II SA/SZ 131/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Szczecinie stwierdził nieważność decyzji SKO utrzymującej w mocy decyzję o odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, uznając, że pismo strony nie było odwołaniem, a wnioskiem o umorzenie opłaty.
Rodzice złożyli pismo zatytułowane 'odwołanie' do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), w którym przedstawili trudną sytuację finansową i prosili o umorzenie opłaty za pobyt córki w placówce opiekuńczo-wychowawczej. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji ustalającą odpłatność. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji SKO, uznając, że pismo strony nie było odwołaniem, a wnioskiem o umorzenie, co skutkowało rozpatrzeniem sprawy w niewłaściwym trybie.
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która utrzymała w mocy decyzję Starosty ustalającą odpłatność rodziców za pobyt ich córki w Pogotowiu Opiekuńczym. Rodzice, znajdujący się w trudnej sytuacji finansowej, złożyli pismo zatytułowane 'odwołanie', w którym przedstawili swoją sytuację i prosili o umorzenie opłaty. SKO, mimo braku formalnego odwołania, rozpatrzyło sprawę w trybie odwoławczym i utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził jednak nieważność decyzji SKO. Sąd uznał, że pismo rodziców, mimo nagłówka 'odwołanie', faktycznie nie było odwołaniem, lecz wnioskiem o umorzenie opłaty. Rozpatrzenie sprawy w trybie odwoławczym, w sytuacji braku odwołania, stanowiło rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 138 § 1 Kpa), co skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pismo strony, które nie wskazuje zaskarżanej decyzji ani niezadowolenia z niej, a jedynie przedstawia trudną sytuację finansową i zawiera wniosek o umorzenie opłaty, nie jest odwołaniem w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że o zakwalifikowaniu pisma jako odwołania decyduje jego treść, a nie nagłówek. Pismo musi jasno wskazywać na zaskarżoną decyzję i wolę jej zaskarżenia. W przypadku wątpliwości organ powinien wezwać stronę do doprecyzowania żądania. Rozpatrzenie sprawy w trybie odwoławczym bez skutecznego odwołania stanowi rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wojewódzki sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli wydano je z naruszeniem przepisów o właściwości albo w stosunku do organu, który je wydał, zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może wydać decyzję, w której utrzyma w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyli ją w całości lub w części i w tym zakresie orzeknie co do istoty sprawy lub uchylając decyzję – umorzy postępowanie pierwszej instancji w całości lub w części.
k.p.a. art. 128
Kodeks postępowania administracyjnego
Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji.
u.p.s. art. 33k § ust. 4
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
Za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej opłatę ponoszą rodzice dziecka a także opiekunowie prawni, w przypadku gdy dysponują dochodami dziecka, z tym że opłata ponoszona przez opiekunów prawnych nie może być wyższa niż 50% kwoty stanowiącej dochód dziecka.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo strony nie stanowiło odwołania, a jedynie wniosek o umorzenie opłaty, co skutkowało rozpatrzeniem sprawy w niewłaściwym trybie przez SKO.
Godne uwagi sformułowania
o tym, czy pismo wniesione przez stronę jest odwołaniem, decyduje nie nagłówek, lecz treść pisma. Organ jest bowiem związany żądaniem strony i nie może zmieniać jego treści przez uruchomienie, według własnej oceny, trybu postępowania.
Skład orzekający
Barbara Gebel
sprawozdawca
Grzegorz Jankowski
przewodniczący
Kazimierz Maczewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'odwołania' w postępowaniu administracyjnym oraz konsekwencje rozpatrzenia sprawy w niewłaściwym trybie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pismo strony może być mylnie zinterpretowane jako odwołanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe rozumienie i stosowanie procedur administracyjnych, nawet w pozornie prostych kwestiach, co może mieć istotne konsekwencje dla stron postępowania.
“Czy prośba o pomoc to odwołanie? Sąd wyjaśnia, kiedy pismo może kosztować nieważność decyzji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 131/04 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2005-05-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-03-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Barbara Gebel /sprawozdawca/ Grzegorz Jankowski /przewodniczący/ Kazimierz Maczewski Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Gebel /spr./ Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2005r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odpłatności rodziców za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Starosta ustalił odpłatność dla W. i S. K. za pobyt w Pogotowiu Opiekuńczym córki P. K. w wysokości 5% wydatków ponoszonych na jej utrzymanie za [...] r. w kwocie [...] zł. Decyzja ta została doręczona stronom [...]r. W dniu [...] r. do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie wpłynęło pismo S. K. zatytułowane odwołanie. Strona na wstępie podała znak sprawy [...] , a następnie pisząc, iż odwołuje się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego przedstawiła bardzo trudną sytuację finansową swojej rodziny. W końcowej części pisma S. K. napisała: "Bardzo prosimy o umorzenie nam opłaty za pobyt A, D., D. i P. K. w Pogotowiu Opiekuńczym . Bo naprawdę jesteśmy w trudnej sytuacji finansowej. Prosimy o pozytywne załatwienie naszej prośby." Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, iż zgodnie z art.33k ust.4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej opłatę ponoszą, do wysokości wydatków bieżących ponoszonych na jego utrzymanie, rodzice dziecka a także opiekunowie prawni, w przypadku gdy dysponują dochodami dziecka, z tym że opłata ponoszona przez opiekunów prawnych nie może być wyższa niż 50% kwoty stanowiącej dochód dziecka. Z akt sprawy wynika, że rodzina odwołujących się to rodzina sześcioosobowa. Czworo dzieci przebywa w Pogotowiu Opiekuńczym . Małżonkowie nie pracują zawodowo. S. K. do dnia [...] r. posiadała prawo do zasiłku dla bezrobotnych w kwocie [...] zł, a jej mąż otrzymuje świadczenia z ZUS w wysokości [...] zł. Rodzina ma przyznany dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł. Łączny dochód rodziny wynosi [...] zł ( [...] zł na osobę ). Zgodnie z zasadami ustalonymi w powiecie, opłata za pobyt córki w Pogotowiu Opiekuńczym powinna wynosić 5% wydatków ponoszonych na utrzymanie dziecka w placówce. Średni miesięczny koszt utrzymania wychowanka Pogotowia Opiekuńczego w Sławnie wynosi [...] zł. W tej sytuacji odpłatność za pobyt dziecka w Pogotowiu Opiekuńczym została ustalona przez organ I instancji prawidłowo. Równocześnie organ odwoławczy poinformował odwołującą się, iż rodzice ponoszący odpłatność za pobyt dziecka w placówce mogą być zwolnieni częściowo lub całkowicie z tej opłaty, na podstawie pisemnego wniosku, aktualnego wywiadu środowiskowego oraz innych dokumentów potwierdzających zaistniałą sytuację życiową, zdrowotną i finansową. Powyższa decyzja została zaskarżona przez S. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosi, że na dzień wniesienia skargi sytuacja finansowa rodziny uległa znacznemu pogorszeniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z przyczyn innych niż w niej podniesione. Sądy administracyjne sprawują, w zakresie swojej właściwości, kontrolę zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ) wojewódzki sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Postępowanie odwoławcze oparte jest na zasadzie skargowości. Może ono być uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej – wniesienia odwołania, nigdy nie może być wszczęte z urzędu. Dopiero czynność strony, którą jest wniesienie odwołania, powoduje, że organ wyższego stopnia może korzystać z uprawnień, jakie przewidziane są dla organu odwoławczego. Zgodnie z art.128 Kpa odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Niezadowolenie z decyzji wydanej w I instancji jest zasadniczym elementem przesądzającym o zakwalifikowaniu czynności procesowej strony do czynności – wniesienia odwołania, przy czym o tym, czy pismo wniesione przez stronę jest odwołaniem, decyduje nie nagłówek, lecz treść pisma. W razie wątpliwości co do treści pisma organ administracji publicznej powinien wezwać stronę do dokładnego określenia żądania. Ustalenie treści żądania ma dla strony i organu zasadnicze znaczenie. Stronie bowiem w terminie zakreślonym do wniesienia odwołania przysługuje również prawo wystąpienia na przykład z wnioskiem o uzupełnienie decyzji co do rozstrzygnięcia, może też wystąpić z żądaniem wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego. Wystąpienie z takimi żądaniami nie daje podstawy do uruchomienia postępowania odwoławczego, co oznaczałoby działanie z urzędu. Organ jest bowiem związany żądaniem strony i nie może zmieniać jego treści przez uruchomienie, według własnej oceny, trybu postępowania. Zdaniem Sądu, pismo S. K. z dnia [...] r. ( data wpływu do organu ) choć zatytułowane "odwołanie", faktycznie odwołaniem nie jest. Pismo co prawda zostało skierowane do organu wyższego stopnia, ale nie wskazuje zaskarżanej decyzji ani niezadowolenia z niej, a jedynie przedstawia bardzo trudną sytuację finansową rodziny piszącej i zawiera wniosek "o umorzenie opłaty za pobyt A, D., D. i P. K. w Pogotowiu Opiekuńczym ." Rozpatrzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze sprawy w trybie odwoławczym - pomimo braku odwołania - skutkuje wadą decyzji powodującą jej nieważność z uwagi na naruszenie prawa, i to naruszenie rażące (w tym wypadku będzie to przepis art. 138 § 1 Kpa ), co stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji określoną w art.156 § 1 pkt 2 Kpa. W tym stanie rzeczy na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270, z 2004 r. Nr 162, poz.1692 ) orzeczono, jak w sentencji. Równocześnie na podstawie art.152 ww. ustawy określono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI