II SA/Sz 1458/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2006-04-13
NSAAdministracyjneWysokawsa
dodatek mieszkaniowywznowienie postępowaniafałsz dowodudochodyKpasąd administracyjnyuchylenie decyzjipomoc społeczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że postępowanie wznowione na podstawie rzekomego fałszu dowodu zostało wszczęte z naruszeniem prawa.

Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w wyniku wznowienia postępowania, które zostało wszczęte z powodu rzekomego zaniżenia dochodów męża wnioskodawczyni. Zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji uznały, że doszło do fałszu dowodu, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że przesłanki do wznowienia postępowania nie zostały spełnione, a sfałszowanie dowodu nie było oczywiste ani nie zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem. W konsekwencji sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Wójt Gminy uchylił decyzję o przyznaniu dodatku mieszkaniowego M. C. i przyznał nowy dodatek w niższej kwocie, wszczynając postępowanie w trybie wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Kpa. Powodem było zaniżenie dochodów męża wnioskodawczyni we wniosku, co miało wynikać z informacji z Urzędu Skarbowego. M. C. odwołała się, twierdząc, że nie było podstaw do wznowienia postępowania, ponieważ nie wystąpił żaden fałszywy dokument, a rozbieżność wynikała z odmiennych zasad obliczania dochodu netto i brutto. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ I instancji zasadnie wznowił postępowanie, a deklaracja dochodów była fałszywa. W skardze do WSA M. C. podtrzymała argumentację o braku podstaw do wznowienia postępowania, wskazując na brak prawomocnego orzeczenia stwierdzającego fałsz dowodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 i § 2 Kpa, ponieważ nie wykazano oczywistości sfałszowania dowodu ani nie przedstawiono orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego fałsz. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko w ściśle określonych przypadkach, gdy sfałszowanie dowodu jest oczywiste i wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 Kpa).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w analizowanej sprawie nie wykazano oczywistości sfałszowania dowodu ani nie przedstawiono orzeczenia stwierdzającego fałsz, co było warunkiem koniecznym do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Kpa. Brak było również przesłanek z art. 145 § 3 Kpa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit.c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kpa art. 145 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 145 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 145 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.d.m. art. 3 § 3

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kpa art. 151 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 75 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.d.m. art. 6

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych

u.o.d.m. art. 7

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych

u.o.d.m. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych

u.o.d.m. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte z naruszeniem przepisów Kpa, ponieważ nie wykazano oczywistości sfałszowania dowodu ani nie przedstawiono orzeczenia stwierdzającego fałsz. Rozbieżność w dochodach nie była wystarczająca do uznania dowodu za oczywiście fałszywy bez dodatkowego postępowania.

Odrzucone argumenty

Organ I instancji zasadnie wznowił postępowanie, ponieważ deklaracja dochodów była fałszywa. Fałsz dowodu był oczywisty i nie wymagał stwierdzenia prawomocnym orzeczeniem.

Godne uwagi sformułowania

konsekwencją zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej jest zakaz dokonywania wykładni rozszerzającej przesłanek zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Kpa dopuszczalne jest co do zasady wtedy, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, a sfałszowanie dowodu stwierdzone zostało orzeczeniem sądu lub innego organu. przez oczywistość fałszu dowodu należy rozumieć przypadki, gdy fałsz dowodu "rzuca się w oczy" bez przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego.

Skład orzekający

Elżbieta Makowska

przewodniczący sprawozdawca

Kazimierz Maczewski

członek

Marzena Iwankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności przesłanek z art. 145 Kpa, oraz wymogów dotyczących dowodów fałszywych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania w oparciu o rzekomy fałsz dowodu, gdzie kluczowe jest wykazanie oczywistości fałszu lub posiadanie prawomocnego orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest ścisłe przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet w przypadku podejrzenia oszustwa. Podkreśla, że 'oczywistość' fałszu dowodu jest kluczowa dla wznowienia postępowania.

Czy zaniżone dochody męża to zawsze fałszerstwo? Sąd wyjaśnia, kiedy można wznowić postępowanie administracyjne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 1458/05 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Makowska /przewodniczący sprawozdawca/
Kazimierz Maczewski
Marzena Iwankiewicz
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145  par. 1 pkt 1 lit.c art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej M.C. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wójt Gminy decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 6, art. 7, ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Z 2001 r. Nr 71 poz. 734 ze zm.) - w wyniku wznowienia postępowania uchylił decyzję z dnia [...] r. Nr [...] o przyznaniu dodatku mieszkaniowego na rzecz M. C. i przyznał M. C., dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie za okres od [...]r. do [...] r.
W uzasadnieniu decyzji Wójt wskazał, że M. C. we wniosku z dnia [...]r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego podała dochody męża w wysokości [...] zł za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Wójt Gminy uzyskał z Urzędu Skarbowego w [...] informację, że zgodnie z deklaracjami PIT-4 faktyczne dochody męża wnioskodawczyni były wyższe niż zadeklarowane we wniosku. Spowodowało to wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie w trybie wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ wyjaśnił dalej, że po przeprowadzonym postępowaniu w trybie wznowienia okazało się, że faktycznie wnioskodawczyni zaniżyła dochody męża z tytułu zatrudnienia u A. S. ponieważ faktyczne wynagrodzenie wyniosło [...] zł, a nie jak podała wnioskodawczyni [...] zł.
W związku z tym – zdaniem organu - po ponownym przeliczeniu dodatek mieszkaniowy powinien być przyznany w mniejszej kwocie tj. w wysokości [...] zł. Do obliczenia dodatku przyjęto następujące dane: powierzchnia lokalu - [...] m2, dochody gospodarstwa z ostatnich 3 miesięcy [...] zł, wydatki poniesione na mieszkanie za ostatni miesiąc- [...] zł. Do decyzji dołączono obliczenie wysokości dodatku mieszkaniowego.
W związku z powyższym, Wójt stwierdził, że w przedmiotowym okresie wnioskodawczyni pobrała nienależny, bo zawyżony dodatek mieszkaniowy w łącznej kwocie [...] zł. Powyższe okoliczności skutkowały - w ocenie organu - koniecznością uchylenia dotychczasowej decyzji i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa.
W trakcie postępowania wnioskodawczyni wyjaśniła, że kwota dochodów męża podana we wniosku i zaświadczeniu była kwotą netto. Wyjaśnienie takie nie ma – zdaniem Wójta - uzasadnienia w prawie ponieważ zgodnie z ustawą wnioskodawca powinien podać wynagrodzenie określone według zasad opisanych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21.06.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Tak też wnioskodawczyni czyniła we wcześniej składanych wnioskach.
W odwołaniu M. C. wniosła o uchylenie powyższej decyzji jako rażąco sprzecznej z prawem. Zdaniem strony, w uzasadnieniu decyzji organ I instancji nie wskazał, który dokument okazał się fałszywy i na czym to sfałszowanie miało polegać. Taka sytuacja nie daje podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 Kpa jako podstawy wznowienia postępowania, bo nie występuje w sprawie żaden dokument fałszywy.
Wyjaśniając przyczynę rozbieżności wskazanej w decyzji , strona wyjaśniła, że wskazane w zaświadczeniu o zarobkach przychody męża są zgodne ze stanem faktycznym za ten okres, gdyż jego zarobki w tym okresie wyliczone zgodnie z zasadami opisanymi w art. 3 ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych były niższe od najniższego wynagrodzenia. Pełnomocnik strony, radca prawny A. S. będący jednocześnie pracodawcą zatrudniającym Jej męża opłacał składki na ZUS i zaliczkę na podatek, od kwoty najniższego wynagrodzenia i stąd ta różnica.
Pracodawca wydał zaświadczenie o zarobkach opierając się na wskazanych w art. 3 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zasadach i ustalił przychód od wynagrodzenia T. C. niższego od minimalnego, po potrąceniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe liczone od najniższego wynagrodzenia.
Nie może być zatem mowy, zdaniem strony, o fałszywym dowodzie w rozumieniu art. 145 § 1 ust.1 Kpa, a wobec tego nie było podstaw do wznowienia postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 3 ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71, poz. 734 z późn.zm./, po rozpatrzeniu odwołania - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Kolegium w uzasadnieniu decyzji , po przedstawieniu dotychczasowego stanu faktycznego sprawy wskazało, że w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego, pełnomocnik strony dostarczył do organu odwoławczego kopie pokwitowań wynagrodzenia za pracę T. C. za miesiące: [...] r., oraz dwa pisma do Urzędu Skarbowego w [...] i pismo tegoż Urzędu Skarbowego do Pana C., które zdaniem odwołującego się, pozwalają wyjaśnić problem niezgodności między wydanym zaświadczeniem o zarobkach, a zeznaniem podatkowym złożonym przez Pana T. C.
Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że w myśl obowiązującej ustawy z dnia [...] r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 z późno zm.), dodatki mieszkaniowe przysługują wszystkim osobom spełniającym warunki do ich przyznania. Prawo do dodatku przysługuje osobom mieszkającym w lokalach do których mają tytuł prawny, jak również osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny (art. 2 ust. 1 ustawy).
W [...] r. dodatek mieszkaniowy przysługiwał osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 160 % najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 110 % w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku (art. 17 ust. 1 ustawy).
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Organ jest związany oceną materiału dowodowego, a rozszerzenie podstawy tej oceny przez ujawnienie nowych okoliczności i dowodów może nastąpić we wznowionym postępowaniu. Organ I instancji uznał, że M. C. w złożonym w dniu [...] r. wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego podała nieprawdziwe dane dotyczące wysokości uzyskanego przez męża dochodu z tytułu zatrudnienia w Agencji "R." prowadzonej przez pełnomocnika odwołującej się, A. S.
Rozpatrując zebrany materiał dowodowy Kolegium uznało, że organ I instancji zasadnie wznowił postępowanie w przedmiocie przyznania M. C. dodatku mieszkaniowego, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. Nr [...].
Pełnomocnik strony w złożonym odwołaniu stwierdził, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano, jaki dokument okazał się fałszywy. Jest to -zdaniem Kolegium - stwierdzenie niezgodne ze stanem faktycznym. W myśl art. 75 § 2 Kpa, "jeżeli przepis prawa nie ma a urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania". Takim dokumentem, w którym M. C. podała fałszywe dane o dochodach, jest deklaracja o wysokości dochodów za okres: [...] r. dołączona do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W deklaracji tej, wnioskodawczyni zaniżyła wysokość dochodu męża uzyskanego z tytułu wynagrodzenia za świadczoną pracę w Agencji "Reprezentant", podając wysokość dochodu netto, tj. [...] zł. Powyższe, potwierdza oświadczenie złożone przez M. C. w dniu [...] r., jak również przedłożone przez pełnomocnika strony, pokwitowania odbioru wynagrodzenia netto w miesiącach objętych deklaracją o dochodach.
Tymczasem, jak wynika z dołączonych do akt sprawy deklaracji PIT-4, dochód brutto T. C. za okres od [...] do [...] r. wyniósł [...]zł. Wymieniony dochód, został już pomniejszony o składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe.
W ocenie organu II instancji, wyjaśnienia złożone przez pełnomocnika strony całkowicie potwierdzają fakt, podania przez M. C. nieprawdziwych danych w zakresie uzyskanych dochodów przez męża wnioskodawczyni.
Kolegium podkreśliło, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, "za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego".
Wobec powyższego, prawidłowy dochód męża strony winien zostać podany w kwocie brutto.
Niemniej, decyzję organu I instancji należało uchylić, gdyż w ocenie Kolegium, organ nie dokonał zgodnego ze stanem faktycznym wyliczenia dochodu T. C. Organ odwoławczy podjął -taką wątpliwość zapoznając się z pokwitowaniami wynagrodzenia za pracę za miesiące: [...] r., w którym z każdych pokwitowań widnieje inna kwota netto, co sugeruje, iż w każdym z podanych miesięcy, T. C. otrzymywał wynagrodzenie brutto w różnych wysokościach.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ I instancji ustali wysokość wynagrodzenia brutto T. C. w miesiącach: [...] r., a następnie wyda decyzję administracyjną.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] /sporządzonej przez pełnomocnika będącego radcą prawnym/ M. C. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, poza argumentacją stanowiącą powtórzenie wywodów odwołania podniesiono, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa wymaga aby sfałszowanie dowodu było stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu.
Tymczasem w niniejszej sprawie brak jest potwierdzenia sfałszowania jakiegokolwiek dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu.
W sprawie nie może być mowy o dowodzie sfałszowanym, gdyż za taki nie można uznać rozbieżności między dochodami T. C., męża wnioskodawczyni, zadeklarowanymi w PIT-4 za 2004r., a dochodami za [...]r. zadeklarowanymi przez wnioskodawczynię we wniosku o dodatek mieszkaniowy.
Rozbieżność ta zresztą już się ostatecznie wyjaśniła i to jednoznacznie z korzyścią /także finansową/ dla skarżącej i jej męża. Potwierdza to korespondencja między T. C. a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w [...]. T. C. i M. C. są obecnie w trakcie dokonywania weryfikacji zeznania podatkowego za 2004r. w wyniku czego ostatecznie zostanie usunięta rozbieżność wcześniej zarzucana skarżącej.
Zdaniem strony skarżącej, ustalenie organu odwoławczego, że dokumentem, w którym M. C. podała fałszywe dane o dochodach jest deklaracja o wysokości dochodów za okres: [...]r. stoi w rażącej sprzeczności logicznej z dowodami zastanymi w sprawie. Skarżąca podała bowiem we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego dochody męża w wysokości zgodnej z zaświadczeniem pracodawcy i z pokwitowaniami wynagrodzenia za [...]r., wiarygodność tych dokumentów nie została podważona w postępowaniu przed organami orzekającymi w sprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium wywiodło, że organ właściwy może wznowić postępowanie przed stwierdzeniem fałszu dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli łączne wystąpią dwie przesłanki, tj. fałsz dowodu jest oczywisty i wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Przez oczywistość fałszu dowodu należy rozumieć przypadki, gdy fałsz dowodu "rzuca się w oczy" bez przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Gdy zaś chodzi o drugą przesłankę, oparta jest ona na ocenie organu, które musi być poprzedzona ustaleniem wystąpienia tych wartości.
Wojewódzki Sad Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem decyzja ta nie jest zgodna z prawem.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że decyzja będąca przedmiotem kontroli sądu wydana została w wyniku przeprowadzenia nadzwyczajnego trybu postępowania jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną.
Konsekwencją zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej /art. 16 § 1 Kpa/ jest zakaz dokonywania wykładni rozszerzającej przesłanek zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych /por. B.Adamiak: Glosa do wyroku SN z 11 października 1996r. , III RN 8/96 – OSP 1997, Nr 10, poz. 190/.
Z akt administracyjnych wynika, że postępowanie wznowieniowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu postanowieniem z dnia [...]r. wydanym na podstawie art. 147 Kpa.
W jego uzasadnieniu Wójt Gminy [...] wskazał, że powziął z urzędu wiadomość, że dowody na podstawie których przyznano dodatek mieszkalny okazały się fałszywe, co po myśli art. 145 § 1 pkt 1 kpa stanowił podstawę wznowienia postępowania. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania wskazano również w zaskarżonej decyzji art. 145 § 1 pkt 1 Kpa.
Zgodnie z tym przepisem "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe.
Przepis ten należy stosować z uwzględnieniem art. 145 § 2 Kpa, który stanowi, że "z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub pełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla. uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego".
Z cytowanych przepisów wynika zatem, że wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Kpa dopuszczalne jest co do zasady wtedy, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, a sfałszowanie dowodu stwierdzone zostało orzeczeniem sądu lub innego organu. Kodeks dopuszcza wyjątek od tej zasady zezwalając na wznowienie postępowania przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli spełnione są łącznie niżej wymienione przesłanki:
- sfałszowanie dowodu jest oczywiste,
- wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.
Z art. 145 § 3 Kpa wynika z kolei, że "z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa".
Z zebranego w aktach administracyjnych materiału dowodowego wynika bezspornie, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające ustalenie, że wydane zostało przez sąd lub inny organ orzeczenie stwierdzające sfałszowanie dowodu tj. wskazanej w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego deklaracji o wysokości dochodu za okres ostatnich 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o dodatek mieszkaniowy.
Nie zaistniały też przesłanki z art. 145 § 3 Kpa.
W tej sytuacji, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, wznowienie postępowania możliwe było przy ustaleniu, że:
1/ dowody, na których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe,
2/ sfałszowanie tych dowodów jest oczywiste,
3/ wznowienie postępowania jest niezbędne dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.
Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ odwoławczy nie zakwestionował decyzji organu I instancji w zakresie powziętego w niej rozstrzygnięcia co do wznowienia postępowania, lecz dopatrzył się naruszenia prawa wyłącznie w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy podjętym przez Wójta Gminy [...] po uchyleniu decyzji dotychczasowej.
Zdaniem Sądu, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego takie stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] narusza przepis art. 145 § 1 pkt 1 § 2 Kpa, a w konsekwencji prowadzi do naruszenia art. 138 § 2 Kpa.
Zarówno bowiem organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie wykazały w uzasadnieniach swych decyzji, że w sprawie wystąpiły łącznie wskazane wyżej przesłanki stanowiące podstawę do wznowienia postępowania na przyjętej w tych decyzjach podstawie prawnej wznowienia.
Wprawdzie organ II instancji podjął próbę wykazania, że oczywiste jest sfałszowanie dowodu, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności, jednakże w ocenie Sądu, stanowisko to jest niezasadne, opiera się bowiem na potocznym rozumieniu sfałszowania dowodu, choć odwołano się do karnistycznego pojęcia fałszu materialnego i fałszu intelektualnego dowodu z dokumentu.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca w deklaracji o dochodach, dołączonej do wniosku o dodatek mieszkaniowy zamieściła dane wynikające z zaświadczenia wystawionego przez pracodawcę.
W świetle treści odwołania, a także twierdzeń skargi co do okoliczności w jakich doszło do wpisania w tymże zaświadczeniu kwoty [...] zł nie można stwierdzić, iż oczywiste jest, że w tym zaświadczeniu poświadczono nieprawdę, a tym samym, że również oczywisty jest fałsz intelektualny w złożonej przez skarżącą deklaracji o wysokości dochodów dla potrzeb ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego.
Konieczność stwierdzenia sfałszowania dowodu orzeczeniem Sądu lub innego organu wskazana w art. 145 § 2 Kpa ma właśnie zapobiec pochopnemu wznowieniu postępowania. Dlatego, jeżeli co do fałszywości dowodu pojawia się chociażby cień wątpliwości, to nie można mówić o oczywistości sfałszowania dowodu, a tym samym brak podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w związku z § 2 Kpa.
Niezależnie od powyższego, wskazać trzeba, iż nie wykazano w zaskarżonej decyzji również wystąpienia kolejnej – z wyżej usystematyzowanych w pkt 1-3 - przesłanek wymienionych w art. 145 § 2 Kpa, co trafnie podniesiono w skardze. Nie wyjaśniono bowiem jakie to okoliczności wskazują na niezbędność wznowienia postępowania mimo braku orzeczenia stwierdzającego fałsz dowodu.
W tym stanie sprawy Sąd uznał, że wznowienie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 i § 2 Kpa, a wobec tego decyzja oparta na przepisie art. 138 § 2 Kpa wydana została w realiach niniejszej sprawy z naruszeniem tego przepisu. Podkreślenia wymaga, że sąd nie badał czy w sprawie zachodzą inne podstawy wznowienia, bowiem w tej kwestii nie wypowiedziały się również organy orzekające w sprawie.
W tym stanie sprawy przy ponownym jej rozpatrzeniu, rzeczą organu odwoławczego będzie rozważenie powyższych zapatrywań Sądu i wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem art. 138 § 1 pkt 2 in fine Kpa w odniesieniu do dotychczasowej podstawy prawnej wznowienia..
Z powyższych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.
W przedmiocie niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku orzeczono na podstawie art. 152 powyższej ustawy.
O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 i 200 § 2 i 3 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI