II SA/Sz 15/24

II SA/Sz 15/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Szydłowski
Marzena Iwankiewicz
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 171
art. 36
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy inspektor sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. Z. na rozkaz personalny Komendanta Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska oddala skargę.
Uzasadnienie
Komendant Powiatowy Policji w D. , rozkazem personalnym z dnia 17 lipca 2023 roku, nr 120/2023, zwolnił z dniem 31 lipca 2023 r. starszego posterunkowego M. Z. (dalej: "strona", "skarżący") z zajmowanego stanowiska, tj. policjanta Zespołu ds. Prewencji Posterunku Policji w W. Komisariatu Policji w K. i mianował z urzędu, z dniem 1 sierpnia 2023 r., na stanowisko policjanta Zespołu Patrolowo - Interwencyjnego Ogniwa Prewencji Komisariatu Policji w C..
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że zostało ono wydane na wniosek Komendanta Komisariatu Policji w C., który potrzebę wsparcia umotywował koniecznością zachowania ciągłości służby w podległej mu jednostce, zagrożonej dużymi brakami kadrowymi.
Nie zgadzając się z powołaną decyzją skarżący złożył od niej odwołanie, w którym wskazał, że dojazdy do nowego miejsca pełnienia służby stanowić będą dla niego i jego rodziny znaczne obciążenie.
W wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania, Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie, rozkazem personalnym z 29 sierpnia 2023 r., nr 1765/2023 uchylił zaskarżony rozkaz w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego Komendant Powiatowy Policji w D. uzasadnienie rozkazu nie spełniało wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę Komendant Powiatowy Policji w D. , rozkazem personalnym z dnia 12 września 2023 r., nr 148/2023, wydanym na podstawie art. 32 ust. 1, art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 171 ze zm.), dalej jako "u.p.", ponownie zwolnił z dniem 17 września 2023 r. st. post. M. Z. z zajmowanego stanowiska, tj. policjanta Zespołu ds. Prewencji Posterunku Policji w W. Komisariatu Policji w K. i z dniem 18 września 2023 r. ponownie mianował z urzędu na stanowisko policjanta Zespołu Patrolowo - Interwencyjnego Ogniwa Prewencji Komisariatu Policji w C.. Jednocześnie na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ I instancji wskazał, że w toku ponownego rozpatrzenia sprawy ustalono, iż sytuacja kadrowa w Komisariacie Policji w C. nie uległa poprawie. Według danych na dzień 1 września 2023 r. stan etatowy Komisariatu Policji w C. wynosi 17 etatów policyjnych, natomiast stan zatrudnienia 15, w tym 1 wakat w Zespole Kryminalnym i 1 wakat w Zespole Patrolowo-Interwencyjnym. Analiza zatrudnienia w pozostałych komórkach patrolowo-interwencyjnych KPP w D. wykazała, iż najlepsza sytuacja kadrowa jest na Posterunku Policji w W. , gdzie w Zespole ds. Prewencji o stanie etatowym 4, służbę pełni 5 policjantów.
Organ dodatkowo zwrócił uwagę na to, że analizie poddano również stan bezpieczeństwa na terenie działania KP w C. oraz na terenie działania PP w W. . Komisariat Policji w C. obejmuje swoim działaniem obszar o powierzchni 364,9 km2, mieszka na nim 11.974 mieszkańców, natomiast Posterunek Policji w W. działa na powierzchni 229,15 km2, na której mieszkają 4 203 osoby.
W roku bieżącym funkcjonariusze Komisariatu Policji w C. przeprowadzili 2 246 interwencji, natomiast na terenie działania Posterunku Policji w W. odnotowano 249 interwencji. W odniesieniu do czynów karalnych na terenie działania Komisariatu Policji w C. odnotowano ich 261, w tożsamym okresie na terenie gminy W. było ich 48. Powyższa analiza wskazała, że gmina C. jest znacząco bardziej zagrożona przestępczością zatem zapewnienie stałej i szybkiej reakcji Policji na zdarzenia jest konieczne.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem organu, uzupełnienie stanu zatrudnienia jest sprawą priorytetową, bowiem rolą przełożonego jest optymalne wykorzystanie posiadanych zasobów ludzkich w celu realizacji ustawowych zadań Policji.
W dalszej części uzasadnienia organ I instancji wyjaśnił, że decyzję o przeniesieniu skarżącego do dalszego pełnienia służby w Komisariacie Policji w C. poprzedzono wnikliwą oceną jego kwalifikacji i doświadczenia zawodowego. Ustalono, że M. Z. do służby w Policji przyjęty został z dniem 17 września 2020 r. Ukończył kurs podstawowy z wynikiem dobrym, podczas adaptacji zawodowej był bardzo dobrze oceniany, w dotychczasowej służbie opiniowany na bardzo wysokim poziomie. Przed wstąpieniem do służby w Policji pełnił przez 4 lata służbę wojskową.
W ocenie organu doświadczenie w służbie wojskowej może świadczyć o jego umiejętności szybkiego osądu danej sytuacji i trafnego podejmowania decyzji oraz umiejętności podporządkowania się określonym regułom postępowania.
Nadto zwrócono uwagę na fakt ukończenia przez wskazanego funkcjonariusza Policealnej Szkoły Medycznej w K. w zawodzie ratownika medycznego oraz posiadania przez niego aktualnych uprawnień ratownika medycznego.
W ocenie Komendanta Powiatowego kwalifikacje funkcjonariusza w tym zakresie mogą być szczególnie przydatne w służbie patrolowo-interwencyjnej w przypadku zdarzeń z udziałem osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowia.
Podsumowując organ I instancji uznał, że kwalifikacje skarżącego oraz jego doświadczenie zawodowe i życiowe przemawiają za szczególną przydatnością do pełnienia służby w Komisariacie Policji w C..
W odwołaniu od powyższej decyzji M. Z., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił zaskarżonemu rozkazowi naruszenie:
- art. 36 ustawy o Policji w związku z art. 7 k.p.a., poprzez wydanie rozkazu o przeniesienie skarżącego do pełnienia służby w Komisariacie Policji w C. w sytuacji, gdy nie jest to najbardziej optymalne rozwiązanie dla zapewnienia realizacji ustawowych zadań Policji oraz poprzez nadanie priorytetu interesowi służbowemu nad interesem prywatnym odwołującego przy podejmowana decyzji o jego przeniesieniu do pełnienia służby w innej jednostce, w sytuacji gdy jego decyzja o rezygnacji ze służby wojskowej i przyjęciu do Policji determinowana była tylko i wyłącznie chęcią pracy bliżej miejsca zamieszkania w W. ;
- art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego
i dokonanie jego błędnej oceny skutkującej nieprawidłowym uznaniem, że przeniesienie odwołującego do pełnienia służby w Komisariacie Policji w C. jest zasadne
i celowe.
Mając powyższe zarzuty na względzie odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonego rozkazu i przywrócenie M. Z. na dotychczas zajmowane stanowisko.
Zdaniem odwołującego Komendant Powiatowy Policji w D. błędnie uznał, że jego przeniesienie jest najbardziej optymalnym rozwiązaniem dla zapewnienia realizacji ustawowych zadań Policji. Zauważył, że o ile w przypadku gdy wszyscy funkcjonariusze są zdolni do służby wówczas posterunek w W. pozostaje zabezpieczony zasobami ludzkimi w niezbędnym stopniu, o tyle w sytuacjach losowych, w szczególności chorobowych i konieczności przebywania na zwolnieniu lekarskim już choćby przez jednego funkcjonariusza zapewnienie sprawnego funkcjonowania posterunku i wykonywania wszystkich bieżących zadań wymaga zwiększonego wysiłku. Niewątpliwie w tak małych jednostkach wypadnięcie z zaplanowanego grafiku służb poszczególnych funkcjonariuszy (zwłaszcza w liczbie większej niż 1), nierzadko stwarza poważne problemy. Wyzwaniem dla kierującego PP W. ze względu na niewielką kadrę pozostaje również optymalne zaplanowanie urlopów. Niewątpliwie zmniejszenie stanu zatrudniania w tej jednostce nie jest wskazane i nie pomoże ono w sprawnym realizowaniu zadań Policji na obszarze jej działania. Działania takiego nie można ocenić jako optymalne wykorzystanie zasobów ludzkich.
Nadto z uzasadnienia decyzji nie wynika dlaczego doświadczenie zawodowe odwołującego miałoby być w mniejszym stopniu przydatne w Komisariacie w W. , w którym małą liczbę funkcjonariuszy rekompensować należałoby ich doświadczeniem.
Ponadto odwołujący zarzucił organowi I instancji, że brak uwzględnienia przez organ funkcjonariuszy, którzy być może chcieliby pełnić służbę w C..
Rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania, rozkazem personalnym z dnia 6 listopada 2023 r. nr 2209/2023, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia. Wskazał, że stosownie do art. 36 ust. 1-2 ustawy o Policji policjant może być przeniesiony do pełnienia służby w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę. Na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji do mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia i zwalniania z tych stanowisk, właściwym jest komendant powiatowy Policji.
Zdaniem organu odwoławczego brzmienie przepisu art. 32 ust. 1 wskazuje, iż jest to przepis o charakterze kompetencyjnym, w którym określono jedynie organy uprawnione do podejmowania decyzji w sprawach w nim wymienionych. Nie określono natomiast w tym przepisie żadnych kryteriów i przesłanek, którymi winny kierować się organy przy podejmowaniu rozstrzygnięć w przedmiotowych sprawach.
Powołane przepisy uprawniają właściwych przełożonych do mianowania policjanta na stanowisko służbowe z urzędu, bez inicjatywy lub zgody policjanta. Ustawodawca pozostawił uznaniu organów Policji sprawę rozmieszczania funkcjonariuszy w jednostkach organizacyjnych Policji. Decyzja o zwolnieniu policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego, przeniesieniu z urzędu i mianowaniu go na określone stanowisko służbowe wydawana jest przez właściwego przełożonego w oparciu o uznanie administracyjne, po dokonaniu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i jest dopuszczalna, o ile owo mianowanie nastąpi na stanowisko służbowe równorzędne, stosownie do treści art. 38a ustawy o Policji, który stanowi, że stanowiskiem równorzędnym jest stanowisko zaszeregowane do tej samej grupy uposażenia zasadniczego i takiego samego stopnia etatowego.
Stosując zasady wykładni logicznej, systemowej i celowościowej powołanych przepisów, właściwy komendant jest uprawniony do przeniesienia policjanta na równorzędne stanowisko bez jego zgody, z urzędu i jest to decyzja uznaniowa, przy czym ramy tego uznania wyznacza art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie interes społeczny (w tym przypadku interes służby) oraz słuszny interes policjanta. Organ uprawniony do podejmowania decyzji musi brać pod uwagę nie tylko subiektywne pojmowanie interesu konkretnego policjanta, ale mieć na względzie szerszy interes jednostki organizacyjnej.
Organ podkreślił, że służba w Policji wiąże się z większą dyspozycyjnością i koniecznością podporządkowania się poleceniom przełożonych, a także wymaga umiejętności adaptacji do nowych warunków pełnienia służby. Zmiana miejsca pełnienia służby jest nieodłącznie związana ze specyfiką służby w Policji i nie może być rozpatrywana w kategoriach pogorszenia warunków służby. Charakter wykonywanych zadań przez Policję powoduje konieczność stałego dostosowania jej struktury i kadry do zmieniających się zagrożeń.
Zdaniem organu do pełnienia służby na stanowisku policjanta Zespołu Patrolowo - Interwencyjnego predysponują skarżącego posiadane umiejętności szybkiego i trafnego podejmowania decyzji, wykształcenie, doświadczenie wynikające z pełnienia służby w służbie wojskowej oraz ukończone kursy ratownika, co jest szczególnie przydatne w służbie patrolowo - interwencyjnej. Zatem spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 34 ust. 1 ustawy o Policji.
Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie Komendant Wojewódzki uznał je za prawidłowe oraz podkreślił, że stanowi ono element realizacji prerogatyw przełożonego polegających na kształtowaniu struktur podległej jednostki oraz prowadzeniu polityki kadrowej w sposób najbardziej odpowiadający efektywnej realizacji ustawowych zadań i obowiązków Policji. Komendant wyczerpująco uzasadnił przedmiotowy rozkaz wskazując, że w rozpatrywanej sprawie priorytetem było uzupełnienie stanu osobowego w Komisariacie Policji w C., gdyż na 17 etatów policyjnych stan zatrudnienia wynosił 15 policjantów. Ponadto, dodatkowa absencja w służbie spowodowana chorobą, urlopami i szkoleniami funkcjonariuszy powodowała znaczne utrudnienia w zapewnieniu ciągłości służby oraz w zapewnieniu właściwej reakcji na występujące zdarzenia. Nadto teren podległy działaniu KP w C. jest znacznie bardziej zagrożony przestępczością, niż teren działania PP w W. , który jest strukturalnie podporządkowany KP w K. . Zatem obsługa zdarzeń wykonywana jest tam zamiennie, tzn. policjanci z PP W. są kierowani do obsługi zdarzeń na terenie działania KP w K. i odwrotnie.
Skargę na powyższy rozkaz personalny wniósł M. Z., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, w szczególności:
- art. 36 ustawy o Policji w związku z art. 7 k.p.a., poprzez wydanie rozkazu o przeniesieniu skarżącego do pełnienia służby w Komisariacie Policji w C. w sytuacji, gdy nie jest to najbardziej optymalne rozwiązanie dla zapewnienia realizacji ustawowych zadań Policji, w szczególności możliwe jest przeniesienie do rzeczonej jednostki innego funkcjonariusza, co - choćby ze względu na bardziej dogodne warunki dojazdu i niższe koszty z tym związane - naruszałoby jego interes prywatny w mniejszym stopniu niż interes prywatny skarżącego;
- art. 36 ustawy o Policji w związku z art. 7 k.p.a., poprzez nadanie priorytetu interesowi służbowemu nad interesem prywatnym skarżącego przy podejmowana decyzji o jego przeniesieniu do pełnienia służby w innej jednostce, w sytuacji gdy jego decyzja o rezygnacji ze służby wojskowej i przyjęciu do Policji determinowana była tylko i wyłącznie chęcią pracy bliżej miejsca zamieszkania w W. ;
- art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i dokonanie jego błędnej oceny skutkującej nieprawidłowym uznaniem, że przeniesienie skarżącego do pełnienia służby w Komisariacie Policji w C. jest zasadne i celowe;
- art. 15 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności i brak ustosunkowania się przez organ II instancji do wszystkich zarzutów wskazanych w odwołaniu od orzeczenia organu I instancji;
- art. 138 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie rozkazu Komendanta Powiatowego Policji w D. pomimo iż narusza on art. 36 ustawy o Policji w związku z art. 7 k.p.a., oraz art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w opisany wyżej sposób.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego rozkazu personalnego i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skarżący zakwestionował stanowisko organu I instancji, jakoby najlepsza sytuacja kadrowa występowała na Posterunku Policji w W. , gdzie w zespole do spraw prewencji o stanie etatowym 4, służbę pełni 5 policjantów. Tymczasem z informacji posiadanych przez skarżącego wynika, że w jego macierzystej jednostce pracuje dwóch dzielnicowych, dwie osoby pełnią służbę patrolową (z czego jedna osoba na tzw. "podwieszonym" dodatkowym etacie), jedna osoba pełni służbę w charakterze funkcjonariusza kryminalnego, ponadto obecny jest tam jeszcze kierownik posterunku.
Skarżący zauważył, że o ile w przypadku gdy wszyscy policjanci są zdolni do służby, wówczas posterunek w W. pozostaje zabezpieczony zasobami ludzkimi w niezbędnym stopniu, o tyle w sytuacjach losowych, zapewnienie sprawnego funkcjonowania posterunku i wykonywania wszystkich bieżących zadań wymaga zwiększonego wysiłku. Tym samym zmniejszenie stanu zatrudniania w tej jednostce nie jest wskazane i nie pomoże ono w sprawnym realizowaniu zadań Policji na obszarze jej działania. Jednocześnie funkcjonariusz zaznaczył, że do powyższych zastrzeżeń, mimo iż znalazły się one w odwołaniu, organ II instancji nie odniósł się w żaden sposób.
Skarżący nie zgodził się z podaną przez organ I instancji analizą stanu bezpieczeństwa w przypadku PP W. , która nie objęła interwencji z obszaru K. , w sytuacji gdy pracujący w W. funkcjonariusze obsługują zdarzenia i podejmują interwencje również na terenie gminy K., której to kwestii organ II instancji nie wyjaśnił.
Organ I instancji podał, że przy typowaniu odwołującego do przeniesienia do KP w C. wzięto pod uwagę okoliczność, iż dwóch innych policjantów pełniących służbę w C. mieszka w tej samej miejscowości, w tym jeden z nich pełni służbę w zespole patrolowo - interwencyjnym. Zdaniem organu istnieje zatem możliwość wspólnych dojazdów na służby. W rzeczywistości jednak w W. mieszka tylko jeden policjant, który dojeżdża do KP C., z którym skarżący ma służbę tylko raz w miesiącu, co oznacza, że możliwość wspólnych dojazdów stanowi fikcję. Z kolei drugi policjant, o którym wspomina organ I instancji wedle wiedzy skarżącego mieszka w C., a swoje mieszkanie w W. wynajmuje, a tym samym nie dojeżdża z W. . Również powyższe nie zostało przez organ II instancji zweryfikowane.
Nadto z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika dlaczego doświadczenie skarżącego miałoby być w mniejszym stopniu przydatne w PP W. , zwłaszcza że stan etatowy tej jednostki jest bardzo ograniczony. Niezrozumiałe dla strony jest również to dlaczego do przeniesienia do KP C. nie były brane pod uwagę inne osoby pełniące służbę w W. , zwłaszcza takie, które posiadają swoje miejsca zamieszkania w bliższej odległości do C. i mieliby tym samym bardziej dogodny dojazd do znajdującej się tam jednostki. Organ nie wziął pod uwagę również funkcjonariuszy, którzy dojeżdżają aktualnie pokonując takie same odległości do innych komisariatów, a zmiana miejsca pracy na C. nie wiązałaby się dla nich z wydłużonym czasem podróży. Z kolei niektórzy funkcjonariusze z pobliskich miejscowości pracują w jeszcze bardziej odległych jednostkach, a tym samym przeniesienie ich do C. wiązałoby się natomiast ze skróceniem odległości od miejsca zamieszkania o ponad połowę. Organ I instancji w toku swojej analizy nie wziął również pod uwagę policjantów, którzy być może chcieliby pełnić służbę w C.. Również do tej kwestii organ II Instancji się nie odniósł i nie poczynił dodatkowych ustaleń.
Nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje okoliczność, że dojazd do C. stanowi dla skarżącego dodatkowy problem i wiąże się w szczególności z poniesieniem dodatkowych kosztów i poświęceniem większej ilości czasu. Powyższe wskazuje, że organ I instancji przy wydawaniu zaskarżonej decyzji zupełnie nie wziął pod uwagę uzasadnionego interesu odwołującego.
Z informacji posiadanych przez odwołującego wynika również, że w ostatnim czasie z KP C. do KP Z. zostało przeniesionych dwóch policjantów mieszkających w Z., m.in. z uwagi na potrzebę obniżenia kosztów związanych z dojazdami. Niezrozumiały w tym kontekście pozostaje rozkaz o przeniesieniu odwołującego, w sytuacji gdy na skutek tej decyzji jego trasa dojazdu została wydłużona do blisko 30 km, co również będzie generowało koszt dla Policji w postaci dodatku za dojazdy (pozostaje to zatem sprzeczne z interesem służby, w sytuacji gdy przeniesienie innego policjanta kosztów dodatkowych by nie generowało).
Na marginesie skarżący podniósł, że decyzję o zwolnieniu się ze służby w wojsku i przyjęciu do służby w Policji podjął mając na celu poprawę swojej sytuacji ekonomicznej i rodzinnej w szczególności poprzez wykonywanie pracy bliżej miejsca zamieszkania.
Niezależnie od braku takiej normy, która pozwalałaby na zawieranie tzw. "kontraktu" dającego gwarancję pełnienia służby wyłącznie w ściśle określonej jednostce czy komórce Policji podczas całego jej przebiegu, nie powinno się przytoczonej okoliczności pomijać w kontekście oceny interesu prywatnego skarżącego, co faktycznie uczyniły organy obu instancji.
Ponadto, w ocenie skarżącego, Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie naruszył art. 15 k.p.a., gdyż nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów wskazanych w odwołaniu. Naruszył także art. 138 k.p.a. gdyż utrzymał w mocy rozkaz Komendanta Powiatowego Policji w D. pomimo iż narusza on art. 36 ustawy o Policji w związku z art. 7 k.p.a., oraz art. 77 § 1 k.p.a., jak też art. 80 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie wniósł o jej oddalenie oraz utrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 14 marca 2024 r., pełnomocnicy skarżącego i organu podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W badanej sprawie przedmiotem skargi jest rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie, którym organ ten utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w D. , mocą którego skarżący został zwolniony z zajmowanego dotychczas stanowiska i mianowany do dalszego pełnienia służby na stanowisku policjanta Zespołu Patrolowo – Interwencyjnego Ogniwa Prewencji Komisariatu Policji w C..
Materialnoprawną podstawę rozkazu stanowił art. 36 ust. 1 u.p., który stanowi, że Policjant może być przeniesiony do pełnienia służby albo delegowany do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji lub w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę. Rozkaz taki jest wydawany w ramach uznania administracyjnego. W tego rodzaju sprawie sąd administracyjny jest uprawniony do zbadania, czy podjęcie rozkazu personalnego zostało dokonane przez właściwego przełożonego oraz czy przy wydaniu przedmiotowego rozkazu personalnego nie przekroczono granic uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne oznacza przyznanie organowi administracji publicznej przepisem prawa materialnego luzu decyzyjnego polegającego na możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi mieścić się w granicach zakreślonych wynikającym z art. 7 k.p.a. Ocena, czy przy podejmowaniu rozkazu personalnego o przeniesieniu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego, a słusznym interesem strony. (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 1254/21).
Analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie granice uznania administracyjnego nie zostały przekroczone, a podjęte rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności.
Postępowanie zostało zainicjowane raportem Komendanta Komisariatu Policji w C. z dnia 21 czerwca 2023 r., w którym wyrażono potrzebę wsparcia osobowego tego komisariatu z uwagi na braki kadrowe zarówno w pionie kryminalnym, jak i w pionie prewencji. Pismo zawiera uzasadnienie potrzeby wsparcia kadrowego między innymi z uwagi na znaczne obciążenie prowadzonymi postępowaniami, sprawami poszukiwawczymi i brakiem możliwości zaplanowania służb, a w konsekwencji konieczność korzystania ze wsparcia policjantów z sąsiednich jednostek.
W aktach sprawy znajduje się zestawienie stanu zatrudnienia w komórkach patrolowo – interwencyjnych KPP w D. według stanu na dzień 23 czerwca 2023 r., a także analiza stanu bezpieczeństwa za okres od 1 stycznia do 31 sierpnia 2023 r. w gminie W. i gminie C.. Z dokumentów tych jednoznacznie wynika, że w Komisariacie Policji w W. pełni służbę dwóch policjantów przy przewidzianym 1 etacie, natomiast w Zespole Patrolowo Interwencyjnym Komisariatu Policji w C. pełni służbę 5 policjantów, przy przewidzianych 6 etatach. Przy czym w gminie C., we wskazanym w analizie przedziale czasowym odnotowano prawie dziesięciokrotnie większą ilość interwencji. Zestawienie pozostałych danych z analizy czyniło uzasadnionym wniosek o wzmocnienie kadrowe Komisariatu Policji w C..
Decyzja o przeniesieniu policjanta do pełnienia służby w tym komisariacie wynikała więc z rzetelnej analizy danych dotyczących zatrudnienia w poszczególnych jednostkach i obciążenia pracą w jednostce z przerostem zatrudnienia oraz jednostce, w której odnotowano wakat. Na marginesie należy zauważyć, że Zespół Patrolowo – Interwencyjny w W. był jedyną jednostką, w której pełniło służbę więcej aniżeli liczba przewidzianych etatów, funkcjonariuszy Policji. Oczywistym w tej sytuacji jawi się decyzja o przeniesieniu policjanta z tej właśnie jednostki.
W ocenie Sądu, organ dokonał szczegółowej analizy możliwości wsparcia Komisariatu Policji w C. i podjął prawidłową decyzję o przeniesieniu policjanta z jednostki, w której dotychczas pełnił służbę, skoro w jednostce tej pełniło służbę dwóch policjantów przy przewidzianym jednym etacie, a w pozostałych jednostkach, jak wynika z zestawienia stanu zatrudnienia liczba pełniących służbę policjantów była równa liczbie przewidzianych etatów, bądź od niej mniejsza (Zespół Patrolowo – Interwencyjny w Z.).
Nie zasługują zatem na uwzględnienie wywody skarżącego, w których próbuje on dowieść, że decyzja w tym aspekcie nosiła znamiona dowolności i były możliwości przeniesienia policjanta z innej jednostki.
Wskazać należy, iż zarówno pojęcia interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że treść nadaje im organ orzekający. Z reguły interes indywidualny nie pokrywa się z interesem społecznym. Ustawodawca w art. 7 k.p.a. nie określił hierarchii tych wartości, ani też zasad rozstrzygania kolizji pomiędzy interesem społecznym i słusznym interesem strony. Sąd Najwyższy w wyroku z 18 listopada 1993 r., III ARN 49/93 (OSNCP 1994/9/181) stwierdził, że "w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej". Zagadnienie wyważenia słusznego interesu w sprawie opiera się na elementach ocennych, które w realiach badanej sprawy zostało dokonane prawidłowo.
Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego w zakresie naruszenia art. 36 u.p. i art. 7 k.p.a., poprzez przyznanie prymatu interesowi służbowemu i nienależyte wzięcie pod uwagę jego słusznego interesu.
Odnosząc się do tak postawionych zarzutów, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na to, że skarżący jest policjantem i byłym żołnierzem, co oznacza, że powinien mieć świadomość, iż stosunek służby znacząco różni się od stosunku pracy. Oznacza bowiem podporządkowanie, dyspozycyjność i wykonywanie rozkazów. Ma to istotne znaczenie w kontekście podnoszonej przez skarżącego argumentacji dotyczącej zmiany miejsca pełnienia służby z wojska na Policję. Skarżący wywodzi bowiem, że zgodził się na przejście do służby w Policji pod warunkiem, że będzie mógł ją pełnić w miejscu zamieszkania i takie zapewnienie uzyskał.
Wyjaśnić zatem należy, że za politykę kadrową Policji odpowiedzialni są komendanci jednostek, których zadaniem jest takie jej kształtowanie, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie podległych jednostek w zakresie realizacji zadań publicznych. Na gruncie art. 32 ustawy o Policji z interesem społecznym niewątpliwie utożsamiać należy interes Policji, którego atrybutami są potrzeby służby i konieczność zapewnienia optymalnego wykonywania podstawowych zadań Policji, jako formacji (art. 1 ust. 2 ww. ustawy).
Tak zdefiniowanemu interesowi społecznemu należy przyznać prymat nad słusznym interesem strony. Skarżący musiał się bowiem, w ocenie Sądu, liczyć z tym, że jako policjant będzie się spotykał z różnymi niedogodnościami wynikającymi ze służby, w tym również zmianą miejsca jej pełnienia, jeżeli będzie to leżało w interesie społecznym, co w niniejszej sprawie zostało wykazane. Na gruncie przepisów ustawy o Policji nie ma możliwości zagwarantowania policjantowi, że będzie pełnił służbę w określonej jednostce przez cały okres, przeciwnie – zakłada się, że ze względu na uzasadnione potrzeby policjant może zostać przeniesiony do innej jednostki.
Nie ma racji skarżący wywodząc, że organ nie zbadał, czy istnieje możliwość przeniesienia innej osoby. Z przedstawionego zestawienia, jak już wyżej wspomniano wynika, iż taka możliwość zarysowała się jedynie w odniesieniu do KP w W. , gdzie odnotowano zatrudnienie powyżej przewidzianego stanu etatowego.
Nie można powiedzieć, że rozkaz został podjęty dowolnie, bez uzasadnienia, a także, iż przeniesienie do innego miejsca pełnienia służby było wymierzone w skarżącego. Jak wynika z akt postępowania, on sam i jego umiejętności są bardzo wysoko oceniane, co powoduje, że taka osoba jest szczególnie przydatna w miejscu, w którym stwierdzono znacznie większą ilość zdarzeń wymagających interwencji. Niedogodności związane z dojazdami do służby powinny zostać skarżącemu zrekompensowane, stosownie do przepisów ustawy o Policji.
Sąd nie dostrzegł, aby rozkazy personalne zostały podjęte bez należytego wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony i z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 – j.t.), orzekł o oddaleniu skargi.