęgnacyjny (215,84 zł) i specjalny zasiłek opiekuńczy (620 zł) nie zostały dopasowane do obecnych wyższych cen, ani do szalejącej gigantycznej dwucyfrowej inflacji. Wysokość tych zasiłków nie zmieniła się od 2018 r. W ocenie skarżącego, organ nienależycie ocenił sytuację życiowa w jakiej się znalazł skarżący.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, ustosunkowując się do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:
Spór dotyczy nieprzyznania skarżącemu zapomogi.
Zgodnie z § 53 ust. 1 regulaminu świadczeń, zapomogę może otrzymać doktorant, który przejściowo znalazł się w trudnej sytuacji życiowej.
Przez trudną sytuację życiową uzasadniającą przyznanie zapomogi należy rozumieć ogół warunków materialnych, rodzinnych, społecznych, zdrowotnych, w jakich znalazł się doktorant, powodujących przejściowe problemy w spełnianiu potrzeb materialnych.
Przyczynami trudnej sytuacji życiowej doktoranta mogą być w szczególności:
1. nieszczęśliwy wypadek, poważna choroba lub niepełnosprawność doktoranta lub członka najbliższej rodziny (rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych, dziecka, małżonka, rodzeństwa);
2. śmierć członka najbliższej rodziny (rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych, dziecka, małżonka, rodzeństwa);
3. szkody spowodowane innym zdarzeniem losowym np. pożarem, klęską żywiołową;
4. urodzenie dziecka doktoranta;
o ile powstały nie wcześniej niż 6 miesięcy przed terminem złożenia wniosku (§ 53 ust. 3 i 4 regulaminu świadczeń).
Z tytułu jednej przyczyny uprawniającej do ubiegania się o przyznanie zapomogi, świadczenie to przysługuje jednokrotnie (§ 53 ust. 6 Regulaminu).
Zaskarżona decyzja należy do decyzji podejmowanych przez organ administracyjny w ramach tzw. uznania administracyjnego. Przed wydaniem decyzji, organ winien zbadać i wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy, które mogą mieć dla sprawy istotne znaczenie. Motywy decyzji o charakterze uznaniowym nie mogą być bowiem dowolne, muszą mieć związek ze sprawą oraz opierać się na przesłankach o charakterze prawnym. Uprawnienie do działania w ramach uznania administracyjnego oznacza, że na gruncie analizowanego przypadku, do uznania organu pozostawiono stwierdzenie istnienia lub nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności, uzasadniających przyznanie bądź nieprzyznanie zapomogi.
Zgodnie z art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że w każdym przypadku rozstrzygania sprawy administracyjnej organ wydający orzeczenie, także w swych motywach musi uwzględniać obowiązujący porządek prawny. Swoboda uznania organu administracji jest ograniczona tym, że organ stosujący prawo jest zobowiązany mieć na względzie w toku postępowania "interes społeczny i słuszny interes obywateli", o których mowa w art. 7 K.p.a. (por. Janusz Borkowski [w:] Barbara Adamiak Janusz Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 11. wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2011, str. 396-397). Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia również organu od obowiązku przeprowadzenia postępowania w prawidłowy sposób. Organ ma obowiązek wypełnić zawarty w art. 7 K.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w art. 77 § K.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Wydanie decyzji musi być zatem poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych.
Zadaniem sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim ocena, czy organ nie wykroczył poza zakres przyznanej mu przez ustawodawcę swobody orzekania oraz to, czy organ zachował określone prawem wymogi proceduralne.
Sądowa kontrola decyzji uznaniowych nie obejmuje natomiast prawidłowości wyboru przez organ jednej z możliwych opcji rozstrzygnięcia sprawy, gdyż wybór rozstrzygnięcia wymyka się kryteriom prawnym, opierając się na przesłankach celowościowych, rzetelnościowych, gospodarnościowych i innych tego typu determinantach pozaprawnych.
Odnosząc przedstawione powyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, że organy nie wykroczyły poza ramy swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu, organy przeanalizowały sytuację życiową i finansową skarżącego pod kątem istnienia przesłanek z § 53 regulaminu świadczeń.
Organy uznały, że sytuacja skarżącego, choć jest trudna, to jest stała i nie cechuje się przejściowością. Skarżący jest osobą, która jest niepełnosprawna od dziecka.
Otrzymywał stypendium socjalne i naukowe, zaś obecnie organ wydał decyzję o odmowie przedłużenia studiów doktoranckich (decyzja nieprawomocna). Organy wyjaśniły także, że kwestie wskaźników inflacyjnych nie mają wpływu na możliwość przyznania bądź nieprzyznania zapomogi.
Podkreślić należy, że nawet osobie, która spełniła przesłanki z § 53 regulaminu świadczeń organ może nie przyznać zapomogi, gdyż nie ma takiego obowiązku.
Zaskarżona decyzja posiada uzasadnienie faktyczne i prawne. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że w podstawie prawnej organ przywołuje i wyjaśnia te przepisy, które są związane z merytorycznym rozpoznaniem sprawy. Przepis art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych został uchylony z dniem 1 stycznia 2024 r., dotyczył on specjalnego zasiłku opiekuńczego dla osoby, na której ciążył obowiązek alimentacyjny, która nie podejmowała zatrudnienia lub z niego rezygnowała w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przepis ten zastosowanie miał w postępowaniu przed organem administracyjnym w sprawach z zakresu tego zasiłku. Kwestia ewentualnego pobierania tego zasiłku przez skarżącego była jednym elementów, składających się na jego sytuację finansową, która organy analizowały w niniejszej sprawie.
Zdaniem Sądu, organy nie naruszyły przepisów procesowych dokonały oceny zebranego materiału dowodowego i wywiodły z niego logiczne wnioski. Okoliczność, że z zebranego materiału dowodowego organy wywiodły inne wnioski niż skarżący nie świadczy o naruszeniu przez nie przepisów postępowania.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.