II SA/Sz 13/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Barwicach, która nie uwzględniła protestu wyborczego dotyczącego wyboru sołtysa i rady sołeckiej, z powodu istotnego naruszenia prawa w uzasadnieniu uchwały.
Skarżący M. T. wniósł protest do Rady Miejskiej w Barwicach w sprawie wyborów sołtysa i rady sołeckiej, kwestionując udział osób niezamieszkałych na stałe w sołectwie oraz tryb powołania komisji skrutacyjnej. Rada Miejska nie uwzględniła protestu, uznając go za bezzasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej, uznając, że organ istotnie naruszył prawo, nie przedstawiając rzetelnego uzasadnienia w kwestii weryfikacji uprawnień wyborczych uczestników głosowania.
Sprawa dotyczyła skargi M. T. na uchwałę Rady Miejskiej w Barwicach, która nie uwzględniła jego protestu wyborczego dotyczącego wyboru sołtysa i rady sołeckiej sołectwa Piaski. Skarżący zarzucał m.in. udział w wyborach osób niezamieszkałych na stałe w sołectwie oraz nieprawidłowości w powołaniu komisji skrutacyjnej. Rada Miejska uznała protest za bezzasadny, argumentując m.in. brakiem zgłoszeń uwag podczas zebrania i potwierdzeniem przez radną zamieszkującą w sołectwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozpoznając skargę, stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej. Sąd uznał, że choć zarzuty dotyczące komisji skrutacyjnej i braku sprawozdania były bezzasadne lub stanowiły nieistotne uchybienia formalne, to kwestia weryfikacji uprawnień wyborczych osób głosujących została potraktowana przez organ w sposób wadliwy. Sąd podkreślił, że organ nie przedstawił rzetelnego uzasadnienia, które pozwoliłoby na kontrolę sądową sposobu ustalenia, czy wszyscy uczestnicy głosowania byli uprawnieni do głosowania, co stanowi istotne naruszenie prawa. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała rady gminy rozstrzygająca sprawę dotyczącą nieprawidłowości wyborów sołtysa i rady sołeckiej dotyczy sprawy o charakterze publicznoprawnym i jest podejmowana przez organ samorządu terytorialnego w ramach przyznanych mu kompetencji, co uzasadnia kontrolę sądową.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej, w tym nad uchwałami organów jednostek samorządu terytorialnego podejmowanymi w sprawach z zakresu administracji publicznej. Uchwała dotycząca protestu wyborczego w sprawie organów jednostki pomocniczej ma taki charakter.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (10)
Główne
u.s.g. art. 18 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 18a § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 36 § ust. 2
Ustawa o samorządzie gminnym
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § ust. 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Statut Sołectwa Piaski art. 21 § ust. 2
Statut Sołectwa Piaski art. 20 § ust. 4 pkt 4
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowany przez analogię do wymogów uzasadnienia uchwały rady gminy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała Rady Miejskiej nie zawierała rzetelnego uzasadnienia w kwestii weryfikacji uprawnień wyborczych osób głosujących, co stanowi istotne naruszenie prawa i uniemożliwia kontrolę sądową.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące wadliwego powołania i działania komisji skrutacyjnej. Brak zamieszczenia w ogłoszeniu o zebraniu wiejskim punktu o sprawozdaniu z działalności sołtysa i rady sołeckiej za poprzednią kadencję.
Godne uwagi sformułowania
brak rzetelnego uzasadnienia wymyka się ona spod kontroli sądowej nie każde naruszenie prawa prowadzi do nieważności aktu wydanego przez organ gminy. Dotyczy to wyłącznie naruszeń istotnych. brak wyczerpującego wyjaśnienia, w jaki sposób organ ustalił, że wszystkie osoby biorące udział w przedmiotowym głosowaniu legitymowały się prawem do głosowania
Skład orzekający
Arkadiusz Windak
przewodniczący
Marzena Iwankiewicz
sprawozdawca
Katarzyna Sokołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia uchwał organów samorządu terytorialnego, kontrola sądowa uchwał w sprawach wyborów organów jednostek pomocniczych, istotne naruszenie prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji protestu wyborczego w jednostce pomocniczej gminy i sposobu rozpatrzenia go przez radę gminy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy wyborów w jednostce pomocniczej gminy i pokazuje, jak ważne jest rzetelne uzasadnienie decyzji administracyjnych, nawet w pozornie rutynowych sprawach.
“Nieważna uchwała ws. wyborów sołtysa. Sąd: Brak rzetelnego uzasadnienia to istotne naruszenie prawa.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 13/25 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2025-03-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-01-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Arkadiusz Windak /przewodniczący/ Katarzyna Sokołowska Marzena Iwankiewicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6266 Jednostki pomocnicze 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1465 art. 36 ust.2, art. 18 ust.1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 147 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. T. na uchwałę Rady Miejskiej w Barwicach z dnia 29 października 2024 r. nr X/43/2024 w przedmiocie rozpatrzenia protestu wyborczego dotyczącego wyboru sołtysa oraz rady sołeckiej sołectwa Piaski stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. Uzasadnienie Uchwałą Nr X/43/2024 z dnia 29 października 2024 r. Rada Miejska w Barwicach działając na podstawie art. 18 ust. 1 i art. 18a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1465), po rozpoznaniu protestu wyborczego M. T. dotyczącego wyboru sołtysa oraz rady sołeckiej sołectwa Piaski, nie uwzględniła ww. protestu oraz stwierdziła brak podstaw do stwierdzenia nieważności wyborów. W uzasadnieniu ww. uchwały Rada Miejska wyjaśniła, że w dniu 17 czerwca 2024 r. do Urzędu Miejskiego w Barwicach wpłynął protest M. T. w przedmiocie nieprawidłowości, do których doszło podczas wyboru sołtysa oraz rady sołeckiej sołectwa Piaski w dniu 3 czerwca 2024 r. M. T. w swoim proteście wskazał, że jego zdaniem w wyborach sołtysa oraz rady sołeckiej sołectwa Piaski w dniu 3 czerwca 2024 r. wzięły udział osoby, które są zameldowane na terenie sołectwa Piaski, ale nie zamieszkują w nim na stale. Dodatkowo M. T. zgłosił swoje zastrzeżenia co do trybu powołania komisji skrutacyjnej w trakcie przedmiotowych wyborów. Przedmiotowy protest został przekazany przez Burmistrza Barwic do Rady Miejskiej w Barwicach jako właściwej do rozpatrzenia przedmiotowego protestu. Z kolei Przewodniczący Rady Miejskiej w Barwicach w dniu 5 lipca 2024 r. przekazał protest Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej w Barwicach, która dokonała jego analizy na posiedzeniu w dniu 5 września 2024 r. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Komisja Rewizyjna nie podzieliła stanowiska M. T. zawartego w proteście wyborczym. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że mieszkańcy sołectwa przed rozpoczęciem zebrania wiejskiego wpisywali się na listę obecności, a nikt z zebranych mieszkańców zarówno przed rozpoczęciem jak i w trakcie wyborów sołeckich nie zgłaszał jakichkolwiek zastrzeżeń i uwag co do którejkolwiek z obecnych osób. Nikt z obecnych nie zasygnalizował prowadzącemu zebranie, że udział w wyborach biorą osoby nieuprawnione, tj. osoby niezamieszkujące sołectwo. Na posiedzeniu Komisji obecna była również Radna Rady Miejskiej K. B., zamieszkująca miejscowość Piaski, która potwierdziła, że osoby, co do których zgłoszono na posiedzeniu Komisji wątpliwości, są stałymi mieszkańcami sołectwa Piaski. Za bezzasadny Komisja Rewizyjna uznała również zarzut dotyczący powołania Komisji Skrutacyjnej. Na podstawie wyjaśnień Burmistrza Barwic oraz pracownika ds. funduszu sołeckiego Komisja Rewizyjna ustaliła, że wybór Komisji Skrutacyjnej był zgodny z § 21 ust. 2 Statutu Sołectwa Piaski, zgodnie z którym komisję skrutacyjną w składzie 3 - osobowym wybierają uczestnicy zebrania wiejskiego spośród siebie w głosowaniu jawnym. W trakcie postępowania wyjaśniającego M. T. podniósł również, że ogłoszenie o terminie zabrania wiejskiego wyborczego nie zawierało w swojej treści punktu dotyczącego złożenia sprawozdania z działalności sołtysa i rady sołeckiej za ostatnią kadencję. Odnośnie powyższego Komisja Rewizyjna ustaliła, że co prawda treść ogłoszenia istotnie nie zawierała przedmiotowego punktu, jednakże na ustny wniosek M. T. zgłoszony w trakcie zebrania wiejskiego wyborczego punkt dotyczący złożenia sprawozdania z działalności sołtysa i rady sołeckiej za ostatnią kadencję został dodany do porządku obrad, dzięki czemu M. T. miał możliwość wypowiedzenia się przed zebranymi mieszkańcami sołectwa Piaski. Dalej podkreślono, że ustawa o samorządzie gminnym nie przewiduje instytucji protestów wyborczych przy wyborach organów jednostek pomocniczych (sołtys, rada sołecka). Również Statut Sołectwa Piaski nie zawiera w tym zakresie żadnych regulacji. Jednak okoliczność, że zarówno powołanie jednostki pomocniczej, jak i określenie zakresu jej działania należy do wyłącznej kompetencji radcy gminy, która sprawuje też nadzór nad działalnością jej organów i kontrolę jednostek pomocniczych (art. 18a ust.1 ww. ustawy) oraz fakt, że art. 35 ust. 3 tej ustawy wylicza jedynie obligatoryjny zakres regulacji statutowej uzasadnia pogląd, iż rada realizując swe uprawnienia nadzorcze może wypowiadać się o ważności wyborów sołtysa i rady sołeckiej i może je unieważnić. Nadto wskazano, że w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2408, z 2024 r. poz. 721) w kontekście wyborów do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego w art. 82 oraz art. 392 i art. 394 określono zarówno termin, do którego może być wniesiony protest (14 dni od dnia wyborów) jak i powody protestu. W ocenie Rady, skoro przepisy ustawy o samorządzie gminnym oraz Statut nie regulują kwestii protestu wyborczego oraz orzekania o ważności wyborów sołtysa i rady sołeckiej, uprawnionym jest stosowanie w drodze analogii przepisów Kodeksu wyborczego. Dlatego też mając na względzie art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 18 ust. 1 tej samej ustawy przyjęto, że właściwą formą podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie wniesionego protestu oraz unieważnienia wyborów sołtysa i rady sołeckiej jest uchwała. W związku z powyższym, po przeprowadzonej analizie protestu wyborczego Komisja Rewizyjna Rady Miejskiej w Barwicach 3 głosami "za", 1 głosie "przeciw" oraz 1 głosie wstrzymującym się uznała protest wyborczy M. T. dotyczący wyboru sołtysa oraz rady sołeckiej sołectwa Piaski w dniu 3 czerwca 2024 r. za bezzasadny, przez co brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności wyboru sołtysa oraz rady sołeckiej. M. T. nie zgadzając się z powyższą uchwałą Rady Miejskiej w Barwicach Nr X/43/2024 w sprawie rozpatrzenia protestu wyborczego dotyczącego wyboru sołtysa i rady sołeckiej sołectwa Piaski, zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze podniósł, że w wyborach wzięły udział osoby, które są zameldowane na terenie sołectwa Piaski, ale nie zamieszkują w nim na stałe. Zaznaczył, że zabrakło listy mieszkańców sporządzonej przez Urząd Gminy, a została sporządzona tylko lista obecności osób uczestniczących w zebraniu, na którą każda osoba mogła się wpisać, a tym samym wziąć udział w wyborach. Ponadto zarzucił, że w porządku zebrania wyborczego zabrało punktu o sprawozdawaniu sołtysa i rady sołeckiej za poprzednią kadencję 2018-2024. Z kolei w komisji skrutacyjnej zasiadała żona Burmistrza oraz dwie koleżanki pani, co świadczy o tym, że wybory winny zostać powtórzone. Zaznaczył także, że protokół z posiedzenia komisji z dnia 5 września 2024 r. został sporządzony pobieżnie, gdyż nie zawiera wyjaśnień prawnika obsługującego urząd i informacji, kto zasiadał w komisji skrutacyjnej. Zaznaczył, że ta sama Komisja Rewizyjna taki sam protest złożony w tym samym terminie przyjęła i stwierdziła nieważność wyborów w Sołectwie Nowe Koprzywno, przy czym posiedzenie komisji w pierwszym terminie zostało przerwane, bez powodu. Drugi termin posiedzenia komisji odbył się 18 września 2024 r. i wówczas to, jeden z członków tej komisji odpowiedział się za przyjęciem protestu wyborczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone w uchwale. Dodatkowo wyjaśnił, że protest został rozpatrzony wyłącznie w trakcie posiedzenia Komisji Rewizyjnej w dniu 5 września 2024 r. Nie był on przedmiotem posiedzenia, które odbyło się w dniu 18 września 2024 r. Wskazał także, że wprawdzie posiedzenie Komisji Rewizyjnej w dniu 5 września 2024 r. zostało przerwane, jednak odbyło się to na wniosek jednego z członków Komisji, zaś punkty niezrealizowane na posiedzeniu 5 września 2024 r. były kontynuowane na posiedzeniu Komisji Rewizyjnej w dniu 18 września 2024 r. Przy czym wniosek o przeniesienie części punktów posiedzenia na kolejny termin posiedzenia Komisji Rewizyjnej został poddany pod głosowanie członków Komisji, którzy wyrazili zgodę w jawnym głosowaniu. Była to więc suwerenna decyzja Komisji Rewizyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, stosownie do art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1465 - dalej jako "u.s.g.") każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada skargę na ww. akt m.in. pod kątem spełnienia wymogów mając na względzie charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia, a także interes prawny wnoszącego skargę. Ustawodawca aktualnie zaliczył do warunków formalnych dopuszczalności skargi zarówno wykazanie posiadania interesu prawnego lub uprawnienia, jak i ich naruszenia, poprzez podjęcie ww. aktu. Dopiero zatem stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę przez rozpatrzenie uchwałą Rady Miejskiej w Barwicach VII/69/2024 protestu wyborczego na wybory sołtysa i rady sołeckiej Sołectwa Piaski, otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania zarzutów skargi. W ocenie Sądu, przedmiot zaskarżonej uchwały należy do sfery spraw z zakresu administracji publicznej, poddanych kontroli sądu administracyjnego. Uchwała rady gminy rozstrzygająca sprawę dotyczącą nieprawidłowości wyborów sołtysa i rady sołeckiej dotyczy bowiem sprawy o charakterze publicznoprawnym i jest podejmowana przez organ samorządu terytorialnego w ramach przyznanych mu kompetencji (por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1590/06; postanowienie NSA z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2673/11, opubl. w internetowej bazie orzeczenia.nsa.gov.pl). Kryterium "naruszenia interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy oznacza, że akt ten musi naruszać interes prawny skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Skarżący był zgłoszony jako kandydat na funkcję sołtysa w wyborach sołtysa i rady sołeckiej sołectwa Piaski. Skoro zaskarżoną uchwałą organ uznał za niezasadne zarzuty skarżącego mające podważać prawidłowość przeprowadzenia przedmiotowych wyborów, w wyniku których został wybrany inny kandydat niż skarżący, tak więc przysługuje mu legitymacja skargowa do kwestionowania przedmiotowej uchwały. W takiej sytuacji, Sąd zobligowany jest zbadać zgodność z prawem podjęcia zaskarżonej uchwały. Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.s.g., mieszkańcy gminy podejmują rozstrzygnięcia w głosowaniu powszechnym (poprzez wybory i referendum) lub za pośrednictwem organów gminy. Jak wynika z art. 11a ust. 1 i 2 u.s.g., organami gminy są: rada gminy i wójt (burmistrz, prezydent). Gmina może tworzyć na swoim terytorium jednostki pomocnicze. Zgodnie z art. 5 u.s.g., utworzenie sołectwa należy do wyłącznej kompetencji rady gminy. Organem uchwałodawczym w sołectwie, będącym jednostką pomocniczą gminy, jest zebranie wiejskie, a organem wykonawczym – sołtys, którego działalność wspomaga rada sołecka (art. 36 ust. 1 u.s.g.). Na mocy art. 36 ust. 2 u.s.g., sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. Korzystając z upoważnienia ustawowego, Rada Miejska w Barwicach podjęła uchwałę Nr XL/234/2018 z dnia 28 marca 2018 r., którą uchwaliła Statut Sołectwa Piaski (zwany dalej też "Statutem Sołectwa"), który zawiera rozdział V zatytułowany "Zasady i tryb przeprowadzania wyborów organów sołectwa". Należy podkreślić, że merytoryczne rozpatrzenie zgodności z prawem zaskarżonej uchwały nie oznacza kompetencji sądu administracyjnego do unieważnienia wyborów organów sołectwa, ale polega na kontroli stanowiska organu rozpoznającego protest wyborczy pod względem stwierdzenia przez niego prawidłowości przebiegu i wyników takich wyborów. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Podkreślić należy, że nie każde naruszenie prawa prowadzi do nieważności aktu wydanego przez organ gminy. Dotyczy to wyłącznie naruszeń istotnych. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do takich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wówczas, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Natomiast w przypadku nieistotnego naruszenia, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Kontrolując skargę według ww. kryterium, Sąd uznał, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa, w części obejmującej uznanie za niezasadny zarzut protestu wyborczego dotyczący wadliwego powołania i działania komisji skrutacyjnej zebrania wiejskiego. Według § 21 ust. 1 i 2 Statutu Sołectwa, wybory przeprowadza komisja skrutacyjna w składzie 3 - osobowym, którą wybierają uczestnicy zebrania wiejskiego spośród siebie w głosowaniu jawnym. Z protokołu zebrania wiejskiego wynika, że Komisja Skrutacyjna została powołana zgodnie z ww. przepisem. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że Statut nie zawiera żadnych uregulowań dotyczących wyłączenia członka komisji skrutacyjnej od udziału w pracach. Tak więc nawet faktyczny udział w komisji żony kandydata na sołtysa oraz jej znajomych nie może powodować zasadności protestu skarżącego. W ocenie Sądu, prawidłowe jest także stanowisko organu będące odpowiedzią na zarzut o braku zamieszczenia w porządku zebrania wiejskiego punktu o sprawozdaniu z działalności sołtysa i rady sołeckiej za kadencję 2018-2024. W świetle § 20 ust. 4 pkt 4 Statutu Sołectwa ogłoszenie o terminie zebrania wiejskiego wyborczego powinno zawierać złożenie sprawozdania z działalności sołtysa i rady sołeckiej za ostatnią kadencję. Niewątpliwie w ogłoszeniu o zebraniu wiejskim, zabrało takiego punktu w porządku obrad, jednakże już na tym zebraniu wiejskim został on na prośbę skarżącego wprowadzony. Oznacza to, że jakkolwiek doszło do uchybienia formalnego ale o charakterze nieistotnym. Tym samym, zgodzić należy się z Radą, że przedmiotowy zarzut okazał się bezzasadny. Na uwzględnienie zasługuje natomiast skarga w części, którą skarżący zakwestionował rozpatrzenie zaskarżoną uchwałą zarzutu protestu wyborczego opierającego się na stwierdzeniu, że w wyborach wzięły udział osoby nieuprawnione. Mianowicie skarżący wywiódł, że w wyborach brały udział osoby zameldowane w sołectwie, ale nie będące jego mieszkańcami. Sąd uznał, że zaskarżona uchwała w wyjaśnieniu tej kwestii w istotny sposób narusza prawo, gdyż z braku przedstawienia rzetelnego uzasadnienia wymyka się ona spod kontroli sądowej. W odpowiedzi na zarzut skarżącego o braku weryfikacji listy osób uprawnionych do głosowania organ stwierdził, że nikt w czasie wyborów nie złożył żadnych uwag co do poszczególnych osób wpisanych na listę obecności z zebrania wiejskiego. Ponadto organ dodał, że Radna Rady Miejskiej zamieszkująca miejscowość Piaski, potwierdziła, że osoby co do których skarżący zgłaszał na posiedzeniu Komisji Rewizyjnej wątpliwości, są stałymi mieszkańcami sołectwa. W ocenie Sądu, ww. uzasadnienie nie spełnia gwarancji rzetelnego przedstawienia przez organ racji, które legły u podstaw rozpatrzenia przedmiotowego zarzutu. Kompetencją rady gminy jest kontrola w zakresie prawidłowości przebiegu i wyników wyboru do organów sołectwa (art. 18 ust. 1 u.s.g.), następuje ona w formie uchwały, który to akt powinien spełniać wymogi prawidłowego uzasadnienia wskazującego przebieg dokonanej przez organ oceny faktów i dowodów je potwierdzających, które w świetle przesłanek materialnoprawnych stanowią powód i sposób rozstrzygnięcia sprawy w sposób pozytywny lub negatywny. Konieczność prawidłowego uzasadnienia uchwały można wyprowadzić z ogólnych zasad ustrojowych zawartych w art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. W świetle tych zasad, działanie organu administracji publicznej, które wprawdzie mieści się w jego prawem przewidzianych kompetencjach, ale noszące znamiona władczego, arbitralnego działania, skierowanego do skonkretyzowanego podmiotu, przy zastosowaniu w drodze analogia legis art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego, prowadzi do wniosku, że zaskarżona uchwała powinna zawierać uzasadnienie. Stanowisko to potwierdzają poglądy judykatury (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 843/19, opubl. w internetowej bazie- orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd zauważa, że nawet jeżeli w trakcie zebrania wiejskiego, nikt nie zgłaszał zastrzeżeń co do osób uprawnionych do głosowania, to bez wątpienia obowiązkiem organu było zweryfikowanie listy osób, które posiadały czynne prawo wyborcze w wyborach, które odbyły się w dniu 6 czerwca 2024 r. do organów Sołectwa Piaski, skoro taki zarzut skarżący sformułował w pisemnym proteście kierowanym do organu z dnia 14 czerwca 2024 r. Jeżeli organ uznał, że nie doszło do uchybienia w procedurze wyborów, to powinien wykazać i szczegółowo uzasadnić, iż do takiego naruszenia nie doszło. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały brak jest wyczerpującego wyjaśnienia, w jaki sposób organ ustalił, że wszystkie osoby biorące udział w przedmiotowym głosowaniu legitymowały się prawem do głosowania w świetle wymogów wynikających z art. 36 ust. 2 u.s.g., w sposób umożliwiający poddanie kontroli sądowej prawidłowość wniosków organu. Za takie wyjaśnienie nie można bowiem uznać stwierdzenia, że radna zamieszkująca w miejscowości Piaski potwierdziła, że osoby, co do których zgłoszono zastrzeżenia są mieszkańcami sołectwa. Oparcie się na takiej opinii nie jest wystarczające w sytuacji, gdy na posiedzeniu Komisji Rewizyjnej ustalono, że podczas wyborów (w których brała udział radna - uwaga Sądu) nie było możliwości weryfikacji zamieszkania osób obecnych na sali. Dodatkowo zwrócono uwagę, że Komisja nie otrzymała materiałów potrzebnych do analizy protestu, takich jak protokołów z posiedzenia czy listy obecności. Wprawdzie ww. dokumentacja została nadesłana do akt sądowych, tym niemniej wskazać trzeba, że lista obecności zebrania wiejskiego poza imieniem i nazwiskiem uczestnika nie zawierała adresu zamieszkania ani daty urodzenia wobec czego nie jest wiadome, ile z tych osób było uprawnionych do głosowania. Co więcej na sesji Rady Miejskiej w Barwicach, na której rozpatrywany był protest skarżącego, wskazano na możliwość przeniesienia sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Komisję Rewizyjną w celu rozszerzenia stanowiska lub uzupełnienia dokumentacji o dodatkowe opinie prawne i materiały. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika, aby organ dysponował stosowaną dokumentacją potrzebną do wyjaśnienia sprawy i aby dokonał weryfikacji opierając się na własnych ustaleniach. Powyższe powoduje, że przedwczesne jest stanowisko organu, że nie nastąpiło naruszenie procedury wyborczej określonej w Statucie sołectwa i protest skarżącego był niezasadny. Odnosząc się co do zastrzeżeń zgłoszonych względem protokołu z posiedzenia Komisji Rewizyjnej z dnia 5 września 2024 r. wskazać trzeba, że choć posiedzenie zostało przerwane, a punkty niezrealizowane przeniesiono na inny termin, to wcześniej na tym posiedzeniu odbyło się głosowanie w sprawie protestu wyborczego dotyczącego wyboru sołtysa oraz rady sołeckiej sołectwa Piaski i ostatecznie trzema głosami zdecydowano o nieuwzględnieniu ww. protestu i przygotowaniu projektu uchwały o ważności wyborów. Sąd nie dostrzegł, aby protokół zawierał braki. Jest on zupełny i wynika z niego jednoznacznie, że radca prawny obsługujący gminę uczestniczył w posiedzeniu i zabierał głos składając stosowane wyjaśnienia. Protokół obrazuje przebieg posiedzenia, a zatem nie było obowiązku umieszczania w nim informacji o tym, kto zasiadał w Komisji Skrutacyjnej, skoro żaden z jego uczestników takiej informacji nie przedstawił, ani nie wnosił o jej zaprotokołowanie. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała, została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, gdyż nie pozwala na dokonanie pełnej oceny, czy w istocie zgodna jest z przepisami prawa. Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 147 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI