II SA/Sz 156/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Gminy Resko na decyzję nakazującą zapewnienie prawidłowego natężenia oświetlenia sztucznego w salach lekcyjnych, uznając, że norma PN-EN 12464-1:2022-01-E jest właściwym standardem.
Gmina Resko zaskarżyła decyzję nakazującą zapewnienie prawidłowego natężenia oświetlenia sztucznego w salach lekcyjnych, twierdząc, że spełnia ona obowiązujące normy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, uznając, że norma PN-EN 12464-1:2022-01-E, określająca minimalne natężenie 500 lx, jest właściwym standardem dla pomieszczeń lekcyjnych, a przepisy rozporządzenia o warunkach technicznych nie mają zastosowania w tym przypadku. Sąd podkreślił również, że zapewnienie odpowiedniego oświetlenia jest kluczowe dla zdrowia i efektywności nauki.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy Resko na decyzję Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą zapewnienie prawidłowego natężenia oświetlenia sztucznego w salach lekcyjnych Zespołu Szkół w R. Kontrola wykazała, że natężenie oświetlenia w wielu salach było niższe niż wymagane przez Polską Normę PN-EN 12464-1:2022-01-E (min. 500 lx). Gmina zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc m.in. że spełnia wymagania rozporządzenia w sprawie warunków technicznych i że pomiary były wadliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd uznał, że podstawę rozstrzygnięcia stanowi § 9 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny w szkołach, który nakazuje zapewnienie "właściwego oświetlenia". Sąd podzielił stanowisko organów, że "właściwe oświetlenie" należy konkretyzować poprzez odwołanie do aktualnych norm technicznych, takich jak PN-EN 12464-1:2022-01-E, która zastąpiła starszą normę z 2012 r. Sąd podkreślił, że przepisy rozporządzenia o warunkach technicznych dotyczą projektowania i budowy, a nie bieżącego stanu higieniczno-zdrowotnego. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące wadliwości pomiarów i naruszenia procedury, wskazując na brak zastrzeżeń do protokołu kontroli i brak przedstawienia przez Gminę dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Sąd zaznaczył, że zapewnienie odpowiedniego oświetlenia wpływa na zdrowie, bezpieczeństwo i efektywność nauki, a organ prowadzący szkołę powinien uwzględniać zmieniające się standardy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, norma PN-EN 12464-1:2022-01-E stanowi właściwy standard, ponieważ "właściwe oświetlenie" należy konkretyzować poprzez odwołanie do aktualnych norm wiedzy technicznej i naukowej.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że wobec braku definicji "właściwego oświetlenia" w przepisach, należy odwołać się do aktualnych norm technicznych, które odzwierciedlają rozwój nauki i techniki. Norma PN-EN 12464-1:2022-01-E jest najbardziej aktualnym standardem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.p.i.s art. 27 § 1
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w szkołach art. 9 § 1
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach
u.p.o. art. 10 § 1
Ustawa Prawo oświatowe
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
rozporządzenie w sprawie warunków technicznych
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Norma PN-EN 12464-1:2022-01-E jest właściwym standardem dla określenia "właściwego oświetlenia" w salach lekcyjnych. Przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie mają zastosowania do oceny stanu oświetlenia w istniejących obiektach. Procedura administracyjna nie została naruszona, a strona miała możliwość czynnego udziału. Ustalenia organów dotyczące pomiarów były prawidłowe i oparte na dokumentacji.
Odrzucone argumenty
Natężenie światła sztucznego jest zgodne z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych i Normie PN-EN 12464-1:2012. Pomiary natężenia światła były wadliwe (brak certyfikatów, nieustalone błędy pomiarowe, niewłaściwe warunki wykonania). Organ nie ustalił, że skarżąca zaakceptowała pomiary. Pozbawienie skarżącej udziału w sprawie i możliwości podejmowania inicjatywy dowodowej. Niewzięcie pod uwagę wymiany oświetlenia w 2017 r.
Godne uwagi sformułowania
"właściwe oświetlenie" należy odwołać się do norm wiedzy, które odzwierciedlają aktualny poziom rozwoju nauki i techniki konkretyzacji tego określenia organ administracji jest władny dokonać przez odesłanie do norm technicznych – Polskich Norm zapewnienie odpowiednich warunków oświetleniowych wpływa na zdrowie, bezpieczeństwo oraz efektywność pracy
Skład orzekający
Joanna Świerzko-Bukowska
sprawozdawca
Joanna Wojciechowska
przewodniczący
Katarzyna Sokołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"właściwego oświetlenia\" w szkołach w kontekście norm technicznych i przepisów BHP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadzoru sanitarnego i wymagań dla szkół; norma PN-EN 12464-1:2022-01-E może być zastąpiona nowszą wersją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa i higieny w szkołach – oświetlenia. Choć nie jest to przełomowa interpretacja, pokazuje praktyczne zastosowanie norm technicznych w administracyjnym postępowaniu.
“Czy oświetlenie w Twojej szkole jest wystarczające? WSA wyjaśnia, jakie normy obowiązują.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 156/25 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2025-07-10 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-03-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Joanna Świerzko-Bukowska /sprawozdawca/ Joanna Wojciechowska /przewodniczący/ Katarzyna Sokołowska Symbol z opisem 6205 Nadzór sanitarny Hasła tematyczne Inspekcja sanitarna Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Sanitarny Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 737 art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3 Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 10 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lipca 2025 r. sprawy ze skargi Gminy Resko na decyzję Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia 8 stycznia 2025 r. nr NHD.906.2.2.2024 w przedmiocie nakazania zapewnienia prawidłowego natężenia oświetlenia sztucznego oddala skargę . Uzasadnienie Decyzją z dnia 8 stycznia 2025 r., nr NHD.906.2.2.2024, Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie (dalej: "ZPWIS", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a."), art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 416, dalej: "u.p.i.s") utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: "PPIS", "organ I instancji") z dnia 14 listopada 2024 r., nr HD.9020.62.2024, nakazującą G. R. zapewnienie w Zespole Szkół w R. prawidłowego natężenia oświetlenia sztucznego w terminie do dnia 31 grudnia 2025 r. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Na podstawie przeprowadzonej w dniu 10 października 2024 r. przez pracownika PPIS kontroli w zakresie przestrzegania przepisów określających wymagania higienicznie i zdrowotne dotyczące higieny pomieszczeń i wymagań w stosunku do sprzętu używanego w szkołach i innych placówkach oświatowo-wychowawczych oraz przestrzegania obowiązków wynikających z przepisów ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych stwierdzono, udokumentowane protokołem kontroli HD.9020.62.2024, nieprawidłowe wyniki pomiarów natężenia oświetlenia sztucznego nie spełniające wymogów Polskiej Normy PN-EN 12464-1:2022-01-E, zgodnie z którą w pomieszczeniach lekcyjnych natężenie oświetlenia sztucznego powinno wynosić nie mniej niż 500 lx w każdym punkcie pomiarowym, w następujących salach lekcyjnych: a) H1, w której stwierdzono, że natężenie oświetlenia w pięciu punktach pomiarowych na powierzchni roboczej wynosi: 327 lx, 331 lx, 308 lx, 319 lx, 339 lx; b) H2, w której stwierdzono, że natężenie oświetlenia w pięciu punktach pomiarowych na powierzchni roboczej wynosi: 309 lx, 312 lx, 319 lx, 333 lx, 324 lx; c) nr 028, w której stwierdzono, że natężenie oświetlenia w pięciu punktach pomiarowych na powierzchni roboczej wynosi: 361 lx, 298 lx, 306 lx, 334 lx, 371 lx; d) nr 026, w której stwierdzono, że natężenie oświetlenia w pięciu punktach pomiarowych na powierzchni roboczej wynosi: 361 lx, 329 lx, 371 lx, 309 lx, 317 lx; e) nr 001, w której stwierdzono, że natężenie oświetlenia w pięciu punktach pomiarowych na powierzchni roboczej wynosi: 339 lx, 341 lx, 362 lx, 309 lx, 333 lx; f) nr 002, w której stwierdzono, że natężenie oświetlenia w pięciu punktach pomiarowych na powierzchni roboczej wynosi: 297 lx, 331 lx, 309 lx, 319 lx, 307 lx; g) nr 109, w której stwierdzono, że natężenie oświetlenia w pięciu punktach pomiarowych na powierzchni roboczej wynosi: 321 lx, 356 lx, 307 lx, 353 lx, 312 lx; h) nr 113, w której stwierdzono, że natężenie oświetlenia w pięciu punktach pomiarowych na powierzchni roboczej wynosi: 309 lx, 298 lx, 341 lx, 356 lx, 332 lx; i) nr 120, w której stwierdzono, że natężenie oświetlenia w pięciu punktach pomiarowych na powierzchni roboczej wynosi: 341 lx, 367 lx, 321 lx, 328 lx, 376 lx; j) nr 122, w której stwierdzono, że natężenie oświetlenia w pięciu punktach pomiarowych na powierzchni roboczej wynosi: 309 lx, 354 lx, 370 lx, 339 lx, 326 lx; k) nr 101, w której stwierdzono, że natężenie oświetlenia w pięciu punktach pomiarowych na powierzchni roboczej wynosi: 328 lx, 347 lx, 317 lx, 326 lx, 305 lx; l) nr 102, w której stwierdzono, że natężenie oświetlenia w pięciu punktach pomiarowych na powierzchni roboczej wynosi: 354 lx, 351 lx, 362 lx, 322 lx, 307 lx; m) nr 106, w której stwierdzono, że natężenie oświetlenia w pięciu punktach pomiarowych na powierzchni roboczej wynosi: 341 lx, 336 lx, 327 lx, 319 lx, 312 lx; n) nr 107, w której stwierdzono, że natężenie oświetlenia w pięciu punktach pomiarowych na powierzchni roboczej wynosi: 329 lx, 369 lx, 381 lx, 341 lx, 317 lx. Z uwagi na powyższe PPIS pismem z dnia 14 października 2024 r., HD.9020.62.2024 wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzonych nieprawidłowości, o czym poinformowano G. R., pouczając równocześnie o przysługujących prawach w postępowaniu administracyjnym. W piśmie z dnia 18 października 2024 r. Gmina poinformowała, że pomiary natężenia oświetlenia sztucznego wykonane zostały zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. DZ.U. z 2022 r., poz. 1225, dalej: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych") i przywołanych w nim norm, w związku z czym natężenie oświetlenia sztucznego w salach lekcyjnych nr H2, 026, 001, 109, 120, 122, 101, 102, 106 i 107 jest zgodne z ww. rozporządzeniem, natomiast natężenie oświetlenia sztucznego w salach lekcyjnych nr H1, 028, 002, 113 obarczone jest błędem pomiaru i dla nich wykonane zostaną powtórne pomiary celem wykazania w nich prawidłowego natężenia oświetlenia. Następnie decyzją z dnia 14 listopada 2024 r. PPIS, działając na podstawie art. 104 k.p.a., art. 27 ust. 1 i art. 37 ust. 1 u.p.i.s., § 2 i § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1604, dalej: "rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w szkołach") oraz art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 737, dalej: "u.p.o.") nakazał G. R. zapewnienie w Zespole Szkół w R. prawidłowego natężenia oświetlenia sztucznego, tj. o minimalnej wartości 500 lx w opisanych w ww. protokole kontroli salach lekcyjnych w terminie do 31 grudnia 2025 r. W odwołaniu od ww. decyzji G. R., wnosząc o jej uchylenie, zarzuciła naruszenie: I. przepisów prawa procesowego: 1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez niepełne zebranie i dowolną ocenę materiału dowodowego polegającą na uznaniu, że w wymienionych salach lekcyjnych natężenie światła sztucznego jest zbyt niskie i nie odpowiada przepisom prawa w sytuacji, gdy: - stwierdzone natężenie światła sztucznego jest zgodne z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, w szczególności z Normą Polską PN-EN 12464-1:2012, - brak dowodów potwierdzających posiadanie certyfikatów jakościowych i legalizujących dla urządzeń wykorzystanych do pomiarów natężenia światła, - organ nie ustalił wartości błędów pomiarowych dla urządzeń pomiarowych wykorzystanych w badaniach oraz czy miała ona wpływ na wynik pomiarów, nie ustalił w jakich warunkach technicznych i środowiskowych były one wykonane oraz czy zgodnie z instrukcją urządzeń: 2. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. przez pozbawienie skarżącej udziału w sprawie i możliwości podejmowania inicjatywy dowodowej, przez wydanie decyzji bez uprzedniego poinformowania skarżącej o możliwości zajęcia stanowiska i ograniczenie się do poinformowania o uprawnieniach z art. 10 k.p.a. II. przepisów prawa materialnego: 1. art. 27 ust. 1 u.p.i.s. w zw. z pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w zw. z § 9 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny w szkołach, przez ich błędną wykładnię i nakazanie zapewnienia prawidłowego oświetlenia sztucznego, w sytuacji gdy: - z uwagi na spełnienie przez skarżącą norm prawnych dotyczących natężenia oświetlenia sztucznego zawartych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych brak było do tego podstaw, - przyjęcie że "właściwe oświetlenie" w rozumieniu § 9 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny w szkołach oznacza oświetlenie inne niż określone w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych. Opisaną na wstępie decyzją organ odwoławczy, uznając zarzuty odwołania za pozbawione podstaw prawnych, utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wymagania dotyczące oświetlenia miejsc pracy są regulowane przez przepisy BHP i normy. Aktualnym dokumentem określającym wymagania w tym przedmiocie dla osób na stanowiskach pracy w pomieszczeniach, które spełniają potrzeby związane z komfortem i wydolnością widzenia osób normalnej lub skorygowanej do normalnej okulistycznej zdolności widzenia jest Norma PN-EN 12464-1:2022-01-wersja polska. Tym samym organ I instancji, którego obowiązkiem jest korzystanie z najnowszych aktów prawnych oraz norm uczynił zadość temu wymogowi. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem błędnej wykładni i nakazania skarżącej zapewnienia prawidłowego natężenia oświetlenia sztucznego w wymienionych salach lekcyjnych, w sytuacji gdy jego natężenie spełnia wymogi normy przywołanej w załączniku do rozporządzenia w sprawie warunków technicznych informując, że Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadzi nadzór nad szkołą w oparciu o rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w szkołach, zaś zgodnie z § 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przepisy tego rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także związanych z nimi urządzeń budowlanych. Odnosząc się z kolei do zarzutów dotyczących legalności i prawidłowości działania urządzeń pomiarowych organ odwoławczy podał, że pomiarów natężenia oświetlenia sztucznego dokonano luksomierzem Sonel LXP-2 posiadającym świadectwo wzorcowania nr [...] z dnia 10 lipca 2017 r. Pomiary wykonała firma [...] sp. z o.o. w W. zajmująca się m.in. projektowaniem i montażem opraw oświetleniowych wraz z systemami sterowania w szkołach i przedszkolach. Pomiary odbywały się w odpowiednich warunkach, zgodnie z instrukcją dla ww. luxomierza, a przedstawione wyniki uwzględniały już wartości błędów pomiarowych dla urządzeń wykorzystanych przy badaniu. Organ podkreślił, że badania, które były jedynie przedmiotem oceny przedstawiciela PPIS były zlecone i przeprowadzone przez skarżącą przez co należy rozumieć, że zakład wykonujący pomiary został zaakceptowany i sprawdzony przez zleceniodawcę. Odnośnie zarzutu dotyczącego pozbawienia skarżącej udziału w postępowaniu i możliwości podejmowania inicjatywy dowodowej, ZPWIS wskazał, że skarżąca została powiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzonych nieprawidłowości sanitarno-technicznych, w tym również o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 73 § 1 k.p.a. Skorzystała z możliwości wypowiedzenia się składając pismo z dnia 18 października 2024 r. Organ natomiast nie był obowiązany do dodatkowego powiadamiania skarżącej o uprawnieniach z art. 10 k.p.a., ponieważ od momentu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego nie zebrano w sprawie nowego materiału dowodowego. Organ odwoławczy podzielił także stanowisko PPIS w zakresie znaczenia określenia "właściwe oświetlenie". Wyjaśnił, że aktualnie brak jest przepisu prawnego definiującego precyzyjne pojęcie "właściwego oświetlenia". Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ odwoławczy wskazał, że skonkretyzowanie obowiązków wynikających w danej sprawie dla oznaczonego adresata tak ogólnego sformułowania ustawowego spoczywa na organie administracji wydającym decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Określenie "właściwe oświetlenie" odsyła w istocie do norm wiedzy, które odzwierciedlają aktualny poziom rozwoju nauki i techniki, dlatego konkretyzacji tego określenia organ administracji jest władny dokonać przez odesłanie do norm technicznych – Polskich Norm. Dalej za bezzasadny ZPWIS uznał zarzut: braku uzasadnienia przez PPIS nieuwzględnienia błędów pomiarowych, ponieważ skarżąca takiego zarzutu nie zgłosiła; zarzut "niewiedzy" skarżącej, że organ I instancji zmierzał do wydania decyzji, ponieważ jest to oczywista konsekwencja wszczęcia postępowania administracyjnego i wezwania strony z art. 10 k.p.a.; zarzut braku realnej możliwości zapoznania się z materiałami sprawy i zajęcia stanowiska przed zakończeniem postępowania, ponieważ skarżąca została poinformowana o czasie i miejscu w którym może zapoznać się z materiałami sprawy, z czego nie skorzystała, nie przedstawiła też dowodu uniemożliwienia, czy też ograniczenia jej zapoznania się materiałami sprawy. Nie zgadzając się z opisaną decyzją organu odwoławczego, G. R. (dalej: "Gmina", "skarżąca") zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie: I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez dokonanie dowolnej a nie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co polegało na: - przyjęciu, że w wymienionych w decyzji salach lekcyjnych natężenie światła sztucznego jest zbyt niskie i nie odpowiada przepisom prawa, w sytuacji gdy stwierdzone natężenie światła sztucznego jest zgodne z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, a w szczególności jest zgodne z Normą Polską PN-EN 12464-1:2012 przywołaną w ww. rozporządzeniu; - nieuwzględnieniu przez organ odwoławczy faktu dostosowania przez skarżącą warunków oświetlenia w salach lekcyjnych i wymiany w nich oświetlenia w październiku 2017 r. 2. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. przez poczynienie przez organ odwoławczy ustaleń faktycznych w zakresie rodzaju użytych urządzeń pomiarowych, błędów pomiarowych oraz zgodnego z instrukcją wykorzystania urządzeń pomiarowych w sytuacji, gdy: - organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego w części dotyczącej ustalenia rodzaju użytych urządzeń pomiarowych, ich dokładności, posiadania certyfikatów i legalizacji oraz błędów pomiarowych związanych z ich użyciem, a pomimo tego poczynił w zaskarżonej decyzji ustalenia w tym zakresie i to w sytuacji, gdy skarżącej nie jest znane na jakich dowodach się oparł – zwłaszcza, że okoliczności te nie były przedmiotem ustaleń organu I instancji, a organ odwoławczy nie przeprowadził żadnych nowych dowodów; - brak jest dowodów potwierdzających posiadanie certyfikatów jakościowych i legalizujących dla urządzeń wykorzystanych dla badania poziomu natężenia wymienionych w protokole kontroli nr HD.9020.62.2024; - organ nie ustalił wartości błędów pomiarowych dla urządzeń pomiarowych służących przeprowadzonym badaniom natężenia światła oraz czy miała ona wpływ na wynik pomiarów, nie ustalił też w jakich warunkach technicznych i środowiskowych pomiary były wykonywane, w szczególności czy zostały przeprowadzone zgodnie z instrukcją urządzeń i warunkami przeprowadzania pomiarów; - brak jest podstaw do uznania, że skarżąca zaakceptowała pomiary i aby dokonanie przez nią wyboru podmiotu dokonującego pomiarów, pozbawiało ją możliwości formułowania zarzutów dotyczących prawidłowości ich wykonania. 3. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 10 k.p.a. przez pozbawienie skarżącej udziału w sprawie i możliwości podejmowania inicjatywy dowodowej co przejawiało się w wydaniu przez organ I instancji decyzji bez uprzedniego prawidłowego poinformowania skarżącej o możliwości zajęcia stanowiska przed wydaniem decyzji i ograniczenie się do pouczenia skarżącej o uprawnieniach z art. 10 k.p.a. wyłącznie w piśmie inicjującym postępowanie, wobec czego skarżąca nie miała wiedzy o zamiarze zakończenia postępowania administracyjnego przez organ i nie miała możliwości ustosunkowania się do zgromadzonych dowodów przed wydaniem decyzji. II. przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 27 ust. 1 u.p.i.s. w zw. z pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w zw. z § 9 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny w szkołach, przez ich błędną wykładnię i nakazanie skarżącej zapewnienia prawidłowego natężenia oświetlenia sztucznego, tj. o wartości 500 lx w wymienionych w decyzji salach lekcyjnych, w sytuacji, gdy: - z uwagi na spełnienie przez skarżącą obowiązujących norm prawnych dotyczących natężenia oświetlenia sztucznego zawartych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych brak było do tego podstaw; - przyjęcie, że "właściwe oświetlenie" w rozumieniu § 9 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny w szkołach oznacza oświetlenie inne niż określone w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów w niej podniesionych, wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy art. 27 ust. 1 u.p.i.s., § 2 i § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny w szkołach oraz art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.o. Zgodnie z art. 27 ust. 1 u.p.i.s. w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Stosownie do § 2 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny w szkołach dyrektor zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pobytu w szkole. Stosownie zaś do § 9 ust. 1 tegoż rozporządzenia w pomieszczeniach szkoły zapewnia się m.in. właściwe oświetlenie. Z kolei z art. 10 ust. 1 u.p.o. wynika, że za działalność szkoły odpowiada organ prowadzący szkołę, do którego należy w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki (pkt 1) czy też wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie (pkt 3). Podstawę ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie stanowiły ustalenia kontroli, przeprowadzonej w dniu 10 października 2024 r., udokumentowane protokołem nr [...] Z treści protokołu wynika, że nieprawidłowości w natężeniu oświetlenia sztucznego w salach lekcyjnych H1, H2, 028, 026, 001, 002, 113, 120, 122, 101, 102, 106, 107, 109 stwierdzono na podstawie analizy wyników pomiarów natężenia oświetlenia wykonanych w budynku Zespołu Szkół w R. wykonanych przez firmę [...] sp. z o.o. Podkreślić w tym miejscu należy, że skarżąca nie wniosła zastrzeżeń do protokołu kontroli i dokonanych ustaleń. W ocenie Sądu nie są przy tym uzasadnione zarzuty skarżącej dotyczące nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego i ustaleń co do rodzaju użytych do badania poziomu natężenia światła urządzeń pomiarowych – ich dokładności, legalności, możliwych błędów pomiarowych czy też sposobu przeprowadzenia badań. W aktach sprawy znajduje się bowiem dokumentacja dotycząca pomiarów natężenia oświetlenia sztucznego, stanowiąca załącznik do protokołu kontroli, z której wynika że pomiarów tych dokonano luksomierzem Sonel LXP-2 posiadającym świadectwo wzorcowania. Ponadto rzeczoną dokumentację w toku kontroli przedłożyła sama skarżąca. Pomiary natężenia oświetlenia zostały wykonane na jej zlecenie i uznać należy, że przez nią zaakceptowane. Niezależnie od powyższego w toku postępowania administracyjnego skarżąca nie przedłożyła żadnych innych wyników pomiarów, z których wynikałoby, że natężenie oświetlenia sztucznego w objętych decyzją salach lekcyjnych spełnia wymogi Polskiej Normy PN-EN 12464-1:2022-01-E, zgodnie z którą w pomieszczeniach lekcyjnych natężenie oświetlenia sztucznego powinno wynosić nie mniej niż 500 lx w każdym punkcie pomiarowym. Nie są trafne zarzuty i argumentacja skarżącej, która wywodzi, iż natężenie oświetlenia sztucznego nie jest zbyt niskie i odpowiada przepisom prawa, bowiem jest zgodne z Polską Normą PN-EN 12464-1:2012, która została przywołana w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych. Jak słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy przepisy tego rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych (§ 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych), co nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. Podstawę rozstrzygnięć w sprawie stanowił m.in. § 9 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny w szkołach, według którego w pomieszczeniach szkoły zapewnia się właściwe oświetlenie. Sąd podziela stanowisko organów, iż wobec braku definicji i dookreślenia pojęcia "właściwe oświetlenie" należy odwołać się do norm wiedzy, które odzwierciedlają aktualny poziom rozwoju nauki i techniki. Dlatego konkretyzacji określenia "właściwe oświetlenie" organy orzekające w sprawie były władne dokonać poprzez odwołanie się do norm technicznych – tu: Polskich Norm – które zasadniczo bazują na wskazaniach płynących właśnie z wiedzy naukowej i technicznej. Nie ulega również wątpliwości, iż określenie "właściwe oświetlenie" powinno być odczytywane poprzez pryzmat norm wiedzy (technicznej, naukowej) jak najbardziej aktualnych. Wskazać przy tym należy, że przywoływana przez skarżącą Polska Norma PN-EN 12464-1:2012 została zastąpiona przez Polską Normę PN-EN 12464-1:2022-01-E. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje podnoszona przez skarżącą okoliczność wymiany oświetlenia w kontrolowanej jednostce w 2017 r. czy też kosztów wykonania zaskarżonej decyzji. Organ prowadzący szkołę powinien uwzględniać konieczność dostosowywania warunków funkcjonowania szkoły (tu: zapewnienia odpowiedniego natężenia oświetlenia w salach lekcyjnych) do zmieniających się standardów (które mogą być inne niż w 2017 r.) oraz związanych z tym kosztów. Nie można przy tym nie dostrzegać, że zapewnienie odpowiednich warunków oświetleniowych wpływa na zdrowie, bezpieczeństwo oraz efektywność pracy. Odpowiednie oświetlenie pomieszczeń jest kluczowe nie tylko dla komfortu i wydolności widzenia, ale również dla koncentracji, a także zapobiegania zmęczeniu wzroku. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy obu instancji przepisów dotyczących umożliwienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu. Wskazać należy, że pismem z dnia 14 października 2024 r. organ I instancji zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzonych w wyniku kontroli nieprawidłowości sanitarno-technicznych, udokumentowanych protokołem kontroli. W piśmie tym organ I instancji poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów. Skarżąca z tej możliwości skorzystała przedstawiając swoje stanowisko w piśmie z dnia 18 października 2024 r. Z kolei organ odwoławczy nie przeprowadzał dodatkowego postępowania dowodowego. Tym samym nie było potrzeby zawiadamiania skarżącej w trybie art. 10 § 1 k.p.a. przed wydaniem decyzji drugoinstancyjnej. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że dla skutecznego podniesienia zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. konieczne jest wykazanie przez stronę powołującą się na owo naruszenie prawa, jakich czynności nie mogła ona dokonać, bądź jakich dowodów nie mogła zawnioskować i że miało to wpływ na rozstrzygnięcie. Skarżąca stawiając ten zarzut okoliczności takich nie wykazała. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI