II SA/Sz 175/25

II SA/Sz 175/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-06-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska
Krzysztof Szydłowski
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 145
art. 135k ust. 3, art. 135k ust. 1, art. 135p ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 37
art. 116, art. 119 , art. 120 par. 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi W. D. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania od orzeczenia uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2025 r. nr 4/2025 Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie (dalej jako: "Komendant Wojewódzki Policji", "organ II instancji"), działając na podstawie art. 135k ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 145 z późn. zm.) odmówił przyjęcia - ze względu na to, że zostało wniesione po terminie - odwołania od orzeczenia nr 5/2024 Komendanta Powiatowego Policji w P. (dalej jako: "Komendant Powiatowy Policji", "organ I instancji") z dnia 12 listopada 2024 r. wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko st. asp. W. D. (dalej jako: "strona", "skarżący") asystentowi Zespołu ds. Kryminalnych Posterunku Policji [...] Komendy Powiatowej Policji w G. obwinionemu o to że:
1. w dniu 24 lipca 2024 r. w budynku Posterunku Policji w W. odmówił wykonania polecenia kierownika Posterunku Policji w [...] asp. szt. T. G., polegającego na udostępnieniu klucza od szafy służbowej znajdującej się w zajmowanym przez niego pomieszczeniu posterunku, czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 15 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji,
2. w dniu 21 sierpnia 2024 r. w W. w budynku Posterunku Policji w [...] odmówił wykonania polecenia kierownika Posterunku Policji w [...] asp. szt. T. G., polegającego na zdaniu do niego, jako osoby prowadzącej rejestr, zakończonych notatników służbowych nr rej.: [...], [...], [...], [...] oraz [...], czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 15 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w zb. z § 7 ust. 3 wytycznych nr 2 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych,
3. w dniu 20 lipca 2024 r. w B. na ul. [...] w trakcie pełnienia służby posiadał brudne oraz nieschludnie założone elementy umundurowania, czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z § 33 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie umundurowania policjantów,
4. w dniu 20 lipca 2024 r. w B. na ul. [...] w trakcie pełnienia służby był opryskliwy w stosunku do funkcjonariuszy patrolu oficerskiego KWP w Szczecinie, a także w trakcie prowadzonych czynności komentował w sposób lekceważący skierowane w jego stronę uwagi i wydane polecenia, czym naruszył zasady etyki zawodowej w sposób określony w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 14 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta.
W uzasadnieniu postanowienia Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że w dniu 17 grudnia 2024 r. wpłynęło do niego odwołanie strony od ww. orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji. Ustalono, że organ I instancji uznał w nim winę obwinionego co do zarzucanych czynów i wymierzył karę dyscyplinarną nagany. Zaskarżone przez obwinionego orzeczenie zostało przesłane pocztą za zwrotnym poświadczeniem odbioru na adres G., ul. [...]. Strona odebrała je w dniu 29 listopada 2024 r. Od tego dnia rozpoczął się bieg 7-dniowego terminu do wniesienia odwołania. Tym samym 6 grudnia 2024 r. był ostatnim dniem, w którym obwiniony mógł skutecznie złożyć odwołanie od ww. orzeczenia. Tymczasem w piśmie datowanym na dzień 6 grudnia 2024 r. strona poinformowała, że przesyła w załączeniu odwołanie od ww. orzeczenia. Jednocześnie wskazała, że nie jest w stanie dostarczyć odwołań bezpośrednio do organu I instancji i przesyła je faksem z Komendy Powiatowej Policji w G., a oryginały w kopercie załączyła do poczty resortowej. Oryginał wyżej wskazanego pisma oraz oryginały odwołań wpłynęły do organu I instancji w dniu 11 grudnia 2024 r. Wobec powyższego, zdaniem organu II instancji, odwołanie zostało wniesione po terminie. Jednocześnie waloru odwołania nie można przypisywać korespondencji przesłanej faksem, która wpłynęła do organu I instancji, gdyż sposób jej wniesienia nie spełnia wymogów art. 124 k.p.k. Faks miał jedynie walor informacyjny, bowiem stanowił zapowiedź, że w najbliższym terminie do organu wpłynie odwołanie w tym zakresie.
Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że w myśl art. 135p ustawy o Policji, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się przepisu art. 184 Kodeksu postępowania karnego.
Stosowany odpowiednio w sprawie art. 124 k.p.k. nie dopuszcza możliwości, aby zachowanie określonego terminu było możliwe na skutek wniesienia pisma faksem lub poprzez złożenie w dowolnej jednostce Policji. W związku z tym przesłanie odwołania faksem pozbawione jest jakiejkolwiek doniosłości prawnej. Złożenie pisma w innej jednostce Policji także należy uznać za bezskuteczne, szczególnie iż nie nastąpiło w wyniku błędu. Obwiniony miał świadomość, iż nie jest to właściwa jednostka dla wniesienia odwołania, na co wskazuje treść jego pisma z dnia 6 grudnia 2024 r. Art. 118 § 3 k.p.k. stanowi, że pismo w sprawie należącej do właściwości sądu, prokuratora, policji lub innego organu dochodzenia, skierowane do niewłaściwego organu, przekazuje się właściwemu organowi. W rozpatrywanym przypadku strona poprawnie wskazała organ, lecz odwołanie przekazała w innej jednostce Policji celem wysłania pocztą resortową. Samo złożenie odwołania, ostatniego dnia terminu, w innej jednostce Policji, nie wypełnia przesłanek z art. 124 k.p.k., aby można było przyjąć, że termin został zachowany. Wobec tego za dzień wniesienia odwołania przyjęto dzień dostarczenia pisma do organu I instancji, czyli dzień 11 grudnia 2024 r. Co do faksu z odwołaniem, wysłanego tego samego dnia, niedopuszczalność przyjętej przez stronę formy wniesienia pisma powoduje, że nie mają w tym przypadku zastosowania ewentualne przepisy dotyczące usuwania braków formalnych pism (art. 120 k.p.k.), gdyż te są adekwatne jedynie w odniesieniu do pism wniesionych ustawowo przewidzianym sposobem.
Zdaniem organu, nie sposób również dostrzec w sprawie podstaw do przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania. Należy podkreślić, że przyczyna niezależna od strony, w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k., to taka okoliczność, której strona nie mogła usunąć i dokonać wymaganej przez prawo czynności we właściwym czasie. Wnioskodawca powinien przy tym wykazać, że przyczyna ta była od niego niezależna. Nie uznaje się za przeszkody niezależne od strony okoliczności takich jak omyłka lub błąd strony niewywołany przez inne osoby, błędne zrozumienie lub wręcz niezrozumienie przez stronę pouczenia w sytuacji, gdy została ona prawidłowo pouczona o trybie i terminie zaskarżenia orzeczenia, a jest osobą o prawidłowym rozwoju umysłowym. Wskazany przez stronę powód, dlaczego nie była w stanie dostarczyć odwołań bezpośrednio do organu I instancji jest niejasny. W pierwszej części pisma z dnia 6 grudnia 2024 r. strona wskazała, że orzeczenia odebrała równocześnie w dniu 29 listopada 2024 r., przez co w 7 dni musiała sporządzić dwa odwołania, co miało utrudnić jej obronę i w takiej sytuacji musiała przedmiot tych spraw potraktować skrótowo. W następnej części wskazała natomiast, że nie jest w stanie dostarczyć odwołań bezpośrednio do Komendy Powiatowej Policji w P. nie przytaczając przy tym innych argumentów. Wobec tego, zdaniem Komendanta, w chwili upływu terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego nie istniała niezależna od obwinionego przeszkoda, uniemożliwiająca sporządzenie i wniesienie odwołania w terminie.
Pismem z dnia 26 lutego 2025 r. W. D. wniósł skargę na ww. postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 8 stycznia 2025 r. zarzucając mu naruszenie:
1. art. 135k ust. 3 ustawy o Policji, poprzez błędne przyjęcie, że odwołanie wniesiono do Komendanta Wojewódzkiego Policji po upływie terminu 7 dni;
2. art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 124 k.p.k. poprzez błędne przyjęcie przepisu art. 124 k.p.k. jako tego, który "nie dopuszcza możliwości, aby zachowanie określonego terminu było możliwe na skutek wniesienia pisma faksem", a tym samym nieprzyjęcie odwołania bez podstawy prawnej i faktycznej;
3. art. 135k ust 2 ustawy o Policji i art. 120 k.p.k. poprzez błędne przyjęcie, że odwołanie wniesione za pomocą telefaksu nie jest wniesieniem środka odwoławczego na piśmie, co do którego nie mają zastosowania przepisy art. 120 k.p.k.;
4. art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 126 k.p.k. i art. 135e ust. 7 pkt 3 i 7 ustawy o Policji, poprzez równoczesne z postanowieniem o odmowie przyjęcia odwołania wydanie rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej i faktycznej co do przyczyny niedotrzymania terminu zawitego, w którym wniesienie odwołania jest skuteczne, a więc wydania rozstrzygnięcia bez elementów wymaganych w przepisie art. 126 k.p.k.: bez wniosku strony o przywrócenie terminu; bez wskazania przez skarżącego przyczyn od strony niezależnych; bez dopełnienia czynności, która miała być w terminie wykonana - a z ostrożności procesowej - poprzez nieuznanie, że niedotrzymanie terminu było wynikiem przyczyn od strony niezależnych, ewentualnie błędnego przekonania o skuteczności dokonanej czynności procesowej w formie innej niż prawnie wymagana, a także wydanie rozstrzygnięcia w tej kwestii bez pouczenia skarżącego, czy i w jakim trybie przysługuje prawo złożenia zażalenia,
5. art. 45 ust. 1. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. art. 135g ust. 1 i 2, art. 135e ust. 7 pkt 6 i 135k ust. 1 ustawy o Policji poprzez uzasadnienie odmiennego stanu faktycznego niż stan faktyczny, który zaistniał w realiach zaskarżonego postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji. Organ II instancji nie tyle "skopiował" uzasadnienie rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 maja 2022, sygn. akt III SA/Łd 1062/21, choć zdecydowana większość treści obu uzasadnień jest identyczna, co raczej poprzez zamianę słów i zwrotów: "e-mail", "droga elektroniczna" na słowo "faks" upozorował stan faktyczny orzeczenia sądowego na identyczny do stanu faktycznego skarżonego postanowienia, tak aby móc umotywować przyjętą z góry tezę o wniesieniu przez skarżącego odwołania po terminie, co uzasadnia zarzut braku obiektywizmu, a także jest sprzeniewierzeniem się zasadzie domniemania niewinności. Organ świadomie uzasadnił bowiem niedopuszczalność wniesienia środka odwoławczego telefaksem, a następnie - za pomocą poczty specjalnej - identycznego egzemplarza odwołania z własnoręcznym podpisem, przytaczając argumenty adekwatne do uznania niedopuszczalności złożenia środka odwoławczego drogą elektroniczną. Tymczasem ciężar obalenia domniemania niewinności spoczywa na organie prowadzącym postępowanie. Komendant Wojewódzki Policji winien w sposób niebudzący wątpliwości dowieść niedopuszczalność wniesienia odwołania za pomocą telefaksu i poczty specjalnej, czego w żadnej mierze nie zrobił, co ponadto przesądza o tym, że:
5.1. uzasadnienie zawarte w postanowieniu może być właściwe, ale w sprawie o innym stanie faktycznym i co do odmiennego działania innego organu i obwinionego, de facto więc postanowienie nie zostało w żaden sposób uzasadnione;
5.2. organ nie dokonał prawidłowej oceny prawnej i faktycznej,
5.3. organ uniemożliwił skarżącemu poznanie motywów wydanego postanowienia,
5.4. zaskarżona decyzja sprowadza się do powtórzenia okoliczności sprawy rozpatrywanej przez WSA w Łodzi i zaaprobowania oceny sądu w tamtej sprawie, nawet bez stwierdzenia, że Komendant Wojewódzki Policji, co najmniej, oceny te podziela per analogiam (niezależnie od tego, że w przedmiotowym stanie rzeczy takie analogie są nieuprawnione), nie przeprowadzając tym samym postępowania odwoławczego rozumianego jako kolejne, samodzielne rozpoznanie sprawy, co uzasadnia zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności (art. 135k ust. 1 ustawy o Policji), a wszystko to łącznie stoi z sprzeczności z przepisem art. 45 Konstytucji RP gwarantującym prawo do sądu poprzez zapewnienie stronom postępowania rzetelnego procesu.
Ponadto skarżący zarzucił orzeczeniu organu I instancji z dnia 12 listopada 2024 r. naruszenie przepisów: art. 135f ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, art. 133 § 1-2 k.p.k. w zw. z art. 135e ust. 1, art. 135f ust. 9 i 10 i art. 135i ust. 1,4-6 ustawy o Policji, art. 135h ust. 1 w zw. z art. 135f ust. 6, art. 135i ust. 7 w zw. z art. 135f ust. 6, art. 134i ust. 6 pkt 6 w zw. z art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, art. 135j ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji w zw. z ust. 3 pkt. 1 Załącznika do zarządzenia nr 1382 Komendanta Głównego Policji z dnia 8 grudnia 2005 r. w sprawie pieczęci i stempli oraz tablic urzędowych i informacyjnych używanych w jednostkach organizacyjnych Policji, jak również art. 135j ust. 2 pkt. 6 w zw. z art. 134ha ust. 2 i art. 135e ust. 1, art. 134ha ust. 1 i 2, 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji oraz § 9 pkt 9 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 września 2021 r. w sprawie obiegu dokumentów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów oraz art. 129 k.p.k. i art. 135e ust. 1 zd. 4 ustawy o Policji.
W uzasadnieniu skargi strona szczegółowo odniosła się do podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", doprowadziła Sąd do uznania, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi uczyniono postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie o odmowie przyjęcia odwołania od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w P. wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko W. D. o naruszenia dyscypliny służbowej w dniach 24 lipca 2024 r., 20 lipca 2024 r. i 21 sierpnia 2024 r. - uznającego go za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów i wymierzającego mu karę nagany.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 135k ust. 3 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2024 r., poz. 145 ze zm.), zgodnie z którym, wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z kolei w myśl art. 135 k ust. 1 tej ustawy, postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji (art. 135k ust. 2 cytowanej ustawy).
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że orzeczenie z dnia 12 listopada
2024 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 listopada 2024 r. W związku z brzmieniem zacytowanego wyżej art. 135 k ust. 1 ustawy o Policji, ostatnim dniem terminu do wniesienia odwołania od tego orzeczenia był dzień 6 grudnia 2024 r.
W sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że we wspomnianym wyżej terminie, to jest w dniu 6 grudnia 2024 r. W. D. złożył w Komendzie Powiatowej Policji w G. odwołanie od tego orzeczenia ze wskazaniem, że nie jest on w stanie dostarczyć ww. odwołania bezpośrednio do Komendy Powiatowej Policji w P., jak również i to, że nadał swoje odwołanie ze wspomnianej Komendy Powiatowej Policji w G. do Komendy Powiatowej Policji w P. faksem. Adnotacje na wydruku pisma przewodniego z dnia 6 grudnia 2024 r., do którego skarżący dołączył swoje odwołanie wskazują, że faks ze wspomnianym odwołaniem wpłynął do Komendy Powiatowej w P. w dniu 6 grudnia 2024 r. (Dziennik ewidencji telegramów L.p. 1533/24).
Z kolei jak wynika z adnotacji na piśmie przewodnim z dnia 9 grudnia 2024 r. (k. 138 akt administracyjnych) - podpisanym przez Zastępcę Komendanta Powiatowego Policji w G., a skierowanym do Komendanta Powiatowego Policji w P., do którego dołączone zostało odwołanie skarżącego od orzeczenia nr [...] r., oryginał odwołania w formie papierowej wpłynął do Komendy Powiatowej Policji w P. w dniu 11 grudnia 2024 r.
Powyższe okoliczności nie są kwestionowane przez strony, jednakże zdaniem organu świadczą one o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania bowiem korespondencji przesłanej faksem nie można nadać waloru odwołania. Sposób jej wniesienia nie spełnia bowiem wymogów z art. 124 k.p.k.
Z takim poglądem nie zgadza się skarżący, który powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt I KZP 29/06, wskazuje, że zgodnie z brzmieniem m.in. art. 116 k.p.k., każde oświadczenie, wyrażone pismem a nie ustnie, a co za tym idzie każdy tekst napisany ręcznie czy maszynowo, spełnia wymóg wniesienia środka odwoławczego na piśmie. Konstrukcja prawna oparta na przepisach art. 135k ustawy o Policji i art. 116 k.p.k. przesądza, że odwołanie od orzeczenia jest prawnie skuteczne gdy spełni jeden warunek: zostanie wniesione na piśmie. Nie ma przy tym znaczenia zarówno sposób w jaki owo oświadczenie woli zostanie przelane na papier, ani to czy sporządzone pismo dotrze do adresata w oryginale, czy w innej formie. Zdaniem strony, odwołanie od orzeczenia przesłane do organu procesowego w postaci faksu spełnia ten warunek.
W ocenie Sądu, należy w pełni podzielić stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt I KZP 29/06, zgodnie z którym środek odwoławczy może być wniesiony za pomocą telefaksu, jednak skuteczność tego pisma procesowego warunkuje uzupełnienie wymogu formalnego, polegającego na złożeniu na nim własnoręcznego podpisu przez wnoszącego środek.
Przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozpoznania zagadnienie prawne dotyczyło co prawda apelacji nie zaś odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu dyscyplinarnym, jednak – w ocenie Sądu – pogląd przedstawiony w uchwale znajduje zastosowanie także w niniejszej sprawie.
Należy bowiem podkreślić, że zgodnie z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się przepisu art. 184 Kodeksu postępowania karnego.
Nie ulega zatem wątpliwości, że zastosowanie znajdzie w tym wypadku art. 116 k.p.k. jak również art. 119 k.p.k. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, pismo procesowe powinno zawierać: 1) oznaczenie organu, do którego jest skierowane, oraz sprawy, której dotyczy; 2) oznaczenie oraz adres wnoszącego pismo, a także - w pierwszym piśmie złożonym w sprawie - numer telefonu, telefaksu i adres poczty elektronicznej lub oświadczenie o ich nieposiadaniu; 3) treść wniosku lub oświadczenia, w miarę potrzeby z uzasadnieniem; 4) datę i podpis składającego pismo. Z kolei w myśl art. 116 k.p.k., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, strony i inni uprawnieni do wzięcia udziału w czynności procesowej mogą składać wnioski i inne oświadczenia na piśmie albo ustnie do protokołu. Należy też dodać, że ustawa o Policji nie wprowadza żadnych szczególnych wymogów, którym winno odpowiadać odwołanie, o którym mowa w art. 135k ust. 1 i 2 tej ustawy.
Jednocześnie należy w pełni podzielić pogląd wyrażony w cytowanej wcześniej uchwale Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2006 r., zgodnie z którym żaden z wymienionych (ani innych) przepisów nie stawia wymagań szczególnych co do tej formy składanego oświadczenia procesowego, wobec czego należy przyjąć - zgodnie z ich brzmieniem - że każde takie oświadczenie, wyrażone pismem, a nie ustnie, a co za tym idzie, każdy tekst, napisany ręcznie czy maszynowo (pismem "komputerowym"), spełnia wymóg wniesienia środka odwoławczego na piśmie. Powyższe przemawia za tym, że bez znaczenia pozostaje zarówno sposób, w jaki owo oświadczenie woli zostanie przelane na papier, jak i to, czy sporządzone pismo dotrze do adresata w oryginale, czy w innej formie. Należy wobec tego stwierdzić, że środek odwoławczy przesłany do organu procesowego w postaci faksu (odbitki pisma pochodzącej z odbiorczego urządzenia telefaksowego) spełnia warunek wskazany w art. 428 § 1 k.p.k., a wniesienie tego środka w opisywanej postaci (dla zachowania terminu do wykonania tej czynności procesowej) jest prawnie skuteczne.
Jak trafnie uznał wspomniany Sąd, konsekwencją powyższego, wniesiony w ten sposób środek odwoławczy (niezależnie od wymagań szczególnych i warunków skuteczności przewidzianych tylko dla środków odwoławczych i samej apelacji) powinien, jak każde pismo procesowe, spełniać ogólne wymogi formalne takiego pisma, o jakich mowa w art. 119 k.p.k. Do wymogów tych - i to takich, których dopełnienie implikuje możliwość nadania biegu środkowi odwoławczemu, a więc i jego skuteczność (art. 120 k.p.k.) - należy podpis składającego to pismo procesowe (§ 1 pkt 4 i § 2 art. 119 k.p.k.). Trzeba podkreślić, że niespełnienie wskazanego wymogu formalnego nie sprowadza się li tylko do sytuacji, gdy pismo procesowe w ogóle nie zawiera wskazanego podpisu. Za równoważne takiej sytuacji, co w judykaturze i doktrynie nie budzi wątpliwości (por. np. uchwałę siedmiu sędziów z dnia 18 lipca 1979 r., VI KZP 13/79, OSNKW 1979, z. 10, poz. 99, dotyczącą podpisania pisma przez osobę nieuprawnioną), należy traktować wypadki, w których podpis na piśmie wprawdzie widnieje, jednak nie sposób go uznać za spełniający kryteria wymagane przepisem art. 119 k.p.k.
Przytaczane kryteria nie są w wymienionym unormowaniu określone w sposób jednoznaczny, niemniej zasady wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej nie pozwalają wątpić, że w art. 119 § 1 pkt 4 k.p.k. chodzi o własnoręczny, oryginalny podpis składającego pismo. W powszechnym, tradycyjnym rozumieniu słowo "podpis" oznacza m.in. "nazwisko (...) napisane zwykle własnoręcznie", zaś zwrot "podpisać się" to m.in. tyle, co "nadać ważność jakiemuś dokumentowi przez napisanie na nim swojego nazwiska" (S. Dubisz, red.: Uniwersalny słownik języka polskiego, Warszawa 2003, t. III, s. 566-567). Za przyjęciem wymogu własnoręczności podpisu, w rozumieniu pkt 4 § 1 art. 119 k.p.k., przemawia też brzmienie § 2 przytaczanego unormowania, które dopuszczając możliwość podpisania pisma przez osobę trzecią, czyni to właśnie w sytuacji, gdy osoba składająca pismo sama nie może się podpisać.
Jednocześnie Sąd Najwyższy uznał, że żadna kopia podpisu widniejącego na środku odwoławczym nie spełnia wymogu określonego w art. 119 § 1 pkt 4 k.p.k. Skoro tak, to nie sposób uznać, że podpis figurujący na tym piśmie, o ile zostało ono przesłane telefaksem, czyni zadość wskazanemu warunkowi formalnemu skuteczności wniesionego środka.
Wskazując na możliwość wniesienia środka odwoławczego za pomocą telefaksu (z zachowaniem terminu dopełnienia tej czynności), Sąd ten podkreślił, że powyższe nie oznacza zarazem, że czynność ta jest skuteczna, tak jak ma to miejsce, na przykład, przy osobistym złożeniu tego pisma lub nadaniu go zwykłą przesyłką pocztową, gdy wnoszone pismo zawiera własnoręczny podpis wnoszącego, a nie jego kopię. Brak własnoręcznego podpisu wnoszącego środek odwoławczy w omawianej postaci jest - jak ma to miejsce w wypadku takich pism procesowych wnoszonych w inny sposób - brakiem usuwalnym. Uzupełnienie określonego w art. 119 § 1 pkt 4 k.p.k. wymogu formalnego środka odwoławczego może więc nastąpić w drodze procedury uregulowanej w przepisie art. 120 § 1 k.p.k., przy czym godzi się zauważyć, że uzupełnienie to może nastąpić nie tylko przez własnoręczne podpisanie przez wnoszącego egzemplarza pisma, które już wpłynęło, ale również przez przedłożenie innego egzemplarza zawierającego ten podpis (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2004 r., V CZ 111/04, niepubl.), o ile jego treść jest identyczna. W wypadku dopełnienia tej czynności w zakreślonym terminie, środek odwoławczy przesłany za pomocą telefaksu wywołuje skutki od dnia jego wniesienia, jak stanowi o tym art. 120 § 2 zd. 1 k.p.k.
Mając na uwadze powyższe, za błędny należy uznać pogląd organu, że w tym przypadku (wniesienia odwołania faksem) nie mają zastosowania przepisy dotyczące usuwania braków formalnych pism. Co za tym idzie, za wadliwą należy uznać odmowę przyjęcia odwołania, które co prawda obarczone było brakiem formalnym bowiem nie zawierało podpisu, jednakże brak ten został uzupełniony bez wzywania przez organ – w dniu 11 grudnia 2024 r. W tym właśnie dniu wpłynął bowiem do Komendy Powiatowej Policji w P. oryginał odwołania z dnia 6 grudnia 2024 r. zawierający własnoręczny podpis skarżącego W. D. (k. 121 akt administracyjnych).
Konsekwencją powyższego było błędne zastosowanie art. 135k ust. 3 ustawy o Policji, polegające na wydaniu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji postanowienia o odmowie przyjęcia odwołania W. D. jako wniesionego po terminie.
Z przytoczonych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie nie doszło do merytorycznego rozpoznania odwołania strony od orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym, Sąd nie miał możliwości odniesienia się do zaprezentowanej przez stronę szerokiej argumentacji dotyczącej prawidłowości wydania tego orzeczenia.