II SA/SZ 131/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2005-05-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznaplacówka opiekuńczo-wychowawczaodpłatnośćpostępowanie administracyjnenieważność decyzjiSKOWSA

WSA w Szczecinie stwierdził nieważność decyzji SKO utrzymującej w mocy decyzję o odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, uznając, że pismo strony nie było odwołaniem, a wnioskiem o umorzenie opłaty.

Rodzice złożyli pismo zatytułowane 'odwołanie' do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), w którym przedstawili trudną sytuację finansową i prosili o umorzenie opłaty za pobyt córki w placówce opiekuńczo-wychowawczej. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji ustalającą odpłatność. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji SKO, uznając, że pismo strony nie było odwołaniem, a wnioskiem o umorzenie, co skutkowało rozpatrzeniem sprawy w niewłaściwym trybie.

Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która utrzymała w mocy decyzję Starosty ustalającą odpłatność rodziców za pobyt ich córki w Pogotowiu Opiekuńczym. Rodzice, znajdujący się w trudnej sytuacji finansowej, złożyli pismo zatytułowane 'odwołanie', w którym przedstawili swoją sytuację i prosili o umorzenie opłaty. SKO, mimo braku formalnego odwołania, rozpatrzyło sprawę w trybie odwoławczym i utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził jednak nieważność decyzji SKO. Sąd uznał, że pismo rodziców, mimo nagłówka 'odwołanie', faktycznie nie było odwołaniem, lecz wnioskiem o umorzenie opłaty. Rozpatrzenie sprawy w trybie odwoławczym, w sytuacji braku odwołania, stanowiło rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 138 § 1 Kpa), co skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pismo strony, które nie wskazuje zaskarżanej decyzji ani niezadowolenia z niej, a jedynie przedstawia trudną sytuację finansową i zawiera wniosek o umorzenie opłaty, nie jest odwołaniem w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że o zakwalifikowaniu pisma jako odwołania decyduje jego treść, a nie nagłówek. Pismo musi jasno wskazywać na zaskarżoną decyzję i wolę jej zaskarżenia. W przypadku wątpliwości organ powinien wezwać stronę do doprecyzowania żądania. Rozpatrzenie sprawy w trybie odwoławczym bez skutecznego odwołania stanowi rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli wydano je z naruszeniem przepisów o właściwości albo w stosunku do organu, który je wydał, zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może wydać decyzję, w której utrzyma w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyli ją w całości lub w części i w tym zakresie orzeknie co do istoty sprawy lub uchylając decyzję – umorzy postępowanie pierwszej instancji w całości lub w części.

k.p.a. art. 128

Kodeks postępowania administracyjnego

Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji.

u.p.s. art. 33k § ust. 4

Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej

Za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej opłatę ponoszą rodzice dziecka a także opiekunowie prawni, w przypadku gdy dysponują dochodami dziecka, z tym że opłata ponoszona przez opiekunów prawnych nie może być wyższa niż 50% kwoty stanowiącej dochód dziecka.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo strony nie stanowiło odwołania, a jedynie wniosek o umorzenie opłaty, co skutkowało rozpatrzeniem sprawy w niewłaściwym trybie przez SKO.

Godne uwagi sformułowania

o tym, czy pismo wniesione przez stronę jest odwołaniem, decyduje nie nagłówek, lecz treść pisma. Organ jest bowiem związany żądaniem strony i nie może zmieniać jego treści przez uruchomienie, według własnej oceny, trybu postępowania.

Skład orzekający

Barbara Gebel

sprawozdawca

Grzegorz Jankowski

przewodniczący

Kazimierz Maczewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'odwołania' w postępowaniu administracyjnym oraz konsekwencje rozpatrzenia sprawy w niewłaściwym trybie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pismo strony może być mylnie zinterpretowane jako odwołanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe rozumienie i stosowanie procedur administracyjnych, nawet w pozornie prostych kwestiach, co może mieć istotne konsekwencje dla stron postępowania.

Czy prośba o pomoc to odwołanie? Sąd wyjaśnia, kiedy pismo może kosztować nieważność decyzji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 131/04 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-05-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Barbara Gebel /sprawozdawca/
Grzegorz Jankowski /przewodniczący/
Kazimierz Maczewski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Gebel /spr./ Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2005r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odpłatności rodziców za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Starosta ustalił odpłatność dla W. i S. K. za pobyt w Pogotowiu Opiekuńczym córki P. K. w wysokości 5% wydatków ponoszonych na jej utrzymanie za [...] r. w kwocie [...] zł. Decyzja ta została doręczona stronom [...]r.
W dniu [...] r. do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie wpłynęło pismo S. K. zatytułowane odwołanie. Strona na wstępie podała znak sprawy [...] , a następnie pisząc, iż odwołuje się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego przedstawiła bardzo trudną sytuację finansową swojej rodziny. W końcowej części pisma S. K. napisała: "Bardzo prosimy o umorzenie nam opłaty za pobyt A, D., D. i P. K. w Pogotowiu Opiekuńczym . Bo naprawdę jesteśmy w trudnej sytuacji finansowej. Prosimy o pozytywne załatwienie naszej prośby."
Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, iż zgodnie z art.33k ust.4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej opłatę ponoszą, do wysokości wydatków bieżących ponoszonych na jego utrzymanie, rodzice dziecka a także opiekunowie prawni, w przypadku gdy dysponują dochodami dziecka, z tym że opłata ponoszona przez opiekunów prawnych nie może być wyższa niż 50% kwoty stanowiącej dochód dziecka.
Z akt sprawy wynika, że rodzina odwołujących się to rodzina sześcioosobowa. Czworo dzieci przebywa w Pogotowiu Opiekuńczym . Małżonkowie nie pracują zawodowo. S. K. do dnia [...] r. posiadała prawo do zasiłku dla bezrobotnych w kwocie [...] zł, a jej mąż otrzymuje świadczenia z ZUS w wysokości [...] zł. Rodzina ma przyznany dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł. Łączny dochód rodziny wynosi [...] zł ( [...] zł na osobę ). Zgodnie z zasadami ustalonymi w powiecie, opłata za pobyt córki w Pogotowiu Opiekuńczym powinna wynosić 5% wydatków ponoszonych na utrzymanie dziecka w placówce. Średni miesięczny koszt utrzymania wychowanka Pogotowia Opiekuńczego w Sławnie wynosi [...] zł. W tej sytuacji odpłatność za pobyt dziecka w Pogotowiu Opiekuńczym została ustalona przez organ I instancji prawidłowo.
Równocześnie organ odwoławczy poinformował odwołującą się, iż rodzice ponoszący odpłatność za pobyt dziecka w placówce mogą być zwolnieni częściowo lub całkowicie z tej opłaty, na podstawie pisemnego wniosku, aktualnego wywiadu środowiskowego oraz innych dokumentów potwierdzających zaistniałą sytuację życiową, zdrowotną i finansową.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez S. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosi, że na dzień wniesienia skargi sytuacja finansowa rodziny uległa znacznemu pogorszeniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z przyczyn innych niż w niej podniesione. Sądy administracyjne sprawują, w zakresie swojej właściwości, kontrolę zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art.145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ) wojewódzki sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Postępowanie odwoławcze oparte jest na zasadzie skargowości. Może ono być uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej – wniesienia odwołania, nigdy nie może być wszczęte z urzędu. Dopiero czynność strony, którą jest wniesienie odwołania, powoduje, że organ wyższego stopnia może korzystać z uprawnień, jakie przewidziane są dla organu odwoławczego.
Zgodnie z art.128 Kpa odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji.
Niezadowolenie z decyzji wydanej w I instancji jest zasadniczym elementem przesądzającym o zakwalifikowaniu czynności procesowej strony do czynności – wniesienia odwołania, przy czym o tym, czy pismo wniesione przez stronę jest odwołaniem, decyduje nie nagłówek, lecz treść pisma. W razie wątpliwości co do treści pisma organ administracji publicznej powinien wezwać stronę do dokładnego określenia żądania. Ustalenie treści żądania ma dla strony i organu zasadnicze znaczenie. Stronie bowiem w terminie zakreślonym do wniesienia odwołania przysługuje również prawo wystąpienia na przykład z wnioskiem o uzupełnienie decyzji co do rozstrzygnięcia, może też wystąpić z żądaniem wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego. Wystąpienie z takimi żądaniami nie daje podstawy do uruchomienia postępowania odwoławczego, co oznaczałoby działanie z urzędu. Organ jest bowiem związany żądaniem strony i nie może zmieniać jego treści przez uruchomienie, według własnej oceny, trybu postępowania.
Zdaniem Sądu, pismo S. K. z dnia [...] r. ( data wpływu do organu ) choć zatytułowane "odwołanie", faktycznie odwołaniem nie jest. Pismo co prawda zostało skierowane do organu wyższego stopnia, ale nie wskazuje zaskarżanej decyzji ani niezadowolenia z niej, a jedynie przedstawia bardzo trudną sytuację finansową rodziny piszącej i zawiera wniosek "o umorzenie opłaty za pobyt A, D., D. i P. K. w Pogotowiu Opiekuńczym ."
Rozpatrzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze sprawy w trybie odwoławczym - pomimo braku odwołania - skutkuje wadą decyzji powodującą jej nieważność z uwagi na naruszenie prawa, i to naruszenie rażące (w tym wypadku będzie to przepis art. 138 § 1 Kpa ), co stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji określoną w art.156 § 1 pkt 2 Kpa.
W tym stanie rzeczy na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270, z 2004 r. Nr 162, poz.1692 ) orzeczono, jak w sentencji. Równocześnie na podstawie art.152 ww. ustawy określono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI