II SA/SZ 181/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2024-05-10
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlanewznowienie postępowaniaprawo do dysponowania nieruchomościąoświadczenie właścicielauchylenie decyzjiWSAsieć elektroenergetycznadziałka budowlana

WSA uchylił decyzję Wojewody, uznając, że inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mimo wadliwości oświadczeń właściciela.

Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji Wojewody, która w wyniku wznowienia postępowania częściowo uchyliła pozwolenie na budowę. Skarżąca spółka kwestionowała uznanie przez Wojewodę braku tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazując na oświadczenia właściciela z 14 maja 2018 r. Sąd uznał, że te oświadczenia, mimo pewnych nieścisłości i kwestionowania przez właściciela, były wystarczające do udzielenia pozwolenia na budowę, a organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy Prawa budowlanego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę E. S.A. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego, która w wyniku wznowienia postępowania uchyliła decyzję Starosty D. z 2019 r. udzielającą pozwolenia na budowę i rozbiórkę. Wznowienie postępowania nastąpiło na wniosek G. S., który wskazał na brak udziału w postępowaniu (podrobione potwierdzenia odbioru) oraz fałszywość dowodów (podrobione oświadczenia o udostępnieniu nieruchomości). Starosta D. pierwotnie udzielił pozwolenia na budowę sieci elektroenergetycznej. Po wznowieniu postępowania, Starosta stwierdził naruszenie prawa, ale ograniczył się do stwierdzenia, nie uchylając decyzji, gdyż wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Wojewoda uchylił decyzję Starosty w części dotyczącej budowy linii kablowej na działce nr [...], odmawiając pozwolenia, uznając, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane. Wojewoda powołał się na wadliwość oświadczeń z 15 października 2018 r. i brak wystarczających dowodów w oświadczeniach z 14 maja 2018 r. dotyczących tej działki. Sąd administracyjny uznał, że Wojewoda błędnie zinterpretował przepisy Prawa budowlanego. Sąd stwierdził, że oświadczenia właściciela z 14 maja 2018 r. dotyczące działek nr [...] i [...] były wystarczające do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nawet jeśli nie zawierały map potwierdzających zakres robót na każdej działce z osobna. Sąd podkreślił, że inwestor dysponował innymi tytułami prawnymi, a wadliwość oświadczeń z 15 października 2018 r. nie dyskwalifikowała oświadczeń z 14 maja 2018 r., które nie zostały uznane za fałszywe przez organy ścigania. Sąd uchylił decyzję Wojewody, zasądzając jednocześnie koszty postępowania od organu na rzecz skarżącej spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, oświadczenie właściciela nieruchomości o udostępnieniu nieruchomości na cele budowlane, zawierające opis planowanych robót, jest wystarczające do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nawet jeśli nie zawiera mapy potwierdzającej zakres robót na konkretnej działce, pod warunkiem, że opis ten jednoznacznie wskazuje na charakter planowanych prac.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oświadczenie właściciela z 14 maja 2018 r. było wystarczające, ponieważ jednoznacznie opisywało planowane prace (budowa linii kablowej 15 kV) i nie było kwestionowane przez właściciela w zakresie samego przebiegu linii. Wadliwość innych oświadczeń (z 15 października 2018 r.) nie dyskwalifikowała oświadczeń z 14 maja 2018 r., które nie zostały uznane za fałszywe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 148 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania.

k.p.a. art. 148 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4.

k.p.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wydania postanowienia o wznowieniu postępowania.

k.p.a. art. 151 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa w wyniku wznowionego postępowania.

Prawo budowlane art. 3 § 11

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Prawo budowlane art. 32 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Warunek posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przy wydawaniu pozwolenia na budowę.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 3 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 33 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymagane dokumenty do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę.

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

Fałszerstwo dokumentu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oświadczenia właściciela z 14 maja 2018 r. były wystarczające do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy Prawa budowlanego dotyczące prawa do dysponowania nieruchomością. Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został zachowany.

Odrzucone argumenty

Argument Wojewody o braku wystarczających dowodów prawa do dysponowania nieruchomością na działce nr [...] z uwagi na brak mapy potwierdzającej zakres robót. Argument Wojewody o braku podstaw do uznania oświadczeń z 14 maja 2018 r. za fałszywe, mimo kwestionowania podpisów przez właściciela.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że oświadczenie woli z dnia 14 maja 2018 r. jest wystarczające do przyjęcia, że właściciel działki nr [...] wyraził zgodę na prace objęte decyzją o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy błędnie zinterpretował treść art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w powiązaniu z art. w zw. z art. 3 ust. 11 tej ustawy. Dla rozpoczęcia biegu terminu przewidzianego w art. 148 k.p.a. nie jest jednak konieczne, aby strona dowiedziała się o pełnej treści decyzji. Chodzi wyłącznie o powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie.

Skład orzekający

Arkadiusz Windak

przewodniczący

Renata Bukowiecka-Kleczaj

sprawozdawca

Patrycja Joanna Suwaj

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zwłaszcza w kontekście oświadczeń właściciela i wymogów formalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie oświadczenia właściciela były kwestionowane, ale nie uznane za fałszywe przez organy ścigania, a inwestor dysponował innymi, choć nie wprost wskazanych w pierwotnym oświadczeniu, tytułami prawnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu pozwolenia na budowę – prawa do dysponowania nieruchomością – i pokazuje, jak sąd interpretuje te przepisy w sytuacji spornych oświadczeń właściciela. Jest to istotne dla praktyków prawa budowlanego.

Czy wadliwe oświadczenie właściciela może zablokować budowę? WSA wyjaśnia kluczowe wymogi prawa do dysponowania nieruchomością.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 181/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak /przewodniczący/
Patrycja Joanna Suwaj
Renata Bukowiecka-Kleczaj /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 145 par.1 pkt 4, art. 145 par 1 pkt 1, art. 145 par.1 pkt 2, art. 148, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par.1 pkt 1 lit.a i c, art. 200, art. 205 par.2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2024 poz 725
art. 3 pkt 11, art. 32 ust.4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1935
par. 14 ust.1 pkt 1 lit.c
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2024 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...](2) w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w części w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę i odmowy udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej E. G. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 22 stycznia 2019 r. nr AB.6740.1.150.2018.DS, Starosta D. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę i rozbiórkę dla E. S.A. Oddział w K. obejmującego rozbudowę sieci elektroenergetycznej polegającą na budowie linii kablowej 15 kV i 0,4 kV wraz z wymianą istniejącej stacji transformatorowej wieżowej na kontenerową stację transformatorową na terenie działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...] miasta D. oraz rozbiórkę stacji transformatorowej wieżowej [...],4 kV wraz z liniami elektroenergetycznymi 15 kV i 0,4 kV na terenie działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...] miasto D. .
Następnie postanowieniem z dnia 6 lutego 2023 r., nr AB.6740.1.150.2018.DS, Starosta D. , na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), wznowił na wniosek G. S. z dnia 24 listopada 2022 r. postępowanie zakończone opisaną wyżej decyzją z dnia 22 stycznia 2019 r.
Jak wynika z treści postanowienia, wnioskodawca jako podstawę wznowienia wskazał przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, a także w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. decyzja wydana została w wyniku przestępstwa.
Organ wskazał, że przedmiotowa decyzja z dnia 22 stycznia 2019 r. nie podlegała ogłoszeniu, a w skutek podrobienia podpisu G. S. zarówno na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 17 grudnia 2018 r., jak i na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji z dnia 22 stycznia 2019 r., przez pracownika Urzędu Pocztowego w D. dokumenty te nie zostały dostarczone G. S., natomiast zostały mu udostępnione na jego wniosek w dniu 22 listopada 2022 r.
Z kolei w dniu 3 listopada 2022 r. Sąd Rejonowy w D. postanowieniem wydanym w sprawie o sygn. akt [...] postanowił nie uwzględnić zażalenia na postanowienie zatwierdzone przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w D. w dniu 22 kwietnia 2022 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie [...] i utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Przedmiotowe postanowienie dotyczyło umorzenia dochodzenia w sprawie podrobienia w celu użycia za autentyczne oświadczeń woli, a następnie posłużenia się tymi dokumentami jako autentycznymi, tj. o czyn z art. 270 § 1 k.k., wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa oraz w sprawie podrobienia w celu użycia za autentyczne zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 17 grudnia 2018 r. oraz decyzji z dnia 22 stycznia 2019 r. adresowanych do G. S., a następnie posłużenia się tymi dokumentami jako autentycznymi, tj. o czyn z art. 270 § 1 k.k. wobec stwierdzenia, że społeczna szkodliwość czynu jest znikoma.
Organ przyjął, że G. S. dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania polegającej na podrobieniu oświadczenia woli oraz zwrotnych potwierdzeń odbioru – w dniu 3 listopada 2022 r., natomiast o decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę – w dniu 22 listopada 2022 r., kiedy to doręczono mu kopię tego rozstrzygnięcia. W związku z powyższym, Starosta uznał, że warunek terminu określony w art. 148 k.p.a. został zachowany. Konieczne jest zatem wznowienie postępowania oraz przeprowadzenie przez właściwy organ postępowania co do przyczyn tego wznowienia oraz określenie ewentualnych konsekwencji dla bytu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej.
Następnie Starosta D., decyzją z dnia 27 października 2023 r., nr AB.6740.1.150.2018.DS, na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), po przeprowadzeniu wznowionego postępowania stwierdził, że decyzja Starosty D. nr 6740.1.150.2018 z dnia 22 stycznia 2019 r. udzielająca pozwolenia na budowę i rozbiórkę dla E. S.A. Oddział w K. obejmującego rozbudowę sieci elektroenergetycznej polegającą na budowie linii kablowej 15 kV i 0,4 kV wraz z wymianą istniejącej trafostacji wieżowej na kontenerową stację transformatorową na terenie działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...] miasta D. oraz rozbiórkę stacji transformatorowej wieżowej [...],4 kV wraz z liniami elektroenergetycznymi 15 kV i 0,4 kV na terenie działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...] miasto D. – wydana została z naruszeniem prawa.
Jak wynika z treści uzasadnienia tej decyzji, w trakcie postępowania wznowieniowego, do organu wpłynęło w dniu 17 marca 2023 r. pismo E. S.A. Odział w K. z dnia 15 marca 2023 r., w którym Spółka przedstawiła stanowisko w przedmiotowej sprawie oraz przekazała dwa egzemplarze oświadczenia woli z 14 maja 2018 r. o udostępnieniu nieruchomości pod projektowanymi urządzeniami tj. działkami nr ewid. [...] i [...] – podpisane pełnym imieniem i nazwiskiem G. S..
Organ wyjaśnił, że według informacji uzyskanych od pracownika Spółki, wspomniane egzemplarze oświadczenia woli z dnia 14 maja 2018 r. o udostępnieniu nieruchomości pod projektowanymi urządzeniami zostały w dniu 23 marca 2023 r. przekazane do organów ścigania w celu potwierdzenia ich autentyczności. Komenda Powiatowa Policji w D. odesłała je wraz z pismem z dnia 8 czerwca 2023 r. Jednocześnie w piśmie z dnia 4 lipca 2023 r. G. S. wskazał, że oświadczenie woli z 14 maja 2018 r. nie zostało przez niego podpisane. Z kolei Prokuratura Rejonowa w D. pismem z dnia 31 lipca 2023 r. poinformowała organ, że oświadczenie woli z dnia 14 maja 2018 r. o udostępnieniu nieruchomości pod projektowanymi urządzeniami nie było przedmiotem postępowania karnego i nie zostało zbadane przez biegłego z zakresu badania pisma. W związku z powyższym, pomimo, że G. S. wskazał, iż oświadczenie z 14 maja 2018 r. o udostępnieniu nieruchomości pod projektowanymi urządzeniami nie zostało przez niego podpisane i nie widnieją pod nim jego podpisy, to jednak organ przyjął, że organy ścigania nie uznały tych oświadczeń za nieautentyczne, a zatem pełnomocnik E. S.A. Odział w K. poprawnie oświadczył, iż inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawo to wynika jednak z innego tytułu niż ten wskazany w oświadczeniu o posiadanym prawie od dysponowania nieruchomością tj. tytuł ten wynika z oświadczeń woli z dnia 14 maja 2018 r. Zdaniem organu, konsekwencją powyższego jest konieczność uznania, że dowody, na podstawie których "ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne nie okazały się fałszywe oraz decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, co powoduje brak możliwości uchylenia pozwolenia na budowę na podstawie przesłanek wskazanych odpowiednio w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a.".
Zdaniem organu, oczywistym jest, że w związku z podrobieniem w dniu 19 grudnia 2018 r. i w dniu 24 stycznia 2019 r. przez listonosza Urzędu Pocztowego w D. zwrotnych potwierdzeń odbioru zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego i decyzji o pozwoleniu na budowę adresowanych do G. S. bez własnej winy nie brał on udziału w postępowaniu, jednak ta wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego tj. przepisów Prawa budowlanego. W związku z tym, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, czyli udzielająca pozwolenia na budowę, organ ograniczył się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów Prawa budowlanego, a zatem decyzja o pozwoleniu na budowę posiada jedynie wadliwości formalne, natomiast w całości pozbawiona jest wadliwości materialnej.
W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia G. S. zarzucił mu:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 4 Prawa budowlanego polegające na przyjęciu, że E. S.A. Odział w K. wykazała prawo do dysponowania nieruchomością – działką nr [...] i [...], których właścicielem jest G. S. na cele budowlane obejmujące rozbudowę sieci elektroenergetycznej polegającą na budowie linii kablowej 15 kV i 0,4 kV wraz z wymianą istniejącej stacji transformatorowej wieżowej na kontenerową stację transformatorową terenie działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...] miasta D. oraz rozbiórce stacji transformatorowej wieżowej [...],4 kV wraz z liniami elektroenergetycznymi 15 kV i 0,4 kV na terenie działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...] miasto D.
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz dokonanie ustaleń faktycznych niezgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego, "które to naruszenie polegało na tym, że oświadczenia woli z dnia 14 maja 2018 r. i oświadczenia woli z dnia 18 października 2018 r. były oświadczeniem woli G. S.,
- art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. poprzez ich zastosowanie i przyjęcie, że w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a.
Decyzją z dnia 16 stycznia 2024 r. nr K-AP-2.7840.79.2023.PP(2) Wojewoda Zachodniopomorski uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej budowy linii kablowej oraz przebudowy słupa linii napowietrznej na działce nr [...] obręb [...] miasta D. i w tym zakresie odmówił wydania pozwolenia na budowę oraz odmówił uchylenia decyzji Starosty D. z dnia 22 stycznia 2019 r. w pozostałej części.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania z 24 listopada 2022 r. uzupełniony przy piśmie z dnia 30 marca 2023 r., został złożony z zachowaniem miesięcznego terminu określonego w art. 148 k.p.a. Wnioskodawca wskazał bowiem, że o decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedział się 22 listopada 2022 r., w momencie gdy Starosta D. udostępnił wnioskodawcy akta sprawy znak AB.6740.1.150.2018.DS, "czym potwierdził wniosek o wznowienie z tytułu przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.". Natomiast w odniesieniu do pozostałych przesłanek wynikających z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. okolicznością stanowiącą podstawę wznowienia z tego tytułu jest postanowienie Sądu Rejonowego w D. z 3 listopada 2022 r., sygn. akt [...] w przedmiocie umorzenia dochodzenia w sprawie podrobienia dokumentów. Zasadnym zatem było wydanie w dniu 6 lutego 2023 r. przez Starostę D. postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją z dnia 22 stycznia 2019 r.
Zdaniem Wojewody, wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. potwierdza przy tym postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie podrobienia przez listonosza Urzędu Pocztowego w D. dokumentów w postaci zwrotnych potwierdzeń odbioru: pisma z dnia 17 grudnia 2018 r. oraz decyzji z dnia 22 stycznia 2019 r. w celu posłużenia się nimi jako autentycznymi - z uwagi na znikomą szkodliwość społeczną czynu, które jest niczym innym jak orzeczeniem merytorycznym stwierdzającym, że dana osoba popełniła konkretny czyn zabroniony o znamionach stypizowanych w ustawie, ale wobec jego znikomej społecznej szkodliwości, czyn ten nie stanowi przestępstwa.
Odnosząc się do przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewoda wskazał, że organ I instancji zasadnie przeprowadził dodatkowe wyjaśnienia w tym zakresie. Stwierdzona w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w D. z dnia 3 listopada 2022 r. fałszywość oświadczeń z 15 października 2018 r. była bowiem okolicznością istotną dla sprawy, skoro dokumenty te stanowiły podstawę złożenia przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Organ zaznaczył, że inwestor przedstawił też dodatkowe dokumenty wskazujące na posiadanie przez niego prawa do dysponowania tymi nieruchomościami na cele budowlane, tj. oświadczenia woli z dnia 14 maja 2018 r. Treść oświadczeń wskazuje, że G. S. udostępnia E. S.A. nieruchomość oznaczoną:
- nr [...] w celu posadowienia urządzeń elektroenergetycznych w postaci budowy linii kablowej 0,4 kV oraz unieczynnienia istniejących odcinków linii 15/0,4 kV,
- nr [...] w celu posadowienia urządzeń elektroenergetycznych w postaci budowy linii kablowej 15 kV,
a także wyraża zgodę na istnienie i pozostawienie na swojej nieruchomości urządzeń elektroenergetycznych, o których mowa powyżej przez cały okres ich użytkowania i umożliwi dostęp do tych urządzeń w celu wykonywania czynności eksploatacyjnych, konserwacji, remontów, modernizacji, przebudowy oraz usuwania awarii. Jednocześnie załącznikami do powyższych oświadczeń są mapy, których treść przedstawia wyłącznie założenia projektowe przewidziane na działce nr [...]. Brak jest na nich informacji na temat robót przewidzianych na działce nr [...]. Tym samym brak jest możliwości potwierdzenia, jakich robót budowlanych w ramach działki nr [...] dotyczą przedłożone oświadczenia. Wojewoda zaznaczył, że pomimo wskazania przez G. S., że oświadczenie z 14 maja 2018 r. nie zostało przez niego podpisane, to jednak nie było ono przedmiotem postępowania karnego i nie zostało zbadane przez biegłego z zakresu badania pisma. Tym samym organ nie ma podstaw do uznania dokumentu tego za fałszywy. Dokonując jednak analizy przedłożonych przez inwestora dokumentów z 14 maja 2018 r. organ zauważył, że ich treść jest odmienna od treści oświadczeń woli z 15 października 2018 r., których prawidłowość została podważona przez organy ścigania.
Porównując powyższe dokumenty organ odwoławczy doszedł do wniosku, że dokumenty przedstawione przez inwestora, tj. oświadczenia woli z 14 maja 2018 r. o udostępnieniu nieruchomości pod projektowanymi urządzeniami wraz z egzemplarzami Projektu zagospodarowania terenu nie potwierdzają zakresu robót budowlanych możliwych do realizacji przez inwestora na działce nr [...]. Oświadczenia te nie mogą zatem stanowić tytułu prawnego, z którego wynika prawo do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Tym samym zasadne jest uchylenie decyzji Starosty D. z dnia 22 stycznia 2019 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w części dotyczącej budowy obiektów na działce nr [...] obręb 0020 miasta D. i odmowa udzielenia pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. Wojewoda wskazał, że nie znajduje ona zastosowania w niniejszej sprawie. Jest ona bowiem ograniczona przedmiotowo wyłącznie do stanów faktycznych, w których wydana decyzja była wynikiem przestępstwa, w którym czyn karalny skierowany był wobec funkcjonariusza publicznego, lub funkcjonariusz publiczny uczestniczył w czynie karanym, w wyniku którego została wydana decyzja.
Organ odwoławczy dodał, że poza wskazanymi wyżej okolicznościami dotyczącymi braku możliwości realizacji inwestycji na działce nr [...], w pozostałej części nie dopatrzył się okoliczności mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Inwestycja nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie jest zaliczona do inwestycji mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wynikających z treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Projekt zagospodarowania działki nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, projekt budowlany jest kompletny i został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego.
Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu Wojewoda wyjaśnił, że do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę nie jest wymagana zgoda właściciela nieruchomości, lecz zgoda właściciela obiektu budowlanego, która w niniejszej sprawie została udzielona.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w części dotyczącej budowy linii kablowej oraz przebudowy słupa linii napowietrznej na działce nr [...] obręb [...] miasta D. , E. S.A. w G. wniosła o jej uchylenie w tej części i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. art. 148 § 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe uznanie, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie, podczas gdy z okoliczności sprawy tj. z korespondencji wnioskodawcy ze skarżącym oraz toczącego się postępowania karnego dotyczącego podrobienia dokumentów wynika, że wnioskodawca najpóźniej w dniu 22 kwietnia 2022 r. musiał mieć wiedzę o wydanej decyzji, zaś data 22 listopada 2022 r. jest jedynie datą, w której wnioskodawca w siedzibie organu zapoznał się z aktami sprawy,
2. art. 35 ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 11 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że:
a. skarżąca nie posiadała tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, poprzez nieuprawnioną ocenę treści tego tytułu podczas gdy taka weryfikacja jest możliwa jedynie w zakresie, czy z danego stosunku zobowiązaniowego istotnie wynika prawo do dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane. Organ nie jest zaś uprawniony do oceny treści tego oświadczenia, gdyż ta winna nawiązywać do przepisu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, definiującego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jako tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienie do wykonywania robót budowlanych,
b. treść oświadczenia woli o udostępnieniu nieruchomości pod projektowanymi urządzeniami nie potwierdza zakresu robót budowlanych możliwych do realizacji przez inwestora na działce nr [...], mimo opisu tego zamierzenia w treści oświadczenia i wobec niekwestionowania tej okoliczności przez właściciela nieruchomości, co doprowadziło do nieuprawnionego uznania, że skarżąca nie posiadała tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że określony w art. 148 k.p.a. miesięczny termin na zgłoszenie żądania wszczęcia postępowania w ramach przewidzianego w nim trybu nadzwyczajnego upłynął przed wystąpieniem przez wnioskodawcę z żądaniem wznowienia. Wnioskodawca wskazał, że o decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedział się 22 listopada 2022 r., tj. w momencie gdy Starosta D. udostępnił mu akta sprawy znak AB.6740.1.150.2018.DS. Dla rozpoczęcia biegu terminu przewidzianego w art. 148 k.p.a. nie jest jednak konieczne, aby strona dowiedziała się o pełnej treści decyzji. Chodzi wyłącznie o powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Mając na uwadze to w zakresie jakich czynów toczyło się postępowanie przed organami ścigania, wnioskodawca musiał mieć pełną świadomość o fakcie wydania decyzji najpóźniej od 22 kwietnia 2022 r. tj. w dacie zatwierdzenia przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w D. postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie. Ponadto, nie sposób uznać, że właściciel nieruchomości nie miał wiedzy o toczącym się postępowaniu, skoro na skutek wydania decyzji toczyły się na jego nieruchomościach prace budowlane.
Zdaniem Spółki, oświadczenie woli z 14 maja 2018 r. nawet bez załącznika mapowego czyni zadość wymaganiom jakim powinno odpowiadać tego rodzaju oświadczenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje :
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Zaskarżona decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego została wydana w postępowaniu administracyjnym wznowionym na podstawie wniosku G. S., o wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty D. z 22 stycznia 2019 r. nr 6740.1.150.2018 o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu E. S.A. w G. pozwolenia na budowę i rozbiórkę dla E. S.A. Oddział w K. obejmujące rozbudowę sieci elektroenergetycznej polegającą na budowie linii kablowej 15 kV i 0,4 kV wraz z wymianą istniejącej stacji transformatorowej wieżowej na kontenerową stację transformatorową na terenie działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...] miasta D. oraz rozbiórkę stacji transformatorowej wieżowej [...],4 kV wraz z liniami elektroenergetycznymi 15 kV i 0,4 kV na terenie działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...] miasto D. .
Wnioskodawca jako podstawę wznowienia wskazał przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, a także w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. decyzja wydana została w wyniku przestępstwa.
Na wstępie wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Tylko w przypadku stwierdzenia, że podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a., bądź nie został zachowany termin do jego złożenia - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, które rozpoczyna drugi etap i stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą wymienioną w przepisach prawa procesowego. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej, doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2002 r., sygn. akt OPS 11/02, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z treścią art. 148 § 1 k.p.a. , podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Z kolei w myśl art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Przesłanki wznowienia postępowania wymienione zostały w art. 145 § 1 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
W niniejszej sprawie organy przyjęły, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie, zaś G. S. był stroną tego postępowania. Zdaniem organów, w związku z podrobieniem w dniu 19 grudnia 2018 r. i w dniu 24 stycznia 2019 r. przez listonosza Urzędu Pocztowego w D. zwrotnych potwierdzeń odbioru zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego i decyzji o pozwoleniu na budowę adresowanych do G. S. (potwierdzonym postanowieniem Sądu Rejonowego w D. z 3 listopada 2022 r. sygn. akt [...]) bez własnej winy nie brał on udziału w postępowaniu. O decyzji o pozwoleniu na budowę wnioskodawca dowiedział się w dniu 22 listopada 2022 r., kiedy to udostępniono mu akta sprawy znak AB.6740.1.150.2018.DS co potwierdza zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Natomiast w odniesieniu do pozostałych przesłanek, wynikających z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., okolicznością stanowiącą podstawę wznowienia z tego tytułu jest postanowienie Sądu Rejonowego w D. z 3 listopada 2022 r. sygn. akt [...] w przedmiocie umorzenia dochodzenia m.in. w sprawie podrobienia w celu użycia za autentyczne oświadczenia woli, a następnie posłużenia się tymi dokumentami jako autentycznymi poprzez ich przedłożenie w E. S.A. Oddział w K., tj. o czyn z art. 270 § 1 k.k., wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa.
Podkreślenia wymaga, że pomiędzy stronami nie ma sporu co do tego, że zarówno podpisy na potwierdzeniach odbioru zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz decyzji o pozwoleniu na budowę, jak również na oświadczeniach woli z dnia 15 października 2018 r. o udostępnieniu nieruchomości pod projektowanymi urządzeniami na działkach o numerach [...] i [...] obręb D. i o udostępnieniu nieruchomości w związku z demontażem urządzeń elektroenergetycznych na działce nr [...] obręb D. - zostały podrobione.
Skarżąca kwestionuje jednak okoliczność, że G. S. dowiedział się o decyzji o pozwoleniu na budowę dopiero w dniu 22 listopada 2022 r. W jej ocenie, dla rozpoczęcia biegu terminu wyrażonego w art. 148 k.p.a. nie jest konieczne, aby strona dowiedziała się o pełnej treści decyzji. Chodzi wyłącznie o powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Zdaniem Spółki, mając na uwadze w zakresie jakich czynów toczyło się postępowanie przed organami ścigania, wnioskodawca musiał mieć pełną świadomość o fakcie wydania decyzji najpóźniej już od 22 kwietnia 2022 r. tj. w dacie zatwierdzenia przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w D. postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie.
W ocenie Sądu z powyższym stanowiskiem skarżącej nie sposób się zgodzić. W treści postanowienia z dnia 19 kwietnia 2022 r. (zatwierdzonego w dniu 22 kwietnia 2022 r.) nie ma mowy o decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 22 stycznia 2019 r. Wskazano co prawda na "pismo" z dnia 22 stycznia 2019 r. i podano jego numer, jednak z treści postanowienia nie wynika o jakie pismo chodzi ani kto jest jego autorem. Nie sposób zatem stwierdzić, że mowa jest o decyzji, a tym bardziej nie można wywnioskować w jakim przedmiocie została wydana. Jak słusznie wskazuje strona, dla rozpoczęcia biegu terminu określonego w art. 148 k.p.a. konieczne jest powzięcie wiedzy o takich danych jak nazwa organu, który wydał decyzję oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wskazane wyżej postanowienie takich danych nie zawiera. Tego typu informacji brak jest także we wskazywanych przez skarżącą kierowanych do wnioskodawcy pismach z dnia 18 listopada 202 r. i 18 grudnia 2020 r.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że wnioskodawca pismem z dnia 15 listopada 2022 r. wniósł o wydanie kserokopii decyzji o pozwoleniu na budowę o numerze 6740.1.150.2018 oraz zatwierdzonego projektu budowlanego i w dniu 22 listopada 2022 r. kserokopie te otrzymał (karta 104 akt sprawy).
Natomiast trafny okazał się argument strony dotyczący wadliwego przyjęcia przez organ odwoławczy, że skarżąca nie posiadała tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a treść oświadczenia woli o udostępnieniu nieruchomości pod projektowanymi urządzeniami nie potwierdza zakresu robót budowlanych możliwych do realizacji przez inwestora na działce nr [...], mimo opisu tego zamierzenia w treści tego oświadczenia.
Z uwagi na podrobienie podpisów pod oświadczeniami woli o udostępnieniu nieruchomości pod projektowanymi urządzeniami nr [...] oraz o udostępnieniu nieruchomości w związku z demontażem urządzeń elektroenergetycznych nr [...] z dnia 15 października 2018 r. nie mogły one stanowić podstawy złożonego w imieniu inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (wraz z informacją uzupełniającą) z dnia 30 listopada 2018 r. Jednakże, jak słusznie wskazał organ, pomimo to należało przyjąć, że "pełnomocnik E. S.A. Oddział w K. poprawnie oświadczył, iż inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane". Co prawda prawo to nie wynikało z tytułu wskazanego w oświadczeniach z dnia 15 października 2018 r., jednakże w dacie składania oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestor dysponował innymi oświadczeniami właściciela działek nr [...] [...] (z dnia 14 maja 2018 r.), z którego prawo to wynikało. Słusznie też organy uznały, że pomimo kwestionowania przez G. S. autentyczności podpisu pod oświadczeniami z dnia 14 maja 2018 r. brak było podstaw do uznania tych dokumentów za fałszywe.
Jak przyjmuje się w orzecznictwie, sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Przez termin "inny organ" rozumie się przy tym w szczególności Trybunał Stanu, sądy dyscyplinarne, a także jakikolwiek inny organ, któremu akty prawne powierzają wykonanie funkcji orzeczniczych w powyższym zakresie; por. E. Mzyk, Wznowienie postępowania administracyjnego (w świetle orzecznictwa SN i NSA), Warszawa–Zielona Góra 1994, s. 73; por. też wyrok NSA w Warszawie z 16 października 1991 r., sygn. akt II SA 640/91). Strona domagająca się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1), musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany; nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie. Warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania w razie zaistnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 jest uprzednie stwierdzenie fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony do tego organ. Ustalenie faktu, że dowody, na których zostało oparte rozstrzygnięcie, zostały sfałszowane, nie należy do właściwości organu rozpatrującego wniosek o wznowienie postępowania.
Organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania nie może bowiem wstępować w kompetencje nieprzewidziane dla niego, ryzykując dodatkowo dokonanie odmiennej oceny od oceny przeprowadzonej przez powołane do tego sądy i organy (por. wyrok NSA z 16 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 664/19).
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że wnioskodawca w postępowaniu wznowieniowym wykazał, że podpisy pod oświadczeniami z dnia 15 października 2018 r. zostały podrobione jednakże nie przedstawił jakichkolwiek dowodów potwierdzających fakt podrobienia podpisów pod oświadczeniami z dnia 14 maja 2018 r.
Co prawda z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (o czym stanowi art. 145 § 2 k.p.a.), jednakże brak jest przesłanek do przyjęcia, że w sprawie zachodzi tego rodzaju sytuacja.
Strony nie wskazywały także na okoliczności o jakich mowa w art. 145 § 3 k.p.a., zgodnie z którym z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.
W tej sytuacji słusznie przyjął Wojewoda, że brak jest podstaw do uznania oświadczeń z dnia 14 maja 2018 r. za fałszywe.
Pomimo to organ ten za wystarczające uznał jedynie oświadczenia dotyczące działki nr [...]. Zawierają one bowiem załączniki, których treść przedstawia rozwiązania projektowe przewidziane na tej działce potwierdzające jakich robót dotyczą oświadczenia. Tego typu załączników nie zawierają oświadczenia dotyczące działki nr [...] dlatego, zdaniem organu odwoławczego, oświadczenia te nie mogą stanowić tytułu prawnego, z którego wynika prawo do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane.
Z przyczyn, o których będzie mowa poniżej, Sąd w składzie rozpoznającym sprawę stanowiska tego nie podziela.
Zgodnie z treścią art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725), przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Z kolei w myśl art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Jak już wcześniej wskazano, w niniejszej sprawie oświadczenie takie zostało złożone, przy czym w dacie jego złożenia inwestor obiektywnie rzecz biorąc dysponował oświadczeniem właściciela działek nr [...] i [...] obręb D. o udostępnieniu nieruchomości pod projektowanymi urządzeniami (z dnia 14 maja 2018 r.). Z treści tego oświadczenia wynika jednoznacznie, że G. S. nieodpłatnie udostępnił E. S.A. z siedzibą w G., Oddział w K. nieruchomość położoną w D. oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w celu posadowienia, urządzeń elektroenergetycznych w postaci "budowy linii kablowej 0,4 kV" oraz "unieczynnienia istniejących odcinków linii [...],4 kV", a nadto nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w celu posadowienia, urządzeń elektroenergetycznych w postaci "budowy linii kablowej 15 kV".
W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy, w tym zwłaszcza z uwagi na charakter inwestycji, opisane wyżej oświadczenie jest wystarczające do przyjęcia, że właściciel działki nr [...] wyraził zgodę na prace objęte decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 22 stycznia 2019 r. Podkreślenia wymaga, że inwestycja polegała w istocie na wymianie istniejącej linii napowietrznej na linię kablową 15 kV, przy czym pozwolenie na budowę nie obejmowało posadowienia na tej działce słupa linii napowietrznej, bowiem ten istniał już wcześniej. Jednocześnie z projektu budowlanego, w tym dołączonych do niego map wynika, że na działce nr [...] projektowana linia kablowa miała zostać położona jedynie na odcinku od granicy działki do istniejącego słupa linii napowietrznej (poza tym fragmentem linia nie przebiega przez tę działkę, biegnie wzdłuż działki jednak poza jej granicami).
W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że na działce nie miały być wykonywane inne roboty poza tymi, które wymieniono w oświadczeniu z dnia 14 maja 2018 r. polegającymi na budowie linii kablowej 15 kV).
Na powyższe nie ma wpływu treść pisma G. S. z dnia 28 października 2020 r. skierowanego do inwestora, w którym zwrócił się on z prośbą o przestawienie słupa nr [...] znajdującego się na jego działce nr [...] w południowy narożnik tej działki od strony działki nr [...] (zgodnie z załączonym do pisma szkicem). Wymieniony zaznaczył co prawda, że jako właściciel działki nie wyrażał zgody na lokalizację słupa na terenie jego działki, jednakże jak już wcześniej zaznaczono, decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 22 stycznia 2019 r. nie obejmowała posadowienia wspomnianego słupa. Z treści tego oświadczenia wynika przy tym jednoznacznie, że wnioskodawca nie kwestionuje przebiegu linii kablowej lecz nie zgadza się z lokalizacją posadowionego już wcześniej słupa linii napowietrznej.
Na marginesie jedynie należy wskazać, że podnoszony w odwołaniu G. S. od decyzji Starosty D. z dnia 27 października 2023 r. argument dotyczący braku jego zgody w oświadczeniach z dnia 14 maja 2018 r. na rozbiórkę stacji transformatorowej wieżowej [...],4 kV wraz z liniami elektroenergetycznymi 15 kV i 0,4 kV na terenie działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...] miasta D. , nie jest trafny bowiem w myśl art. 33 ust. 4 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu aktualnym w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę), do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć: 1) zgodę właściciela obiektu; 2) szkic usytuowania obiektu budowlanego; 3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; 4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; 5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi; nie dotyczy to uzgodnienia i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; 6) w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu.
Do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę nie była zatem wówczas wymagana zgoda właściciela nieruchomości lecz zgoda właściciela obiektu budowlanego.
Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że inwestor posiadał prawo do dysponowania do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane, a jedynie w dołączonym do wniosku o pozwolenie na budowę oświadczeniu z dnia 30 listopada 2018 r. wskazał niewłaściwe oświadczenie właściciela działki nr [...] z dnia 15 października 2018 r. zamiast z dnia 14 maja 2018 r.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy błędnie zinterpretował treść art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w powiązaniu z art. w zw. z art. 3 ust. 11 tej ustawy i przyjął, że w realiach niniejszej sprawy do oświadczeń właściciela działki nr [...] "o udostępnieniu tej nieruchomości pod projektowanymi urządzeniami" konieczne było dołączenie mapy "potwierdzającej" zakres robót planowanych na tej konkretnej działce.
Wadliwie też uznał, że oświadczenia te "nie mogą stanowić tytułu prawnego, z którego wynika prawo do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane".
Prawidłowo organ natomiast wskazał, że przesłanka wznowienia postępowania wynikająca z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia w niniejszej sprawie. Przesłanka ta ograniczona jest przedmiotowo wyłącznie do stanów faktycznych, w których wydana decyzja była wynikiem przestępstwa, w którym czyn karalny skierowany był wobec funkcjonariusza publicznego, lub funkcjonariusz publiczny uczestniczył w czynie karalnym, w wyniku którego została wydana decyzja. Wspomniany art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. odnosi się wyłącznie do przestępstw dotyczących wydania decyzji przez organ administracji publicznej, a zatem przestępstw przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego określonych w rozdziale XXIX Kodeksu karnego (m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2510/14, oraz z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt II GSK 894/20).
Podsumowując, wskazać należy, że w sprawie doszło nie tylko do naruszenia wskazanych wyżej przepisów ustawy Prawo budowlane, ale także art. 80 k.p.a. bowiem organ dokonał błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935). Na koszty te składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej (480 zł) oraz wpis od skargi (200 zł).
Rolą organu rozpoznającego sprawę ponownie będzie uwzględnienie wynikających bezpośrednio z treści uzasadnienia wyroku wskazań Sądu, dotyczących m.in. kwestii związanych ze złożeniem przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przy uwzględnieniu, że w dacie złożenia tego oświadczenia inwestor obiektywnie posiadał zgodę właściciela działki nr [...] obręb [...] miasta D. na wykonanie na tej działce robót budowlanych objętych następnie decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 19 stycznia 2019 r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI