II SA/Sz 1314/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki na decyzję określającą opłatę zmienną za odprowadzanie wód opadowych, uznając rów melioracyjny i kanał za element otwartego systemu kanalizacji deszczowej.
Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni ustalającą opłatę zmienną za odprowadzanie wód opadowych. Skarżąca argumentowała, że odprowadzenie następuje do ziemi, a nie do wód, i że rów melioracyjny nie stanowi otwartego systemu kanalizacji deszczowej. Sąd uznał, że rów melioracyjny i kanał, odprowadzające do rzeki, stanowią otwarty system kanalizacji deszczowej, a tym samym spółka jest zobowiązana do ponoszenia opłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę spółki P. P. G. S. z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która określiła spółce opłatę zmienną za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód. Spółka kwestionowała zasadność naliczenia opłaty, podnosząc, że odprowadzanie wód następuje do ziemi (rowów melioracyjnych), a nie bezpośrednio do wód, oraz że rów melioracyjny wraz z kanałem S. nie tworzą otwartego systemu kanalizacji deszczowej. Sąd, opierając się na wcześniejszym orzecznictwie w podobnych sprawach, podzielił stanowisko organu. Stwierdził, że rów melioracyjny i kanał, które ostatecznie odprowadzają wody do rzeki R., należy uznać za otwarty system kanalizacji deszczowej w rozumieniu ustawy Prawo wodne. W związku z tym, spółka, posiadając pozwolenie wodnoprawne na takie odprowadzanie, jest zobowiązana do ponoszenia opłaty zmiennej. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do rowu melioracyjnego i kanału, które ostatecznie trafiają do wód powierzchniowych (rzeki), stanowi odprowadzanie do wód i podlega opłacie zmiennej, a rów i kanał należy uznać za otwarty system kanalizacji deszczowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rów melioracyjny i kanał, służące do odprowadzania wód opadowych do rzeki, są elementem otwartego systemu kanalizacji deszczowej. Kluczowe jest ostateczne ujście wód do wód powierzchniowych, a nie sposób ich odprowadzania do ziemi czy urządzeń wodnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p.w. art. 272 § ust. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określa sposób ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast.
u.p.w. art. 268 § ust. 1 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Obowiązek ponoszenia opłat za usługi wodne wiąże się z odprowadzaniem do wód - wód opadowych lub roztopowych uprzednio ujętych w oznaczone rodzaje urządzeń wodnych, tzn. w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, w tym rowy (melioracyjne) i kanały.
Pomocnicze
K.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 81a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.w. art. 16 § pkt 65a
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Rowy oraz kanały uznawane są za urządzenia wodne służące m.in. do kształtowania zasobów wodnych.
u.p.w. art. 195
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
u.p.w. art. 197
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
W aktualnym brzmieniu ustawodawca nie rozróżnia rodzajów urządzeń melioracyjnych.
u.p.w. art. 35 § ust. 3 pkt 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Usługa wodna obejmuje także odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne art. 8 § pkt 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs ind. 4 § ust. 3
Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów w określonych sytuacjach związanych z zagrożeniem epidemicznym.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z terenu bazy Skarżącej następuje za pośrednictwem otwartego systemu kanalizacji deszczowej do powierzchniowych wód płynących ujętych w Kanale S., podczas gdy odprowadzenie wód następuje do urządzeń wodnych do rowów melioracyjnych (do ziemi) zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, którego funkcją jest nie tylko odprowadzenie wód deszczowych, przy jednoczesnym braku urządzeń tworzących system otwartej kanalizacji deszczowej. Bezprzedmiotowe jest rozróżnienie przez ustawodawcę wprowadzania wód opadowych do urządzeń wodnych lub do ziemi czy też do wód bezpośrednio, podczas gdy obowiązek poniesienia opłaty za usługi wodne na podstawie art. 268 ust. 1 punkt 3 podpunkt a u.p.w. dotyczy jedynie wprowadzania wód opadowych do wód a nie do urządzeń wodnych czy też do ziemi, pomimo tego że operat wodnoprawny wyraźnie wskazuje że wprowadzanie następuję do ziemi. Rów melioracyjny wraz z Kanałem S. stanowią system otwartej kanalizacji deszczowej, podczas gdy wody znajdujące się w Kanale S. to wody powierzchniowe płynące, tym samym nie mamy do czynienia z systemem urządzeń wodnych, które wraz z innymi urządzeniami tworzą system otwartej kanalizacji deszczowej, a jedynie urządzeniem wodnym do którego wprowadzane są wody opadowe i roztopowe. Niezastosowanie art. 197 u.p.w. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że Kanał S. jest urządzeniem melioracji podstawowych podczas gdy zgodnie z przywołanym przepisem w aktualnym brzmieniu nie rozróżnia się rodzajów urządzeń melioracyjnych, jak również dyspozycja tego przepisu wyraźnie wskazuje, że kanał nie może być urządzeniem melioracyjnym w rozumieniu tego przepisu, a tym samy błędnego określenie charakteru urządzenia wodnego o nazwie Kanał S. Naruszenie przepisów postępowania art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie bez przeprowadzenia jakiekolwiek postępowania dowodowego w tym zakresie arbitralnego stwierdzenia, ze Kanał S. jako urządzenie wodne służy jednie do odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych, podczas gdy mogą być tam wprowadzane również ścieki lub może być wykorzystywana w celu nawadniania sąsiadujących z nim nieruchomości (gruntów rolnych), a ponadto nie ustalił faktu, że przedmiotowy kanał jest w całości zajętym przez powierzchniowe wody płynące. Naruszenie przepisów postępowania art. 80 K.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, w sposób przeczący z zasadami logicznego rozumowania, że rów melioracyjny wraz z Kanałem S., do którego odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe należy uznać za system otwartej kanalizacji deszczowej, podczas gdy są to urządzenia wodne przy czym tylko do pierwszego z nich następuje wprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z nieruchomości położonej przy ulicy [...] w G., tym samym nie jest to wprowadzanie do wód w rozumieniu prawa wodnego. Naruszenie przepisów postępowania art. 7a K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie niekorzystnej dla Skarżącej wykładni art. art. 268 ust. 1 punkt 3 podpunkt a u.p.w., że rozróżnienie wprowadzania wód opadowych lub roztopowych do wód, do ziemi albo do urządzeń wodnych jest bezprzedmiotowe pomimo tego u.p.w. nakazuje obciążyć opłatą za usług wodne jedynie wprowadzanie do wód, ale jednocześnie nie rozróżnia kwestii wprowadzania "bezpośredniego" czy "pośredniego". Naruszenie przepisów art. 81a K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie niekorzystnych dla Skarżącej ustaleń faktycznych dotyczący miejsca i wprowadzania wód opadowych łub roztopowych pomimo treści pozwolenia wodnoprawnego i operatu sporządzonego na jego potrzeby, który szeroko opisuje obieg wody na terenie danej zlewni.
Godne uwagi sformułowania
rów melioracyjny oraz kanał uznać należy za otwarty system kanalizacji deszczowej obowiązek poniesienia opłat za usługi wodne wiąże się z odprowadzaniem do wód - wód opadowych lub roztopowych uprzednio ujętych w oznaczone rodzaje urządzeń wodnych nie zawiera w dyspozycji rozróżnienia dwóch stanów faktycznych, o których mowa w pozwoleniu, czyli wprowadzania 'bezpośredniego' i 'pośredniego'
Skład orzekający
Elżbieta Dziel
przewodniczący
Jolanta Kwiecińska
sprawozdawca
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących opłat za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych, a także definicji i zakresu stosowania otwartych systemów kanalizacji deszczowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odprowadzania wód przez spółkę przemysłową do rowu melioracyjnego i kanału, a ostatecznie do rzeki. Może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów odbiorników i systemów odprowadzania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za odprowadzanie wód opadowych, który może dotyczyć wielu podmiotów gospodarczych. Interpretacja pojęcia 'systemu kanalizacji deszczowej' i 'odprowadzania do wód' jest kluczowa dla praktyki.
“Czy rów melioracyjny to już 'system kanalizacji deszczowej'? Sąd rozstrzyga o opłatach za wody opadowe.”
Dane finansowe
WPS: 4352 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 1314/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-05-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Dziel /przewodniczący/
Jolanta Kwiecińska /sprawozdawca/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Opłaty administracyjne
Sygn. powiązane
III OSK 2316/22 - Wyrok NSA z 2025-07-04
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 624
art. 268 ust. 1 pkt 3 i art. 272 ust. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 7a, art. 77, art. 80 i art. 81a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15zzs ind. 4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 maja 2022 r. sprawy ze skargi P. P. G. S. z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na decyzję Inne z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 29 października 2021 r. znak SZ.ZUO.1.051.23.2021.[...] Dyrektor Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Organ") określił Przedsiębiorstwu P. Sp. z o.o. S. ,
[...] (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") za okres II kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości 4 352,00 PLN za odprowadzanie do wód - wód opadowych
lub roztopowych na podstawie decyzji Starosty [...] z 30 sierpnia 2016 r.,
znak: [...] (K).
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Organ wskazał art. 273
ust. 6 w związku z art. 272 ust. 5, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2021.624 t.j.; dalej: "u.p.w.") oraz art. 104 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.735 t.j.; dalej: "K.p.a.")
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, 5 października 2021 r. PGWWP Zarząd Zlewni w G. na podstawie art. 272 ust. 17 u.p.w. ustaliło Stronie, w formie informacji kwartalnej - znak: [...], za okres II kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości: 4 352,00 PLN za odprowadzenie do wód - wód opadowych lub roztopowych.
Strona złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością opłaty.
PGWWP Zarząd Zlewni w G. nie uznało reklamacji Strony, z uwagi
na treść pozwolenia wodnoprawnego z 30 sierpnia 2016 r. na szczególne korzystanie
z wód - na wprowadzanie do ziemi (rowów melioracyjnych) oczyszczonych ścieków opadowych i roztopowych, pochodzących z terenu bazy Przedsiębiorstwa [...] G. Sp. z o.o. położonej przy ul. [...] w G., poprzez istniejące wyloty kanalizacyjne oznaczone jako W-l i W-ll bezpośrednio rowem melioracyjnym, w którym poprzez wylot brzegowy W-l wykonany z rury kamionkowej o średnicy 150 mm ścieki opadowe i roztopowe odprowadzane są do kanału S. w km 0+415 oraz poprzez wylot brzegowy W-ll o szerokości 0,50 m i długości 1,25 m ścieki opadowe i roztopowe odprowadzane są do kanału S. w km 0+ 275.
Kanał S. , który wpada do rzeki R. w km 41+800 należy do urządzeń melioracji wodnych podstawowych i pełni funkcje odbiornika wód spływających z urządzeń melioracyjnych oraz ścieków opadowych z terenów miasta. Zdaniem organu celowo dodano w pozwoleniu wodnoprawnym stwierdzenie, że rów uchodzi do kanału S.. Dowodzi to, że przedmiotowy rów melioracyjny jedynie pośredniczy
w odprowadzaniu wód. Gdyby było inaczej (tj. woda odprowadzana byłaby jedynie
do rowu-ziemi) nazwa kanału, do którego uchodzi rów nie byłaby przywoływana w pozwoleniu. Nie bez znaczenia jest również zobowiązanie użytkownika kanalizacji deszczowej - Strony w pkt. 3 pozwolenia wodnoprawnego, do utrzymania w sprawności technicznej instalacji kanalizacji deszczowej wraz z wylotami tej kanalizacji oraz udziału w kosztach utrzymania rowów melioracyjnych do ich ujścia do kanału S.
wraz z utrzymaniem samego Kanału S. na odcinku 415 m. Wskazane pozwolenie wodnoprawne zezwala Stronie na odprowadzenie wód opadowych
z określonego terenu, za pośrednictwem określonych urządzeń umożliwiających odprowadzenie tych wód do wód w tym wypadku kanałem do rzeki.
Wydając zaskarżoną decyzję w trybie art. art. 273 ust. 6 Prawa wodnego, Organ wskazał, że Strona posiada ważne pozwolenie wodnoprawne z [...] sierpnia
2016 r. na odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych w ilości
223,72 m3/h (suma wylotów W-l i W-ll), co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 u.p.w. obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne.
Organ stwierdził, że określenia wysokości opłaty zmiennej dokonano w oparciu
o art. 272 ust. 5 u.p.w. i § 8 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502 ze zm.; dalej: "rozporządzenie j.s.o.") oraz art. 552 ust.2 i 2a u.p.w.
Organ uszczegółowił, że podaną w pozwoleniu wodnoprawnym średnią ilość odprowadzanych w roku wód, tj. (23210 m3) podzielono przez liczbę cztery,
jako że opłata jest ustalana za kwartał za ilość odprowadzonych w tym okresie wód. Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej została określona w § 8 pkt 1 rozporządzenia j.s.o. Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto jednostkową stawkę opłaty za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych bez urządzeń
do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Opłata za odprowadzenie do wód - wód opadowych lub roztopowych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty (0,75 zł za 1 m3), ilości odprowadzanych wód ([...] m3) i czasu (kwartał).
Strona zaskarżyła ww. decyzję w całości, zarzucając jej naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego art. 268 ust. 1 punkt 3 podpunkt a
w zw. z 272 ust. 5 i art. 35 ust 3 punkt 7 u.p.w. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że:
- odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z terenu bazy Skarżącej położonej przy ulicy [...] w G. następuje
za pośrednictwem otwartego systemu kanalizacji deszczowej
do powierzchniowych wód płynących ujętych w Kanale S., podczas gdy odprowadzenie wód następuje do urządzeń wodnych do rowów melioracyjnych (do ziemi) zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, którego funkcją jest nie tylko odprowadzenie wód deszczowych, przy jednoczesnym braku urządzeń tworzących system otwartej kanalizacji deszczowej;
- bezprzedmiotowe jest rozróżnienie przez ustawodawcę wprowadzania wód opadowych do urządzeń wodnych lub do ziemi czy też do wód bezpośrednio, podczas gdy obowiązek poniesienia opłaty za usługi wodne na podstawie art. 268 ust. 1 punkt 3 podpunkt a u.p.w. dotyczy jedynie wprowadzania wód opadowych do wód a nie do urządzeń wodnych
czy też do ziemi, pomimo tego że operat wodnoprawny wyraźnie wskazuje że wprowadzanie następuję do ziemi;
2) art. 268 ust. 1 punkt 3 podpunkt a w zw. art. 22 punkt 4 u.p.w. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że rów melioracyjny wraz
z Kanałem S. stanowią system otwartej kanalizacji deszczowej, podczas gdy wody znajdujące się w Kanale S. to wody powierzchniowe płynące, tym samym nie mamy do czynienia z systemem urządzeń wodnych, które wraz z innymi urządzeniami tworzą system otwartej kanalizacji deszczowej, a jedynie urządzeniem wodnym do którego wprowadzane są wody opadowe i roztopowe;
3) art. 197 u.p.w. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że Kanał S. jest urządzeniem melioracji podstawowych podczas gdy zgodnie
z przywołanym przepisem w aktualnym brzmieniu nie rozróżnia się rodzajów urządzeń melioracyjnych, jak również dyspozycja tego przepisu wyraźnie wskazuje, że kanał nie może być urządzeniem melioracyjnym w rozumieniu tego przepisu, a tym samy błędnego określenie charakteru urządzenia wodnego o nazwie Kanał S.
4) przepisów postępowania art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a poprzez
ich nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie bez przeprowadzenia jakiekolwiek postępowania dowodowego w tym zakresie arbitralnego stwierdzenia, ze Kanał S. jako urządzenie wodne służy jednie
do odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych, podczas gdy mogą być tam wprowadzane również ścieki lub może być wykorzystywana w celu nawadniania sąsiadujących z nim nieruchomości (gruntów rolnych),
a ponadto nie ustalił faktu, że przedmiotowy kanał jest w całości zajętym przez powierzchniowe wody płynące;
5) przepisów postępowania art. 80 K.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, w sposób przeczący z zasadami logicznego rozumowania, że:
- rów melioracyjny wraz z Kanałem S., do którego odprowadzane
są wody opadowe lub roztopowe należy uznać za system otwartej kanalizacji deszczowej, podczas gdy są to urządzenia wodne przy czym tylko do pierwszego z nich następuje wprowadzanie wód opadowych
lub roztopowych z nieruchomości położonej przy ulicy [...]
w G., tym samym nie jest to wprowadzanie do wód w rozumieniu prawa wodnego;
- wprowadzanie do wód miałoby następować dopiero za pośrednictwem urządzenia wodnego pn. Kanał S. podczas gdy wody znajdujące
się w tym kanale to powierzchniowe wody płynące tym samym wspomniany kanał nie stanowi urządzenia wodnego umożliwiającego dalsze wprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych tym samym
nie tworzy systemu otwartej kanalizacji deszczowej, tworzyłby taki system gdyby okresowo lub stale odprowadzał wody z okolicznych nieruchomości w następstwie wykonanego systemu odwodnienia gruntów lub systemu melioracji wodnych, i wtedy za pośrednictwem tego kanału nastąpiłoby wprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rzeki R.
6) przepisów postępowania art. 7a K.p.a. poprzez jego niezastosowanie
i przyjęcie niekorzystnej dla Skarżącej wykładni art. art. 268 ust. 1 punkt 3 podpunkt a u.p.w., że rozróżnienie wprowadzania wód opadowych
lub roztopowych do wód, do ziemi albo do urządzeń wodnych
jest bezprzedmiotowe pomimo tego u.p.w. nakazuje obciążyć opłatą
za usług wodne jedynie wprowadzanie do wód, ale jednocześnie
nie rozróżnia kwestii wprowadzania "bezpośredniego" czy "pośredniego";
7) przepisów art. 81a K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie niekorzystnych dla Skarżącej ustaleń faktycznych dotyczący miejsca i wprowadzania wód opadowych łub roztopowych pomimo treści pozwolenia wodnoprawnego i operatu sporządzonego na jego potrzeby, który szeroko opisuje obieg wody na terenie danej zlewni.
W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca wyjaśniła ww. zarzuty powołując celem ich poparcia orzecznictwo sądów administracyjnych.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skargi Skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania,
w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Sąd wskazuje, że rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r.
poz. 2095). Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy
za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu
i dźwięku (rozprawa odmiejscowiona). Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Zastępczyni Przewodniczącej Wydziału I zarządzeniem z 22 kwietnia 2022 r. skierowała sprawę
do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów,
gdyż nie wszystkie strony postępowania wyraziły zgodę na przeprowadzenie rozprawy na odległość.
Sąd zauważa, iż analogiczne sprawy dotyczące zasadności naliczenia Skarżącej opłaty zmiennej za I, III i IV kwartał 2018 r. na podstawie powyższego pozwolenia wodnoprawnego były już przedmiotem rozpoznania tutejszego Sądu, który wyrokami z: 9 marca 2022 r., II SA/Sz 1315/21; 17 marca 2022 r., II SA/Sz 1316/21
i 23 marca 2022 r., II SA/Sz 1313/21 oddalił skargi Skarżącej. Sąd w obecnym składzie w całości podziela argumentację zawartą w ww. wyroku z 9 marca 2022 r.,
II SA/Sz 1315/21 - podzieloną również w sprawach II SA/Sz 1316/21
i II SA/Sz 1313/21 - stąd w dalszej części uzasadnienia odniesienie do jej treści.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny zasadności naliczenia Skarżącej opłaty zmiennej - na podstawie posiadanego przez Skarżącą pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Starostę G. decyzją z dnia 30 sierpnia
2016 r. znak [...] którym ten zezwolił Skarżącej na szczególne korzystanie z wód obejmujące wprowadzanie oczyszczonych ścieków opadowych
i roztopowych z terenu bazy położonej w G. przy ul. [...] do ziemi - do rowu melioracyjnego.
W ocenie Skarżącej, z brzmienia art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w. wynika,
że przepis ten zawiera w dyspozycji rozróżnienie dwóch stanów faktycznych,
czyli wprowadzanie wód "bezpośrednie" i "pośrednie", a na podstawie pozwolenia wodnoprawnego nie można przyjąć, że wprowadzanie wód opadowych i roztopowych następuje do wód, lecz do ziemi. Skarżąca wskazuje ponadto, że w kanale S. znajdują się stale powierzchniowe wody płynące, a zatem wprowadzenie wód opadowych lub roztopowych do wód następuje już w tym kanale, a nie dopiero
w korycie cieku naturalnego, którym jest rzeka R.. Z powyższego Skarżąca wywodzi, że w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z otwartym system kanalizacji deszczowej, a z jednym urządzeniem - rowem melioracyjnym, do którego wprowadzane są wody opadowe lub roztopowe, gdzie faktyczne wprowadzanie następuje do ziemi.
Natomiast, w ocenie Organu, odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z bazy Skarżącej odbywa się poprzez istniejące wyloty kanalizacyjne bezpośrednio rowem melioracyjnym, do kanału S. i dalej do rzeki R., które to urządzenia należą do urządzeń melioracji wodnych podstawowych i pełnią funkcję odbiornika wód spływających z urządzeń melioracyjnych oraz ścieków opadowych z terenów miasta, zatem odprowadzanie wód następuje do wód, a nie do ziemi, dlatego Skarżąca zobowiązana została do ponoszenia opłaty zmiennej.
Mając na uwadze taki przedmiot sporu, należy na wstępie przywołać uregulowania prawne znajdujące zastosowanie w sprawie.
Zgodnie z art. 272 ust. 5 u.p.w., wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych
w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3, i czasu, wyrażonego w latach,
z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności.
Przepis ten określa sposób ustalenia wysokości opłaty zmiennej
za odprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych ujętych w otwarte
lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast. Wynika z niego, iż warunkiem jego zastosowania i ustalenia opłaty jest sytuacja, gdy wody opadowe i roztopowe odprowadzane są do wód (rzek, jezior itp., zbiorników) za pomocą służącego do tego celu otwartego lub zamkniętego systemu kanalizacji deszczowej.
Wskazać także należy, że u.p.w. nie definiuje terminów "otwarty/zamknięty system kanalizacji deszczowej, służący do odprowadzania opadów atmosferycznych", którym posługuje się ustawodawca art. 272 ust. 5 u.p.w., a który stanowił materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji należy posłużyć się rozumieniem tego terminu wynikającym ze słownikowego znaczenia użytych w nim pojęć czy terminów. Kierując się jego słownikowym znaczeniem wskazać należy, że przez system rozumie się "zespół wielu urządzeń, dróg, przewodów itp., funkcjonujących jako całość", natomiast określenie kanalizacja oznacza "zespół urządzeń sanitarnych przeznaczonych do odprowadzania ścieków oraz wód opadowych"; "zespół urządzeń do oczyszczania ścieków" (internetowy Słownik Języka Polskiego PWN). Tym samym, jako "system kanalizacji otwartej
lub zamkniętej", którym posługuje się u.p.w., należy rozumieć zespół urządzeń służących do odprowadzania z danego obszaru wód opadowych i roztopowych, którymi mogą być zarówno urządzenia kanalizacji deszczowej, jak i ogólnospławnej. Otwarte systemy kanalizacji deszczowej, to urządzenia takie jak np. korytka odwadniające, rynsztoki, rynny, rowy, systemy odwodnień i profili dróg, chodników oraz innych powierzchni utwardzonych. Natomiast, zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, to: rurociągi oraz zamknięte kanały ściekowe wraz ze studzienkami.
Zgodnie także z art. 16 pkt 65a u.p.w., rowy oraz kanały uznawane
są za urządzenia wodne służące m.in. do kształtowania zasobów wodnych. Wprawdzie rowy melioracyjne wykonywane są w celach melioracyjnych, tj. regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnych gleby i ułatwienia
jej uprawy (art. 195 u.p.w.), to w pojęciu tym mieści się również odprowadzanie wód opadowych, które powodują nadwyżki wód w stosunku do możliwości absorpcyjnych danego gruntu (terenu). Rów melioracyjny spełnia zresztą swą funkcję w ścisłym związku z opadami atmosferycznymi. Przemawia to za uznaniem go za element otwartego systemu kanalizacji deszczowej.
Natomiast z definicji terminu "kanały", zamieszczonej w art. 16 pkt 21 u.p.w., wynika, że kanały są to sztuczne koryta prowadzące wody w sposób ciągły
lub okresowy, o szerokości dna co najmniej 1,5 m przy ich ujściu lub ujęciu.
Ponadto, w art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w. ustanowiono, że usługa wodna obejmuje także odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych
lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast.
Z powyższej regulacji wynika, że obowiązek ponoszenia opłaty dotyczy ściśle określonych sposobów odprowadzania wód opadowych lub roztopowych. Wynika
z tego, że ustawodawca wyraźnie ograniczył zakres obowiązku wnoszenia opłat
za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wcześniej już ujętych w określone urządzenia wodne: system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, bądź systemy kanalizacji zbiorczej, ale tylko do wód, a nie do ziemi. Warunkiem uznania urządzeń wodnych za urządzenia kanalizacji jest potwierdzenie, że funkcjonując realizują przypisaną im funkcję przechwytywania wód opadowych lub roztopowych i dalszego ich odprowadzania do wód. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w poglądach wyrażanych w piśmiennictwie administracyjnym (M. Białek, D. Chojnacki,
T. Grabarczyk, Opłaty za usługi w nowym prawie wodnym, Warszawa 2018, s. 41) oraz w orzecznictwie sądowym (por. wyroki NSA z: 25 lutego 2020 r., II OSK 3658/18; 22 września 2021 r., III OSK 577/21).
W sytuacji zatem, gdy pozwolenie wodnoprawne obejmuje wykorzystanie rowu melioracyjnego lub kanału do odprowadzania zrzutów wód opadowych
lub roztopowych do odbiornika, którym są wody powierzchniowe (w tym wypadku
do rzeki R. przedmiotowy rów melioracyjny oraz kanał uznać należy za otwarty system kanalizacji deszczowej, o której mowa w art. 272 ust. 5 u.p.w., skoro umożliwia on odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rzeki, a zatem w świetle pozwolenia wodnoprawnego jest elementem tego systemu (por. wyroki WSA
w Szczecinie z: 6 grudnia 2018 r., II SA/Sz 1049/18 oraz nieprawomocne wyroki wydane w sprawie Skarżącej – 9 marca 2022 r., II SA/Sz 1315/21; 17 marca 2022 r., II SA/Sz 1316/21; 23 marca 2022 r., II SA/Sz 1313/21).
W rezultacie, należy stwierdzić, że z art. 268 ust. 1 pkt 3 u.p.w. wynika,
iż obowiązek poniesienia opłat za usługi wodne wiąże się z odprowadzaniem do wód - wód opadowych lub roztopowych uprzednio ujętych w oznaczone rodzaje urządzeń wodnych, tzn. w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, w tym rowy (melioracyjne) i kanały.
Analiza wskazanego pozwolenia wodnoprawnego, z zapisem, że końcowo wody opadowe i roztopowe odprowadzane są do rzeki R., wskazuje iż wody
te odprowadzane są do wód, a nie do ziemi i nie zmienia tej oceny okoliczność,
że rów (lub kanał) może być większość czasu w całości zajęty przez powierzchniowe wody płynące bądź też być suchy, a część wód opadowych i roztopowych może wsiąkać do ziemi. Zasadnicze znaczenie ma okoliczność, iż wskazane pozwolenie wodnoprawne zezwala Skarżącej na odprowadzenie wód opadowych i roztopowych
z określonego terenu, za pośrednictwem określonych urządzeń umożliwiających odprowadzanie tych wód do wód, w sprawie do rzeki R..
Ponadto, wskazać należy, że ww. pozwolenie wodnoprawne zostało wydane Skarżącej 30 sierpnia 2016 r., a więc pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne (z dnia 18 lipca 2001 r.), zatem określenie w nim, że oczyszczone "ścieki" opadowe i roztopowe z bazy Skarżącej będą odprowadzane do ziemi
(rowów melioracyjnych), w sposób "pośredni" i "bezpośredni", nie oznacza,
że nie powinno ono być analizowane i odczytywane zgodnie z obecnie funkcjonującą regulacją prawną. Obecnie wody opadowe i roztopowe nie są "ściekami"
(art. 35 ust. 3 pkt 7, a nie pkt 5 u.p.w.), zaś art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w. nie zawiera w dyspozycji rozróżnienia dwóch stanów faktycznych, o których mowa w pozwoleniu, czyli wprowadzania "bezpośredniego" i "pośredniego". Wskazano w pozwoleniu wodnoprawnym, że wprowadzanie tych wód ("ścieków") następuje bezpośrednio
do ziemi (rowów melioracyjnych), a następnie dokładnie jest opisany sposób cyrkulacji wody opadowej i roztopowej, by końcowo, czyli "pośrednio", wskazać ich ujście
do rzeki R..
W sytuacji zatem, gdy pozwolenie wodnoprawne obejmuje wykorzystanie rowu melioracyjnego lub kanału do odprowadzania zrzutów wód opadowych do odbiornika, którym są wody powierzchniowe (do rzeki R., rów melioracyjny oraz kanał uznać należy za otwarty system kanalizacji deszczowej, o której mowa wart. 272 ust. 5 u.p.w., skoro umożliwia on odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rzeki, a zatem w świetle pozwolenia wodnoprawnego jest elementem tego systemu.
W ocenie sądu, organ prawidłowo określił Skarżącej wysokości opłaty zmiennej, na podstawie art. 268 ust. 1 pkt 3 i art. 272 ust. 5 u.p.w. oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat
za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502), przyjmując jako podstawę iloczyn jednostkowej stawki opłaty (0,75 zł za 1 m3 na 1 rok), ilość odprowadzonych wód wyrażona w m3 ([...] m3), i czas, wyrażony w latach (w sprawie kwartał
- II kwartał 2018 r.).
W tym stanie rzeczy uznać należało, iż organ prawidłowo zinterpretował
i zastosował w sprawie przepisy art. 268 ust. 1 pkt 3 i art. 272 ust. 5 u.p.w.
Bez wpływu na wynik sprawy miało też wadliwe określenie przez organ
w zaskarżonej decyzji, że kanał S. jest urządzeniem melioracji podstawowych, podczas gdy - zgodnie z art. 197 u.p.w., w aktualnym brzmieniu
- ustawodawca nie rozróżnia rodzajów urządzeń melioracyjnych.
Nie zasługiwały także na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa procesowego, gdyż postępowanie spełniało wymogi art. 7, art. 7a, art. 77,
art. 80 i art. 81a K.p.a.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI