II SA/Sz 1282/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2005-10-06
NSAAdministracyjneWysokawsa
pas drogowyzajęcie pasa drogowegoopłataspółka cywilnastrona postępowanianieważność decyzjidrogi publiczneKodeks postępowania administracyjnegoustawa o drogach publicznych

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego i naliczeniu opłaty, ponieważ adresatem decyzji była spółka cywilna, a nie jej wspólnicy.

Spółka cywilna zaskarżyła decyzję o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego i naliczeniu opłaty. Zarówno organ pierwszej instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymały decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził jednak nieważność obu decyzji, wskazując na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd uznał, że adresatem decyzji dotyczących spółki cywilnej powinni być jej wspólnicy, a nie sama nazwa spółki.

Sprawa dotyczyła skargi J. I., wspólnika spółki cywilnej Ośrodek [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Dróg zezwalającą na zajęcie pasa drogowego i naliczającą opłatę. Organ pierwszej instancji zezwolił na ułożenie chodnika w pasie drogowym, zobowiązując do uiszczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego. Odwołanie spółki cywilnej zostało utrzymane w mocy przez SKO, które uznało, że opłata została naliczona prawidłowo na podstawie uchwały Rady Miasta. Skarżący zarzucił organom brak odniesienia się do jego argumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając z urzędu, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że obie decyzje były dotknięte wadą skutkującą nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 Kpa, ponieważ adresatem decyzji była nazwa spółki cywilnej, a nie jej wspólnicy, którymi są J. I. i B. I. Sąd podkreślił, że spółka cywilna nie posiada podmiotowości prawnej odrębnej od wspólników, a zatem to wspólnicy powinni być stronami postępowania i adresatami decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka cywilna nie posiada odrębnej podmiotowości prawnej od swoich wspólników, w związku z czym to wspólnicy powinni być stronami postępowania i adresatami decyzji dotyczących spółki.

Uzasadnienie

Spółka cywilna jest zespołem wspólników nieposiadającym osobowości prawnej. Podmiotami praw i obowiązków są wszyscy wspólnicy. Adresatem decyzji dotyczących spółki cywilnej nie może być nazwa prowadzonego przedsiębiorstwa, lecz imiona i nazwiska wspólników.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.p. art. 39 § 3

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 40 § ust. 1 i 2 pkt 4

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 40 § 8

Ustawa o drogach publicznych

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 866

Kodeks cywilny

k.c. art. 846

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja została skierowana do spółki cywilnej, a nie do jej wspólników, co stanowi rażące naruszenie przepisów Kpa skutkujące nieważnością decyzji.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące zasadności naliczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego i jej wysokości nie zostały merytorycznie rozstrzygnięte przez sąd, gdyż sprawa została zakończona z powodu stwierdzenia nieważności postępowania.

Godne uwagi sformułowania

adresatem decyzji, dotyczących spółki cywilnej, nie może być ani ten wspólnik, ani nazwa (firma) prowadzonego przedsiębiorstwa, bowiem działalność gospodarcza prowadzona przez spółkę cywilną pozostaje zawsze działalnością samych wspólników. ciężka wadliwość uzasadniająca stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Skład orzekający

Elżbieta Makowska

przewodniczący

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

sprawozdawca

Joanna Wojciechowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące prawidłowego oznaczania stron w postępowaniach administracyjnych dotyczących spółek cywilnych oraz konsekwencji błędnego oznaczenia stron (nieważność decyzji)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki cywilnej i jej relacji z organami administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli merytoryczna strona sprawy wydaje się być jasna. Podkreśla znaczenie prawidłowego określenia stron postępowania.

Spółka cywilna nie istnieje dla urzędu? Sąd stwierdził nieważność decyzji z powodu błędu w oznaczeniu strony.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 1282/04 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Makowska /przewodniczący/
Joanna Wojciechowska
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 71 poz 838
Ustawa dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie: Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk – Gawęcka /spr./ Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2005 r. sprawy ze skargi J. I. jako wspólnika spółki cywilnej – Ośrodek [...] "[...]" w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zajęcia pasa drogowego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zarządu Dróg z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących J. I., B. I. – wspólników spółki cywilnej – Ośrodek [...] "[...]" w [...] kwotę[...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. o nr [...] Dyrektor Zarządu Dróg, działając z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy, na podstawie art. 39 ust. 3 i art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ulicy [...] w [...], w celu ułożenia chodnika w pasie drogowym według dokumentacji złożonej w dniu [...] r. przez [...] w [...], zezwolił na ułożenie chodnika w pasie drogowym ulicy [...] w [...] na warunkach wymienionych w tej decyzji, a nadto zobowiązał właściciela chodnika do uiszczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego w wysokości [...] zł płatnej na konto Zarządu Dróg w [...] w terminie [...] dni od otrzymania niniejszej decyzji pod rygorem jej anulowania.
W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji podał, że wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego została ustalona na podstawie § 2 ust. 3 uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] r., w której wskazano, że opłata za każdy dzień zajęcia [...] m2 powierzchni pasa drogowego wynosi [...] zł.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem J. I., reprezentujący spółkę cywilną "[...]", złożył odwołanie, w którym wskazał, że chodnik przed ośrodkiem "[...]" istnieje od wielu lat, naliczenie opłaty za zajęcie pasa drogowego jest nieuzasadnione albowiem takie zajęcie pasa nie miało miejsca, a nadto wysokość opłaty jest zbyt wysoka albowiem powinna ona zostać naliczona na postawie § 4 uchwały Rady Miasta z dnia [...] r., tj. w wysokości [...] m2.
Decyzją z dnia [...] r. o nr [...], działając na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 40 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) oraz § 2 ust. 3 uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr 39 poz. 754), Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Ośrodka [...] "[...]" S.C. w [...] od, wskazanej na wstępie, decyzji Dyrektora Zarządu Dróg nr [...], zezwalającej na ułożenie chodnika w pasie drogowym ulicy [...] w [...] i ustalającej opłatę za zajęcie pasa drogowego w wysokości [...] zł, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie, zezwolenie na zajęcie pasa drogowego zostało wydane w oparciu o art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych. Z tego też względu, jak podkreśliło Kolegium, opłata za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa we wskazanym powyżej przepisie, ustalona powinna być jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego. Zgodnie natomiast z § 2 ust 3 uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego (Dz. Urz. Woj.[...]. Nr 39, poz. 754), podjętej przez Radę Miasta na podstawie art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych, stawka za zajęcie pasa drogowego, na cel określony w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych, wynosi 2 zł za każdy dzień zajęcia 1 m2 powierzchni pasa drogowego. Tym samym, opłata ustalona przez organ pierwszej instancji zaskarżoną decyzją ([...] zł x [...] m2 x [...] dni = [...] zł) naliczona została, w przekonaniu organu odwoławczego, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
W dalszym ciągu uzasadnienia swojej decyzji, odnosząc się do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu, Kolegium wyjaśniło, że w niniejszej sprawie brak było podstawy do zastosowania, przy ustaleniu odpłatności za zajęcie pasa drogowego, § 4 pkt 1 uchwały Rady Miasta z dnia [...] r., bowiem opłaty tam wyszczególnione znajdują zastosowanie jedynie do obiektów handlowych i usługowych.
Powyższą decyzję ostateczną zaskarżył J. I. - wspólnik spółki cywilnej [... "[...]" z siedzibą w [...], podnosząc, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania, a jedynie przytoczył fragment uchwały Rady Miasta i Gminy. Ponadto, w skardze wskazano, że "skoro Gmina pobiera podatek od nieruchomości z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, to logicznej jest, że trzeba mieć do niej dostęp".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odpowiadając na skargę, wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjnym z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli zgodności ostatecznych decyzji administracyjnych z prawem.
Kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według ww. kryterium, dostarczyła podstaw do uznania skargi za skuteczną, choć z innej przyczyny niż w niej wskazane.
Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
W rozpatrywanej sprawie, z przyczyny dostrzeżonej przez Sąd z urzędu, zaistniała konieczność wyjścia poza zarzuty skargi. Zaskarżona decyzja jest bowiem dotknięta naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) stanowiącym przyczynę nieważności decyzji. Zgodnie z dyspozycją zawartą w wymienionym przepisie "organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie."
W decyzji organu pierwszej instancji, następnie utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazano, że adresatem decyzji jest Ośrodka [...] "[..." z siedzibą przy ul. [...] w [...]. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, ww. ośrodek jest prowadzony przez J. I. i B. I. na podstawie umowy spółki cywilnej zawartej w dniu [...] r.
Spółka cywilna jest spółką osobową, tzn. zespołem wspólników nie wyposażonym w osobowość prawną, która mogłaby być przeciwstawiona podmiotowości prawnej wspólników. Zatem, pomiotami praw i obowiązków w sferze stosunków zewnętrznych są wszyscy wspólnicy (por. art. 846 Kodeksu cywilnego). I chociaż każdy wspólnik jest uprawniony do reprezentowania spółki w takich granicach, w jakich jest uprawniony do prowadzenia jej spraw (art. 866 Kc), to adresatem decyzji, dotyczących spółki cywilnej, nie może być ani ten wspólnik, ani nazwa (firma) prowadzonego przedsiębiorstwa, bowiem działalność gospodarcza prowadzona przez spółkę cywilną pozostaje zawsze działalnością samych wspólników. Z tego też względu prawidłowe oznaczenie spółki cywilnej jako strony i adresata decyzji powinno polegać na wskazaniu imion i nazwisk wspólników oraz ich adresów (art. 126 § 1 Kpc).
W przedmiotowej sprawie podkreślić należy, że wskazanie jako adresata decyzji nazwy przedsiębiorstwa nie może być traktowane jako wada rozstrzygnięcia polegająca na niepełnym określeniu strony, co umożliwiałoby rektyfikację tej decyzji. Jest to bowiem, w ocenie Sądu, orzekającego w niniejszej sprawie, ciężka wadliwość uzasadniająca stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Z tego też względu, nie przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, należało stwierdzić nieważność zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 4 Kpa.
O niewykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152, a o kosztach na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI