II SA/Sz 1335/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Szczecinie oddalił skargę na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie nabycia własności nieruchomości, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od wyniku cywilnego procesu o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego.
Skarżąca L. Z. wniosła o nabycie z mocy prawa własności nieruchomości, jednak Burmistrz zawiesił postępowanie administracyjne, oczekując na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało to postanowienie w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, twierdząc, że wynik sprawy cywilnej nie jest zagadnieniem wstępnym. WSA oddalił skargę, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy cywilnej o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego jest zagadnieniem wstępnym, od którego zależy możliwość wydania decyzji administracyjnej.
Sprawa dotyczyła skargi L. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza o zawieszeniu postępowania w sprawie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości. Burmistrz zawiesił postępowanie, ponieważ przed Sądem Rejonowym toczyło się postępowanie z powództwa Gminy o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego tej nieruchomości. Pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, argumentując, że wynik sprawy cywilnej nie jest zagadnieniem wstępnym dla sprawy administracyjnej, a decyzja ma jedynie potwierdzić istniejący stan prawny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało jednak, że rozstrzygnięcie sprawy cywilnej jest zagadnieniem wstępnym, od którego zależy możliwość wydania decyzji administracyjnej, ponieważ w przypadku rozwiązania umowy użytkowania wieczystego, skarżąca straciłaby status użytkownika i nie mogłaby nabyć własności nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podzielił stanowisko organów, uznając, że wynik sprawy cywilnej o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił, że nabycie własności z mocy prawa jest uzależnione od spełnienia określonych warunków, w tym od bycia użytkownikiem wieczystym również w dniu wydania decyzji administracyjnej. W związku z tym, skarga została oddalona. Sąd wspomniał również o wejściu w życie nowej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkownika wieczystego w prawo własności nieruchomości, która uchyliła ustawę z 2001 r.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, rozstrzygnięcie sprawy cywilnej o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, od którego zależy możliwość wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie nabycia własności nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że istnieje związek przyczynowy między sprawą cywilną a administracyjną. W przypadku rozwiązania umowy użytkowania wieczystego, skarżąca straciłaby status użytkownika i nie mogłaby nabyć własności nieruchomości z mocy prawa, co czyni rozstrzygnięcie sądu cywilnego zagadnieniem wstępnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
u.n.p.w.n. art. 1 § ust. 1
Ustawa o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości
Ustawa stosuje się do osób fizycznych będących użytkownikami w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu 24.10.2001 r. Nabycie własności z mocy prawa wymaga spełnienia określonych warunków, w tym bycia użytkownikiem wieczystym również w dniu wydania decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Pomocnicze
k.c. art. 240
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący powództwa o rozwiązanie umowy o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w użytkowanie wieczyste.
u.p.p.u.w.w.n.
Ustawa o przekształceniu prawa użytkownika wieczystego w prawo własności nieruchomości
Nowa ustawa obowiązująca od 13 października 2005 r., uchylająca ustawę z 2001 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozstrzygnięcie sprawy cywilnej o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Wydanie decyzji o nabyciu prawa własności nieruchomości jest możliwe tylko w stosunku do osoby, która jest użytkownikiem wieczystym również na dzień wydania decyzji.
Odrzucone argumenty
Wynik sprawy cywilnej nie jest zagadnieniem wstępnym dla sprawy administracyjnej. Decyzja administracyjna ma jedynie potwierdzić istniejący stan prawny, a nie zależy od rozstrzygnięcia sądu.
Godne uwagi sformułowania
rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd nie jest możliwe do czasu rozpoznania przez Sąd powództwa o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego skarżąca tracąc status użytkownika wieczystego nie będzie mogła nabyć z mocy prawa ich własności
Skład orzekający
Stefan Kłosowski
przewodniczący
Maria Mysiak
członek
Danuta Strzelecka-Kuligowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 97 § 1 pkt 4 kpa w kontekście spraw o nabycie własności nieruchomości, gdy toczy się postępowanie cywilne dotyczące prawa użytkowania wieczystego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkownika wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożone relacje między postępowaniem administracyjnym a cywilnym oraz znaczenie zagadnień wstępnych dla rozstrzygnięć administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości.
“Kiedy sprawa o własność nieruchomości musi poczekać na wyrok sądu cywilnego? Kluczowa rola zagadnień wstępnych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 1335/04 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2005-10-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-12-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Danuta Strzelecka-Kuligowska /sprawozdawca/ Maria Mysiak Stefan Kłosowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 147/06 - Wyrok NSA z 2006-12-08 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2001 nr 113 poz 1209 Ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska /spr./ Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005 r. sprawy ze skargi L. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie nabycia przez użytkownika wieczystego prawa własności o d d a l a skargę Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz , postanowił zawiesić postępowanie w sprawie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], obręb [...], stanowiącej własność gminy [...], składającej się z działek nr [...] i [...], uregulowanej w Kw nr [...], pozostającej w użytkowaniu wieczystym L. Z.. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że w związku z tym, iż w Sądzie Rejonowym toczy się postępowanie w sprawie I C 248/03 z powództwa Gminy [...] o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego ww. nieruchomości należy z formalnym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej wstrzymać się do czasu prawomocnego zakończenia sprawy sądowej. Postanowienie organu I instancji zaskarżył pełnomocnik L. Z.. Zarzucając ww. postanowieniu naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 z póżn. zm.) wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nakazanie Burmistrzowi Miasta wydania w terminie 7 dni decyzji w sprawie wniosku z dnia [...] do czego ww. organ został zobowiązany w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Zdaniem składającej zażalenie postanowienie Burmistrza jest błędne i nieuzasadnione. Nie zachodzi bowiem w niniejszej sprawie przesłanka określona w art. 97 § 1 pkt 4 kpa., gdyż wydanie decyzji w przedmiocie wniosku L. Z. nie zależy od jakiegokolwiek rozstrzygnięcia innego organu lub sądu a zwłaszcza od rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w sprawie I C 248/03. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości akt ten stosuje się do osób fizycznych będących użytkownikami w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu 24.10.2001 r. Dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie ma więc żadnego znaczenia okoliczność czy wnioskodawczyni jest użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości także w chwili obecnej. Wnioskodawczyni pozostaje użytkownikiem wieczystym i organ I instancji nie może twierdzić, że wydanie żądanej decyzji jest niemożliwe. Decyzja ta ma stwierdzić nabycie przez nią z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości, a więc potwierdzić istnienie określonego stanu prawnego. Natomiast działania Burmistrza to kolejny przejaw uchylania się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i rażące naruszanie praw wnioskodawczyni wynikających z powszechnie obowiązujących aktów prawnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 kpa który stanowi podstawę zawieszenia postępowania przez organ I instancji w niniejszej sprawie, organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi zatem istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. Organ I instancji w niniejszej sprawie wskazał, że rozpatrzenie sprawy z wniosku strony o nabycie z mocy prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], obręb [...], stanowiącej własność gminy [...], składającej się z działek nr [...] i [...], uregulowanej w Kw nr [...], pozostającej w jej użytkowaniu wieczystym nie jest możliwe do czasu rozpoznania przez Sąd powództwa o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego. Nadto podkreślił, iż ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 z późn. zm.) uzależnia nabycie z mocy prawa własności nieruchomości od spełnienia określonych warunków. Pomimo, że ustawa nie stanowi tego wprost, zdaniem Kolegium, wydanie decyzji o nabyciu prawa własności nieruchomości nie jest możliwe w stosunku do osoby, która nie jest użytkownikiem wieczystym również na dzień jej wydania przez właściwy organ. Zdaniem organu w zaistniałej sytuacji może się zdarzyć, iż sąd orzeknie o rozwiązaniu umowy o oddaniu L. Z. w użytkowanie wieczyste w/w. działek. W konsekwencji wnioskodawczyni nie będzie użytkownikiem wieczystym nieruchomości, o których nabycie z mocy prawa własności się ubiega. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że wynik toczącej się sprawy sądowej mieści się w kategorii zagadnienia wstępnego, o którym mowa w w/w. przepisie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zachodzi bowiem związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], obręb [...], stanowiącej własność gminy [...], składającej się z działek nr [...], uregulowanej w Kw nr [...], pozostającej w użytkowaniu wieczystym skarżącej, a zagadnieniem wstępnym. Tak więc rozpoznanie niniejszej sprawy uzależnione jest od rozstrzygnięcia roszczenia z art. 240 k.c. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosła L. Z. poprzez swojego pełnomocnika. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuca naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Wskazując na powyższe zarzuty wnosi o uchylenie postanowień organów obu instancji i obciążenie organu kosztami postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podtrzymał swoje stanowisko zajęte w zażaleniu na postanowienie Burmistrza [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Przedmiotem kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a./, jest kontrola działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga okazała się nieuzasadniona, bowiem kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według kryterium zgodności z prawem wykazała, że postanowienie to zostało wydane zgodnie z przepisami prawa. W rozpoznawanej sprawie L. Z. złożyła wniosek do Burmistrza o nabycie z mocy prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], obręb [...], stanowiącej własność gminy [...], składającej się z działek nr [...], uregulowanej w Kw Nr [...] pozostającej w jej użytkowaniu wieczystym w trybie ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości /Dz.U. Nr 113, poz. 1209 ze zm./. Zdaniem organów rozpoznanie wniosku L. Z. nie jest możliwe do czasu rozpoznania przez Sąd powództwa o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego. Gmina [...] wytoczyła L. Z. powództwo o rozwiązanie umowy wieczystego użytkowania opisanych wyżej nieruchomości przed Sądem Rejonowym sygn. akt I C 248/03. W art. 1 ust.1 ustawy z 26 lipca 2001r. zawarte są przesłanki normatywne, które łącznie muszą zostać spełnione przez osobę fizyczną, będącą użytkownikiem wieczystym by mogła ona uzyskać przysługujące z tej ustawy roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości rodzajowo wymienione w tej normie. Jedną z tych przesłanek jest legitymowanie się przez wnioskodawcę prawem użytkowania wieczystego do nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990r. jak i w dacie wejścia w życie w/w ustawy tj. 24 października 2001r. Przyjęcie konstrukcji roszczenia o nieodpłatne nabycie prawa własności, które przyznaje art. 1 ust.1 w/w ustawy potwierdza, że decyzja Starosty w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa lub Wójta w odniesieniu do nieruchomości będącej własnością jednostki samorządu terytorialnego /gminy/, nie ma charakteru uznaniowego. Przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności następuje z chwilą uprawomocnienia się tej decyzji. Sąd podziela stanowisko Kolegium, że wydanie decyzji o nabyciu prawa własności nieruchomości jest możliwe w stosunku do osoby, która jest użytkownikiem wieczystym również na dzień wydania decyzji przez właściwy organ. Zatem wynik sprawy sądowej złożonej w Sądzie Rejonowym sygn. akt I C 248/03 przez Gminę przeciwko L. Z., z art. 240 Kc stanowi zagadnienie wstępne, o którym stanowi art. 97 § 1 pkt 4 kpa i stanowi okoliczność uzasadniającą zawieszenie postępowania. W sytuacji bowiem, gdy Sąd orzeknie o rozwiązaniu umowy o oddaniu L. Z. w użytkowanie wieczyste w/w działek skarżąca tracąc status użytkownika wieczystego nie będzie mogła nabyć z mocy prawa ich własności w trybie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. Dodatkowo podnieść należy, że od 13 października 2005r. obowiązuje nowa ustawa z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkownika wieczystego w prawo własności nieruchomości /Dz.U. Nr 175,poz. 1459/ uchylająca w art. 9 pkt 2 ustawę z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI