II SA/SZ 185/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego O. S. na dziecko D. S. z powodu rzekomej utraty legalnego pobytu w Polsce, wynikającej z zarejestrowania w niemieckim systemie zabezpieczenia społecznego. Organy administracji oparły swoje decyzje głównie na danych z rejestru Straży Granicznej, ignorując przedłożone przez skarżącą dowody, takie jak zaświadczenie o nadaniu numeru PESEL UKR oraz potwierdzenie złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. Skarżąca argumentowała, że organy nie podjęły działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, nie zweryfikowały przedłożonych dokumentów i nie wskazały, jakie inne dowody są wymagane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organy nie przeprowadziły rzetelnego postępowania dowodowego. Sąd podkreślił, że dane z rejestru Straży Granicznej nie mogą zastąpić wszechstronnej oceny materiału dowodowego, a organy miały obowiązek wyjaśnić wątpliwości i skorzystać z dostępnych środków prawnych, w tym wezwania skarżącej na wyjaśnienia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, zobowiązując organ do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez sąd wytycznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWskazuje na obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego w sprawach świadczeń dla cudzoziemców, zwłaszcza obywateli Ukrainy, oraz na konieczność oceny wszystkich dowodów, a nie tylko danych z rejestrów.
Dotyczy specyficznej sytuacji obywatela Ukrainy i świadczenia wychowawczego, ale zasady postępowania dowodowego są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania świadczenia wychowawczego obywatelowi Ukrainy, opierając się wyłącznie na danych z rejestru Straży Granicznej, pomimo przedłożenia przez stronę dowodów potwierdzających legalność pobytu i złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo odmówił przyznania świadczenia, ponieważ nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego, nie ocenił wszystkich przedłożonych dokumentów i nie wyjaśnił wątpliwości dotyczących legalności pobytu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji miały obowiązek wszechstronnie ocenić materiał dowodowy, a dane z rejestru Straży Granicznej nie mogą być jedynym dowodem, zwłaszcza gdy istnieją wątpliwości co do ich aktualności lub prawidłowości. Organy powinny były podjąć aktywne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym wezwać stronę do złożenia wyjaśnień i ewentualnie zwrócić się do innych organów.
Czy obywatel Ukrainy, który przebywał w innym państwie członkowskim UE i został tam zarejestrowany w systemie zabezpieczenia społecznego, traci prawo do świadczeń rodzinnych w Polsce, jeśli przedstawi dowody na legalny pobyt w Polsce i zamiar pozostania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Samo zarejestrowanie w systemie zabezpieczenia społecznego innego państwa UE nie przesądza o utracie prawa do świadczeń w Polsce, jeśli strona przedstawi dowody na legalny pobyt i spełnia inne wymogi ustawowe, a organy nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy powinny zbadać, czy skarżąca podjęła kroki w celu wyrejestrowania się z systemu niemieckiego oraz czy jej pobyt w Polsce jest legalny na podstawie innych przepisów, a nie tylko opierać się na danych z rejestru SG, które mogą być nieaktualne lub niepełne.
Czy organ administracji prawidłowo ocenił dowody przedłożone przez obywatela Ukrainy dotyczące statusu UKR i legalności pobytu, w tym zaświadczenie o nadaniu numeru PESEL i potwierdzenie złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie ocenił prawidłowo przedłożonych dowodów, pomijając je lub nie przypisując im odpowiedniej wagi w kontekście całokształtu materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd zwrócił uwagę, że organ nie wykazał, aby podjął działania w celu weryfikacji tych dokumentów lub wyjaśnienia ewentualnych rozbieżności z danymi w rejestrze Straży Granicznej. Brak było również wskazania, jakie inne dokumenty mogłyby potwierdzić status UKR.
Przepisy (18)
Główne
u.p.p.w.d. art. 1 § ust. 2
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Określa krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia wychowawczego, w tym cudzoziemców.
ustawa pomocowa art. 2 § ust. 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Uznaje pobyt obywatela Ukrainy za legalny do 30 września 2025 r., jeśli przybył legalnie i deklaruje zamiar pozostania.
ustawa pomocowa art. 26 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przyznaje prawo do świadczenia wychowawczego obywatelowi Ukrainy, którego pobyt jest legalny, jeśli zamieszkuje z dzieckiem i dziecko realizuje obowiązek szkolny.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję w całości lub w części.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
Pomocnicze
ustawa pomocowa art. 26 § ust. 3
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Określa zasady ustalania prawa do świadczeń, w tym wymóg wpisu do rejestru.
ustawa pomocowa art. 26 § ust. 3c
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Umożliwia organom wezwanie obywatela Ukrainy do złożenia wyjaśnień.
k.p.a. art. 17 § ust. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek ZUS do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji danych z rejestrów publicznych.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja dowodu w postępowaniu administracyjnym.
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach art. 127
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach art. 137a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach art. 108 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe art. 66b
Ustawa o systemie informacji oświatowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie podjęły działań w celu ustalenia stanu faktycznego. • Organy pominęły przedkładane przez skarżącą dowody (PESEL UKR, potwierdzenie wniosku o zezwolenie na pobyt). • Organy nie zweryfikowały danych z rejestru Straży Granicznej i nie wyjaśniły rozbieżności. • Skarżąca nie miała wpływu na dane w rejestrze SG. • Organ nie skorzystał z możliwości wezwania skarżącej do złożenia wyjaśnień.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów oparta na rejestrze Straży Granicznej jako jedynym dowodzie. • Utrzymanie w mocy decyzji mimo przedłożenia przez skarżącą dokumentów potwierdzających legalność pobytu.
Godne uwagi sformułowania
dane rejestru Straży Granicznej, na które powołuje się organ, mają istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego, to jednak nie mogą one zastąpić rzetelnie przeprowadzonego postępowania. • W takim wypadku, gdy istnieje wątpliwość, co do prawidłowości danych ujawnionych w rejestrze, co ma miejsce w badanej sprawie, rzeczą organu jest wątpliwości te wyjaśnić. • Skarżąca nie ma bowiem wpływu na to kiedy, przez jakie organy i w jakich terminach dane w rejestrze są aktualizowane.
Skład orzekający
Katarzyna Sokołowska
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Świerzko-Bukowska
sędzia asesor
Joanna Wojciechowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wskazuje na obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego w sprawach świadczeń dla cudzoziemców, zwłaszcza obywateli Ukrainy, oraz na konieczność oceny wszystkich dowodów, a nie tylko danych z rejestrów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obywatela Ukrainy i świadczenia wychowawczego, ale zasady postępowania dowodowego są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowe problemy proceduralne w postępowaniach dotyczących świadczeń dla obywateli Ukrainy i podkreśla znaczenie prawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego przez organy administracji.
“Czy rejestr Straży Granicznej to jedyny dowód? Sąd administracyjny wyjaśnia, jak organy powinny prowadzić postępowania w sprawach świadczeń dla obywateli Ukrainy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.