II SA/SZ 1316/21

II SA/Sz 1316/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Bolesław Stachura /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Kwiecińska
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 1508/22 - Wyrok NSA z 2025-07-04
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 624
art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 272 ust. 5, art. 16 pkt 65a, art. 195, art. 16 pkt 21, art. 35 ust. 3 pkt 7, art. 197
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 7a, art. 77, art. 80 i art. 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2022 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Inne z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2021 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 5, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 624); dalej: "u.p.w." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: "k.p.a." D. (dalej "organ") określił P. (dalej "strona" lub "skarżąca" ) za IV kwartał 2018 r. opłatę zmienną w wysokości [...] zł, za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych.
W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, że w dniu [...] października 2021 r. organ, na podstawie przepisu art. 272 ust. 17 u.p.w., ustalił stronie w formie informacji kwartalnej za okres IV kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości [...] zł za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych, z obowiązkiem zapłaty w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji. Informacja została doręczona stronie w dniu [...] października 2021 r.
W dniu [...] października 2021 r. strona złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością opłaty za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ustaloną w powołanej informacji podnosząc, że wprowadza wody opadowe i roztopowe dwoma wylotami do ziemi, tj. rowu melioracyjnego.
Organ nie uznał reklamacji stwierdzając, iż Starosta Powiatowy w G. udzielił stronie pozwolenia wodnoprawnego nr [...] z dnia
[...] sierpnia 2016 r. na szczególne korzystanie z wód obejmujące wprowadzanie do ziemi – (rowu melioracyjnego) oczyszczonych ścieków opadowych i roztopowych z terenu bazy strony położonej w G. przy ul. [...], poprzez istniejące wyloty kanalizacyjne oznaczone jako W-I i W-II, bezpośrednio rowem melioracyjnym, którym poprzez wlot brzegowy W-I, wykonany z rury kamionkowej średnicy 150 mm, ścieki opadowe i roztopowe odprowadzane są do kanału [...] w km 0+415 oraz poprzez wylot brzegowy W-II o szerokości 0,50 m i długości 1,25 km ścieki opadowe i roztopowe odprowadzane są do kanału [...] w km 0+275. Kanał [...], który wpada do rzeki [...] w km 41+800 należy do urządzeń melioracji wodnych podstawowych i pełni funkcje odbiornika wód spływających z urządzeń melioracyjnych oraz ścieków opadowych z terenów miasta.
Według organu, celowo dodano w pozwoleniu wodnoprawnym stwierdzenie, że rów uchodzi do kanału [...], co dowodzi, że rów melioracyjny jedynie pośredniczy w odprowadzaniu wód. Gdyby było inaczej (tj. woda odprowadzana byłaby jedynie do rowu w ziemi), nazwa kanału, do którego uchodzi rów nie byłaby przywoływana w pozwoleniu. Wskazanie w pozwoleniu nazwy kanału było zabiegiem celowym, oznaczającym że ostatecznym odbiornikiem wód opadowych jest kanał, który wpada do rzeki [...]. Zdaniem organu znaczenie ma również zobowiązanie strony, jako użytkownika kanalizacji deszczowej w pkt 3 pozwolenia wodnoprawnego, do utrzymania w sprawności technicznej instalacji kanalizacji deszczowej
wraz z wylotami tej kanalizacji oraz udziału w kosztach utrzymania rowów melioracyjnych do ich ujścia do kanału [...] wraz z utrzymaniem samego kanału [...] na odcinku 415 m. W ocenie organu istotny jest fakt, że pozwolenie wodnoprawne zezwala stronie na odprowadzenie wód opadowych z określonego terenu za pośrednictwem określonych urządzeń umożliwiających odprowadzenie tych wód do wód, w tym wypadku kanałem do rzeki.
Ponadto organ wyjaśnił, że podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy
art. 272 ust. 5 u.p.w. oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
(Dz. U. z 2017 r. poz. 2502), dalej: "rozporządzenie RM". Zgodnie z tymi regulacjami opłata za odprowadzenie do wód - wód opadowych lub roztopowych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty ([...] zł za 1 m3), ilości odprowadzanych wód ([...] m3) i czasu (kwartał).
Powyższą decyzję strona zaskarżyła skargą do Sądu, w której zarzuciła naruszenie:
1) art. 268 ust. 1 pkt 3 ppkt a w zw. z 272 ust. 5 i art. 35 ust 3 pkt 7 u.p.w. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie:
a) że odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z terenu bazy skarżącej następuje za pośrednictwem otwartego systemu kanalizacji deszczowej do powierzchniowych wód płynących ujętych w kanale [...], podczas gdy odprowadzenie wód następuje do urządzeń wodnych do rowów melioracyjnych (do ziemi), zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, którego funkcją jest nie tylko odprowadzenie wód deszczowych, przy jednoczesnym braku urządzeń tworzących system otwartej kanalizacji deszczowej;
b) że bezprzedmiotowe jest rozróżnienie przez ustawodawcę wprowadzania wód opadowych do urządzeń wodnych lub do ziemi czy też do wód bezpośrednio, podczas gdy obowiązek poniesienia opłaty za usługi wodne, na podstawie art. 268 ust. 1 pkt 3 ppkt a u.p.w., dotyczy jedynie wprowadzania wód opadowych do wód; a nie do urządzeń wodnych czy też do ziemi, pomimo tego że operat wodnoprawny wyraźnie wskazuje że wprowadzanie następuje do ziemi;
2) art. 268 ust. 1 pkt 3 ppkt a w zw. art. 22 pkt 4 u.p.w. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że rów melioracyjny wraz z kanałem [...] stanowią system otwartej kanalizacji deszczowej, podczas gdy wody znajdujące
się w tym kanale, to wody powierzchniowe płynące, tym samym nie mamy do czynienia z systemem urządzeń wodnych, które wraz z innymi urządzeniami tworzą system otwartej kanalizacji deszczowej, a jedynie urządzeniem wodnym, do którego wprowadzane są wody opadowe i roztopowe;
3) art. 197 u.p.w. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że kanał [...] jest urządzeniem melioracji podstawowych, podczas gdy - zgodnie z przywołanym przepisem w aktualnym brzmieniu - nie rozróżnia się rodzajów urządzeń melioracyjnych, jak również dyspozycja tego przepisu wyraźnie wskazuje, że kanał nie może być urządzeniem melioracyjnym w rozumieniu tego przepisu, a tym samym błędnego określenie charakteru urządzenia wodnego o nazwie kanał [...];
4) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, bez przeprowadzenia jakiekolwiek postępowania dowodowego w tym zakresie, arbitralnego stwierdzenia, że kanał [...] jako urządzenie wodne służy jedynie do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych, podczas gdy mogą być tam wprowadzane również ścieki lub może być wykorzystywany w celu nawadniania sąsiadujących z nim nieruchomości (gruntów rolnych), a ponadto nie ustalono faktu, że kanał jest w całości zajętym przez powierzchniowe wody płynące;
5) art. 80 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, w sposób przeczący zasadom logicznego rozumowania,
a) że rów melioracyjny wraz z kanałem [...], do którego odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe, należy uznać za system otwartej kanalizacji deszczowej, podczas gdy są to urządzenia wodne, przy czym tylko do pierwszego z nich następuje wprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z bazy, tym samym nie jest to wprowadzanie do wód w rozumieniu u.p.w.;
b) że wprowadzanie do wód miałoby następować dopiero za pośrednictwem urządzenia wodnego - kanału [...], podczas gdy wody znajdujące
się w tym kanale, to powierzchniowe wody płynące, tym samym kanał
ten nie stanowi urządzenia wodnego umożliwiającego dalsze wprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych, nie tworzy więc systemu otwartej kanalizacji deszczowej, a tworzyłby taki system, gdyby okresowo lub stale odprowadzał wody z okolicznych nieruchomości w następstwie wykonanego systemu odwodnienia gruntów lub systemu melioracji wodnych, i wtedy za pośrednictwem tego kanału nastąpiłoby wprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rzeki [...];
c) art. 7a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie niekorzystnej dla skarżącej wykładni art. 268 ust. 1 pkt 3 ppkt a u.p.w., że rozróżnienie wprowadzania wód opadowych lub roztopowych do wód, do ziemi albo do urządzeń wodnych jest bezprzedmiotowe, pomimo że u.p.w. nakazuje obciążyć opłatą za usługi wodne jedynie wprowadzanie do wód, ale jednocześnie nie rozróżnia kwestii wprowadzania "bezpośredniego" czy "pośredniego";
d) art. 81 a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie niekorzystnych dla skarżącej ustaleń faktycznych dotyczących miejsca i wprowadzania wód opadowych lub roztopowych, pomimo treści pozwolenia wodnoprawnego i operatu sporządzonego na jego potrzeby, który szeroko opisuje obieg wody na terenie zlewni.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że gdyby przyjąć stanowisko organu za prawidłowe, to wszystkie podmioty wprowadzające wody opadowe lub roztopowe, pośrednio również do wód, powinny ponosić opłaty z tytułu usług wodnych, o których mowa w art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w. Jednak przepis ten zawiera w dyspozycji rozróżnienie dwóch stanów faktycznych, o których mowa w decyzji, czyli wprowadzanie "bezpośrednie" i "pośrednie", a na podstawie pozwolenia wodnoprawnego oraz operatu nie sposób przyjąć, że następuje wprowadzanie do wód. Wprowadzanie następuje do ziemi, a następnie dokładnie jest opisany sposób cyrkulacji wody pochodzącej z opadów lub roztopów.
Skarżąca nie zgodziła się z organem, że rów melioracyjny wraz z kanałem [...] tworzą system otwartej kanalizacji deszczowej, a tym samym wprowadzanie wód następuje z wykorzystaniem tych dwóch urządzeń. Zdaniem skarżącej, organ całkowicie pominął kwestię, że w kanale [...] znajdują się stale powierzchniowe wody płynące i jeśli przyjmować choćby częściowo za trafne stanowisko organu, to wprowadzenie do wód - wód opadowych lub roztopowych następuje już w tym kanale, a nie dopiero w korycie cieku naturalnego, którym jest rzeka [...]. Tym samym nie jest to otwarty system kanalizacji deszczowej, a jedno urządzenie - rów melioracyjny, do którego wprowadzane są wody opadowe lub roztopowe, gdzie faktyczne wprowadzanie następuje do ziemi. Skarżąca zwróciła uwagę na definicję językową pojęcia "system", zawartą w Słowniku Języka Polskiego PWN. Skarżąca wskazała, że pojęcie to obejmuje: 1) układ elementów mający określoną strukturę i stanowiący logicznie uporządkowaną całość; 2) zespół wielu urządzeń, dróg, przewodów itp., funkcjonujących jako całość. Podkreśliła, że w stanie faktycznym sprawy nie istnieje system wielu urządzeń, w tym urządzeń wodnych, ale jedno urządzenie, do którego następuje odprowadzenie wód opadowych i roztopowych, tym samym nie znajduje zastosowania dyspozycja art. 268 ust. 1 pkt 3 ppkt a u.p.w.
Skarżąca nie zgodziła się, także z argumentacją, jaką przedstawiono w prawomocnym wyroku WSA w Szczecinie z dnia 6 grudnia 2018 r.,
sygn. akt II SA/Sz 1049/18, w którym uznano, że rów i kanał melioracyjny należy uznać za otwarty system kanalizacji deszczowej, o którym mowa w art. 272 ust. 5 u.p.w.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podniósł, że istotą
regulacji art. 268 ust. 1 pkt 3a u.p.w. jest odprowadzanie kanalizacją deszczową wód opadowych do wód, co zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, ma miejsce w sprawie i następuje przy pomocy wylotów kanalizacyjnych W-l oraz W-ll, które stanowią część systemu kanalizacji deszczowej skarżącej.
Organ w zakresie zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 197 u.p.w.
dotyczącego błędnego określenia charakteru urządzenia wodnego o nazwie
"kanał [...]", stwierdził że okoliczność ta nie zmienia jego podstawowych funkcji określonych w art. 16 pkt 65a u.p.w. Zgodnie z tą regulacją rowy oraz kanały uznawane są za urządzenia wodne służące m.in. do kształtowania zasobów wodnych.
Zdaniem organu połączenie ze sobą rowów i kanałów w sieć, oprócz funkcji melioracyjnej, pełni funkcję otwartej kanalizacji, którą odprowadzane są wody opadowe do rzeki [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Wyjaśnić na wstępie należy, że sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem
COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
(Dz. U. z 2021 r., poz. 2095). Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (rozprawa odmiejscowiona). Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodnicząca Wydziału I zarządzeniem z dnia [...] lutego 2022 r. skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, gdyż nie wszystkie strony postępowania wyraziły zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny zasadności naliczenia skarżącej opłaty zmiennej za IV kwartał 2018 r. - na podstawie posiadanego przez skarżącą pozwolenia wodnoprawnego Starosty Powiatowego w G. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], którym ten zezwolił skarżącej na szczególne korzystanie z wód obejmujące wprowadzanie oczyszczonych ścieków opadowych i roztopowych z terenu bazy położonej w G. przy ul. [...] do ziemi - do rowu melioracyjnego.
Sąd zauważa, iż analogiczna sprawa dotycząca zasadności naliczenia skarżącej opłaty zmiennej za III kwartał 2018 r. na podstawie powyższego pozwolenia wodnoprawnego była już przedmiotem rozpoznania tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 9 marca 2022 r. o sygn. akt II SA/Sz 1315/21 oddalił skargę. Sąd w obecnym składzie podzielając zawartą tam argumentację w dalszej części uzasadnienia posłuży się przedstawioną tam argumentacją.
Wskazać zatem dalej należy, że w ocenie skarżącej, z brzmienia art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w. wynika, że przepis ten zawiera w dyspozycji rozróżnienie dwóch stanów faktycznych, czyli wprowadzanie wód "bezpośrednie" i "pośrednie", a na podstawie pozwolenia wodnoprawnego nie można przyjąć, że wprowadzanie wód opadowych i roztopowych następuje do wód, lecz do ziemi, a nadto w kanale [...] znajdują się stale powierzchniowe wody płynące, to wprowadzenie wód opadowych lub roztopowych do wód następuje już w tym kanale, a nie dopiero w korycie cieku naturalnego, którym jest rzeka [...], dlatego w sprawie nie mamy do czynienia z otwartym system kanalizacji deszczowej, a z jednym urządzeniem - rowem melioracyjnym, do którego wprowadzane są wody opadowe lub roztopowe, gdzie faktyczne wprowadzanie następuje do ziemi.
Natomiast, w ocenie organu, odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z bazy skarżącej odbywa się poprzez istniejące wyloty kanalizacyjne bezpośrednio rowem melioracyjnym, do kanału [...] i dalej do rzeki [...], które to urządzenia należą do urządzeń melioracji wodnych podstawowych i pełnią funkcję odbiornika wód spływających z urządzeń melioracyjnych oraz ścieków opadowych z terenów miasta, zatem odprowadzanie wód następuje do wód, a nie do ziemi, dlatego skarżąca zobowiązana została do ponoszenia opłaty zmiennej.
Mając na uwadze taki przedmiot sporu, należy na wstępie przywołać uregulowania prawne znajdujące zastosowanie w sprawie.
Zgodnie z art. 272 ust. 5 u.p.w., wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód wyrażonej w m3 i czasu wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności.
Przepis ten określa sposób ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast. Wynika z niego, iż warunkiem jego zastosowania i ustalenia opłaty jest sytuacja, gdy wody opadowe i roztopowe odprowadzane są do wód (rzek, jezior itp., zbiorników) za pomocą służącego do tego celu otwartego lub zamkniętego systemu kanalizacji deszczowej.
Wskazać także należy, że u.p.w. nie definiuje terminów "otwarty/zamknięty system kanalizacji deszczowej, służący do odprowadzania opadów atmosferycznych", którym posługuje się ustawodawca art. 272 ust. 5 u.p.w., a który stanowił materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji należy posłużyć się rozumieniem tego terminu wynikającym ze słownikowego znaczenia użytych w nim pojęć czy terminów. Kierując się jego słownikowym znaczeniem wskazać należy, że przez system rozumie się "zespół wielu urządzeń, dróg, przewodów itp., funkcjonujących jako całość", natomiast określenie kanalizacja oznacza "zespół urządzeń sanitarnych przeznaczonych do odprowadzania ścieków oraz wód opadowych"; "zespół urządzeń do oczyszczania ścieków" (internetowy Słownik Języka Polskiego PWN). Tym samym, jako "system kanalizacji otwartej lub zamkniętej", którym posługuje się Prawo wodne, należy rozumieć zespół urządzeń służących do odprowadzania z danego obszaru wód opadowych i roztopowych, którymi mogą być zarówno urządzenia kanalizacji deszczowej, jak i ogólnospławnej. Otwarte systemy kanalizacji deszczowej, to urządzenia takie jak np. korytka odwadniające, rynsztoki, rynny, rowy, systemy odwodnień i profili dróg, chodników oraz innych powierzchni utwardzonych. Natomiast, zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, to: rurociągi oraz zamknięte kanały ściekowe wraz ze studzienkami.
Zgodnie także z art. 16 pkt 65a u.p.w., rowy oraz kanały uznawane
są za urządzenia wodne służące m.in. do kształtowania zasobów wodnych. Wprawdzie rowy melioracyjne wykonywane są w celach melioracyjnych, tj. regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnych gleby i ułatwienia jej uprawy
(art. 195 u.p.w.), to w pojęciu tym mieści się również odprowadzanie wód opadowych, które powodują nadwyżki wód w stosunku do możliwości absorpcyjnych danego gruntu (terenu). Rów melioracyjny spełnia zresztą swą funkcję w ścisłym związku z opadami atmosferycznymi. Przemawia to za uznaniem go za element otwartego systemu kanalizacji deszczowej.
Natomiast z definicji terminu "kanały", zamieszczonej w art. 16 pkt 21 u.p.w., wynika, że kanały są to sztuczne koryta prowadzące wody w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna co najmniej 1,5 m przy ich ujściu lub ujęciu. Ponadto, w art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w. ustanowiono, że usługa wodna obejmuje także odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast.
Z powyższej regulacji wynika, że obowiązek ponoszenia opłaty dotyczy ściśle określonych sposobów odprowadzania wód opadowych lub roztopowych.
Wynika z tego, że ustawodawca wyraźnie ograniczył zakres obowiązku wnoszenia opłat za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wcześniej już ujętych w określone urządzenia wodne: system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, bądź systemy kanalizacji zbiorczej, ale tylko do wód, a nie do ziemi. Warunkiem uznania urządzeń wodnych za urządzenia kanalizacji jest potwierdzenie, że funkcjonując realizują przypisaną im funkcję przechwytywania wód opadowych lub roztopowych i dalszego ich odprowadzania do wód. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w poglądach wyrażanych w piśmiennictwie administracyjnym (M. Białek, D. Chojnacki, T. Grabarczyk, Opłaty za usługi w nowym prawie wodnym, Warszawa 2018, s. 41) oraz w orzecznictwie sądowym (por. wyroki NSA z dnia 25 lutego 2020 r.,
sygn. akt II OSK 3658/18; z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt III OSK 577/21).
W sytuacji zatem, gdy pozwolenie wodnoprawne obejmuje wykorzystanie rowu melioracyjnego lub kanału do odprowadzania zrzutów wód opadowych lub roztopowych do odbiornika, którym są wody powierzchniowe (w tym wypadku do rzeki [...]) przedmiotowy rów melioracyjny oraz kanał uznać należy za otwarty system kanalizacji deszczowej, o której mowa w art. 272 ust. 5 u.p.w., skoro umożliwia on odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rzeki, a zatem w świetle pozwolenia wodnoprawnego jest elementem tego systemu (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 6 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1049/18).
W rezultacie, należy stwierdzić, że z art. 268 ust. 1 pkt 3 u.p.w. wynika, iż obowiązek poniesienia opłat za usługi wodne wiąże się z odprowadzaniem do wód - wód opadowych lub roztopowych uprzednio ujętych w oznaczone rodzaje urządzeń wodnych, tzn. w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, w tym rowy (melioracyjne) i kanały.
Analiza wskazanego pozwolenia wodnoprawnego, z zapisem, że końcowo wody opadowe i roztopowe odprowadzane są do rzeki [...], wskazuje iż wody te odprowadzane są do wód, a nie do ziemi i nie zmienia tej oceny okoliczność,
że rów (lub kanał) może być większość czasu w całości zajęty przez powierzchniowe wody płynące bądź też być suchy, a część wód opadowych i roztopowych może wsiąkać do ziemi. Zasadnicze znaczenie ma okoliczność, iż wskazane pozwolenie wodnoprawne zezwala skarżącej na odprowadzenie wód opadowych i roztopowych z określonego terenu, za pośrednictwem określonych urządzeń umożliwiających odprowadzanie tych wód do wód, w sprawie do rzeki [...].
Ponadto, wskazać należy, że ww. pozwolenie wodnoprawne zostało wydane skarżącej [...] sierpnia 2016 r., a więc pod rządami poprzednio obowiązującej u.p.w.
(z dnia [...] lipca 2001 r.), zatem określenie w nim, że oczyszczone "ścieki" opadowe i roztopowe z bazy skarżącej będą odprowadzane do ziemi (rowów melioracyjnych), w sposób "pośredni" i "bezpośredni", nie oznacza, że nie powinno ono być analizowane i odczytywane zgodnie z obecnie funkcjonująca regulację prawną. Obecnie wody opadowe i roztopowe nie są "ściekami" (art. 35 ust. 3 pkt 7, a nie pkt 5 u.p.w.),
zaś art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w. nie zawiera w dyspozycji rozróżnienia dwóch stanów faktycznych, o których mowa w pozwoleniu, czyli wprowadzania "bezpośredniego" i "pośredniego". Wskazano w pozwoleniu wodnoprawnym, że wprowadzanie tych wód ("ścieków") następuje bezpośrednio do ziemi
(rowów melioracyjnych), a następnie dokładnie jest opisany sposób cyrkulacji wody opadowej i roztopowej, by końcowo, czyli "pośrednio", wskazać ich ujście do rzeki [...].
W sytuacji zatem, gdy pozwolenie wodnoprawne obejmuje wykorzystanie rowu melioracyjnego lub kanału do odprowadzania zrzutów wód opadowych do odbiornika, którym są wody powierzchniowe (do rzeki [...]), rów melioracyjny oraz kanał uznać należy za otwarty system kanalizacji deszczowej, o której mowa wart. 272 ust. 5 u.p.w., skoro umożliwia on odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rzeki, a zatem w świetle pozwolenia wodnoprawnego jest elementem tego systemu.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo określił skarżącej wysokości opłaty zmiennej, na podstawie art. 268 ust. 1 pkt 3 i art. 272 ust. 5 u.pw. oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia RM, przyjmując jako podstawę iloczyn jednostkowej stawki opłaty ([...] zł za 1 m3
na 1 rok), ilość odprowadzonych wód wyrażonej w m3 ([...] m3), i czas, wyrażony w latach (w sprawie IV kwartał 2018 r.).
W tym stanie rzeczy uznać należało, iż organ prawidłowo zinterpretował i zastosował w sprawie przepisy art. 268 ust. 1 pkt 3 i art. 272 ust. 5 u.p.w.
Bez wpływu na wynik sprawy miało też wadliwe określenie przez organ w zaskarżonej decyzji, że kanał [...] jest urządzeniem melioracji podstawowych, podczas gdy - zgodnie z art. 197 u.p.w., w aktualnym brzmieniu - ustawodawca nie rozróżnia rodzajów urządzeń melioracyjnych.
Nie zasługiwały, także na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa procesowego, gdyż postępowanie spełniało wymogi art. 7, art. 7a, art. 77, art. 80 i art. 81 k.p.a.
Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja zawierała wady nakazujące jej uchylenie i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.