II SA/Sz 1314/11

II SA/Sz 1314/11 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2012-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-12-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Stefan Kłosowski
Symbol z opisem
6162 Scalanie i wymiana gruntów
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne
Grzywna w trybie p.p.s.a.
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Wymierzono organowi grzywnę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
ART. 134 PAR. 1,  ART. 154 PAR. 1, 286 PAR. 2,  ART. 154 PAR. 6,  ART. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
ART. 145 PAR. 1 PKT 4, ART. 35 PAR. 1 ,2, ART. 36 PAR. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. C. na przewlekłość prowadzenia postępowania przez Starostę Powiatu [...] po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 941/08 I. wymierza Staroście [...] grzywnę w wysokości [...] złotych, II. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącej M. C. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 941/08 po rozpoznaniu skargi M.C. na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego w przedmiocie wymiany i scalenia gruntów uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...].
Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, Sąd zawarł w uzasadnieniu wydanego orzeczenia wytyczne odnośnie dalszego postępowania dla Starosty.
Pismem z dnia [...] r. M.C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Starostę po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ww. wyroku.
Skarżąca wskazała, iż po [...] miesiącach od wydania przez Sąd wyroku, pismem z dnia [...] r. wezwała Starostę do jego wykonania. W odpowiedzi otrzymywała różne pisma informujące o poszukiwaniu dokumentów lub ich braku, natomiast w dniu [...] r. została poinformowana o zebraniu materiałów i dowodów w sprawie wszczęcia postępowania i możliwości zapoznania się z nimi, co uczyniła w dniu [...] r.
Decyzją z dnia [...] Starosta odmówił skarżącej wznowienia postępowania w sprawie wymiany i scalania gruntów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. uchyliło decyzję Starosty i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Z uwagi na nierozpatrzenie sprawy przez organ, pismami z dnia [...] r. M.C. wniosła skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] uznało skargę za zasadną i wyznaczyło Staroście termin na załatwienie sprawy na dzień 30 września 2011 r., z którego organ się nie wywiązał.
Pismem z dnia [...] r. skarżąca wniosła o :
1. wymierzenie Staroście maksymalnej grzywny za przewlekłość postępowania i niedbalstwo w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2009 r.,
2. zobowiązanie Starosty do niezwłocznego wykonania wyroku oraz rozciągnięcie nadzoru nad jego wykonaniem,
3. zobowiązanie Starosty do wydania kompletnej nieodpłatnej dokumentacji z wymiany gruntów skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ opisał stan faktyczny w przedmiotowej sprawie począwszy od roku 2008. Odnośnie zarzutu przewlekłości postępowania organ podał, iż w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy poszukiwał dokumentacji formalno-prawnej dotyczącej wymian gruntów przeprowadzonych w latach [...], których obowiązek sporządzania wynikał z przepisów ustawy o scaleniu i wymianie gruntów. O każdym kroku postępowania administracyjnego, skarżąca była informowana. Przedłużające się terminy ponownego rozpatrzenia sprawy wynikają ze skąpości materiału dowodowego związanego z wymianami gruntów przeprowadzonymi we wsi [...] zatwierdzonymi decyzjami Naczelnika Powiatu. Po zbadaniu dokumentacji przez radcę prawnego nastąpi ponowne rozstrzygnięcie sprawy przez organ I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Art. 154 § 1 P.p.s.a. przewiduje możliwość wniesienia skargi na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu, lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu.
W ocenie Sądu skarga M.C. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Starostę Powiatu po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest uzasadniona.
Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi, które w myśl art. 286 § 1 P.p.s.a. zwraca się organowi, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności, po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu I instancji. Terminy załatwienia sprawy określają z kolei przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Wskazane terminy znajdują również zastosowanie do rozstrzygnięcia sprawy, stanowiącej kontynuację postępowania po wyroku uchylającym wydaną w sprawie decyzję. Zauważyć należy, że termin określony w art. 35 § 1 i 2 K.p.a. stanowi ogólną wskazówkę dotyczącą załatwiania wszystkich spraw w postępowaniu administracyjnym w taki sposób, aby dochować terminów zakreślonych w kodeksie, jak również załatwić sprawę w jak najkrótszym terminie. Działanie "bez zbędnej zwłoki" należy rozumieć jako zakaz nieuzasadnionego powstrzymywania się od załatwienia sprawy oraz obowiązek przeprowadzenia postępowania bez niepotrzebnych zahamowań i przewlekłości w działaniu. Termin miesięczny i dwumiesięczny należy natomiast traktować jako terminy maksymalne, w których jeśli nie zachodzą przyczyny uzasadniające zwłokę należy załatwić sprawę. Regulacja art. 35 § 1 i 2 K.p.a. jest bowiem wyrazem określonej w art. 12 K.p.a. zasady szybkości postępowania, zgodnie z którą organ powinien podejmować w sprawie takie działania, które pozwolą na jak najszybsze załatwienie sprawy.
Odnośnie natomiast przewlekłości postępowania wskazać należy, że oznacza ona stan, w którym organ administracyjny w sposób nieuzasadniony "przedłuża" termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2K.p.a.powołując się na niezależne od niego przyczyny uniemożliwiające dotrzymanie terminu podstawowego, a w szczególności – konieczność wywiązania się z pewnych obowiązków procesowych przez stronę ( np. przedłożenia przez nią dokumentacji niezbędnej do podjęcia decyzji lub wzięcia udziału w czynnościach dowodowych), bądź gdy bieg terminu jest zatrzymany.
Podobnie wypowiadają się przedstawiciele doktryny wskazując, że "przewlekłe prowadzenie postępowania" oznacza takie działanie lub zaniechanie organu, które sprowadza się do prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. ( J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz [w;] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, tezy do ar. 149).
Takie też rozumienie przyjmuje orzecznictwo uznając, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, a organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Jak wynika z akt sprawy akta do organu zostały zwrócone w dniu 4 grudnia 2009 r. W dniu 9 lutego 2010 r. skarżąca wystąpiła do organu z wnioskiem o załatwienie sprawy zgodnie z wyrokiem Sądu. Akta sprawy jednoznacznie wskazują, że sprawa w której toczyło się kontrolowane postępowanie, wymagała postępowania wyjaśniającego i zgromadzenia materiału dowodowego, jednakże nie zwalnia to organu z prowadzenia jej zgodnie z terminami przewidzianymi w K.p.a. Tymczasem na przestrzeni [...] miesięcy organ ograniczył w istocie swoje działania do wystosowania [...] pism do M.C. Pismem z dnia [...] r. poinformował skarżącą o wszczęciu postępowania, następnie pismem z dnia [...] r. poinformował o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy do dnia [...] r. i pismem z [...] r. o kolejnym przedłużeniu terminu do dnia 7 czerwca 2010 r. Dopiero w dniu [...] r. organ wystąpił z wnioskiem do Archiwum Państwowego o nadesłanie dokumentów z wymiany gruntów w latach [...] we wsi [...] i potem do innych organów.
Jak wynika z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2009 r. w pierwszej kolejności organ I instancji miał podjąć kroki celem ustalenia przesłanek wznowienia (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) oraz dochowania przez stronę terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Ewentualnie w dalszym etapie postępowania organ miał ocenić, czy faktycznie wystąpiły podstawy do wznowienia postępowania. W takim zakresie postępowanie nie było przez organ I instancji prowadzone.
Decyzją z dnia [...] r. (po upływie 10 miesięcy od zwrotu akt do organu) Starosta odmówił M.C. wznowienia postępowania w sprawie wymiany i scalania gruntów.
W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że skarga M.C. na przewlekłe prowadzenie postępowania organu po wydaniu wyroku przez Sąd jest uzasadniona. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu wskazany organ administracji publicznej uchybił powołanym wyżej przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stosownie do art. 154 § 1 P.p.s.a. Sąd może z urzędu albo na wniosek strony orzec o wymierzeniu grzywny organowi w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., zgodnie z którym, grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Przychylając się do wniosku skarżącej, Sąd na mocy art. 154 § 6 P.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w wysokości [...] złotych, uznając, że powyższa kwota jest adekwatna do stopnia przewlekłości postępowania i zawinienia organu, które miało miejsce w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 154 § 1 i § 6 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.