II SA/Sz 1313/21

II SA/Sz 1313/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Marzena Kowalewska /sprawozdawca/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 1722/22 - Wyrok NSA z 2025-07-04
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 624
art. 275  ust. 5, art. 16 pkt 21, art. 35 ust. 3 pkt 7, art. 268 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2022 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2021 r.
nr [...], wydaną na podstawie art. art. 273 ust. 6 w związku z art. 272 ust. 5, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 624, zwanej dalej: "u.p.w.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, zwanej dalej: "k.p.a.") Inne (dalej: "Dyrektor") określił Przedsiębiorstwu [...] G. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") opłatę zmienną w wysokości [...] zł za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...] (K).
Z ustalonego stanu faktycznego wynika, co następuje.
Informacją z dnia [...] października 2021 r. Nr [...] ZZ G., OZ/I kwartał/2018, Dyrektor na podstawie art. 272 ust. 17 u.p.w. ustalił Spółce, w związku z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym przez Starostę [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...] (K) za okres I kwartału 2018 r. opłatę zmienną
w wysokości [...] zł.
W złożonej reklamacji Spółka nie zgodziła się z wysokością opłaty za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ustalonej w powołanej informacji. Wskazała, że zgodnie z ww. pozwoleniem wodnoprawnym wydanym przez Starostwo Powiatowe w G. wody opadowe lub roztopowe odprowadzone są dwoma wylotami do ziemi (dwóch rowów melioracyjnych), nie zaś jak twierdzi organ, do wód. Według Spółki, odprowadzenie wód opadowych lub roztopowych do wód musi się odbywać przy pomocy urządzeń kanalizacyjnych, a nie – powierzchniowo.
Spółka powołała się na orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych.
Dyrektor, po rozpatrzeniu reklamacji, zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2021 r. określił Spółce opłatę zmienną na okres I kwartału 2018 r. w wysokości [...] zł. za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych.
Organ ten nie uznał reklamacji Spółki i wyjaśnił, że Starosta [...] udzielił Spółce pozwolenia wodnoprawnego znak: [...] (K) z dnia [...] sierpnia 2016 roku na szczególne korzystanie z wód - na wprowadzanie do ziemi (rowów melioracyjnych) oczyszczonych ścieków opadowych i roztopowych, pochodzących z terenu bazy Przedsiębiorstwa [...] G. Sp. z o.o. położonej przy ul. [...] w G., poprzez istniejące wyloty kanalizacyjne oznaczone jako W-l i W-ll bezpośrednio rowem melioracyjnym, w którym poprzez wylot brzegowy W-l wykonany z rury kamionkowej o średnicy 150 mm ścieki opadowe i roztopowe odprowadzane są do kanału [...] w km 0+415 oraz poprzez wylot brzegowy W-ll o szerokości 0,50 m i długości 1,25 m ścieki opadowe i roztopowe odprowadzane są do Kanału [...] w km 0+ 275.
Wskazał dalej Dyrektor, że Kanał [...], który wpada do rzeki R. w km 41+800 należy do urządzeń melioracji wodnych podstawowych i pełni funkcje odbiornika wód spływających z urządzeń melioracyjnych oraz ścieków opadowych z terenów miasta. Zdaniem organu, celowo dodano w pozwoleniu wodnoprawnym stwierdzenie, że rów uchodzi do Kanału [...]. Powyższe dowodzi, że przedmiotowy rów melioracyjny jedynie pośredniczy w odprowadzaniu wód. Gdyby było inaczej (tj. woda odprowadzana byłaby jedynie do rowu - ziemi) nazwa kanału, do którego uchodzi rów, nie byłaby przywoływana w pozwoleniu. Innymi słowy, wskazanie w pozwoleniu nazwy kanału jest zabiegiem celowym, oznaczającym, że ostatecznym odbiornikiem wód opadowych jest kanał, który wpada do rzeki R..
Nie bez znaczenia jest również, w jego ocenie, zobowiązanie użytkownika kanalizacji deszczowej – tj. Spółki, w pkt. 3 niniejszego pozwolenia wodnoprawnego, do utrzymania w sprawności technicznej instalacji kanalizacji deszczowej wraz z wylotami tej kanalizacji oraz udziału w kosztach utrzymania rowów melioracyjnych do ich ujścia do Kanału [...] wraz z utrzymaniem samego Kanału [...] na odcinku 415 m. Zasadnicze znaczenie ma tu również fakt, iż wskazane pozwolenie wodnoprawne zezwala Spółce na odprowadzenie wód opadowych z określonego terenu, za pośrednictwem określonych urządzeń umożliwiających odprowadzenie tych wód do wód, w tym wypadku, kanałem do rzeki.
Dyrektor podniósł, że prezentowane stanowisko podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku sygn. akt II SA/Sz 1049/18.
Organ wyjaśnił, że Spółka korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] (K) wydanego przez Dyrektora na odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych w ilości 223,72 m3/h (suma wylotów W-l i W-ll) co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 u.p.w. obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne.
Organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca do wydania decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej za okres I kwartału 2018 roku w wysokości [...] PLN za odprowadzanie do wód-wód opadowych lub roztopowych albowiem reklamacja nie została uznana .
Określenia wysokości opłaty zmiennej Dyrektor dokonał w oparciu o art. 272 ust. 5 u.p.w. i § 8 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502 ze zm., dalej: "rozporządzenie RM z dnia 22 grudnia 2017 r.") oraz art. 552 ust.2 i 2a.
Podaną w pozwoleniu wodnoprawnym średnią ilość odprowadzanych w roku wód, tj. (23210 m3), podzielono przez liczbę cztery, jako że opłata jest ustalana za kwartał za ilość odprowadzonych w tym okresie wód. Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej została określona w § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502). Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto jednostkową stawkę opłaty za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych.
Opłata za odprowadzenie do wód - wód opadowych lub roztopowych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty (0,75 zł za 1 m3), ilości odprowadzanych wód (5802,50 m3) i czasu (kwartał).
W skierowanej do Sądu skardze na opisaną wyżej decyzję, Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego art. 268 ust. 1 punkt 3 podpunkt a w zw. z art. 272 ust. 5 u.p.w. i art. 35 ust 3 punkt 7 u.p.w. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie:
a) że odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z terenu bazy Skarżącej położonej przy ulicy [...] w G. następuje za pośrednictwem otwartego systemu kanalizacji deszczowej do powierzchniowych wód płynących ujętych w Kanale [...], podczas gdy odprowadzenie wód następuje do urządzeń wodnych do rowów melioracyjnych (do ziemi) zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, którego funkcją jest nie tylko odprowadzenie wód deszczowych, przy jednoczesnym braku urządzeń tworzących system otwartej kanalizacji deszczowej;
b) że bezprzedmiotowe jest rozróżnienie przez ustawodawcę wprowadzania wód opadowych do urządzeń wodnych lub do ziemi czy też do wód bezpośrednio, podczas gdy obowiązek poniesienia opłaty za usługi wodne na podstawie art. 268 ust. 1 punkt 3 podpunkt a) u.p.w. dotyczy jedynie wprowadzania wód opadowych do wód a nie do urządzeń wodnych czy też do ziemi, pomimo tego że operat wodnoprawny wyraźnie wskazuje że wprowadzanie następuję do ziemi,
2) naruszenie art. 268 ust. 1 punkt 3 podpunkt a u.p.w. w zw. art. 22 punkt 4 u.p.w. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że rów melioracyjny wraz z Kanałem [...] stanowią system otwartej kanalizacji deszczowej, podczas gdy wody znajdujące się w Kanale [...] to wody powierzchniowe płynące, tym samym nie mamy do czynienia z systemem urządzeń wodnych które wraz z innymi urządzeniami tworzą system otwartej kanalizacji deszczowej, a jedynie urządzeniem wodnym, do którego wprowadzane są wody opadowe i roztopowe,
3) naruszenie art. 197 u.p.w. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że Kanał [...] jest urządzeniem melioracji podstawowych, podczas gdy zgodnie z przywołanym przepisem w aktualnym brzmieniu, nie rozróżnia się rodzajów urządzeń melioracyjnych, jak również dyspozycja tego przepisu wyraźnie wskazuje, że kanał nie może być urządzeniem melioracyjnym w rozumieniu tego przepisu, a tym samym błędnego określenie charakteru urządzenia wodnego o nazwie Kanał [...],
4) naruszenie przepisów postępowania art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie bez przeprowadzenia jakiekolwiek postępowania dowodowego w tym zakresie arbitralnego stwierdzenia, że Kanał [...] jako urządzenie wodne służy jednie do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych, podczas gdy mogą być tam wprowadzane również ścieki lub może być wykorzystywana w celu nawadniania sąsiadujących z nim nieruchomości (gruntów rolnych), a ponadto nie ustalił faktu, że przedmiotowy kanał jest w całości zajęty przez powierzchniowe wody płynące,
5) naruszenie przepisów postępowania art. 80 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, w sposób przeczący z zasadami logicznego rozumowania,
a) że rów melioracyjny wraz z Kanałem [...], do którego odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe, należy uznać za system otwartej kanalizacji deszczowej, podczas gdy są to urządzenia wodne przy czym tylko do pierwszego z nich następuje wprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z nieruchomości położonej przy ulicy [...] w G., tym samym nie jest to wprowadzanie do wód w rozumieniu prawa wodnego,
b) że wprowadzanie do wód miałoby następować dopiero za pośrednictwem urządzenia wodnego pn. Kanał [...], podczas gdy wody znajdujące się w tym kanale to powierzchniowe wody płynące tym samym wspomniany kanał nie stanowi urządzenia wodnego umożliwiającego dalsze wprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych, tym samym nie tworzy systemu otwartej kanalizacji deszczowej, tworzyłby taki system gdyby okresowo lub stale odprowadzał wody z okolicznych nieruchomości w następstwie wykonanego systemu odwodnienia gruntów lub systemu melioracji wodnych, i wtedy za pośrednictwem tego kanału nastąpiłoby wprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rzeki R.,
6) naruszenie przepisów postępowania art. 7a k.p.a poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie niekorzystnej dla strony Skarżącej wykładni art. art. 268 ust. 1 punkt 3 podpunkt a u.p.w., że rozróżnienie wprowadzania wód opadowych lub roztopowych do wód, do ziemi albo do urządzeń wodnych jest bezprzedmiotowe pomimo tego prawo wodne nakazuje obciążyć opłatą za usług wodne jedynie wprowadzanie do wód, ale jednocześnie nie rozróżnia kwestii wprowadzania "bezpośredniego" czy "pośredniego",
7) naruszenie przepisów art. 81a k.p.a poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie niekorzystnych dla strony Skarżącej ustaleń faktycznych dotyczący miejsca i wprowadzania wód opadowych lub roztopowych, pomimo treści pozwolenia wodnoprawnego i operatu sporządzonego na jego potrzeby, który szeroko opisuje obieg wody na terenie danej zlewni.
Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniła przedstawione wyżej zarzuty przywołując na ich poparcie orzecznictwo sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Pełnomocnik Skarżącej w piśmie z dnia [...] stycznia 2022 r. nie wyraził zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym i wyraził zgodę na udział w rozprawie odmiejscowionej przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku poza budynkiem sądu.
Pełnomocnik organu nie złożył do Sądu oświadczeń w kwestii trybu i sposobu rozpoznania sprawy.
Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I z dnia [...] lutego 2022 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów ze względu na brak zgody wszystkich stron postępowania sądowoadministracyjnego na przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. O terminie posiedzenia niejawnego, wyznaczonego na dzień [...] marca 2022 r. oraz o możliwości przedłożenia Sądowi dodatkowego stanowiska w sprawie poinformowano strony w dniach – [...].02.2022 r. (organ), [...].02.2022 r. (strona skarżąca).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Wyjaśnić na wstępie należy, że sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r.
o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095). Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (rozprawa odmiejscowiona). Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodnicząca Wydziału I zarządzeniem z dnia [...] lutego 2022 r. skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, gdyż nie wszystkie strony postępowania wyraziły zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny zasadności naliczenia skarżącej opłaty zmiennej - na podstawie posiadanego przez skarżącą pozwolenia wodnoprawnego Starostę [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...] (K) którym ten zezwolił skarżącej na szczególne korzystanie z wód obejmujące wprowadzanie oczyszczonych ścieków opadowych i roztopowych z terenu bazy położonej w G. przy ul. [...] do ziemi - do rowu melioracyjnego.
W ocenie skarżącej, z brzmienia art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a Prawa wodnego wynika, że przepis ten zawiera w dyspozycji rozróżnienie dwóch stanów faktycznych, czyli wprowadzanie wód "bezpośrednie" i "pośrednie", a na podstawie pozwolenia wodnoprawnego nie można przyjąć, że wprowadzanie wód opadowych i roztopowych następuje do wód, lecz do ziemi, a nadto w kanale Starkowo znajdują się stale powierzchniowe wody płynące, to wprowadzenie wód opadowych lub roztopowych do wód następuje już w tym kanale, a nie dopiero w korycie cieku naturalnego, którym jest rzeka R., dlatego w sprawie nie mamy do czynienia z otwartym system kanalizacji deszczowej, a z jednym urządzeniem - rowem melioracyjnym, do którego wprowadzane są wody opadowe lub roztopowe, gdzie faktyczne wprowadzanie następuje do ziemi.
Natomiast, w ocenie organu, odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z bazy skarżącej odbywa się poprzez istniejące wyloty kanalizacyjne bezpośrednio rowem melioracyjnym, do kanału [...] i dalej do rzeki R., które to urządzenia należą do urządzeń melioracji wodnych podstawowych i pełnią funkcję odbiornika wód spływających z urządzeń melioracyjnych oraz ścieków opadowych z terenów miasta, zatem odprowadzanie wód następuje do wód, a nie do ziemi, dlatego skarżąca zobowiązana została do ponoszenia opłaty zmiennej.
Mając na uwadze taki przedmiot sporu, należy na wstępie przywołać uregulowania prawne znajdujące zastosowanie w sprawie.
Zgodnie z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego, wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3, i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności.
Przepis ten określa sposób ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast. Wynika z niego, iż warunkiem jego zastosowania i ustalenia opłaty jest sytuacja, gdy wody opadowe i roztopowe odprowadzane są do wód (rzek, jezior itp., zbiorników) za pomocą służącego do tego celu otwartego lub zamkniętego systemu kanalizacji deszczowej.
Wskazać także należy, że Prawo wodne nie definiuje terminów "otwarty/zamknięty system kanalizacji deszczowej, służący do odprowadzania opadów atmosferycznych", którym posługuje się ustawodawca art. 272 ust. 5 Prawa wodnego, a który stanowił materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji należy posłużyć się rozumieniem tego terminu wynikającym ze słownikowego znaczenia użytych w nim pojęć czy terminów. Kierując się jego słownikowym znaczeniem wskazać należy, że przez system rozumie się "zespół wielu urządzeń, dróg, przewodów itp., funkcjonujących jako całość", natomiast określenie kanalizacja oznacza "zespół urządzeń sanitarnych przeznaczonych do odprowadzania ścieków oraz wód opadowych"; "zespół urządzeń do oczyszczania ścieków" (internetowy Słownik Języka Polskiego PWN). Tym samym, jako "system kanalizacji otwartej lub zamkniętej", którym posługuje się Prawo wodne, należy rozumieć zespół urządzeń służących do odprowadzania z danego obszaru wód opadowych i roztopowych, którymi mogą być zarówno urządzenia kanalizacji deszczowej, jak i ogólnospławnej. Otwarte systemy kanalizacji deszczowej, to urządzenia takie jak np. korytka odwadniające, rynsztoki, rynny, rowy, systemy odwodnień i profili dróg, chodników oraz innych powierzchni utwardzonych. Natomiast, zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, to: rurociągi oraz zamknięte kanały ściekowe wraz ze studzienkami.
Zgodnie także z art. 16 pkt 65a Prawa wodnego, rowy oraz kanały uznawane są za urządzenia wodne służące m.in. do kształtowania zasobów wodnych. Wprawdzie rowy melioracyjne wykonywane są w celach melioracyjnych, tj. regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnych gleby i ułatwienia jej uprawy (art. 195 Prawa wodnego), to w pojęciu tym mieści się również odprowadzanie wód opadowych, które powodują nadwyżki wód w stosunku do możliwości absorpcyjnych danego gruntu (terenu). Rów melioracyjny spełnia zresztą swą funkcję w ścisłym związku z opadami atmosferycznymi. Przemawia to za uznaniem go za element otwartego systemu kanalizacji deszczowej.
Natomiast z definicji terminu "kanały", zamieszczonej w art. 16 pkt 21 Prawa wodnego, wynika, że kanały są to sztuczne koryta prowadzące wody w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna co najmniej 1,5 m przy ich ujściu lub ujęciu.
Ponadto, w art. 35 ust. 3 pkt 7 Prawa wodnego ustanowiono, że usługa wodna obejmuje także odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast.
Z powyższej regulacji wynika, że obowiązek ponoszenia opłaty dotyczy ściśle określonych sposobów odprowadzania wód opadowych lub roztopowych. Wynika z tego, że ustawodawca wyraźnie ograniczył zakres obowiązku wnoszenia opłat za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wcześniej już ujętych w określone urządzenia wodne: system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, bądź systemy kanalizacji zbiorczej, ale tylko do wód, a nie do ziemi. Warunkiem uznania urządzeń wodnych za urządzenia kanalizacji jest potwierdzenie, że funkcjonując realizują przypisaną im funkcję przechwytywania wód opadowych lub roztopowych i dalszego ich odprowadzania do wód. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w poglądach wyrażanych w piśmiennictwie administracyjnym (M. Białek, D. Chojnacki, T. Grabarczyk, Opłaty za usługi w nowym prawie wodnym, Warszawa 2018, s. 41) oraz w orzecznictwie sądowym (por. wyroki NSA z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 3658/18; z dnia 22 września 2021 r. sygn. akt III OSK 577/21).
W sytuacji zatem, gdy pozwolenie wodnoprawne obejmuje wykorzystanie rowu melioracyjnego lub kanału do odprowadzania zrzutów wód opadowych lub roztopowych do odbiornika, którym są wody powierzchniowe (w tym wypadku do rzeki R.) przedmiotowy rów melioracyjny oraz kanał uznać należy za otwarty system kanalizacji deszczowej, o której mowa w art. 272 ust. 5 Prawa wodnego, skoro umożliwia on odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rzeki, a zatem w świetle pozwolenia wodnoprawnego jest elementem tego systemu (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 6 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1049/18)
W rezultacie, należy stwierdzić, że z art. 268 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego wynika, iż obowiązek poniesienia opłat za usługi wodne wiąże się z odprowadzaniem do wód - wód opadowych lub roztopowych uprzednio ujętych w oznaczone rodzaje urządzeń wodnych, tzn. w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, w tym rowy (melioracyjne) i kanały.
Analiza wskazanego pozwolenia wodnoprawnego, z zapisem, że końcowo wody opadowe i roztopowe odprowadzane są do rzeki R., wskazuje iż wody te odprowadzane są do wód, a nie do ziemi i nie zmienia tej oceny okoliczność, że rów (lub kanał )może być większość czasu w całości zajęty przez powierzchniowe wody płynące bądź też być suchy, a część wód opadowych i roztopowych może wsiąkać do ziemi. Zasadnicze znaczenie ma okoliczność, iż wskazane pozwolenie wodnoprawne zezwala skarżącej na odprowadzenie wód opadowych i roztopowych z określonego terenu, za pośrednictwem określonych urządzeń umożliwiających odprowadzanie tych wód do wód, w sprawie do rzeki R..
Ponadto, wskazać należy, że ww. pozwolenie wodnoprawne zostało wydane skarżącej [...] sierpnia 2016 r., a więc pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne (z dnia [...] lipca 2001 r.), zatem określenie w nim, że oczyszczone "ścieki" opadowe i roztopowe z bazy skarżącej będą odprowadzane do ziemi (rowów melioracyjnych), w sposób "pośredni" i "bezpośredni", nie oznacza, że nie powinno ono być analizowane i odczytywane zgodnie z obecnie funkcjonująca regulację prawną. Obecnie wody opadowe i roztopowe nie są "ściekami" (art. 35 ust. 3 pkt 7, a nie pkt 5 Prawa wodnego), zaś art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a Prawa wodnego nie zawiera w dyspozycji rozróżnienia dwóch stanów faktycznych, o których mowa w pozwoleniu, czyli wprowadzania "bezpośredniego" i "pośredniego". Wskazano w pozwoleniu wodnoprawnym, że wprowadzanie tych wód ("ścieków") następuje bezpośrednio do ziemi (rowów melioracyjnych), a następnie dokładnie jest opisany sposób cyrkulacji wody opadowej i roztopowej, by końcowo, czyli "pośrednio", wskazać ich ujście do rzeki R..
W sytuacji zatem, gdy pozwolenie wodnoprawne obejmuje wykorzystanie rowu melioracyjnego lub kanału do odprowadzania zrzutów wód opadowych do odbiornika, którym są wody powierzchniowe (do rzeki R.), rów melioracyjny oraz kanał uznać należy za otwarty system kanalizacji deszczowej, o której mowa wart. 272 ust. 5 Prawa wodnego, skoro umożliwia on odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rzeki, a zatem w świetle pozwolenia wodnoprawnego jest elementem tego systemu.
W ocenie sądu, organ prawidłowo określił skarżącej wysokości opłaty zmiennej, na podstawie art. 268 ust. 1 pkt 3 i art. 272 ust. 5 Prawa wodnego oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502), przyjmując jako podstawę iloczyn jednostkowej stawki opłaty (0,75 zł za 1 m3 na 1 rok), ilość odprowadzonych wód wyrażonej w m3 (5802,50 m3), i czas, wyrażony w latach (w sprawie kwartał - I kwartał 2018 r.).
W tym stanie rzeczy uznać należało, iż organ prawidłowo zinterpretował i zastosował w sprawie przepisy art. 268 ust. 1 pkt 3 i art. 272 ust. 5 Prawa wodnego.
Bez wpływu na wynik sprawy miało też wadliwe określenie przez organ w zaskarżonej decyzji, że kanał [...] jest urządzeniem melioracji podstawowych, podczas gdy - zgodnie z art. 197 Prawa wodnego, w aktualnym brzmieniu - ustawodawca nie rozróżnia rodzajów urządzeń melioracyjnych.
Nie zasługiwały także na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa procesowego, gdyż postępowanie spełniało wymogi art. 7, art. 7a, art. 77, art. 80
i art. 81 k.p.a.
Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.