II SA/SZ 170/25

II SA/Sz 170/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska
Joanna Wojciechowska
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne
Inne
Oświata
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 200, art. 205 par. 2;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 737
art. 122 ust. 1 pkt 1, ust. 2,  ust. 9;
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.)
Dz.U. 2018 poz 2010
par. 1 ust. 1, par. 2, par. 3, par. 3a;
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania
Dz.U. 2019 poz 391
par. 2 ust. 2, par. 3 ust. 2, par. 10 ust. 3 pkt 2 i 3, ust. 4;
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi K. K. i Z. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 21 stycznia 2025 r. nr SKO/KA/433/3579/2024 w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza L. z dnia 7 października 2024 r. nr 12/2024, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie na rzecz skarżących K. K. i Z. H. solidarnie kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 7 października 2024 r., na podstawie art. 122 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 ze zm.), dalej jako "u.p.o." i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", odmówił K. K. i Z. H., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "Usługi Edukacyjne K. K., Z. H. s.c., dalej jako "skarżący", dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika O. M..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji przytoczył przepisy prawa regulujące kwestie związane z przyznawaniem dofinansowania i wyjaśnił, że skarżący nie spełnili warunku zapewnienia młodocianemu pracownikowi kształcenia w zakresie praktycznej nauki zawodu przez osobę posiadającą odpowiednie, wymagane przepisami Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2019 r. poz. 391), dalej jako "rozporządzenie", kwalifikacje. W okresie od 14 stycznia do 26 lutego 2024 r. nie posiadali bowiem pracownika o wymaganych kwalifikacjach i uprawnieniach.
Skarżący wnieśli odwołanie od decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podnosząc, że nie mają świadomość tego, iż prowadząc działalność w zakresie kształcenia młodocianych pracowników powinni bądź sami posiadać odpowiednie kwalifikacje, bądź zatrudniać osoby, które kwalifikacje takie posiadają. Wskazali, że w okresie od 14 stycznia do 26 lutego 2024 r., w związku z nagłą rezygnacją pracownika o wymaganych kwalifikacjach, podjęli działania związane ze znalezieniem i zatrudnieniem odpowiedniej osoby. Okoliczność, iż w okresie tym nie dysponowali instruktorem praktycznej nauki zawodu nie wpłynęła jednak negatywnie na proces kształcenia młodocianego pracownika, bowiem realizowane były zajęcia wynikające z podstawy programowej. Były one prowadzone przez skarżących, którzy posiadają kwalifikacje zawodowe w zawodzie stolarz, potwierdzone przez Izbę Rzemieślniczą. Podkreślili, że w istocie faktyczny okres prowadzenia zajęć bez instruktora praktycznej nauki zawodu był krótszy, bowiem w okresie od 13 do 26 lutego uczniowie mieli ferie zimowe.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z 21 stycznia 2025 r., orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w myśl rozporządzenia w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić:
1) pracodawca,
2) osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy,
3) osoba zatrudniona u pracodawcy
- pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu,1 określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu (a więc w rozporządzeniu w sprawie praktycznej nauki zawodu). Pracodawca nie musi jednak spełniać powyższych wymagań kwalifikacyjnych, jeżeli zatrudnia do prowadzenia w jego imieniu przygotowania zawodowego pracowników mających wymagane kwalifikacje instruktorów praktycznej nauki zawodu.
Ponadto, z brzmienia art. 122 ust. 1 pkt 1 u.p.o. wynika, że wymagania kwalifikacyjne muszą być spełnione przez cały okres trwania przygotowania zawodowego — jest to zobowiązanie nałożone na podmiot prowadzący’ przygotowanie zawodowe, które ma na celu zagwarantowanie młodocianemu pracownikowi odpowiedni poziom kształcenia w danym zawodzie, przez cały okres trwania kształcenia. Powyższe stanowisko zostało poparte tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2012 r. (sygn. akt I OSK 1976/12), który został wydany na gruncie przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, a który w niniejszej sprawie należy stosować! przez analogię. Zdaniem organu stanowisko takie potwierdza aktualne orzecznictwo Wojewódzkich Sądów Administracyjnych. Wykładnia taka potwierdzona została również w komentarzu po redakcją Mateusza Pilich (Prawo Oświatowe. Komentarz, wyd. III Lex): "Ogólnie rzecz biorąc, wymagania kwalifikacyjne powinny być spełnione przez prowadzącą przygotowanie zawodowe przez cały okres, w jakim było ono organizowane. "
Organ dostrzegł, iż skarżący składając odwołanie w niniejszej sprawie powołali się na rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 listopada 2023 r. z którego miałoby wynikać, że przepisy u.p.o. przyznają właściwemu organowi możliwość na ustalenie prawa do dofinansowania również w niepełnej wysokości, czyli częściowo, tylko za poszczególne okresy, w których pracodawca spełnił określone przepisami tej ustawy wymagania.
Taką interpretację przepisów organ uznał błędną, jako że stoi ona w sprzeczności z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, innych wojewódzkich sądów administracyjnych oraz doktryną prawniczą.
Zdaniem organu wysokość dofinansowania jest akcesoryjna względem wymogu spełnienia wymagań kwalifikacyjnych umożliwiających kształcenie pracownika młodocianego — to że przepis posługuje się formułą, iż dofinansowanie przysługuje "do" określonej kwoty, nie jest równoznaczne z tym, że dofinansowanie można również przyznać częściowo, z pominięciem okresów, w których pracodawca nie spełnia! Wymagań kwalifikacyjnych przewidzianych przepisami Ustawy (odpowiednio pomniejszając kwotę dofinansowania). Przepisy takiej możliwości nie przewidują. Dofinansowanie jest bowiem przyznawane za cały okres przygotowania zawodowego pracownika młodocianego, a wnioski przeciwne tworzyłyby dla potencjalnych wnioskodawców "furtkę", która umożliwiałaby im okresowe ignorowanie wymogów przewidzianych przepisami ustawy Prawo oświatowe, co byłoby z oczywistą szkodą dla procesu szkolenia pracowników młodocianych oraz sprzeczne z celem w/w regulacji.
Pismem z 18 lutego 2025 r. strony wniosły skargę na powyższą decyzję, zarzucając:
I. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a., art. 7a K.p.a., poprzez brak wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz jego oceny, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że pracownik J. N. w całym okresie kształcenia nie posiadał instruktora praktycznej nauki zawodu, który spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r., tzn. brak instruktora w okresie od dnia 14 stycznia 2023 r. do dnia 26 lutego 2023 r., nadto poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej zawartej w przepisie art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe na niekorzyść skarżących - co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało nieuzasadnioną odmową przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika
II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu:
a) art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego błędną wykładnię, wyrażoną błędnym uznaniem, że spełnienie przez pracodawcę warunków w tym przepisie zawartych wymagane jest w całym okresie kształcenia młodocianego pracownika, podczas gdy przepis ten nie nakłada takiego wymogu,
b) art. 122 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego niezastosowanie wyrażone odmową przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika za cały okres szkolenia, podczas gdy jedynie za okres od dnia 14 stycznia 2023 r. do dnia 26 lutego 2023 r. nie przedłożono umowy o pracę instruktora, co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało nieuzasadnioną odmową przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika za pozostały okres.
Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w światle obowiązujących regulacji skarżący, jako pracodawcy powinni spełniać sami, bądź zatrudniać pracownika, który spełnia wymagania w zakresie posiadania kwalifikacji niezbędnych do prowadzenia praktycznej nauki zawodu. W okolicznościach niniejszej sprawy, co najmniej od dnia zawarcia umowy w celu przygotowania zawodowego, a zatem i od dnia złożenia wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, oboje skarżący przez cały okres kształcenia młodocianego pracownika posiadali kwalifikacje niezbędne do prowadzenia praktycznej nauki zawodu, nadto poza okresem od dnia 14 stycznia 2023 r. do dnia 26 lutego 2023 r. zatrudniał pracowników, którzy spełniali wymagania w zakresie posiadania kwalifikacji niezbędnych do prowadzenia praktycznej nauki zawodu.
W ocenie skarżących kwestią sporną w badanej sprawie jest więc możliwość przyznania skarżącym dofinansowania w wysokości proporcjonalnej do okresu, w którym szkolili młodocianego pracownika, posiadając wszystkie wymagane uprawnienia.
Jak wywiedziono, pracodawca może zawrzeć z młodocianym umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, gdy jest w stanie zagwarantować, że przygotowanie do zawodu prowadzone będzie przez osoby posiadające wymagane kwalifikacje. Celem całego systemu kształcenia zawodowego młodocianych jest bowiem zapewnienie im takich warunków, które pozwalają na zgłębienie praktyki danego zawodu pod okiem doświadczonego instruktora, spełniającego określone warunki w stosownych przepisach. Jednak sam ustawodawca, w art. 122 ust. 2 pkt 1 u.p.o., przewidział możliwość wypłaty dofinansowania w niepełnej, proporcjonalnej do okresu kształcenia wysokości (tak wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 804/23).
Skarżący podnieśli, iż zdarzają się absencje w pracy instruktorów np. spowodowane zwolnieniami lekarskimi, urlopami wypoczynkowymi, bezpłatnymi, okolicznościowymi, czy zmianą pracownika. W ich ocenie, w żadnym razie nie można tylko z tego powodu odmówić przyznania dofinansowania. Co najwyżej można by rozważyć obniżenie kwoty dofinansowania o dni, w których nie było zatrudnionego instruktora nauki zawodu.
Skarżący zwrócili też uwagę na cel regulacji mających zastosowanie w sprawie, które mają w założeniu zachęcić pracodawców do kształcenia zawodowego młodocianych poprzez dofinansowanie kosztów takiego kształcenia przyjąć należało, że dofinansowanie kosztów kształcenia przysługuje na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o. nie tylko pracodawcom będącym rzemieślnikami w rozumieniu ustawy o rzemiośle jak błędnie przyjął organ II instancji, ale również pracodawcom w imieniu których zakład prowadzi albo u których zatrudniona jest osoba, która jest rzemieślnikiem. Interpretacja przepisów Prawa oświatowego musi następować z uwzględnieniem wytycznych, które zawarte zostały w preambule tej ustawy.
Praktyka ucznia trwa 3 lata. Pracodawca dopiero po 3 latach pracy nad uczniem może liczyć na dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Przez ten okres nie otrzymuje żadnej pomocy finansowej. Podwyższona dotacja na ucznia przysługuje jedynie tym, którzy posiadają warsztaty przyszkolne. Pracodawca, który codziennie zajmuje się uczniem (lub jego pracownik) w tym czasie nie otrzymuje pomocy. Co prawda szkoła, która ma podpisaną z pracodawcą umowę na praktyczną naukę zawodu winna zwrócić jakieś środki finansowe, np. za wynagrodzenie instruktora, ale w praktyce to nie funkcjonuje.
Decyzje organów obu instancji zostały wydane wbrew celom ustawy. Interpretacja przepisów prawa, która prowadzi do pozbawienia go dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, jeśli w czasie całego 3 letniego cyklu kształcenia np. przez 1 dzień nie był zatrudniony przez pracodawcę instruktor z odpowiednimi kwalifikacjami lub jeśli pracodawca sam ich nie posiadał, jest kuriozalna. Nie jest trudno wyobrazić sobie sytuację, w których instruktor porzuca pracę, ulega wypadkowi, umiera, itp., w których umowa z nim przestaje obowiązywać. Ustawodawca de facto nakładałby obowiązek jednoczesnego zatrudnienia innego instruktora "zapasowego", którego tego samego dnia zatrudni, aby była zachowana ciągłość w 3 letnim kształceniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 122 ust. 1 u.p.o., pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:
1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;
2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał:
a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle,
b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy;
3) młodociany pracownik ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.
Na podstawie art. 122 ust. 2 u.p.o. wysokość kwoty dofinansowania kosztów kształcenia jednego młodocianego pracownika wynosi:
1) w przypadku nauki zawodu - do 10 824 zł przy okresie kształcenia wynoszącym 36 miesięcy;
2) w przypadku nauki zawodu prowadzonej w zawodach wskazanych przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w prognozie, o której mowa w art. 46b ust. 1 - do 13 394 zł przy okresie kształcenia wynoszącym 36 miesięcy;
3) w przypadku przyuczenia do wykonywania określonej pracy - do 340 zł za każdy pełny miesiąc kształcenia
W sprawie znajduje zastosowanie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r, w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2018 r., poz. 2010 – j.t.). Na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia przygotowanie zawodowe młodocianych pracowników, zwanych dalej "młodocianymi", może odbywać się przez:
1) naukę zawodu;
2) przyuczenie do wykonywania określonej pracy.
Nauka zawodu ma na celu przygotowanie młodocianego do pracy w charakterze wykwalifikowanego pracownika lub czeladnika i obejmuje praktyczną naukę zawodu, która jest organizowana u pracodawcy na zasadach ustalonych w odrębnych przepisach, oraz dokształcanie teoretyczne, o czym stanowi ust. 2 tego przepisu.
Zgodnie z § 2 przywołanego rozporządzenia przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić:
1) pracodawca,
2) osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy,
3) osoba zatrudniona u pracodawcy
- pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu (ust. 1). Kwalifikacje, o których mowa w ust. 1, nie dotyczą pracodawców, w imieniu których przygotowanie zawodowe młodocianych prowadzą uprawnieni do tego pracownicy (ust. 2).
O zawarciu umowy, o której mowa w § 3, pracodawca zawiadamia wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego, a w przypadku pracodawcy będącego rzemieślnikiem - również izbę rzemieślniczą właściwą ze względu na siedzibę rzemieślnika (§ 3a rozporządzenia). Nauka zawodu ma na celu przygotowanie młodocianego do pracy w charakterze wykwalifikowanego pracownika lub czeladnika i obejmuje praktyczną naukę zawodu, która jest organizowana u pracodawcy na zasadach ustalonych w odrębnych przepisach, oraz dokształcanie teoretyczne, o czym stanowi ust. 2 tego przepisu.
Zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje również rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, które – zgodnie z § 2 ust. 2 stosuje się do młodocianych pracowników, odbywających praktyczną naukę zawodu w ramach przygotowania zawodowego, która z kolei, na podstawie § 3 ust. 2 jest organizowana przez pracodawcę, który zawarł z nimi umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego.
Natomiast z § 10 ust. 3 pkt 2 i 3 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki wynika, że zawodu instruktor powinien posiadać ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, lub ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Natomiast w § 10 ust. 4 wskazano, że instruktor praktycznej nauki zawodu powinien ponadto posiadać:
1) tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, i co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, oraz
a) świadectwo ukończenia technikum, branżowej szkoły II stopnia, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej lub
b) świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej, lub
2) tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, i co najmniej czteroletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, oraz
a) świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum zawodowego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego lub
b) świadectwo ukończenia technikum, branżowej szkoły II stopnia i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub
c) świadectwo ukończenia średniego studium zawodowego, lub
3) dyplom ukończenia studiów:
a) na kierunku odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej dwuletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub
b) na innym kierunku niż odpowiedni dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub
4) tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, i co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, oraz świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej lub branżowej szkoły I stopnia, lub
5) tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać.
W świetle przywołanych regulacji, zawierając umowę o praktyczną naukę zawodu skarżący, jako pracodawca powinien spełniać sam, bądź zatrudniać pracownika, który spełnia wymagania w zakresie posiadania kwalifikacji niezbędnych do prowadzenia praktycznej nauki zawodu.
W badanej sprawie, skarżący w dacie zawierania umowy w celu przygotowania zawodowego młodocianego pracownika posiadali zawartą z R. R. umowę o zatrudnieniu go na stanowisku instruktor praktycznej nauki zawodu – stolarz. Umowa ta została początkowo zawarta na czas określony - od dnia 1 września 20203r. do 30 czerwca 2021 r., a następnie, na mocy aneksu z 30 czerwca 2021 r. umowa ta została przekształcona została w umowę na czas nieokreślony.
Powyższa umowa została rozwiązana z dniem 13 stycznia 2023 r. na podstawie art. 30 § 1 pkt 1 kodeksu pracy - na mocy porozumienia stron.
Kolejną umowę o pracę na wskazanym stanowisku skarżący zawarli ze Z. P. w dniu 25 lutego 2023 r. na okres od dnia 27 lutego 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r.
Jak wynika z akt sprawy młodociany pracownik w dniu 31 sierpnia 2023 r. złożył egzamin z wynikiem dobrym uzyskał tytuł czeladnika w zawodzie stolarz, co oznacza, że został przygotowany do wykonywania zawodu w sposób odpowiedni.
Nie ulega na gruncie badanej sprawy wątpliwości, że skarżący, na skutek rozwiązania umowy o pracę zawartej z R. R. przez okres przeszło miesiąca pozostawali bez instruktora praktycznej nauki zawodu.
Sądowi znane jest powołane prze organy administracji orzecznictwo, z którego wynika, że dla skutecznego ubiegania się o przyznanie pomocy de minimis niezbędnym jest posiadanie przez instruktora praktycznej nauki zawodu wymaganych przepisami uprawnień przez cały okres praktycznej nauki zawodu.
Nie ulega, zdaniem Sądu, wątpliwości, że pracodawca może zawrzeć z młodocianym umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego co do zasady tylko wówczas, gdy jest w stanie zagwarantować jej właściwą realizację. Gwarancję taką dają instruktorzy, którzy zgodnie § 10 ust. 4 powoływanego rozporządzenia powinni posiadać między innymi co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych przepisach, lub ukończony kurs pedagogiczny, organizowany na podstawie odrębnych przepisów. Wymogi posiadania kwalifikacji merytorycznych (odpowiedni tytuł zawodowy) i kwalifikacji pedagogicznych powinny być w przypadku instruktora praktycznej nauki zawodu spełnione łącznie. Powyższe oznacza, że pracodawca może zawrzeć z młodocianym umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, gdy jest w stanie zagwarantować, że przygotowanie do zawodu prowadzone będzie przez osoby posiadające wymagane kwalifikacje. Celem całego systemu kształcenia zawodowego młodocianych jest bowiem zapewnienie im takich warunków, które pozwalają na zgłębienie praktyki danego zawodu pod okiem doświadczonego instruktora, spełniającego określone warunki w wyżej wskazanych przepisach.
Nie zmienia to jednak faktu, iż sam ustawodawca, w art. 122 ust. 2 pkt 1 u.p.o., przewidział możliwość wypłaty dofinansowania w niepełnej, proporcjonalnej do okresu kształcenia wysokości.
W ocenie Sądu sytuacji, w jakiej znaleźli się skarżący nie można przyrównywać do stanu, gdy ubiegający się o przyznanie pomocy de minimis przedsiębiorca nabył stosowne uprawnienia już po zakończeniu szkolenia młodocianego pracownika i dopiero w momencie złożenia wniosku spełniał wszystkie wymagania.
W niniejszej sprawie skarżący w dacie zatrudnienia młodocianego pracownika posiadali zawartą umowę z instruktorem praktycznej nauki zawodu. Posiadali ją również w całym okresie kształcenia młodocianego pracownika z wyjątkiem krótkiego okresu od 14 stycznia do 26 lutego 2024 r., kiedy na skutek rozwiązania umowy o pracę z dotychczasowym instruktorem nie mieli możliwości zapewnienia młodocianemu pracownikowi kształcenia z udziałem instruktora. Nie jest to zatem sytuacja porównywalna z sytuacją opisaną wyżej, czy sytuacją w której pracodawca zawiera umowę z młodocianym pracownikiem mając świadomość, iż nie posiada kadry o odpowiednich kwalifikacjach.
Nie sposób, zdaniem Sądu wymagać od pracodawcy takiej przezorności, która nakazywałaby mu zatrudnienie instruktora "na zapas", na wypadek, gdyby dotychczas zatrudniona osoba zrezygnowała z zatrudnienia, bądź na skutek zdarzeń losowych nie mogła go kontynuować. Natomiast dostrzec należy, że skutki tego rodzaju sytuacji są dla pracodawcy, który przeprowadził cały cykl szkolenia młodocianego pracownika, zakończony pomyślnie zdanym egzaminem, zbyt dotkliwe.
W tych okolicznościach, zasadnym – zdaniem Sądu, jest przyznanie dofinansowania w kwocie proporcjonalnej do okresu, w którym przyuczenie do zawodu odbywało się z zachowaniem wymogów ustawowych. Nie do przyjęcia byłaby bowiem sytuacja w której z uwagi na krótką przerwę w zatrudnieniu instruktora praktycznej nauki zawodu, która wynikła z przyczyn od niego niezależnych, byłby on pozbawiony całości należnego wsparcia, pomimo niewątpliwego poniesienia koszów kształcenia młodocianego pracownika. Sam ustawodawca w art. 122 ust. 9 u.p.o. przewidział możliwość proporcjonalnego rozdzielenia dofinansowania przysługującego różnym pracodawcom, którzy prowadzili przygotowanie zawodowe młodocianego pracownika, w sytuacjach tam przewidzianych. Sąd dostrzega, iż tego rodzaju trudności, z którymi w badanej sprawie zetknął się przedsiębiorca nie są tożsame z przypadkami opisanymi w treści tego przepisu, zauważa jednak, iż taka możliwość proporcjonalnego obniżenia pomocy de minimis istnieje i są podstawy do zastosowania tego mechanizmu w niniejszej sprawie.
Na marginesie warto dostrzec, iż organ poprzestał jedynie na pobieżnej weryfikacji uprawnień strony skarżącej do zastępowania instruktora.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – j.t.) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 i 205 § 2 przywołanej ustawy.