II SA/Sz 173/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję SKO odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie opłaty adiacenckiej, uznając operat szacunkowy za dowód fałszywy, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
Skarżący wniósł o wznowienie postępowania w sprawie opłaty adiacenckiej, powołując się na karę dyscyplinarną nałożoną na rzeczoznawcę, który sporządził operat szacunkowy. SKO odmówiło wznowienia, uznając, że decyzja Ministra Infrastruktury nie stanowi nowego dowodu. WSA uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że fałszywy operat szacunkowy jest podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., a termin na uchylenie decyzji wynosi 10 lat.
Sprawa dotyczyła skargi Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającą uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji ustalającej opłatę adiacencką. Wójt Gminy ustalił pierwotnie opłatę adiacencką, a SKO utrzymało ją w mocy. Po oddaleniu skargi kasacyjnej, Skarżący zwrócił się o wznowienie postępowania, wskazując, że operat szacunkowy, będący kluczowym dowodem, został sporządzony przez rzeczoznawcę, który otrzymał karę dyscyplinarną. SKO odmówiło wznowienia, powołując się na upływ terminu oraz uznając decyzję Ministra Infrastruktury za nową ocenę dowodu, a nie nowy dowód. WSA w Szczecinie uchylił decyzję SKO, uznając, że fałszywy operat szacunkowy, stwierdzony decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Sąd podkreślił, że fałszywość dowodu, stwierdzona przez właściwy organ (w tym przypadku Ministra Infrastruktury), jest przesłanką wznowienia, a termin na uchylenie decyzji w takim przypadku wynosi 10 lat, a nie 5 lat, jak błędnie przyjął organ. Sąd nakazał organowi ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem tej argumentacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju, stwierdzająca rażące naruszenie przepisów prawa przez rzeczoznawcę majątkowego i niewiarygodność sporządzonego przez niego operatu szacunkowego, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że fałszywy operat szacunkowy, którego niewiarygodność została stwierdzona przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju (organ właściwy w sprawach odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych), jest dowodem, który okazał się fałszywy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Taka sytuacja pozwala na wznowienie postępowania, nawet jeśli organ administracji nie posiadał wiedzy specjalistycznej do oceny operatu w momencie wydawania pierwotnej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.
k.p.a. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat.
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wyjawienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istotnych dla sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
u.g.n. art. 175 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Obowiązek rzeczoznawcy majątkowego do wykonywania czynności zgodnie z zasadami prawa i standardami zawodowymi.
u.g.n. art. 178 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Katalog kar dyscyplinarnych orzekanych wobec rzeczoznawcy majątkowego.
u.g.n. art. 194 § 1a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Postępowanie w sprawach odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych wszczyna minister właściwy.
u.g.n. art. 195a § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Minister właściwy orzeka o zastosowaniu kary dyscyplinarnej lub umorzeniu postępowania.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fałszywość operatu szacunkowego, stwierdzona decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Termin na uchylenie decyzji w przypadku wznowienia postępowania z powodu fałszywego dowodu wynosi 10 lat, a nie 5 lat. Decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju jest orzeczeniem "innego organu" stwierdzającego fałszywość dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.
Odrzucone argumenty
Decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie stanowi nowego dowodu, a jedynie nową ocenę dowodu. Upłynął 5-letni termin na uchylenie decyzji na podstawie art. 146 § 1 K.p.a. Operat szacunkowy nie był fałszywy, a jedynie został inaczej oceniony po wydaniu decyzji.
Godne uwagi sformułowania
fałszywy operat szacunkowy rażące naruszenie przepisów prawa niewiarygodność dokumentu "inny organ" stwierdzający fałszywość dowodu termin 10-letni na uchylenie decyzji
Skład orzekający
Patrycja Joanna Suwaj
przewodniczący sprawozdawca
Renata Bukowiecka-Kleczaj
sędzia
Arkadiusz Windak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego za stwierdzenie fałszywości dowodu w postępowaniu administracyjnym oraz zastosowanie 10-letniego terminu na uchylenie decyzji w takich przypadkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której stwierdzono rażące naruszenie prawa przez rzeczoznawcę majątkowego i nałożono karę dyscyplinarną, co zostało potwierdzone decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o wadliwy dowód (operat szacunkowy), co ma istotne znaczenie praktyczne dla spraw związanych z nieruchomościami i opłatami. Wyrok precyzuje przesłanki i terminy w takich sytuacjach.
“Fałszywy operat szacunkowy może unieważnić decyzję po latach! WSA wyjaśnia kluczowe zasady wznowienia postępowania.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 173/20 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2020-09-24 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2020-03-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Arkadiusz Windak Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/ Renata Bukowiecka-Kleczaj Symbol z opisem 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie Hasła tematyczne Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 235/21 - Wyrok NSA z 2024-04-19 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 75 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1,2,5, art. 145 par. 2, art. 146 par. 1, art. 151 par. 1 pkt 1 i 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2010 nr 102 poz 651 art. 175 ust. 1,2,3, art. 178 ust.1,2,2c,3, art. 194 ust. 1a,2,3, art. 195a ust.1 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity. Dz.U. 2019 poz 2325 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Arkadiusz Windak Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji ustalającej opłatę adiacencką uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] Uzasadnienie 1. Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., znak [...] Wójt Gminy S. ustalił Z. N. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu podziału działek nr [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym N. . 2. W wyniku złożenia przez Skarżącego odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2013 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o: uchyleniu pkt 1 decyzji Organu I instancji i w tym zakresie orzeczeniu o treści:- ustalam p. Z. N. zam. przy ul. [...] w K. opłatę adiacencką w wysokości [...] zł- oraz w pkt 2 orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy w pozostałej części. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r. (sygn. akt II SA/Sz 559/13) oddalił skargę na tę decyzję. 4. Na skutek wniesienia przez Z. N. od powyższego wyroku skargi kasacyjnej sprawę rozpoznał Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 18 grudnia 2015 r. (sygn. akt. I OSK 744/14) oddalił skargę kasacyjną. 5. W dniu [...] września 2014 r. Skarżący powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. zwrócił się do Organu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2013 r. [...], wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu wniosku podał, że operat szacunkowy, stanowiący dowód w postępowaniu o ustalenie opłaty adiacenckiej, został poddany ocenie Komisji Odpowiedzialności Zawodowej przy Ministrze Infrastruktury i Rozwoju, w wyniku czego rzeczoznawca A. K.-Z., która jest autorem tego operatu, została ukarana karą dyscyplinarną. Zdaniem Skarżącego operat nie posiada wartości i mocy dowodowej, co stanowi okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. 6. Samorządowe Kolegium odwoławcze postanowieniami z dnia [...] października 2014 r. nr [...] oraz z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] odmówiło wznowienia postępowania z uwagi na upływ terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. 7. Postanowienia te zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który w wyroku z dnia 17 września 2015 r. (sygn. akt II SA/Sz 97/17) oddalił skargę. 8. Powyższy wyrok został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] oraz z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż termin określony w art. 148 K.p.a., tj. warunkujący skuteczny wniosek o wznowienie postępowania - termin miesięczny został zachowany. 9. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 127 § 3, art. 145 § 1, art. 145a, art. 145 b, art. 150 § 1, 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej przywoływana jako: "K.p.a."), art. 1, 2 ,17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) po wszczęciu na wniosek Skarżącego postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. znak [...] postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego znak [...] z dnia [...] marca 2013 r. odmówiło uchylenia tej decyzji. W uzasadnieniu decyzji Organ wskazał, że przesłanka wznowienia postępowania, na którą powołuje się Skarżący, została określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.- wyjawienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję. Odnosząc się do decyzji Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak [...] przedmiocie oceny operatu sporządzonego przez rzeczoznawcę A. K. - Z. Organ uznał, że ustalenia te nie są nowymi okolicznościami istniejącymi w dacie orzekania przez Organ, lecz są wynikiem nowej oceny dowodu przeprowadzonego w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją ustalającą opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Organ jednocześnie podkreślił, iż decyzja ostateczna została wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] marca 2013 r., natomiast decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju w dniu [...] maja 2014 r., a więc już po upływie roku od ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia opłaty adiacenckiej. Organ wskazał, że gdyby zatem uznać, że dokonana już po zakończeniu postępowania administracyjnego odmienna ocena materiału dowodowego, prowadzi do uzyskania nowych wyników tej oceny, powodując powstanie nowych okoliczności i może stanowić podstawę do wznowienia postępowania, to oznaczałoby to w praktyce przyznanie stronie nowego środka odwoławczego. SKO wskazało, że Wójt Gminy S. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało oceny przedmiotowego operatu i uznało, iż może on stanowić dowód w sprawie nałożenia opłaty adiacenckiej. Podkreślił, że decyzja była poddana skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w następstwie, której WSA skargę oddalił, zaś rozstrzygnięcie sądu I instancji kontroli w postaci skargi kasacyjnej, która to zakończyła się również oddaleniem skargi. Kolegium wskazało, że operat szacunkowy będący dowodem w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej był znany zarówno Organowi I jak i II instancji, nie był więc dowodem nowym. Kolegium uwypukliło jednak, że odmienna ocena operatu przez w/w Organy oraz ocena dokonana następczo przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie może prowadzić do kwestionowania oceny dowodowej tego operatu w trybie wznowienia postępowania a utożsamianie odmiennej oceny dowodu z nową okolicznością faktyczną nie znajduje uzasadnienia w treści przepisu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Konkludując, w ocenie SKO decyzja Ministra Infrastruktury w przedmiocie oceny operatu szacunkowego nie stanowi nowego dowodu w sprawie, nie jest okolicznością istniejącą w dniu wydania decyzji oraz była nieznana organowi, który ją wydał. Ponadto wnioski wypływające z przedmiotowej decyzji Ministra Infrastruktury nie są nowymi okolicznościami faktycznymi, istniejącymi w dacie orzekania przez Organ, lecz są wynikiem nowej oceny dowodu przeprowadzonego w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją ustalającą ww opłatę. Czym innym jest bowiem wyciągnięcie wniosków i ocena okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a czym innym wiedza o faktach. Tylko wiedza o faktach może stanowić przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W oparciu o powyższą argumentację Organ doszedł do przekonania, że wnioski wypływające z przedłożonej decyzji Ministra Infrastruktury nie są okolicznościami faktycznymi (zdarzeniami zaistniałymi w sensie fizycznym), lecz są wynikiem dokonanej oceny operatu szacunkowego, będącej efektem przeprowadzonego procesu myślowego. Z tego też powodu uchylenie w trybie wznowieniowym ostatecznej i poddanej kontroli administracyjnej i sądowej decyzji administracyjnej na podstawie późniejszej oceny materiału dowodowego, czy też okoliczności z tej oceny wynikającej, stanowiłoby naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Niezależnie od podniesionych powyżej wywodów Organ odniósł się do art. 146 § 1 K.p.a. stanowiącego, iż uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy Organ wskazał, iż doręczenie decyzji z dnia [...] marca 2013 r. znak [...] nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2014 r. (dowód zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane przez pełnomocnika D. G.), tym samym, w ocenie Organu upłynął już 5 letni termin, umożliwiający uchylenie przedmiotowej decyzji. 10. Niezadowolony z treści rozstrzygnięcia Skarżący wywiódł skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], zarzucając: 1). naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1, 2 , 5 , 6, 7 K.p.a poprzez błędną ocenę i interpretację stanu faktycznego wynikającego z przesłanek oraz dowodów wskazanych przez Skarżącego. Ponadto, wskazał na pominięcie przedłożonego dokumentu urzędowego (decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju), stanowiącego o fałszywie sporządzonym operacie szacunkowym, z rażącym naruszeniem przepisów prawa, oraz zignorowanie kary dyscyplinarnej zastosowanej na skutek powyższego; 2). naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 11, 15, 77, 78, 80, 107 K.p.a. Zdaniem Skarżącego nie dokonano prawidłowej oceny wartości dowodu jakim był przedłożony do akt sprawy operat szacunkowy. W ocenie Skarżącego nie może budzić wątpliwości, że organy administracji orzekające w sprawie mają obowiązek ocenić na podstawie art.77 §1 i art.80 K.p.a. wartość dowodową operatu szacunkowego (por. wyrok NSA z 25.01.2011 r., sygn. I OSK 1674/09); 3). Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 146 § 1 K.p.a., poprzez błędną ocenę i interpretację przesłanek wskazanych przez Skarżącego, co doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji; 4). Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6 i art. 7 K.p.a. poprzez wydanie decyzji, która w świetle obowiązujących przepisów prawa, została wydana z nieposzanowaniem zasady praworządności; Biorąc pod uwagę powyższe Skarżący wniósł o: 1). stwierdzenie nieważności Decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].01.2020 r. nr [...] oraz wszystkich decyzji ją poprzedzających, bowiem w jego ocenie zachodzą przyczyny nieważności postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a., ewentualnie o: 2). uchylenie w całości Decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].01.2020 r. nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt. P.p.s.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu postępowania: art. 145 § 1 pkt 5,6 i 7 K.p.a. Skarżący wskazał, że przesłanką umożliwiającą wznowienie postępowania administracyjnego jest fakt, że wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5). Uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. uwarunkowane jest łącznym wystąpieniem czterech warunków: 1) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy, 2) okoliczności faktyczne lub dowody są nowe, 3) okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, 4) okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, miał wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Skarżący stoi na stanowisku, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, i okolicznością taką nie jest sam fakt wydania opinii, lecz fakty z opinii tej wynikające (powołał się jednocześnie na wyrok NSA z 27.10.1998 r. III SA 1165/97,). W ocenie Skarżącego podstawę do wznowienia postępowania na podstawie powyższej przesłanki stanowi wadliwe ustalenie stanu faktycznego (Skarżący przywołał w tym miejscu wyrok NSA z 24.7.1997 r., I SA/Łd 674/96). Skarżący w dalszej części uzasadnienia skargi przywołał art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a., zgodnie z którym wydanie decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego. Kolejną przesłanką, uzasadniającą zdaniem Skarżącego wznowienie postępowania administracyjnego jest fakt, że zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ (w przedmiotowej sprawie Decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...].05.2014 r.) lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a.). W razie gdy w postępowaniu administracyjnym pojawi się zagadnienie wstępne, organ administracji obowiązany jest zawiesić postępowanie (art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.) i stosownie do obowiązujących przepisów prawa, albo wystąpić do właściwego organu lub sądu o jego rozstrzygnięcie, albo wezwać stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie. Skarżący wskazał także naruszenie: art. 145 § 1 pkt. 1 i 2 K.p.a. i uwypuklił, że fałszywość dowodu, na którym oparło wydanie ostatecznej decyzji SKO w dniu [...].03.2013 r., stwierdził inny Organ - Minister Infrastruktury i Rozwoju. W ocenie Skarżącego kary dyscyplinarnej nie nakłada Komisja Odpowiedzialności Zawodowej, tylko Organ, który w dniu [...].05.2014 r. wydał decyzję i ukarał rzeczoznawcę majątkowego A. K. - Z., karą dyscyplinarną w postaci zawieszenia uprawnień wykonywania zawodu na okres 3 miesięcy, w związku z rażącym naruszeniem przepisów prawa i fałszywie wykonanymi operatami. Mając na uwadze, iż przez pojęcie "inny organ" uznaje się w szczególności: Trybunał Stanu, sądy dyscyplinarne, a także jakikolwiek inny organ, któremu akty prawne powierzają wykonywanie funkcji orzeczniczych w powyższym zakresie, zdaniem Skarżącego decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...].05.2014 r., została wydana przez Organ upoważniony z ustawy do wykonywania funkcji orzeczniczej. Skarżący podkreślił, że SKO w K. błędnie oceniło, iż powołana decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju, nie stanowi nowej okoliczności i jest jedynie nową oceną dowodu i oceną operatu szacunkowego. Powyższe prawdopodobnie wynika z braku wystarczającej wiedzy Organu, o zakresie działania Komisji Odpowiedzialności Zawodowej. Skarżący uwypuklił, iż Komisja Odpowiedzialności Zawodowej, nie dokonuje oceny wykonanego operatu szacunkowego (takie zadania należą do organu powołanego przez ustawę o gospodarce nieruchomościami tj.: do Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych). Komisja Odpowiedzialności Zawodowej dokonuje oceny pracy rzeczoznawcy majątkowego, poprzez ustalenie jakie przepisy prawa zostały naruszone przez sporządzaniu operatu szacunkowego oraz do jakich nieprawidłowości doszło na gruncie ustawy. Powyższe stanowi istotną różnicę od badania i oceny operatu szacunkowego. Końcowo Skarżący odniósł się do naruszenia przez Organ przepisów postępowania: art. 7, 8, 11, 15, 77, 78, 80, 107 K.p.a. - wartość dowodowa operatu, obowiązki organu. Przywołując wyrok NSA z 28 stycznia 2011 r. (sygn. I OSK 461/10), Skarżący zgodził się z twierdzeniem, że organy administracji publicznej mają obowiązek dokonania wnikliwego sprawdzenia sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, a opinia taka podlega ocenie nie tylko pod względem formalnym, ale również materialnym. W konsekwencji, zdaniem Skarżącego nie dokonano prawidłowej oceny wartości dowodu jakim był przedłożony do akt sprawy operat szacunkowy. Należy również pamiętać, że zanim dojdzie do konieczności skierowania sprawy do Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych lub Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, zarówno stronom postępowania, organom administracji publicznej jak i sądowi administracyjnemu kontrolującemu legalność wydanej w danej sprawie decyzji przysługuje prawo, a w stosunku do organu także obowiązek oceny sporządzonego operatu szacunkowego w celu potwierdzenia jego wartości dowodowej. Operat szacunkowy powinien być sporządzony w sposób umożliwiający dokonanie analizy poprawności i logiczności wywiedzionych wniosków. Stosownie do § 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, w operacie szacunkowym rzeczoznawca przedstawia sposób dokonania wyceny nieruchomości oraz winien dostatecznie wyjaśnić, przestawiać i uzasadnić sposób dokonania wyceny tak, aby umożliwić ocenę jego prawidłowości i tym samym przydatności dowodowej (tak NSA w wyroku z 25.01.2011 r., I OSK 1674/2009). Operat szacunkowy jest opinią biegłego, która podlega nie tylko ocenie pod względem formalnym, ale również pod względem materialnym - uwzględnienia wartości przyjętych w u.g.n. i przepisach wykonawczych wydanych na podstawie tej ustawy (tak NSA w wyroku z 12.01.2011 r., I OSK 378/10). Przeważającym jest pogląd, iż organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Jeżeli przyjęta w operacie szacunkowym wartość nieruchomości nasuwa uzasadnione wątpliwości, to organ zobowiązany jest podjąć w tym zakresie dodatkowe czynności. Może między innymi zwrócić się do innego rzeczoznawcy o dokonanie wyceny tej samej nieruchomości lub do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o ocenę prawidłowości sporządzonego operatu. Jeżeli natomiast okoliczności przypadku zmuszają do podjęcia takiego działania, zastrzeżenia w stosunku do sporządzonej wyceny winny być istotne i należycie umotywowane. Skarżący podkreślił, że wskazał Organowi istotne i należycie umotywowane zarzuty do sporządzonego operatu szacunkowego, które nawet bez wiedzy specjalistycznej w tym zakresie budziły wątpliwości. Niemniej jednak Organ ignorował powyższe, stojąc na stanowisku poprawności wykonanego operatu. W wypadku, gdy rozbieżne operaty sporządzono przy zastosowaniu takiego samego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zasięgnąć opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych (tak WSA w Łodzi w wyroku z 2.12.2010 r., II SA/Łd 696/10). Skarżący uwypuklił, że taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie (Skarżący złożył skargę na działalność rzeczoznawcy majątkowego do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w W. - w aktach sprawy). Skarżący podkreślił, że Organ (SKO), pomimo ciążącego na nim obowiązku zasięgnięcia opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych w kwestii spornych operatów, odmówił powyższego, w ten sposób naruszając przepis art. 145 § 1 pkt 6 kpa w związku z art.106 K.p.a. Jednocześnie w trakcie postępowania Organ stwierdził, iż SKO oraz Wójt Gminy S. dokonali oceny przedmiotowego operatu, uznając, że operat jest poprawny oraz może stanowić dowód w sprawie. Powyższe stanowi rażące nadużycie swobodnej oceny dowodu, tym bardziej że wyżej powołane Organy, nie posiadają wystarczającej wiedzy specjalistycznej w tym zakresie, tym samym nie są uprawnione do oceny prawidłowości wykonania operatu szacunkowego, który stanowił jedyny dowód w sprawie. Na tej samej podstawie, oba Organy odmówiły zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez [...] Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych w K. (dalej zwane SSRM) oceny operatu - który został następnie wykluczony z obrotu prawnego na skutek opinii powołanego Organu. Pomimo, iż Organ zaniechał powyższego, Skarżący poddał operat badaniu przez [...] SSRM w K., poniósł koszty w kwocie [...]zł. Decyzją SSRM w K., Operat jako dowód w sprawie został wykluczony z obrotu prawnego, na skutek błędnego wykonania. W tym momencie nastąpiła ocena dowodu w postaci sporządzonego operatu szacunkowego. Tym samym SSRM w K., nie dokonywało oceny pracy rzeczoznawcy, bowiem ta funkcja została ustawowo zastrzeżona dla Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w W. działającej przy Ministrze Infrastruktury i Rozwoju . Ponadto, SKO odmówiło również zawieszenia postępowania do czasu rozpatrzenia skargi złożonej do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w W., na działalność tego samego rzeczoznawcy majątkowego, w związku z drastycznie zawyżonym drugim operatem szacunkowym, sporządzonym przy zastosowaniu takiego samego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości. Skarżący podkreślił, że jak wynika z wyżej powołanych dokumentów oraz decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju, na skutek przeprowadzonego postępowania przez KOZ, działalność rzeczoznawcy stanowiła rażące naruszenia prawa, a operat na podstawie którego została wydana decyzja ostateczna z dnia [...].03.2013 r. został fałszywie sporządzony. Mając na uwadze, iż operat szacunkowy, który był jedynym dowodem w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, został wykonany w sposób fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 kpa), tym samym decyzja ustalająca opłatę adiacencką została wydana w wyniku czynu karalnego (za tak sporządzone aparaty została wymierzona biegłemu kara dyscyplinarna zawieszenia w wykonywaniu zawodu na okres 3 miesięcy). Wobec powyższego, zdaniem Skarżącego, zastosowanie znajdzie art. 146 § 1 K.p.a., zatem 10 -letni termin przedawnienia dla uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Decyzja ostateczna w przedmiotowej sprawie, została wydana przez SKO w dniu [...].03.2013 r., natomiast jej doręczenie nastąpiło w dniu [...].04.2013 r. Tym samym, jak wskazał Skarżący, nie upłynął jeszcze 10 - letni termin umożliwiający uchylenie przedmiotowej decyzji. W świetle przedstawionych faktów i okoliczności powołanych w całości uzasadnienia, w ocenie Skarżącego doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 6 i 7 K.p.a. 11. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. 12. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Sąd nie ma zatem możliwości merytorycznego orzekania w sprawie rozstrzygniętej przez organy administracji publicznej aktami administracyjnymi poddanymi jego kontroli. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala zgodnie z art. 151 P.p.s.a. 13. Instytucję wznowienia postępowania administracyjnego określa się jako samoistną i nadzwyczajną. Nadzwyczajność instytucji wznowienia postępowania administracyjnego polega na tym, że odnosi się ona do rozstrzygnięć ostatecznych, a zamknięty katalog podstaw wznowienia sprawia, że stanowi ona w istocie pewien kompromis między koniecznością realizacji zasady praworządności a zasadą ochrony praw nabytych (tak Ł. Kroplewski, P. Majczak, K. Sobieralski (red.), Nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego, Wrocław, 2018 r., s. 169. Na skutek wznowienia postępowania dochodzi nie tylko do wyeliminowania wadliwego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, ale również do ponownego, merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Kodeks postępowania administracyjnego wiąże dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. z zaistnieniem dwóch generalnych przesłanek pozytywnych: 1) rozstrzygnięciem sprawy decyzją ostateczną i wystąpieniem jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 podstaw prawnych wznowienia postępowania oraz 2) stwierdzeniem braku zaistnienia wymienionych w art. 146 przesłanek negatywnych. Postępowanie wznowieniowe toczy się w bardzo zawężonych ramach i na co należy zwrócić szczególną uwagę, przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą, zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym (por. wyrok uchwała 7 sędziów NSA z 2 grudnia 2002 r., OPS 11/02, Prok. i Pr. 2003/2/46). Przedmiot postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest złożony. Zasadniczo obejmuje on dwie odmienne kwestie prawne. Pierwsza dotyczy możliwości weryfikacji decyzji w tym trybie nadzwyczajnym. Druga – merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną enumeratywnie w przepisach prawa procesowego lub ustawach szczególnych (zob.: W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1983, s. 242). Podstawy prawne do wznowienia postępowania administracyjnego nie posiadają jednolitego charakteru. Obecnie nie można już twierdzić, że są to jedynie kwalifikowane wady procesowe tkwiące w postępowaniu organu administracji publicznej poprzedzającym wydanie decyzji ostatecznej rozstrzygającej sprawę materialną. Współcześnie przyjmuje się, że owa weryfikacja musi nastąpić nie tylko wówczas, gdy postępowanie poprzedzające wydanie decyzji dotknięte było kwalifikowaną wadą wyliczoną w przepisach prawa procesowego, ale także wówczas, gdy stan faktyczny bądź stan prawny, przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia sprawy, okazał się następczo inny. Jeśli chodzi o stan faktyczny, to może tu wchodzić w grę sytuacja, gdy zostaje ujawniona nowa oraz istotna dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność faktyczna (lub środek dowodowy) istniejąca uprzednio ale nieznana organowi załatwiającemu sprawę. Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia sprawy może się następczo okazać inna także w przypadkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Stanowią one lex specialis wobec okoliczności opisanych w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a były podstawą, na której Skarżący oparł skargę. 14. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 14 marca 2006 r. (sygn. akt I SA/Wa 1811/05), aby skutecznie wykazać zaistnienie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., muszą łącznie wystąpić trzy przesłąnki: 1) w decyzji ostatecznej organ adminsitracyjny rzeczywiście poczynił ustalenia faktyczne z powołaniem się na sfałszowany dowód, 2) sfałszowanie musi zostać stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu 3) na sfałszowanym dowodzie oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięceie decyzją ostateczną. Te wszystkie przesłanki muszą wystąpić łącznie, jeżeli zatem nawet jedna z nich nie wystąpi, nie można mówić o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. W odniesieniu do pierwszego warunku, a więc do sytuacji, w której organ adminstracji rzeczywiście poczynił w decyzji ostatecznej ustalenia faktyczne z powołaniem się na sfałszowany dowód, należy wskazać, że zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opienie biegłych, w tym, rzecz jasna operat szacunkowy. W rozumieniu K.p.a. dowód pozwala na wysunięcie twierdzenia o istnieniu lub nieistnieniu pewnych faktów bądź prawdziwości twierdzenia o nich albo jej braku (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania adminsitracyjnego, 2000, s. 404). 15. Kluczowym dowodem w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej jest operat szacunkowy, stanowiący opinię biegłego w związku z posiadaną przez rzeczoznawcę majątkowego specjalistyczną wiedzą w zakresie wyceny nieruchomości. Opinia ta powinna zostać zweryfikowana i oceniona przez organ administracyjny z należytą starannością zarówno pod kątem formalnym, jak i materialnym. Obowiązkiem organu jest zatem ocena operatu w świetle obowiązujących przepisów prawa i w tym zakresie zbadanie, czy zawiera on wszystkie wymagane prawem elementy treści oraz czy został sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę. Wprawdzie organ nie dysponuje wiedzą specjalistyczną i nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, jednakże jego obowiązkiem jest przede wszystkim zweryfikowanie treści operatu szacunkowego i ustalenie, czy jest on jasny, logiczny i spójny, czy nie zawiera błędów (także rachunkowych), niejasności, pomyłek czy braków. W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek niejasności, błędów bądź braków organ winien wezwać rzeczoznawcę do ich usunięcia, natomiast w sytuacji powzięcia jakichkolwiek wątpliwości winien wezwać biegłego do ich wyjaśnienia i zajęcia jednoznacznego stanowiska w danej kwestii. Cechy formalne tego rodzaju dowodu w postępowaniu administracyjnym jakim jest operat szacunkowy oraz przewidziany prawem szczególny, dodatkowy względem innych środków dowodowych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym tryb jego weryfikacji sprawiają, że do zakwestionowania wartości dowodowej tego środka dowodowego może dojść zasadniczo wyłącznie w wypadku wykazania, że operat zawiera ewidentne błędy, które w sposób nie budzący wątpliwości dyskwalifikują jego walory dowodowe. Podważenie takiego dowodu jest generalnie możliwe poprzez sformułowanie racjonalnych, uzasadnionych zasadami wiedzy merytorycznych argumentów, bądź poprzez przedłożenie innej opinii - dotyczącej tej samej nieruchomości - sporządzonej przez osobę dysponującą stosownymi kwalifikacjami. Szczegółowe kwestie dotyczące merytorycznej prawidłowości operatu w aspekcie metodologicznym, oceny w świetle wiedzy specjalistycznej – zwłaszcza standardów wyceny nieruchomości, jakimi posługują się rzeczoznawcy – nie podlegają bezpośredniej kontroli organów czy sądów administracyjnych (por. Wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 2916/16 16. Kolejną kwestią jest fałszywość dowodu, która może przejawiać się np. w fałszywej opinii biegłego. W zakresie dokumentów przyjmuje się, że dokument jest fałszywy, gdy istnieją następujące wątpliwości: 1) czy został wystawiony przez właściwą osobę lub instytucję; 2) czy treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością; 3) czy jego treść nie została w jakikolwiek sposób zmieniona w stosunku do pierwotnej treści nadanej przez wystawcę dokumentu (por. B. Adamiak, w B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2008, s. 658-659). Fałszywym dokumentem może być zarówno dokument podrobiony oraz przerobiony, jak i dokument, którego treść została sfałszowana. Zaś fałsz dokumentu może przybrać formę fałszu materialnego lub intelektualnego. Fałsz materialny odnosi się do formy dokumentu, natomiast fałsz intelektualny do jego treści, gdy forma jest autentyczna (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 1203/07). B. Graczyk wyróżnia fałsz materialny i formalny dokumentu. “Pierwszy godzi bezpośrednio w sam dokument i polega na jego podrobieniu (...). Podrobienie jest sporządzeniem dokumentu z zachowaniem pozorów, jak gdyby pochodził od rzeczywistego wystawcy, przerobienie zaś nadaje dokumentowi inną treść niż ją pierwotnie, tj. przed przerobieniem miał. Drugi fałsz wyraża się w nieprawdziwej treści dokumentu, w poświadczeniu nieprawdy w jej części istotnej, chociaż sam dokument co do formy jest autentyczny i nie budzi zastrzeżeń" (por. B. Graczyk, Postępowanie administracyjne, Warszawa 1953 r., s. 112-113) Drugim warunkiem wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. jest stwierdzenie fałszywości dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. W tym wypadku organ administracji publicznej nie jest władny do przeprowadzenia postępowania, czy dany dowód jest fałszywy, czy prawdziwy. Warunek ten uzasadniony jest ustawowym podziałem kompetencji organów, następstwem czego jest wyłączenie możliwości orzekania organów właściwych w sprawach wznowienia postępowania o fałszu dokumentów. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 K.p.a. podmiotami właściwymi do stwierdzenia fałszywości są “sąd" oraz “inny organ". O ile nie budzi w zasadzie większych sporów uznanie, że pierwszym z wymienionych podmiotów jest zazwyczaj sąd karny, o tyle przyjęcie przez ustawodawcę sformułowania: ‘"inny organ" wyraźnie wskazuje, że także inny organ (nie będący sądem) będzie miał takie uprawnienia (o ile oczywiście ustawodawca przyzna mu stosowne kompetencje - za taki podmiot uznaje się np. prokuratora wydającego postanowienie o umorzeniu postępwoania przygotowawczego z powodu niewykrycia sprawcy). Wskazać trzeba, że samo twierdzenie strony, o tym, że dokument jest sfałszowany, w żadnym razie nie może być uznane za oparcie rozstrzygnięcia na “fałszywym dokumencie". Dlatego też niezbędne jest wykazanie tego “fałszu" orzeczeniem sądu lub innego organu. Trzecim warunkiem wznowienia postępowania jest stwierdzenie, że fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie decyzją ostateczną, czyli że okoliczności faktyczne były bezpośrednio przedmiotem danej sprawy administracyjnej i mają znaczenie prawne (tak B. Adamiak, w B. Adamiak, J. Borkowski, tamże s. 661). Istotne okoliczności faktyczne to fakty, które dotyczą bezpośrednio danej sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2000 r., IV SA/ 1606/98), a między dowodami, które okazały się fałszywe a istotnymi dla sprawy okolicznościami musi istnieć związek przyczynowy; co więcej - musi on zachodzić w danej sprawie administracyjnej a nie innej, związanej. 16. Zgodnie z art. 175 ust. 1 u.g.n. rzeczoznawca majątkowy jest zobowiązany do wykonywania czynności, o których mowa w art. 174 ust. 3 i 3a, zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególną starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności oraz z zasadami etyki zawodowej, kierując się zasadą bezstronności w wycenie nieruchomości. Na podstawie art. 178 tej ustawy Rzeczoznawca majątkowy niewypełniający obowiązków, o których mowa w art. 175 ust. 1-3, podlega odpowiedzialności zawodowej (ust. 1). Wobec rzeczoznawcy majątkowego mogą być orzeczone, z tytułu odpowiedzialności zawodowej, następujące kary dyscyplinarne (ust. 2): 1) upomnienie; 2) nagana; 3) zawieszenie uprawnień zawodowych na okres od 3 miesięcy do 1 roku; 4) zawieszenie uprawnień zawodowych do czasu ponownego złożenia egzaminu z wynikiem pozytywnym; 4a) pozbawienie uprawnień zawodowych z możliwością ponownego ubiegania się o ich nadanie; 5) pozbawienie uprawnień zawodowych z możliwością ubiegania się o ponowne ich nadanie po upływie 3 lat od dnia ich pozbawienia. Wykonanie kary dyscyplinarnej następuje przez wpis do centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych (ust. 2c). Zgodnie z ust. 3 art. 178 u.g.n. pozbawienie uprawnień zawodowych następuje również w przypadku: 1) utraty zdolności do czynności prawnych; 2) skazania za przestępstwa, o których mowa w art. 177 ust. 1 pkt 2; 3) sądowego zakazu wykonywania zawodu rzeczoznawcy majątkowego; 4) sądowego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie szacowania nieruchomości. Przy czym pozbawienie uprawnień zawodowych, o którym mowa w ust. 3, następuje na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Zgodnie z art. 194 ust. 1a u.g.n. orzekanie o odpowiedzialności ustawodawca powierzył właściwemu ministrowi oraz Komisji Odpowiedzialności Zawodowej. Zgodnie z tym przepisem, postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej wszczyna minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, z zastrzeżeniem ust. 1b i 1c. Po wszczęciu postępowania minister przekazuje sprawę do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Zgodnie natomiast z ust. 2 art. 194 u.g.n. postępowanie wyjaśniające dotyczące wypełniania obowiązków, o których mowa w art. 175 ust. 1-3, przeprowadza Komisja Odpowiedzialności Zawodowej, powołana przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa (ust. 3). Wskazać należy, że na podstawie art. 195a ust. 1 u.g.n. minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, na podstawie wyników postępowania wyjaśniającego, orzeka, w drodze decyzji, o zastosowaniu jednej z kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 178 ust. 2, albo o umorzeniu postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej. 17. Przenosząc powyższe na tę sprawę wskazać trzeba, że Organ wznowieniowy w ogóle nie rozważył, że w sprawie możemy mieć do czynienia z kluczowym dowodem w sprawie – jako dokumentem obarczonym fałszem intelektualnym. Zamiast tego, Organ skupił swoje wysiłki na udowadnianiu, że operat szacunkowy, spełniał wszystkie wymagania, był dowodem znanym Organom w momencie orzekania, a jedynie został inaczej oceniony już po wydaniu ostatecznej decyzji ustalającej opłatę adiacencką. Tymczasem, jeśli wziąć pod uwagę ugruntowaną w literaturze i orzecznictwie a przedstawioną wyżej, koncepcję "fałszu intelektualnego", która zakłada, że obarczony tą wadą dokument odzwierciedla dane nieprawdziwe, niewiarygodne; że fałsz ten nie musi być stwierdzony przez sąd, a skoro tak to i rygory orzekania w sprawie wiarygodności dokumentu mogą być odmienne od tych z postępowań sądowych; oraz że fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie decyzją ostateczną, czyli że okoliczności faktyczne były bezpośrednio przedmiotem danej sprawy administracyjnej i mają znaczenie prawne – to w tej sprawie sporny operat szacunkowy z dnia [...] grudnia 2012 r. spełnia wszystkie powyższe kryteria aby uznać go za dowód fałszywy. Powyższy wniosek wynika wprost z uzasadnienia decyzji uprawnionego do orzekania w sprawach odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych, Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie oceny operatu sporządzonego przez rzeczoznawcę A. K. - Z.. Organ dyscyplinarny wymierzając p. rzeczoznawcy karę dyscyplinarną zawieszenia w prawie wykonywania zawodu w związku z istotną wadliwością spornego operatu, uzasadniając niewiarygodność dokumentu wskazał: "Opracowania sporządzone przez A. K. - Z. wskazują na nie tylko brak staranności w działaniu oraz liczne zaniechania rzeczoznawcy majątkowego, lecz świadczą o nieznajomości podstawowych przepisów prawa regulujących zagadnienia z zakresu wyceny nieruchomości. Opisane powyżej nieprawidłowości w postępowaniu rzeczoznawcy majątkowego przy wykonywaniu ww. operatów szacunkowych mają charakter rażącego naruszenia przepisów prawa. Opracowania sporządzone przez rzeczoznawcę, mogą wprowadzić w błąd, co do rzeczywistych cech rynkowych i wartości wycenianej nieruchomości, a w konsekwencji narażają na niebezpieczeństwo dokonania transakcji w oparciu o fałszywe przesłanki". Sąd w pełni podziela jednocześnie pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 1998 r. (sygn. akt III SA/1637/97), zgodnie z którym za fałszywe dowody (art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. uznaje się między innymi fałszywe dokumenty, tzn. podrobione lub o zafałszowanej treści, ale w sytuacji, gdy stwierdzono to uprzednio orzeczeniem sądu lub innego organu, a z taką sytuacją mamy do czynienia w tej sprawie. Uznanie spornego operatu za fałszywy, a wynika to z powyższej decyzji Ministra Infrastruktury, wpływa jednocześnie na bieg terminu przedawnienia i także w tym zakresie Sąd przyznaje rację Skarżącemu. Organ w swoim rozstrzygnięciu odniósł się do art. 146 § 1 K.p.a. stanowiącego, iż uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat – zatem skoro doręczenie decyzji z dnia [...] marca 2013 r. znak [...] nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2014 r., tym samym, w ocenie Organu upłynął już 5 letni termin, umożliwiający uchylenie przedmiotowej decyzji. W tym miejscu Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 146 § 1 K.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat. Biorąc pod uwagę powyższe wywody Sądu i przyjęcie, że w sprawie mamy do czynienia z dowodem fałszywym, to właśnie ten termin przedawnienia należy uznać za prawidłowy w sprawie wskazując jednocześnie, że jeszcze nie upłynął, zatem możliwe jest uchylenie decyzji z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 1K.p.a. 18. Ponownie rozpoznając sprawę Organ weźmie pod uwagę argumentację przedstawioną powyżej uznając, że Minister Infrastruktury, działając w trybie art. 194 i 195a u.g.n. jest organem, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z § 2, uprawnionym do stwierdzenia fałszywości (niewiarygodności) dowodu i przez ten pryzmat oceni decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak [...] 19. Z powyższych powodów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI