II SA/Sz 180/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę kombatanta na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego za okres deportacji do obozu przesiedleńczego, uznając, że nie spełnia on przesłanek ustawy o świadczeniach dla osób deportowanych do pracy przymusowej.
Skarżący R.B., kombatant, domagał się przyznania świadczenia pieniężnego za okres deportacji do pracy przymusowej, rozszerzając żądanie na okres od 1943 r. Organ administracji przyznał świadczenie jedynie za 7 miesięcy deportacji do pracy przymusowej w latach 1944-1945, odmawiając uznania okresu od 1943 r. z powodu braku dowodów na deportację do obozu pracy przymusowej. Skarżący powoływał się na dokumenty wskazujące na obóz SS i obóz przesiedleńczy. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że przedstawione dowody nie potwierdzają pobytu w obozie pracy przymusowej, a obóz przesiedleńczy nie spełnia wymogów ustawy.
Sprawa dotyczyła skargi R.B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która przyznała świadczenie pieniężne za deportację do pracy przymusowej jedynie za okres 7 miesięcy (1944-1945), odmawiając rozszerzenia świadczenia na okres od 1943 r. Skarżący twierdził, że był deportowany do pracy przymusowej od 1943 r. i powoływał się na dokumenty, w tym zawiadomienie o śmierci brata, które wskazywały na obóz SS i obóz przesiedleńczy. Organ administracji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy swoją pierwotną decyzję, argumentując, że strona nie przedstawiła wystarczających dowodów na deportację do pracy przymusowej od 1943 r. Informacje z Instytutu Pamięci Narodowej nie potwierdziły tego faktu, a dokument dotyczący obozu przesiedleńczego nie spełniał wymogów ustawy o świadczeniach pieniężnych dla osób deportowanych do pracy przymusowej i osadzonych w obozach pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że ustawa wymaga udokumentowania okresu pobytu w obozie pracy przymusowej, a obóz przesiedleńczy nie jest takim obozem. Sąd odrzucił argumentację skarżącego opartą na wyroku Sądu Najwyższego, wskazując na odmienność stanu faktycznego i prawnego. Ostatecznie, sąd uznał decyzję organu za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, pobyt w obozie przesiedleńczym nie spełnia przesłanek ustawy o świadczeniu pieniężnym, która dotyczy deportacji do pracy przymusowej lub osadzenia w obozie pracy.
Uzasadnienie
Ustawa precyzuje, że represją jest osadzenie w obozach pracy przymusowej lub deportacja do pracy przymusowej. Obóz przesiedleńczy ma inny charakter niż obóz pracy i nie uprawnia do świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.ś.p.d. art. 1 § ust. 1
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
u.ś.p.d. art. 4 § ust. 1 i 2
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
u.ś.p.d. art. 2
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Definicja represji, w tym osadzenia w obozach pracy przymusowej i deportacji do pracy przymusowej.
u.ś.p.d. art. 3 § ust. 1
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Obowiązek ustalenia faktycznego czasu trwania pobytu w obozie pracy przymusowej.
p.p.s.a.
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez WSA.
Pomocnicze
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obóz przesiedleńczy nie jest obozem pracy przymusowej w rozumieniu ustawy. Strona nie przedstawiła wystarczających dowodów na deportację do pracy przymusowej od 1943 r. Dokumenty wskazują na obóz przesiedleńczy, a nie obóz pracy przymusowej.
Odrzucone argumenty
Okres pobytu w obozie SS/przesiedleńczym od 1943 r. powinien być uznany za okres deportacji do pracy przymusowej. Brak informacji z IPN nie może przesądzać o braku podstaw do przyznania świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
obóz przesiedleńczy był innym rodzajem obozu o charakterze represyjnym niż obóz pracy funkcją obozów przesiedleńczych nie było przetrzymywanie ludzi przez długi okres, tylko jak najszybsze przekazanie ich do miejsca przeznaczenia nie można podzielić poglądu skarżącego, iż sytuacja faktyczna i prawna będąca przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w powołanym przez nią wyroku jest tożsama z sytuacją faktyczną i prawną przedmiotowej sprawy.
Skład orzekający
Marzena Iwankiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Barbara Gebel
sędzia
Arkadiusz Windak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o świadczeniach pieniężnych dla kombatantów, rozróżnienie między obozem pracy a obozem przesiedleńczym, znaczenie dowodów w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej związanej z ustawą o świadczeniach dla deportowanych i osadzonych w obozach pracy. Interpretacja charakteru obozów może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu świadczeń dla osób represjonowanych, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej analizie prawnej i dowodowej, co czyni ją interesującą głównie dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Czy obóz przesiedleńczy to to samo co obóz pracy przymusowej? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 180/05 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2006-03-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-02-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Arkadiusz Windak Barbara Gebel Marzena Iwankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej Hasła tematyczne Kombatanci Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 marca 2006 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tyt. pracy przymusowej oddala skargę Uzasadnienie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. 87, poz. 395 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku R.B. przyznał stronie uprawnienie do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie za deportację do pracy przymusowej, w okresie od [...]r. do [...]r., w wymiarze 7 miesięcy, w pozostałej części odmówił przyznania wyżej wymienionego świadczenia. R. B. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższą decyzją. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [...] działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] przypomniał, iż przyznano stronie świadczenie pieniężne z tytułu deportacji do pracy przymusowej w [...], w okresie od [...]r. do [...]r. (łącznie 7 miesięcy). Strona żąda rozszerzenia okresu świadczenia z tytułu pracy przymusowej o deportację od [...]r. Organ uznał, iż wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona nie przedstawiła wystarczających dowodów potwierdzających jej deportację do pracy przymusowej od [...]r. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie z uwzględnieniem okresów represji podniesionych przez stronę tj. od [...]r. Informacje przesłane z Instytutu Pamięci Narodowej nie potwierdzają tego faktu. Ponadto dokument Mitteilung fiber Sterbrfall wystawiony w [...] w dniu [...]r. (umsiedlungslager), na który powołuje się strona, stwierdzający śmierć brata potwierdza osadzenie strony wraz z rodziną w obozie przesiedleńczym, a nie w obozie pracy. Zdaniem organu osadzenie w obozie przesiedleńczym nie uprawnia do przyznania świadczenia zgodnie art. 2 pkt 1 powołanej na wstępie ustawy, ponieważ obóz przesiedleńczy był innym rodzajem obozu o charakterze represyjnym niż obóz pracy. Niezależnie od tego, iż charakter obozu w [...] nie spełnia wymogu ustawy, to twierdzenie strony o przetrzymywaniu w tym obozie w okresie od [...]r. do [...]r. jest niewiarygodne, ponieważ funkcją obozów przesiedleńczych nie było przetrzymywanie ludzi przez długi okres, tylko jak najszybsze przekazanie ich do miejsca przeznaczenia. W dniu [...]r. R. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję organu z dnia [...]r. podnosząc, iż organ nie uznał pobytu strony na terytorium III Rzeszy od [...]r., pomimo tego, że z zawiadomienia o śmierci brata wynika, że był to obóz SS, czyli obóz o charakterze represyjnym. Według skarżącego brak informacji z Instytutu Pamięci Narodowej nie może przesądzać o braku podstaw do przyznania stronie świadczenia w rozszerzonym okresie. Zdaniem skarżącego zebrane przez niego dokumenty potwierdzają okres represji. Skarżący powołał się na list z Międzynarodowego Biura Poszukiwań z [...] (pismo z dnia [...]r. Nr [...]), w którym jest wzmianka o obozie SS w [...] oraz pismo Międzynarodowego Biura Poszukiwań z dnia [...]r. Nr [...]. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] udzielając odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie Sądu w dniu [...]r. skarżący R. B. powołał się na dokumenty zebrane w toku postępowania administracyjnego, które jego zdaniem potwierdzają charakter represyjny obozu w [...]. Postanowieniem z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o otwarciu na nowo zamkniętej rozprawy, w celu zobowiązania skarżącego R. B. do przedłożenia tłumaczenia dokumentów dołączonych do akt administracyjnych z języka niemieckiego na język polski, przez tłumacza przysięgłego W dniu 2 stycznia wpłynęły do tut. Sądu tłumaczenia dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych. W dniu [...] r., na rozprawie Sądu, skarżący R. B. podtrzymał swoją skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z ustawą z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSSR świadczenie to przyznawane jest dla dwóch kategorii osób tzn. dla osób deportowanych do pracy przymusowej oraz do osób osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR. Dyspozycja art. 2 cytowanej ustawy precyzuje, iż represją w rozumieniu tej ustawy jest osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie II Wojny Światowej w latach 1939 -1945r. z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych oraz deportacja do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1939 roku. Art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy dotyczy obowiązku ustalenia faktycznego czasu trwania pobytu osoby w tego typu obozie, jakim jest obóz pracy przymusowej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] ustalił okres uprawniający do przyznania R. B. świadczenia pieniężnego od [...]r. do [...]r. Kwestią sporną jest rozbieżność co do daty deportacji, która według strony powinna być liczona od [...]r. oraz, czy okres ten można zaliczyć do represji w rozumieniu cytowanej wyżej ustawy. Zadaniem strony było więc udokumentowanie okresu przebywania w obozie pracy, a obowiązkiem organu wyjaśnienie tej okoliczności z uwzględnieniem wymogów określonych w art. 7 i art. 8 i następne kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący na uzasadnienie swojej skargi powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000r. sygn. akt III RN 112/99, z którego wynika, iż strona nie ma obowiązku udokumentowania faktycznego wykonywania pracy przymusowej, ponieważ z treści ustawy o świadczeniach wynika jedynie obowiązek strony udokumentowania okresu pobytu takiej osoby w obozie pracy. Zdaniem Sądu nie można podzielić poglądu skarżącego, iż sytuacja faktyczna i prawna będąca przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w powołanym przez nią wyroku jest tożsama z sytuacją faktyczną i prawną przedmiotowej sprawy. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] nie żąda od strony udokumentowania faktycznego wykonywania przez niego pracy przymusowej tym bardziej, że skarżący w tym czasie był małym dzieckiem. Istotną kwestią jest natomiast ustalenie, czy obóz w którym przebywał skarżący i jego rodzina oznaczony nazwą [...] być uznany, za taki typ obozu o charakterze represyjnym, który wypełnia przesłanki określone w art. 2 ustawy tzn. jest obozem pracy przymusowej. Powyższa okoliczności nie została przez skarżącego udokumentowana Z tłumaczenia zawiadomienia o śmierci brata skarżącego (zmarłego w dniu 7. września 1944r.) wynika, iż obóz [...] obozem przesiedleńczym, a nie obozem pracy. Nadto z tłumaczenia pisma z dnia [...]r. wynika, iż skarżący i jego rodzice przebywali w miejscu podlegającym represji, której mowa w art. 2 cytowanej ustawy tj. od [...] r. Czynności organu odwoławczego prowadzone w celu ustalenia okoliczności sprawy, a w szczególności informacje od Instytutu Pamięci Narodowej odnośnie ustalenia deportacji skarżącego i jego rodziny do powiatu [...], nie potwierdziły istnienia obozu pracy przymusowej w [...]. Istotną cechą postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie przepisów ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSSR jest ustalenie czasu i miejsca represji wobec osoby deportowanej do pracy przymusowej. Sąd podziela stanowisko organu, iż świadczenie przyznane za okres deportacji do pracy przymusowej winno się wiązać z ustaleniem, czy dana osoba faktycznie przebywała w miejscu (obozie) związanym z wykonywaniem pracy przymusowej. Obóz przesiedleńczy o nazwie [...], na który się powołała strona niewątpliwie do takiego typu obozu nie należał. Wszystkie powołane wyżej okoliczności ujmowane łącznie prowadzą Sąd do przekonania, iż decyzja podjęta przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] została wydana zgodnie z przepisami prawa. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI