II SA/Sz 150/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-06-07
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
choroba zawodowazespół rowka nerwu łokciowegoPaństwowa Inspekcja SanitarnaKodeks pracymedycyna pracyocena warunków pracynarażenie zawodoweWSA Szczecin

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki na decyzję Inspektora Sanitarnego stwierdzającą u pracownika chorobę zawodową, uznając, że związek schorzenia z warunkami pracy został wykazany z wysokim prawdopodobieństwem.

Spółka zaskarżyła decyzję Inspektora Sanitarnego o stwierdzeniu u pracownika choroby zawodowej (zespół rowka nerwu łokciowego). Skarżąca zarzucała błędy w ocenie warunków pracy i braku wykazania związku przyczynowego z wysokim prawdopodobieństwem. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że przesłanka "wysokiego prawdopodobieństwa" pozwala na stwierdzenie choroby zawodowej, a orzeczenie jednostki orzeczniczej II stopnia, mimo wcześniejszego odmiennego orzeczenia, zostało uznane za wiarygodne i wystarczające.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę Spółki A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S., która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu u pracownika T. G. choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego (zespół rowka nerwu łokciowego). Skarżąca spółka podnosiła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując prawidłowość ustaleń faktycznych i ocenę warunków pracy, a także brak wykazania związku przyczynowego z chorobą z "wysokim prawdopodobieństwem". Sąd przypomniał, że zgodnie z art. 235[1] Kodeksu pracy, chorobę zawodową można stwierdzić, gdy można wykazać bezspornie lub z "wysokim prawdopodobieństwem", że została ona spowodowana czynnikami szkodliwymi lub sposobem wykonywania pracy. Sąd podkreślił, że przesłanka "wysokiego prawdopodobieństwa" zwalnia organy z badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, jeśli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby. W analizowanej sprawie kluczowe było orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w L., które stwierdziło chorobę zawodową z wysokim prawdopodobieństwem, mimo wcześniejszego odmiennego orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Sąd uznał, że orzeczenie jednostki orzeczniczej II stopnia było wystarczające, szczegółowe i uwzględniało obszerny materiał dowodowy, w tym dokumentację fotograficzną. Sąd nie podzielił zarzutów spółki dotyczących braku wykazania objawów chorobowych w odpowiednim terminie ani potrzeby uzyskania dodatkowej opinii biegłego. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że przepis art. 235[1] k.p. dopuszcza stwierdzenie choroby zawodowej nie tylko gdy związek przyczynowy jest bezsporny, ale także gdy można go stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". Ta przesłanka oznacza, że praca w określonych warunkach narażenia powoduje wyższe niż przeciętne ryzyko rozwoju choroby zawodowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

k.p. art. 2351

Kodeks pracy

k.p. art. 2352

Kodeks pracy

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych § § 8 ust. 1

Pomocnicze

u.p.i.s. art. 5 § ust. 1 pkt 4a

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

u.p.i.s. art. 37 § ust. 1

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Związek schorzenia z warunkami pracy został wykazany z "wysokim prawdopodobieństwem", co jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia choroby zawodowej. Orzeczenie jednostki orzeczniczej II stopnia było wystarczające i uwzględniało obszerny materiał dowodowy. Wystąpienie objawów choroby w trakcie zatrudnienia jest podstawą do jej stwierdzenia.

Odrzucone argumenty

Błędne zastosowanie art. 235[1] k.p. poprzez niewłaściwe ustalenia faktyczne i utrzymanie w mocy decyzji o chorobie zawodowej. Niezastosowanie art. 235[2] k.p. i § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia poprzez niewykazanie objawów chorobowych w ciągu roku od zakończenia pracy. Niezastosowanie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego. Niezastosowanie art. 77, 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników... Organ jest związany opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Takiej wiedzy nie posiadają ani organy, ani sądy. Orzeczenia jednostek właściwych do rozpoznania choroby zawodowej mają charakter opinii biegłego, są dowodem w sprawie i podlegają ocenie jak każdy inny dowód.

Skład orzekający

Katarzyna Sokołowska

przewodniczący sprawozdawca

Krzysztof Szydłowski

członek

Patrycja Joanna Suwaj

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"wysokiego prawdopodobieństwa\" w kontekście stwierdzania chorób zawodowych oraz ocena dowodu w postaci orzeczenia lekarskiego przez organ administracji."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego schorzenia i procedury administracyjnej związanej z chorobami zawodowymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów prawa pracy ze względu na interpretację kluczowych przepisów dotyczących chorób zawodowych i dowodów w postępowaniu administracyjnym.

Choroba zawodowa: Kiedy "wysokie prawdopodobieństwo" wystarczy do stwierdzenia schorzenia?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 150/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-06-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Szydłowski
Patrycja Joanna Suwaj
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
II GSK 1812/23 - Wyrok NSA z 2024-04-11
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 195
art. 5 ust. 1 pkt 4a
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Dz.U. 2022 poz 1510
art. 2351, art. 2352,
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Dz.U. 2013 poz 1367
par. 8 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj,, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski, Protokolant starszy inspektor sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r., na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 195 z późn. zm.), dalej jako "u.p.i.s.", w związku z art. 37 ust. 1 tej ustawy, art. 104 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z póź.zm.), dalej jako "k.p.a.", art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeksu Pracy (Dz.U. z 2022 r. poz. 1510), dalej jako "k.p." oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r. poz.1367 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie", Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny S., stwierdził u T. G., dalej jako "pracownik", chorobę zawodową: przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu rowka nerwu łokciowego, wymienioną w pozycji 20.2 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r. poz.1367 z późn. zm.).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył przepisy prawa, które stanowiły podstawę wydania decyzji, obszernie zrelacjonował stan faktyczny, ustalony w toku postępowania, a także dokonał oceny zebranych dowodów, w szczególności orzeczeń wydanych przez wyspecjalizowane jednostki orzecznicze.
Od decyzji tej odwołanie wniosła K. Spółka z o.o. w S. zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. , decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
Organ, po zrelacjonowaniu ustaleń poczynionych przez organ I instancji i przytoczeniu mających zastosowanie przepisów wyjaśnił, że podstawę wydawanych decyzji stanowią orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych oraz ocena narażenia zawodowego pracownika.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, [...]PWIS w S. wydając decyzję w sprawie choroby zawodowej związany jest orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez jednostki orzecznicze medycyny pracy. Orzeczenia te, mające walor opinii biegłego, podlegają bowiem ocenie organu z punktu widzenia wymogów formalnych dla tego środka dowodowego i jeżeli w ocenie organu są one jasne, wyjaśniają w sposób przekonywujący w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań i warunki pracy badanego, to nie można znaleźć podstaw do tego, by organ zobowiązany był do dalszych poszukiwań celem potwierdzenia stanowiska prezentowanego przez stronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09.12.2010 r. II OSK 1766/10).
Podkreślono przy tym, że Organ administracji jest związany opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Takiej wiedzy nie posiadają ani organy, ani sądy. Tym samym w przypadku, gdy orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpującego uzasadnienia i jest zgodne z prawem organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany.
Odnosząc się do zarzutów strony, organ odwoławczy wskazał, że co prawda PPIS w S. nie zamieścił informacji o dokumentacji jaka została dołączona do wniosku o podejrzenie choroby zawodowej z dnia 10 marca 2020 r., niemniej jednak należy zwrócić uwagę na fakt, że organ I instancji analizował zasadność złożenia ww. wniosku i stwierdził, iż otrzymane dokumenty uprawniają pracownika do ubiegania się o stwierdzenie choroby zawodowej. Ponadto zwrócono uwagę, iż okres, o którym mowa w załączniku do rozporządzenia jest terminem maksymalnym, który gwarantuje możliwość ubiegania się o chorobę zawodową. W badanej sprawie wystąpienie pierwszych objawów chorobowych zostało rozpoznane w 2017 r., tym samym jeszcze w okresie zatrudnienia w K. Sp. z o.o., co potwierdzają dokumenty złożone wraz z wnioskiem z dnia 10 marca 2020 r. (wyniki badania EMG z [...].12.2017 r.). Powyższe znajduje również odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego IMP w L. nr [...] z dnia [...] maja 2022r.(korekta z dnia [...] lipca 2022 r.).
W nawiązaniu do zarzutu o zbagatelizowaniu i pominięciu w uzasadnieniu decyzji PPIS w S. faktu, że w aktach sprawy znajduje się orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, które według odwołującego powinno mieć wpływ na ww. decyzję organ odwoławczy stwierdził, iż powyższe nie znajduje odzwierciedlenia w treści decyzji organu I stopnia.
Podkreślono, że w związku z orzeczeniem WOMP w G., pełnomocnik T. G. wniósł, w dniu 22 kwietnia 2021 r., wniosek o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, która wydała ostatecznie orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej u pracownika. Orzeczenie to organ I instancji uznał za wiążące.
[...]PWIS w S. uznał za niezasadny zarzut, iż czynności wykonywane przez pracownika odbywały się bez wymuszonej pozycji ciała wymagającej długotrwałego utrzymywania kończyn górnych w pozycji zgiętej przy równoczesnym przeniesieniu ciężaru górnej części ciała na stawy łokciowe oparte o twarde podłoże.
W tej mierze odwołano się do orzeczenia lekarskiego nr [...], wydanego przez IMP w L., z którego wynika, że pracował on na stanowisku operatora przekładarki głównie w pozycji stojącej z rękami uniesionymi na wysokość klatki piersiowej, natomiast sam odbiór produktu (przekładki) ze stanowiska odbiorczego odbywał się z pozycji pochylonej na wysokości kolan, po tym następowało układanie na palety w pozycji wyprostowanej na wysokości zmieniającej się wraz z załadunkiem palety. Jak zaznaczył w orzeczeniu IMP w L. czynności wykonywane przez pracownika cechowały się dłuższym interwałem czasowym. W związku z tym na jednej zmianie pracownik układał około 600 przekładek. Natomiast jak wskazał IMP w L. na stanowisku operatora urządzeń pakujących pracownik kontrolował proces pakowania pakietów płyt melaminowanych oraz wykonywał czynności związane z zachowaniem ciągłości pakowania płyt przez stację pakowania tj.: uzupełnianie magazynu podawczego przekładek na stację pakowania, nakładaniem kartonu osłonowego na pakowany pakiet oraz listew osłonowych w miejscu spinania taśmą. Powyższa praca była wykonywana głównie w pozycji stojącej, w tym w ciągu jednej zmiany pakowanych było ok. 65 pakietów gotowych płyt z użyciem 260 przekładek o masie około 5 kg.
Wobec powyższego IMP w L. stwierdził, iż na podstawie analizy czynności zawodowych wykonywanych przez T. G. na stanowiskach operator przekładarki oraz operatora urządzeń pakujących, wykonywał on pracę w wymuszonej pozycji ciała, wymagającej wykonywania powtarzalnego ruchu zgięcia w stawach łokciowych i utrzymywania zgiętych kończyn górnych z obciążeniem podczas ręcznego przenoszenia przekładek i innych podobnych elementów, w dłuższych interwałach czasowych, co mogło stwarzać warunki do rozwoju obustronnego zespołu uciskowego w rowku nerwu łokciowego. Ponadto IMP w L. podsumował, iż wobec potwierdzonego istotnego narażenia zawodowego z wysokim prawdopodobieństwem należy powiązać rozwój choroby ze sposobem wykonywania pracy, natomiast ewentualne wątpliwości orzecznicze rozstrzygnąć na korzyść pacjenta.
Jednostka orzecznicza II stopnia wyjaśniła, że nie tylko praca wykonywana w wymuszonej pozycji ciała wymagająca długotrwałego utrzymywania kończyn w pozycji zgiętej i lekko odwiedzionej przy równoczesnym przeniesieniu ciężaru górnej części ciała na stawy łokciowe oparte o twarde podłoże powoduje wystąpienie choroby zawodowej jaką jest przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego wywołana sposobem wykonania pracy - zespół rowka nerwu łokciowego, lecz także czynności wykonywane w stałym zgięciu obu stawów łokciowych, co w niniejszym przypadku miało miejsce.
Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, iż IMP w L. wykazał w orzeczeniu lekarskim, iż z wysokim prawdopodobieństwem choroba zawodowa pracownika powstała w związku z czynnikami występującymi na stanowisku pracy, tym samym wykazano zawodową etiologię choroby. Podkreślenia wymaga fakt, iż orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej II stopnia zostało wydane po przeprowadzeniu badań kompleksowych połączonych z hospitalizacją oraz oceną zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentacji medycznej oraz oceną stanowiska pracy wraz z dołączoną dokumentacją fotograficzną.
Końcowo organ podkreślił, że żaden przepis nie nakłada na orzecznicze jednostki medyczne lub organy orzekające w sprawie chorób zawodowych wskazania, co konkretnie było przyczyną danego schorzenia. Jednostka orzecznicza, czy organ, ustalają jedynie czy schorzenie aktualnie istnieje oraz czy powstało w związku z warunkami pracy. Organ nie podzielił również zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazując, że w jego ocenie postępowanie zostało przeprowadzone rzetelnie, a organ I instancji należycie rozważył zgromadzony materiał dowodowy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie K. Sp. z o.o. w S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez:
a) błędne zastosowanie przepisu art. 235[1] k.p., poprzez niewłaściwe dokonanie ustaleń faktycznych i utrzymanie w mocy decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...], [...], o stwierdzeniu choroby zawodowej u T. G. pomimo, iż w wyniku oceny warunków pracy nie stwierdzono bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy,
b) niezastosowanie przepisu art. 235[2] k.p. w zw. § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w zw. pozycją 20.1 załącznika do rozporządzenia poprzez niewłaściwe dokonanie ustaleń faktycznych i utrzymanie w mocy Decyzji PPIS pomimo, iż nie wykazano żadnymi dokumentami objawów chorobowych upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej występujących w trakcie roku od zakończenia pracy T. G. w K. podczas gdy organ II instancji błędnie przyjął, iż wystąpienia pierwszych objawów w chorobowych w trakcie pracy T. G. w K. jest podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej;
c) błędne zastosowanie przepisu § 8 Rozporządzenia poprzez niewłaściwe dokonanie ustaleń faktycznych i utrzymanie w mocy Decyzji PPIS podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do utrzymania w mocy Decyzji PPIS, stwierdzającej chorobę zawodową.
Dalej podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) niezastosowanie art. 7 i 77 k.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia T. G. oraz przyczyn wystąpienia u niego choroby;
b) niezastosowanie art. 77, 80 k.p.a., w szczególności poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całości materiału dowodowego oraz poprzestanie na twierdzeniach zawartych w orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy im. prof. [...] w L. ukierunkowanych na tezę, iż T. G. cierpi na chorobę zawodową.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 – j.t.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – j.t. ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Skarga okazała się niezasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem wykazała, że nie narusza ona prawa.
Przedmiotem skargi w badanej sprawie jest decyzja Inspektor Sanitarny, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S., w stwierdzającą u pracownika chorobę zawodową – przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu rowka nerwu łokciowego, wymienioną w pozycji 20.2 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r. poz.1836 – j.t.).
Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 235[1] k.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Stosownie do art. 235[2] k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Wykaz chorób zawodowych i sposób postępowania w przypadku podejrzenia choroby zawodowej określa przywołane wyżej rozporządzenie. Najogólniej rzecz ujmując, zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, czy to przez pracownika, czy to przez lekarza wymaga przeprowadzenia postępowania i zgromadzenia niezbędnej dokumentacji w sposób wskazany w rozporządzeniu.
Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (ust. 2).
Wyjaśnić należy, że ustawodawca w art. 235[1] k.p. wprost wskazał na dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem".
Przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby (patrz wyroki NSA z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2492/16 i z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12, dostępne z CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na gruncie art. 235[1] k.p. pojęcie "wysokie prawdopodobieństwo" należy, zdaniem Sądu, interpretować w ten sposób, że praca w określonych warunkach narażenia powoduje wyższe aniżeli przeciętne ryzyko rozwoju choroby zawodowej. Rzeczą organu prowadzącego postępowanie z wniosku o stwierdzenie choroby zawodowej jest zatem ustalenie danych dotyczących środowiska pracy wnioskodawcy, występujących czynników ryzyka, określenie wykonywanych przez pracownika czynności i ich ewentualnego wpływu na powstanie choroby zawodowej, a konsekwencji ustalenie związku pomiędzy stwierdzonym schorzeniem i wykonywaną pracą.
W badanej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone z zachowaniem reguł, o których mowa w rozporządzeniu. Choroba stwierdzona u pracownika znajduje się w wykazie chorób zawodowych i została zgłoszona w terminie przewidzianym w rozporządzeniu. W toku postępowania uzyskano dwa orzeczenia dotyczące stwierdzenia i kwalifikacji choroby zawodowej u wnioskodawcy o odmiennej treści, to jest orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G., z dnia [...] kwietnia 2021 r., w którym uznano, iż brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej i orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy [...] w L. z dnia [...] maja 2022 r., w którym istnienie choroby zawodowej stwierdzono.
W tym miejscu wskazać należy, że orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 5 i 6 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych stanowią dowód w rozumieniu art. 75 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., podlegający ocenie organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej. Okoliczność, że organ administracji nie może we własnym zakresie, bez uzyskania orzeczenia lekarskiego, dokonać rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia organu od oceny tego orzeczenia, stosownie do art. 80 k.p.a. Organ ma bowiem obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Organ ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie wątpliwości, rozbieżności czy sprzeczności, które nie pozwalają mu na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy orzeczenia lekarskie, które nie odnoszą się w sposób szczegółowy do złożonej przez stronę dokumentacji lekarskiej. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów, zwłaszcza gdy wynikają z nich odmienne oceny (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 listopada 2017 r. II SA/Lu 862/17 dostępny w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Godzi się również dodać, że orzeczenia jednostek właściwych do rozpoznania choroby zawodowej mają charakter opinii biegłego, są dowodem w sprawie i podlegają ocenie jak każdy inny dowód. Z racji tego, że orzeczenie jest dowodem specyficznym, bowiem do jego sporządzenia wymagane są wiadomości specjalne, nie ulega – zdaniem Sądu, wątpliwości, że organ dokonując oceny takiego dowodu nie może wkraczać w jego merytoryczną zawartość w tym sensie, że nie może kwestionować stanowiska wyrażonego przez biegłego z punktu widzenia jego poprawności. W tym znaczeniu organ jest stanowiskiem wyrażonym w opinii związany.
Nie oznacza to jednak, że organ zmuszony jest do bezkrytycznego przyjęcia tez opinii w sytuacji, gdy pozostają one w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym, bądź gdy opinia nie wyjaśnia wszystkich wątpliwości.
Sytuacja taka jednak w badanej sprawie nie zachodzi. Analiza akt postępowania prowadzi bowiem do wniosku, że organ zadośćuczynił obowiązkowi krytycznej i wszechstronnej oceny materiału dowodowego, z uwzględnieniem opinii sporządzonych przez uprawnione podmioty .
Organ w ramach oceny tego dowodu, dostrzegając pewne nieścisłości zwrócił się do jednostki orzeczniczej o ich wyjaśnienie i uzyskał korektę orzeczenia z dnia [...] lipca 2022 r., w której ponownie wyjaśniono szczegółowo w oparciu o jakie dane jednostka orzecznicza II stopnia stwierdziła u pracownika chorobę zawodową.
Ustalenia te stały się podstawą wydania zaskarżonej decyzji, w której organ szczegółowo wyjaśnił motywy, którymi się kierował. Lektura uzasadnień decyzji organów obu instancji prowadzi do wniosku, że wszystkie dowody w sprawie zostały ocenione i uczyniono to w sposób wyczerpujący.
Wbrew wywodom skarżącej organy obu instancji dostrzegły, iż w orzeczeniu organu orzeczniczego I stopnia nie stwierdzono u pracownika choroby zawodowej, jednak – w ocenie Sądu, nie można powiedzieć, że ocena tego dowodu, w konfrontacji z orzeczeniem jednostki orzeczniczej II stopnia, została dokonana nieprawidłowo.
Nie ulega wątpliwości, że badania przeprowadzone w Instytucie były bardziej szczegółowe. Jednostka ta wnikliwie przeanalizowała okresy zatrudnienia pracownika na poszczególnych stanowiskach i w sposób klarowny wyłożyła z jakich względów uznano, że rodzaj wykonywanych przez pracownika czynności był z dużym prawdopodobieństwem przyczyną rozwinięcia się u niego choroby zawodowej. Należy przy tym zauważyć, że Instytut orzekał przy uwzględnieniu obszernego materiału dowodowego, na który składała się również dokumentacja fotograficzna, obrazująca sposób wykonywania pracy przez pracownika.
Nie ma racji skarżąca wywodząc, że organ nie dostrzegł, iż nie wykazano żadnymi dokumentami, iż w ciągu roku od ustania zatrudnienia wystąpiły u pracownika objawy choroby zawodowej. Wskazać bowiem należy, że okres, o którym mowa w pkt 20 załącznika do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych stanowi maksymalny okres, w którym wystąpienie objawów chorobowych po ustaniu zatrudnienia, upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej. Niewątpliwie wystąpienie takich objawów w trakcie zatrudnienia stanowi podstawę do rozpoznania choroby zawodowej nawet, jeżeli do wniosku nie załączono dodatkowych dokumentów pochodzących z okresu po ustaniu zatrudnienia.
Sąd nie podzielił również zarzutów odnoszących się do nieuzyskania przez organ dodatkowej opinii biegłego. W ocenie Sądu nie było takiej potrzeby, skoro organ dysponował orzeczeniem wyspecjalizowanej jednostki orzeczniczej, a orzeczenie to spełniało wymagania stawiane tego typu dowodom.
Sąd badając sprawę również poza granicami skargi (art. 134 p.p.s.a), nie dostrzegł takich naruszeń prawa, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI