II SA/Sz 134/07

II SA/Sz 134/07 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2007-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Danuta Strzelecka-Kuligowska
Grzegorz Jankowski /przewodniczący/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk- Meder ( spr.) Protokolant Joanna Białas - Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2007r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działający z upoważnienia Burmistrza Połczyna Zdroju Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] na podstawie art. 3 i art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych odmówił B. S. przyznania świadczeń rodzinnych na rzecz dzieci A. i O. S..
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy z którego wynikało, że B. S. złożyła w dniu [...] r. wniosek o przyznanie na rzecz dzieci A. i O. S. zasiłków rodzinnych oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Organ ustalił nadto, że rodzina wnioskodawczyni składa się z czterech osób oraz to, że w roku [...] uzyskała dochód z działalności gospodarczej opodatkowanej zryczałtowanym podatkiem dochodowym w zadeklarowanej kwocie [...]zł i dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. W oświadczeniu o dochodach nie podlegających opodatkowaniu, osiągniętych w roku [...] dochód z gospodarstwa rolnego B. S. podała natomiast dochód w wysokości [...] zł biorąc pod uwagę miesiące od [...] do [...] r. ze względu na zawartą między małżonkami S. w dniu [...] r. umowę o rozdzielności majątkowej oraz to, że właścicielem gospodarstwa rolnego jest mąż wnioskodawczyni M. S..
Organ rozpoznając sprawę stwierdził, że ustalając prawo do świadczeń rodzinnych bierze się pod uwagę dochód wszystkich członków rodziny i z tego powodu ustanowienie rozdzielności majątkowej nie ma znaczenia. Istotne jest, że gospodarstwo rolne stanowi własność członka rodziny, którym niewątpliwie jest mąż wnioskodawczyni.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym organ przyjął, że dochód rodziny stanowi dochód z gospodarstwa rolnego za rok [...] w kwocie [...] zł ( [...]ha x [...] zł x 12 miesięcy) oraz dochód z działalności gospodarczej w wynoszący [...] zł, co łącznie stanowi kwotę [...] zł. W przeliczeniu na osobę miesięczny dochód wyniósł [...] zł.
Ze względu na to, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych kwota uprawniająca do świadczeń nie może przekraczać [...] zł, organ odmówił B. S. przyznania świadczeń objętych wnioskiem.
B. S. wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu odwołania B. S. przyznała, że w dniu [...] r. zawarła z mężem umowę o rozdzielności majątkowej i mąż przekazuje od tego czasu na utrzymanie dzieci określoną kwotę pieniężną w zależności od ich potrzeb. Ze względu na to, że nie są to alimenty zasądzone wyrokiem, odwołująca nie ujęła ich w dochodach rodziny na rok [...].
B. S. powołując się na treść art. 7 Kpa wskazała, że organ rozpatrując jej sprawę był obowiązany do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes stron. Tymczasem organ przed wydaniem decyzji nie przeprowadził postępowania dowodowego i nie podjął czynności mających na celu ustalenia, czy mąż przekazuje całość swoich dochodów z gospodarstwa na utrzymanie rodziny.
Odwołująca się wskazała nadto, że organ obliczając dochód z gospodarstwa rolnego błędnie zastosował kwotę [...] zł, która stanowi przelicznik do obliczenia dochodów z gospodarstwa rolnego w roku [...]zamiast przelicznika obowiązującego w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, czyli w roku [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że dochód rodziny B. S. w roku [...] wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowiło kwotę [...] zł. Nie ma przy tym znaczenia w sprawie, że małżonkowie S. zawarli umowę o rozdzielności majątkowej, albowiem skoro wnioskodawczyni pozostaje w związku małżeńskim z ojcem dzieci, to w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowią rodzinę.
Kolegium odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego ustalenia kwoty stanowiącej podstawę ustalenia dochodu z gospodarstwa rolnego przytoczyło treść art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym, w przypadku gdy rodzina lub osoba ucząca się utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969). Na podstawie obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 września 2006 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2005 r.( Dz.Urz. GUS Nr 6, poz. 60), przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2005 r. 1.844 zł. Zważywszy na treść powołanego wyżej art. 5 ust.8 powołanej wyżej ustawy, 1/12 dochodu stanowiła kwotę [...] zł.
Kolegium wskazało również, że art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, iż w wypadku, gdy dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje.
Na podstawie tego przepisu Kolegium ustaliło, że miesięczny dochód czteroosobowej rodziny B. S. wyniósł [...] zł ( [...] zł x4) i przekraczał kwotę uprawniającą rodzinę do zasiłku rodzinnego (4x504zł = 2016zł) o 102,58 zł.
B. S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżąca przytoczyła argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji i ponadto wskazała, że gospodarstwo rolne, z którego dochód wliczono do dochodu rodziny stanowi odrębny majątek męża, natomiast ona sama nigdy w tym gospodarstwie nie pracowała, albowiem zajmowała się wychowywaniem dzieci. Ze względu na to, że nigdy nie chciała pracować w gospodarstwie rolnym, zarejestrowała się jako osoba bezrobotna.
B. S. odnosząc się do treści art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonała nadto analizy językowej pojęcia "utrzymywać się" zawartej w Słowniku Języka Polskiego. Wskazała również, że ani ustawa o świadczeniach rodzinnych, ani rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, nie definiują co oznacza "posiadanie hektarów", a jedynie ustala szczególne sposoby liczenia dochodu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Organy administracji publicznej rozpatrujące wniosek . S. o przyznanie świadczeń rodzinnych uznały, że ze względu na przekroczenie przez rodzinę skarżącej dochodu określonego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992), świadczenia objęte wnioskiem jej nie przysługują.
Skarżąca zarówno w postępowaniu odwoławczym, jak i w skardze do Sądu kwestionowała wysokość dochodu przyjętą przez organy orzekające w sprawie w celu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych. W szczególności skarżąca nie zgadzała się z wliczeniem do dochodu rodziny dochodu z gospodarstwa rolnego stanowiącego odrębny majątek jej męża, z którym dodatkowo zawarła w dniu [...] r. umowę o rozdzielności majątkowej.
Istota sporu sprowadziła się zatem do rozstrzygnięcia znaczenia dla sytuacji dochodowej rodziny, w warunkach ustawy o świadczeniach rodzinnych, zawartej pomiędzy małżonkami umowy o rozdzielności majątkowej oraz wliczania do dochodu rodziny dochodu z gospodarstwa rolnego stanowiącego majątek odrębny jednego z małżonków.
W myśl art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Definicję legalną rodziny zawiera przepis art. 3 pkt 16 ustawy stanowiąc, iż oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców, dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Jeżeli definicje te połączyć z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to zasadnie wywodzi Kolegium, iż zasiłek ten przysługuje rodzinie, której dochody z uwzględnieniem członków rodziny wymienionych w art. 3 pkt 16, w przeliczeniu na jedną osobą nie przekraczają kwoty 504 zł. Ustawodawca zatem zarówno określając pojęcie rodziny, jak i osobę samotnie wykonującą dziecko (art. 3 pkt 17) uwzględnia status prawny, nie zaś stan faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania ( por. wyrok NSA z dnia 23.09.2005 I OSK 150/05, Lex 192108).
W świetle powyższego, okoliczność zawarcia przez małżonków umowy o rozdzielności majątkowej nie ma znaczenia przy ustalaniu dochodu rodziny. Nieistotne z punktu widzenia dochodów rodziny jest źródło pochodzenia tego dochodu: czy jest to dochód uzyskany z majątku wspólnego, czy z majątku odrębnego. Odliczenia od dochodu możliwe są wyłącznie na zasadach określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych i na podstawie art. 3 pkt 1 tej ustawy dotyczą wyłącznie alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Skarżąca przyznała w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że pomimo zawartej z mężem umowy o rozdzielności majątkowej oraz z uwagi a to, że prawo własności gospodarstwa rolnego przysługuje wyłącznie jej mężowi- M. Sz., łoży on na utrzymanie dzieci w zależności od występujących potrzeb w tym zakresie i nie ma potrzeby występowania do sądu w celu ustalenia alimentów na rzecz dzieci. Nie wskazała przy tym, że faktyczna sytuacja dochodowa rodziny od czasu zawarcia rzeczonej umowy uległa zasadniczej zmianie.
Z okoliczności tych wynika zatem, że dochód rodziny skarżącej, na który składa się dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowego oraz kwota [...] zł zadeklarowana do opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym, został ustalony prawidłowo i brak jest podstaw do dokonywania jakichkolwiek odliczeń od tego dochodu.
Odnosząc się do zarzutu skargi, zgodnie z którym zdaniem B. S. nie można utożsamiać własności gospodarstwa rolnego z prostym przeliczaniem posiadanych gruntów rolnych na dochód uzyskiwany z tego gospodarstwa, albowiem posiadanie gospodarstwa rolnego nie oznacza automatycznie, że gospodarstwo to stanowi źródło utrzymania jego właściciela, nie można odmówić racji tym argumentom.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym oświadczenia skarżącej zawartego we wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych wynika, że gospodarstwo rolne stanowiło i stanowi nadal źródło utrzymania jej rodziny i na ocenę tego dowodu nie ma wpływu przekonanie B. S., że wliczeniu podlega tylko część dochodu z gospodarstwa rolnego sprzed zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej w dniu [...] r.
Konkludując stwierdzić należało, że Kolegium prawidłowo ustaliło i oceniło sytuację dochodową rodziny B. S. oraz wpływ posiadanych dochodów na prawo skarżącej do świadczeń rodzinnych. Ustalony zgodnie w wymogami ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód na osobę w rodzinie skarżącej w kwocie [...] zł jest wyższy od kwoty uprawniającej do świadczeń, wynoszącej zgodnie z art. 5 ust. 1 powołanej wyżej ustawy 504 zł i z tego powodu odmowa przyznania wnioskowanych świadczeń nie narusza obowiązującego prawa.
Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami), orzekł jak w sentencji.