II SA/SZ 1342/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2007-03-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzennegrunty rolnezmiana przeznaczenia gruntówwsadecyzja administracyjnagranice wnioskuochrona gruntów rolnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla działki rolnej, uznając, że organ wyszedł ponad zakres wniosku inwestora.

Skarżący S.S. domagał się ustalenia warunków zabudowy dla budowy domu mieszkalnego na działce rolnej. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły, powołując się na konieczność uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych przekraczających 10 ha. Sąd uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że organ był związany zakresem wniosku inwestora dotyczącym konkretnej działki o mniejszej powierzchni i nie mógł rozpatrywać sprawy w szerszym kontekście obszaru rolnego.

Sprawa dotyczyła skargi S.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu mieszkalnego z garażem na działce rolnej. Organa administracji argumentowały, że działka znajduje się w zwartym obszarze gruntów rolnych klasy III, którego łączna powierzchnia przekracza 10 ha, co zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych wymaga zgody Ministra Rolnictwa na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze. Skarżący podnosił, że jego działka ma mniejszą powierzchnię i że w podobnych przypadkach organ ustalał warunki zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy wszczyna się na wniosek strony, a organ administracji jest związany zakresem tego wniosku. W tej sprawie wniosek dotyczył konkretnej działki o powierzchni [...] ha, podczas gdy organ odwoławczy rozpatrywał sprawę w kontekście całego zwartego obszaru gruntów rolnych przekraczającego 10 ha. Sąd stwierdził, że organ wyszedł ponad treść wniosku, do czego nie był uprawniony, i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy w granicach określonych przez inwestora.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organ administracji jest związany zakresem wniosku inwestora i nie może orzekać w mniejszym lub większym zakresie niż określony we wniosku.

Uzasadnienie

Postępowanie o ustalenie warunków zabudowy jest wszczynane na wniosek strony, a organ musi odnieść się do treści tego wniosku, określającego przedmiot sprawy. Rozpatrywanie sprawy w szerszym kontekście obszaru gruntów rolnych, niż wskazany we wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla konkretnej działki, stanowi wyjście ponad zakres wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia kilku warunków, m.in. tego, by teren przyszłej inwestycji nie wymagał uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo był objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc.

u.p.z.p. art. 59 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Każda zmiana zagospodarowania terenu wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy, w sytuacji braku planu miejscowego.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 52 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wydanie decyzji o warunkach zabudowy następuje na wniosek inwestora.

u.p.z.p. art. 64 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

u.o.g.r.l. art. 7 § 2

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas III, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 10 ha, wymaga uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

u.o.g.r.l. art. 7 § 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ administracji jest związany zakresem wniosku inwestora w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Rozpatrywanie sprawy w szerszym kontekście obszaru gruntów rolnych, niż wskazany we wniosku, stanowi wyjście ponad treść wniosku.

Odrzucone argumenty

Działka rolna znajduje się w zwartym obszarze gruntów rolnych przekraczającym 10 ha, co wymaga zgody Ministra Rolnictwa na zmianę przeznaczenia.

Godne uwagi sformułowania

Organ administracji publicznej jest związany wnioskiem inwestora i musi odnieść się do jego treści. Nie może zatem orzekać w mniejszym lub większym zakresie niż określony we wniosku. Przyjęcie przez organ odwoławczy jako podstawy rozstrzygnięcia innej, większej powierzchni niż obszar działki wskazanej przez inwestora oznacza, że organ wyszedł ponad treść wniosku, do czego nie był uprawniony.

Skład orzekający

Stefan Kłosowski

przewodniczący

Henryk Dolecki

sprawozdawca

Maria Mysiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wiążący charakter wniosku strony dla organu administracji w postępowaniach administracyjnych, w szczególności w sprawach o ustalenie warunków zabudowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania o ustalenie warunków zabudowy i interpretacji przepisów dotyczących zmiany przeznaczenia gruntów rolnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą granic związania organu administracji wnioskiem strony, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.

Organ administracji nie może przekraczać granic wniosku strony w postępowaniu o warunki zabudowy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 1342/06 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2007-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Henryk Dolecki /sprawozdawca/
Maria Mysiak
Stefan Kłosowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzi NSA Henryk Dolecki (spr.) Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Joanna Białas - Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2007 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S.S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 59 ust. 1, art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717), po rozpatrzeniu odwołania S. S. od decyzji Nr [...] z dnia [...] r. wydanej przez Wójta Gminy [...] odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu mieszkalnego z garażem na działce rolnej Nr [...], obręb [...]- utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji podano, że S. S. w dniu [...]r. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, wolnostojącego, jednokondygnacyjnego z poddaszem użytkowym i garażem oraz z instalacjami zewnętrznymi na działce Nr [...]. Wójt Gminy [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] r., odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji wskazując na niespełnienie wymogu z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i stwierdził, że działka Nr [...] posiada klasyfikację [...], usytuowana jest w kompleksie gruntów [...]. Działki na tym terenie powstały
w wyniku podziału [...]. Przedmiotowa działka jest położona w odległości, co najmniej [...]m od [...] wchodzących w skład [...] , zlokalizowanych [...]. Zabudowa na działce Nr [...] nie może stanowić odniesienia do ustalenia wymogów dla wnioskowanego zamierzenia, ponieważ jest to zabudowa [...] Brak więc kontynuacji funkcji, gdyż wnioskodawca występuje o funkcję nierolniczą, nie ma możliwości przedłużenia linii zabudowy i innych parametrów. Poza tym organ
I instancji stwierdził, że z uwagi na brak planu zagospodarowania przestrzennego nie było zmiany użytkowania gruntów na cele nierolnicze zarówno działki nr [...] jak i pozostałych. Zmiana przeznaczenia tych nieruchomości, jako kompleksu jest możliwa wyłącznie w trybie planu zagospodarowania przestrzennego. Wnioskodawca złożył identyczne wnioski o warunki zabudowy dla działek rolnych, sąsiadujących z działką nr [...], tj. dla działek Nr [...] co oznacza, że S.S. zamierza realizować większy zespół zabudowy nierolniczej na gruntach rolnych.
Uzupełniając zebrany materiał dowodowy organ I instancji zaznaczył na kopii mapy ewidencyjnej zwarty obszar gruntów rolnych klasy [...], wskazując, że
w skład tego kompleksu wchodzą działki powstałe w wyniku podziału geodezyjnego działki Nr [...] przez właściciela gruntu, bez stosowania przepisów ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Na podstawie wypisów z ewidencji gruntów Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło ponadto, że działki:. [...] łącznie przekraczają powierzchnię [...]ha.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji S. S. wniósł o jej uchylenie i wskazał, że organ ten, w identycznej sytuacji, ustalił warunki zabudowy dla działki Nr [...].
Organ II instancji odnosząc się do treści odwołania stwierdził, że wnioskodawca wystąpił o ustalenie warunków dla zabudowy nierolniczej na gruntach rolnych. Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) wydanie decyzji
o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia kilku warunków, m.in. tego by teren przyszłej inwestycji nie wymagał uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo był objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc (art. 88 ust. 1 cyt. ustawy). Natomiast przedmiotowy teren nie był objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka Nr [...] znajduje się w zwartym obszarze gruntów rolnych klasy [...], którego obszar przekracza [...]ha. Ma ona powierzchnię [...] ha, dalej działka Nr [...] o pow. [...] ha; działka nr [...] o pow. [...] ha, nie licząc pozostałych ponad [...] działek. Zatem stosownie do art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia
3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz. 78 ze zm.) przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas [....], jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza [...]ha, wymaga uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.
W takiej sytuacji przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Odmowa ustalenia warunków zabudowy, jest więc uzasadniona przede wszystkim brakiem zgody, o której mowa
w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Poza tym nie ma znaczenia, że dla działki nr [...] ustalono warunki zabudowy, bowiem zabudowa na tej działce nie jest przedmiotem postępowania. Zakres rozstrzygnięcia organu I instancji dotyczący działki [...] wiąże organ odwoławczy. Ponadto organ
I instancji dokonał analizy zabudowy na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy
z której wynika, że wskazane we wniosku parametry nie odpowiadają zabudowie na działce nr [...]związanej z funkcją rolniczą.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożył S. S. wnosząc o jej uchylenie w całości i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy zarzucając, że działka nr [...], będąca przedmiotem sprawy posiada pow. [...]ha nie przekraczającą [...]ha. Podkreślił nadto, że odwołał się tylko od decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla tej działki.
Skarżący wskazał ponadto, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji
i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia uzasadniając, że w przypadku braku planu miejscowego każda zmiana zagospodarowania terenu wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy. Wynika to z art. 59 ust. 1 ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustawodawca przewidział więc możliwość zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nie rolnicze w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Poza tym organ odwoławczy zauważył, że działka oznaczona numerem adresowym [...] dostępna z tej samej drogi publicznej jest działką sąsiednią (orzecznictwo sądowo-administracyjne, komentarz pod. red. prof.
Z. Niewiadomskiego). Zabudowa istniejąca na działce nr [...] jak i jej powierzchnia nie wykazują, aby było tam prowadzone gospodarstwo rolne. Potwierdza to dokumentacja fotograficzna oraz mapa ewidencyjna. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...]r., nr [...]uchyliło decyzję organu I instancji poszerzając swoje wcześniejsze uzasadnienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji kolejny raz odmówił ustalenia warunków zabudowy. Decyzja ta została również zaskarżona i Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dn. [...] ., nr [...] utrzymało w mocy decyzję pierwszej instancji używając w uzasadnieniu argumentacji przeciwnej do wcześniej wydawanych. Ponadto mylnie stwierdziło, że obszar projektowany, niezbędny pod zabudowę wynosi [..], a nie [...]ha.
Skarżący zarzucił także, że działka nr [...], choć znajduje się w obszarze gruntów rolnych zarówno niezabudowanych jak i zabudowanych, posiadających klasę [...] nie przekracza [...] ha obszaru, który byłby wyłączony z produkcji rolnej pod planowaną inwestycję tj. nie przekracza zwartego obszaru planowanej zabudowy, wymagającego zgody (powyżej [...] ha). Zdaniem skarżącego nieprawdziwe jest też stwierdzenie, że budynki mieszkalne w miejscowości [...] wchodzą w skład tzw. [...], ponieważ są to budynki mieszkalne w zabudowie [...], choć posadowione na działkach rolnych, oznaczonych symbolem [...], których zarówno właściciele i mieszkańcy, a nadto sposób użytkowania nie mają nic wspólnego z rolnictwem. Dotyczy to również posesji nr [...] na działce nr [...]oraz budynku na działce nr [...].
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić.
Zgodnie z treścią art. 61 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Treść powołanego przepisu wskazuje, że ustawodawca przyjął w procedurze administracyjnej zasadę skargowości i zasadę oficjalności pozwalając na wszczynanie postępowania z urzędu. Oprócz tego istnieją sytuacje, gdy administracja publiczna może kształtować stosunki prawne wyłącznie na wniosek jednostki.
Taka sytuacja istnieje w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z art. 52 ust. 1
w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), wydanie decyzji o warunkach zabudowy następuje na wniosek inwestora. Oznacza to, że przedmiot sprawy administracyjnej określa osoba wszczynające postępowanie, w tym wypadku inwestor. Do jego obowiązków należy m.in. określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmującej teren, którego wniosek dotyczy i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać (art. 52 cyt. ustawy).
Organ administracji publicznej jest związany wnioskiem inwestora i musi odnieść się do jego treści. Nie może zatem orzekać w mniejszym lub większym zakresie niż określony we wniosku.
W przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek S. S. złożony w dniu [...] ., w którym inwestor wskazał, że planowana inwestycja polega na budowie budynku mieszkalnego [...] na działce [...], obręb [...] miejscowość [...], gmina [...] (wniosek w aktach administracyjnych).
Organ odwoławczy stwierdził natomiast, że działka Nr [...]znajduje się
w zwartym obszarze gruntów rolnych klasy [...] którego obszar przekracza [...] ha. Działka ma powierzchnię [...] ha, działka Nr [...]pow. [...]ha; działka nr [...]pow. [....]ha, nie licząc pozostałych ponad [...] działek. W konsekwencji organ przyjął, że ma zastosowanie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r.
o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz. 78 ze zm.) zgodnie z którym przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas [...], jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza [...] ha, wymaga uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.
Przyjęcie przez organ odwoławczy jako podstawy rozstrzygnięcia innej, większej powierzchni niż obszar działki [...] wskazanej przez inwestora oznacza, że organ wyszedł ponad treść wniosku, do czego nie był uprawniony. Prawdą jest, że wnioskodawca dysponuje większym areałem ziemi, ale w rozpoznawanej sprawie przedmiotem wniosku o ustalenie warunków zabudowy była działka [...],
o powierzchni [...] ha, wydzielona geodezyjnie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien rozstrzygnąć w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy w granicach określonych przez inwestora we wniosku wszczynającym postępowanie.
W związku z tym, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c w związku z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI