II SA/Sz 147/25

II SA/Sz 147/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-06-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący/
Wiesław Drabik
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 2  par. 1 pkt 10, art. 1a pkt 13, art. 5  par. 1 pkt 2, art. 26  par. 1, art. 33  par. 1 i 2, art. 34  par. 1 i 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 924
art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 1 i ust. 2 art. 17 ust. 5, ust. 10, art. 5 ust. 2,
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia 19 grudnia 2024 r. nr NEP.906.76.2024 w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
M. K. (dalej: "skarżący") pismem z dnia 28 września 2024 r., wniósł zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr EP.[...] z dnia 12 września 2024 r., który doręczono mu w dniu 23 września 2024 r. wraz z postanowieniem z dnia 18 września 2024 r., o nałożeniu grzywny w wysokości 500 zł, w celu przymuszenia do poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym dziecka – M. K., urodzonego [...] r. Skarżący podniósł zarzut:
1. wykonanie lub umorzenie w całości lub części obowiązku, przedawnienie wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
3. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
4. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
5. błąd co do osoby zobowiązanego.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. (dalej: "Powiatowy Inspektor Sanitarny"), postanowieniem z dnia 25 października 2024 r., znak: EP.2022.2.120b.2022, oddalił złożony przez skarżącego zarzut.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie podnosząc, że Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał postanowienie w oparciu o niemerytoryczne uzasadnienie, nie mające oparcia w przepisach prawa. Według skarżącego dane jednostkowe z rejestru mieszkańców oraz rejestru PESEL potwierdzające, że jest ojcem małoletniego M. K. nie czynią z niego osoby zobowiązanej. Skarżący wskazał, że na mocy ugody sądowej małoletni M. K. zamieszkuje z matką, która w przeciwieństwie do skarżącego kategorycznie sprzeciwia się zaszczepieniu. Według skarżącego przepisy prawa należy stosować uwzględniając konkretną sytuację rodzinną. Skarżący wielokrotnie nakłaniał syna do zaszczepienia, lecz po interwencjach matki odmawiał on wizyty w przychodni, powołując się na jej sprzeciw.
Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2024 r., nr NEP.906.76.2024, Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie (dalej: "Wojewódzki Inspektor Sanitarny", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu zażalenia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 123 i 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a."), art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 416, dalej: "u.p.i.s.") oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej: "u.p.e.a"), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Odnosząc się do podniesionego przez skarżącego zarzutu nieistnienia obowiązku oraz wygaśnięcia obowiązku Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że obowiązek szczepień ochronnych w odniesieniu do dziecka skarżącego istniał i był wymagalny w dniu wystawienia tytułu wykonawczego nr EP[...] z dnia 12 września 2024 r. jak i istniał i był wymagalny na dzień wydania przez niego ww. postanowienia.
Organ odwoławczy podkreślił, że w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2077 ze zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie szczepień ochronnych") określono grupy osób obowiązanych do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek, a załącznik 1 zawiera schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia.
W tym przypadku, zgodnie z załącznikiem 1 do ww. rozporządzenia w sprawie szczepień ochronnych, schemat obowiązkowych szczepień ochronnych dla szczepienia przeciwko odrze, śwince i różyczce przewiduje wykonanie szczepienia przypominającego - do ukończenia 6 roku życia. Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, że zgodnie z danymi znajdującymi się w karcie uodpornienia dziecka oraz uzyskanymi od świadczeniodawcy prowadzącego szczepienia ochronne małoletniego, tj. M. sp. o. o. Przychodnia Medycyny Rodzinnej Nr [...] w S. , dziecko skarżącego zostało zaszczepione jedną dawką szczepionki przeciw odrze, śwince i różyczce przez co obowiązek szczepienia nie może być uznany za wykonany w całości a wygaśnięcie powyższego obowiązku nastąpi w momencie wykonania wymaganego obowiązku lub w momencie ukończenia przez dziecko 19 roku życia. Wobec tego dziecko zobowiązanego M. K. urodzony [...] w dniu wystawienia tytułu wykonawczego EP.[...] z dnia 12 września 2024 r. ukończyło 13 rok życia i było już zobowiązane do przyjęcia kolejnych dawek szczepień obowiązkowych, tj. wg schematu szczepienia przeciw odrze, śwince i różyczce - II dawki szczepienia przypominającego (wymaganych do podania dziecku w okresie od ukończenia 5 roku życia do ukończenia 6 roku życia). Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, że w rozporządzeniu w sprawie szczepień ochronnych wskazane zostały przedziały wiekowe poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym do 19 roku życia, niemniej taka rozpiętość czasowa nie oznacza dowolności wykonania szczepienia w tych okresach, ale związana jest m.in. z coroczną zmianą terminów obowiązkowych szczepień ochronnych ujętych w Programie Szczepień Ochronnych (PSO) na dany rok (PSO co roku ulega modyfikacji, stosownie do aktualnej sytuacji epidemiologicznej). W załączniku 1 do ww. rozporządzenia wskazano wiek dziecka, w którym obowiązek szczepień staje się wymagalny dla danego szczepienia. Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił również, że to nie rodzic ustala indywidualny kalendarz szczepień, a lekarz specjalista podczas wizyty konsultacyjnej z dzieckiem w poradni konsultacyjnej ds. szczepień ochronnych lub lekarz POZ sprawujący opiekę nad dzieckiem.
Organ odwoławczy wskazał, że poddanie się szczepieniu ochronnemu jest w Polsce obowiązkiem ustawowym wynikającym z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 924, dalej: "u.z.z.z."). Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Zwolnione z tego obowiązku są osoby przebywające na terytorium RP przez okres krótszy niż trzy miesiące (z wyjątkiem szczepień poekspozycyjnych), która to okoliczność nie dotyczy niniejszej sprawy (art. 17 ust. 1a u.z.z.z.).
Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z.z. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do jego wykonania. Natomiast w przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5), a zatem jedynie w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego może zostać stwierdzone wystąpienie przeszkód wynikających ze stanu zdrowia, uniemożliwiających wykonanie szczepienia, na co brak jest dowodów w aktach sprawy w odniesieniu do dziecka skarżącego. Poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem tego obowiązku. Podczas wizyty kwalifikacyjnej przedstawiciel ustawowy dziecka lub opiekun faktyczny, jeżeli posiada dodatkowe informacje lub dodatkową dokumentację medyczną dziecka, które mogą stanowić o ewentualnych przeciwskazaniach do szczepień, powinien poinformować o tym lekarza. To w interesie strony jest, aby dobrowolnie wybranemu przez siebie lekarzowi POZ takie informacje i dokumentację przedstawić. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że mimo iż badanie kwalifikacyjne dziecka stanowi integralną część procesu szczepienia ochronnego, nie stanowi pełnej realizacji obowiązku. Wykonanie obowiązku może nastąpić dopiero w momencie uzupełnienia wszystkich zaległych szczepień określonych w kalendarzu szczepień.
Zgodnie zaś z treścią § 11 rozporządzenia o szczepieniach ochronnych lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, że dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy, w szczególności pisma przychodni z dnia 23 lutego 2024 r. oraz z dnia 23 sierpnia 2024 r., z których wynika, że rodzice małoletniego nie zgłaszają się na obowiązkowe szczepienia ochronne oraz nie przedstawili zaświadczenia potwierdzającego odroczenie od szczepień ochronnych, jedynie przychodzą na wizyty w związku z infekcjami, jak również pismo informacyjne Powiatowego Inspektora Sanitarnego znak: EP.907.1.120b.2022 z dnia 11 marca 2024 r. skierowane do skarżącego oraz upomnienie znak: EP.[...] z dnia 31 lipca 2024 r., przy jednoczesnym braku w tej dokumentacji dowodów na długotrwałe odroczenie obowiązkowych szczepień ochronnych u małoletniego M. K., świadczy o uchylaniu się od obowiązku wykonania szczepień ochronnych u dziecka skarżącego.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał również, że nie zostało też przedstawione przez rodziców dziecka aktualne zaświadczenie o czasowym lub długotrwałym odroczeniu szczepień czy zaświadczenie od lekarza specjalisty stwierdzającego przeciwskazania do szczepień, a także zaświadczenie stwierdzające dokonanie immunizacji w innej placówce i spełnianie obowiązku w oparciu o indywidualny kalendarz szczepień. Powyższe wskazuje wprost na uchylanie się od tego obowiązku, zatem wystawienie tytułu wykonawczego było zasadne, a obowiązek nałożony na skarżącego dotyczący dokonania immunizacji dziecka istniał w chwili wydawania przedmiotowego tytułu oraz na podstawie dostępnej dokumentacji, nadal istnieje.
Skarżący nie zgłaszając się z dzieckiem do punktu szczepień, zrezygnował z oceny aktualnego stanu zdrowia swojego dziecka, pod kątem możliwości przeprowadzenia szczepienia. Równocześnie nie stawiając się na badanie kwalifikacyjne, zrezygnował z możliwości ewentualnego ustalenia przez lekarza indywidualnego kalendarza szczepień ochronnych dla syna.
Odnosząc się do zarzutu "błąd co do osoby zobowiązanego" Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, że Powiatowy Inspektor Sanitarny prawidłowo wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 2 u.z.z.z. w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (w przedmiotowej sprawie - dziecko), odpowiedzialność za wypełnienie obowiązku spoczywa na osobie, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną. Nie ulega wątpliwości, że osobami odpowiedzialnymi za poddanie dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym są rodzice małoletniego dziecka, o ile władza rodzicielska, którą posiadają oboje rodzice nie została im ograniczona lub odebrana. Skarżący nie przedstawił w toku postępowania dowodów potwierdzających ograniczenie lub wyłączenie go z posiadanej władzy rodzicielskiej, w związku z powyższym Powiatowy Inspektor Sanitarny zasadnie prowadził postępowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wobec skarżącego.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, że Powiatowy Inspektor Sanitarny pozyskał dane jednostkowe z rejestru mieszkańców oraz rejestru PESEL od Prezydenta Miasta S. ojca małoletniego M. K. i prawidłowo umieścił je zarówno w upomnieniu znak: EP.[...] z dnia 31 lipca 2024 r. oraz tytule wykonawczym nr EP.[...] z dnia 12 września 2024 r.
Odnosząc się do kwestii ujętych w zażaleniu dotyczących wydania przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego postanowienia w oparciu o niemerytoryczne uzasadnienie, nie mające oparcia w przepisach prawa, Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że Powiatowy Inspektor Sanitarny prawidłowo przytoczył podstawę prawną obowiązku o charakterze niepieniężnym w brzmieniu na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. oraz rozporządzenia w sprawie szczepień ochronnych. Przepisy te wskazują bowiem na obowiązek szczepień ochronnych dla osób przebywających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach określonych w ustawie oraz precyzują w rozporządzeniu w sprawie szczepień ochronnych przedziały wiekowe poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym do ukończenia 19 roku życia.
Co do podniesionych w zarzucie kwestii "niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym", Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że kwestie te nie mogą być rozpatrywane, ponieważ zawierają zastrzeżenia niemieszczące się w zamkniętym katalogu sytuacji, które mogą być podstawą wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z przepisem art. 33 § 2 u.p.e.a.
Pismem z dnia 8 lutego 2025 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, wnosząc o jego uchylenie.
Skarżący wskazał, że na mocy ugody sądowej małoletni M. K. zamieszkuje z matką E. B., która w przeciwieństwie do skarżącego kategorycznie sprzeciwia się zaszczepieniu syna. Syn jest zindokrynowany, pełen obaw co do skutków zdrowotnych jakie wywołuje szczepienie. Aby zaszczepić trzynastolatka bez jego zgody skarżący musiałby użyć przemocy fizycznej, co uważa za niedopuszczalne. W jego ocenie Sanepid wspólnie z Wojewodą niejako nakłaniają go do działań bezprawnych. Według skarżącego przepisy prawa należy stosować uwzględniając konkretną sytuację rodzinną. Stałe przebywanie (zamieszkiwanie) z matką przez małoletniego syna sprawia, że skarżący nie ma możliwości sprawowania pieczy, a władza rodzicielska jest iluzoryczna i ma charakter wyłącznie formalny. W takiej sytuacji należałoby wnioskować o pozbawienie się praw rodzicielskich, aby nie współodpowiadać za decyzje matki. Decyzja o nałożeniu grzywny ma na celu przymusić do wykonania obowiązku. Tymczasem skarżący nie uchyla się i chce wywiązać się z tzw. obowiązku. Wielokrotnie nakłaniał syna do zaszczepienia, lecz po interwencjach matki syn odmawiał wizyty w przychodni, powołując się na jej sprzeciw. Twierdzenie organu o odmowie szczepień ochronnych nie podlega prawdzie.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Stosownie do postanowień art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Przedmiotem kontroli jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 grudnia 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie wierzyciela, w którym zajął stanowisko dotyczące zarzutu wniesionego przez skarżącego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o tytuł wykonawczy nr EP.[...] z dnia 12 września 2024 r.
Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Obowiązkiem tym w niniejszej sprawie jest wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 u.z.z.z. obowiązek poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym. Wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym – art. 1a pkt 13 u.p.e.a. Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a. uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 tej ustawy jest m.in. dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa – organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności – podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku. W rozpatrywanej sprawie podmiotem tym pozostaje Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. , co wynika z art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 u.p.i.s.
Zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, jak też osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.). Przy czym, zgodnie z art. 5 ust. 2 u.z.z.z., w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2024 r. poz. 581).
Stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje zasadniczo z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W rozpatrywanej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało w taki sposób wszczęte, to jest w wyniku wystawienia wobec skarżącego przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego tytułu wykonawczego, który został przesłany do Wojewody Zachodniopomorskiego, a ten wszczął postępowanie egzekucyjne nakładając na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia.
Stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.).
Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a.,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zgodnie z art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, wierzyciel zaś wydaje postanowienie, w którym:
1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;
2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:
a) w całości,
b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;
3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:
a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,
b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
Ponieważ skarżący sprzeciwił się egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny przekazał stosownie do art. 34 u.p.e.a. zgłoszony zarzut wierzycielowi, który wydał stosowne postanowienie.
W działaniach tych Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania. Podkreślić należy, że wskazane w przytoczonym powyżej art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Badaniu więc podlega tylko to, czy wystąpiła jedna z przesłanek wymienionych w art. 33 u.p.e.a.
Słusznie za niezasadne organy uznały zarzut skarżącego co do nieistnienia obowiązku oraz wygaśnięcia obowiązku. Jak wskazano powyżej obowiązek szczepień ochronnych wynika wprost z przepisów prawa. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. stanowi, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Z kolei art. 17 ust. 1 u.z.z.z. przewiduje obowiązek osób, określonych na podstawie ust. 10 pkt 2, do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1.
Wskazać przy tym należy, że stosownie do art. 17 ust. 2 u.z.z.z. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.). Tylko zatem w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie.
Wskazać również należy, że wydane w wykonaniu delegacji ustawowej (art. 17 ust. 10 u.z.z.z.) rozporządzenie w sprawie szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia obowiązane są do poddania się szczepieniom przeciw: odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), różyczce. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia w sprawie szczepień ochronnych schemat obowiązkowych szczepień ochronnych dla szczepienia przeciwko odrze, śwince, różyczce przewiduje wykonanie szczepienia przypominającego w okresie od ukończenia 5. roku życia do ukończenia 6. roku życia.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że z obowiązujących w chwili wydania zaskarżonego postanowienia przepisów prawa wynikał obowiązek poddania syna skarżącego szczepieniom ochronnym wskazanym w tytule wykonawczym, a skarżącego obowiązywały terminy wykonania tych szczepień wynikające rozporządzenia w sprawie szczepień ochronnych. Z akt kontrolowanej sprawy wynika zaś, że skarżący nie poddał małoletniego syna (urodzonego w [...].) obowiązkowemu szczepieniu przypominającemu przeciwko odrze, śwince, różyczce i wykonanie tego szczepienia nie zostało odroczone.
Słusznie organy uznały za nieuzasadniony zarzut skarżącego dotyczący błędu co do osoby zobowiązanego. Błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce wtedy, gdy egzekucja jest kierowana do podmiotu nie będącego adresatem egzekwowanego obowiązku. W niniejszej zaś sprawie egzekucja została skierowana wobec skarżącego jako ojca małoletniego M. K., który jest osobą sprawującą prawną pieczę nad synem, a zatem osobą odpowiedzialną za realizację obowiązkowych szczepień ochronnych dziecka, stosownie do art. 5 ust. 2 u.z.z.z. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że nie przysługuje mu władza rodzicielska nad małoletnim synem. Okoliczność zamieszkiwania syna z matką pozostaje bez wpływu na władzę rodzicielską. Zgodnie z art. 93 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm., dalej: "k.r.o.") władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom. Stosownie natomiast do art. 97 k.r.o. jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania (§ 1); jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie, zaś w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy (§ 2). Z istoty władzy rodzicielskiej (art. 93 § 1 i art. 97 § 2 k.r.o.) wynika zasada jej wspólnego, dwuosobowego wykonywania przez równouprawnionych rodziców. Mają oni obowiązek i kompetencje do wspólnego rozstrzygania o wszystkich istotnych sprawach dziecka, w tym niewątpliwie także co do obowiązkowego szczepienia własnych dzieci. W tym zakresie decyzja rodziców, jako istotna dla dziecka, powinna być wspólna. Odpowiedzialność za podjęcie decyzji w tym względzie ciąży na obojgu rodzicach. Jak wskazano powyżej, stosownie do art. 97 § 2 k.r.o. w przypadku braku porozumienia pomiędzy rodzicami o istotnych sprawach dziecka rozstrzyga sąd opiekuńczy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.