II SA/Sz 1265/16

II SA/Sz 1265/16 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2017-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Barbara Gebel
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Stefan Kłosowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II OZ 378/17 - Postanowienie NSA z 2017-04-25
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 3 par. 1,  par. 2 pkt 5, art. 58 par. 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2016 poz 446
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi G. W. na uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r. Nr XXI/290/2008 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 24 września 2016 r. Stowarzyszenie A oraz G. W., Z. C. i G. G. wnieśli skargi na uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r. nr XXI/290/2008w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo, dla obszaru części obrębu Baryszewo, Dobiesław, Jeżyczki i Wielkowice.
W § 1 ust. 4 uchwały wskazano, iż przedmiotem planu jest możliwość lokalizacji elektrowni wiatrowych wraz ze strukturą techniczną.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 28 lipca 2017 r. Sąd odrzucił skargi Stowarzyszenia A oraz Z.C. i G. G.
Wezwany przez Sąd do wykazania naruszenia skarżoną uchwałą jego interesu prawnego, pismem z dnia 16 października 2017 r. G. W. wskazał, iż: "swój interes prawny wywodzę w szczególności z treści art. 140 do 144 K.c. oraz art. 24 i art. 25 K.c. tj. m.in. prawa do ochrony swej własności (działki nr [...], nr [...], [...] i [...] obręb J.), a w szczególności miejsca zamieszkania w miejscowości J. , tzn. posiadanego prawa własności dla nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej farmy wiatrowej - budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy w ramach siedliska rolniczego zlokalizowanego na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym J.. Odległość wieży wiatrowej zlokalizowanej na działce [...] będzie się kształtować w granicach 150 - 170 metrów od domu".
Ponadto podniósł, iż zgodnie z przepisami wynikającymi z treści art. 6 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach wiatrowych - odległość określoną zgodnie z art. 4 uwzględniają organy gminy przy sporządzaniu oraz uchwalaniu albo przyjmowaniu planu miejscowego albo jego zmiany; ww. odległość to przynajmniej dziesięciokrotna wysokość elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami.
Przyjmując wysokości turbin podanych w zapisach planu zagospodarowania przestrzennego to te wymogi nie zostały spełnione. Zatem – zdaniem skarżącego – przysługuje mu uprawnienie wynikające z art. 7 ww. ustawy. Wadliwe jest również wyliczenie odległości wiatraków od zabudowań mieszkalnych podanych w prognozie oddziaływania na środowisko planowanych inwestycji, co – w ocenie skarżącego – ma służyć wyeliminowaniu wielu osób, jako stron w postępowaniu.
Odnosząc się do podniesionych w powyższym piśmie argumentów pełnomocnik organu stwierdził, iż wskazane przez skarżącego działki nie znajdują się w obszarze objętym skarżonym planem (uchwała nr XXI290/2008) lecz uchwałą nr XXII/282/2005, na którą skarżący wniósł odrębną skargę, która została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w sprawie II SA/Sz 1264/17.
Uregulowania objęte skarżonym w niniejszej sprawie planem nie dotyczą zatem w żaden sposób nieruchomości skarżącego, a zatem nie naruszają żadnego jego interesu prawnego.
Ponadto pełnomocnik organu wyjaśnił, iż w związku z wejściem w życie ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, ustalenia planu w zakresie możliwości realizacji przewidzianych w skarżonym planie inwestycji w zakresie elektrowni wiatrowych stały się nieaktualne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje również akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej pod kątem ich legalności.
Kwestię wniesienia skargi na uchwałę organu gminy reguluje art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446) dalej: "u.s.g.", zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Z przytoczonego przepisu wynika, że warunkiem formalnym wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest uprzednie wezwanie organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. Badając zatem dopuszczalność skargi na akt prawa miejscowego, sąd zobowiązany jest zbadać, czy został spełniony warunek formalny wniesienia skargi, tj. czy miało miejsce wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa oraz czy skarga została wniesiona w terminie, a następnie – czy został naruszony interes prawny lub uprawnienie skarżącego. W rozpoznawanej sprawie warunek poprzedzenia skargi G. W. wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa został spełniony, choć kontrowersyjna była kwestia zachowania przez skarżącego terminu do wniesienia skargi.
Kwestia ta została rozstrzygnięta postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. II OZ 378/17, przywracającym skarżącemu termin do wniesienia skargi.
Postanowienie to otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi na opisaną na wstępie uchwałę, tj. zbadania czy uchwała ta narusza interes prawny skarżącego.
Skarżący upatruje naruszenia swego interesu prawnego w nieuzasadnionym, jego zdaniem, ograniczeniu korzystania z prawa własności, innymi słowy – nadużyciu przez gminę władztwa planistycznego w stosunku do jego nieruchomości.
W doktrynie i judykaturze istnieje ugruntowane stanowisko dotyczące cech jakie powinien posiadać interes prawny. Powinien on być oparty na normie prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim administracyjnego, lub materialnego prawa cywilnego. W tym ostatnim przypadku należy zwrócić uwagę, że przepisy prawa cywilnego mogą być uwzględnione przy badaniu interesu prawnego tylko wówczas, gdy przepis materialnego prawa administracyjnego odsyła lub ze swej istoty nawiązuje do instytucji prawa cywilnego. Samoistnie normy prawa cywilnego nie dają natomiast podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego strony, w znaczeniu, o którym mówi art. 101 ust. 1 u.s.g. bowiem przedmiotem regulacji tych norm są stosunki cywilne, a nie stosunki administracyjne. Interes prawny powinien być bezpośredni, to jest wynikać wprost z normy prawnej kształtującej sytuację prawną strony.
Zgodnie z treścią przytoczonego wyżej art. 101 u.s.g. warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest nie samo posiadanie interesu prawnego, ale niebudzące wątpliwości naruszenie tego interesu, co strona skarżąca winna jednoznacznie wykazać.
W niniejszej sprawie zatem skuteczność skargi zależała od wykazania przez skarżącego naruszenia jego interesu prawnego w wyżej przedstawionym rozumieniu
w tym wykazania aktualności i bezpośredniości tego naruszenia, a także wykazania naruszenia przez organ konkretnej normy prawa materialnego kształtującej aktualnie sytuację prawną właściciela danej nieruchomości. W realiach niniejszej sprawy naruszenie interesu prawnego skarżącego winno zatem wynikać wprost z normy skarżonej uchwały, pozbawiającej bądź ograniczającej uprawnienia skarżącego wynikające z prawa własności.
Analiza zaskarżonej uchwały oraz przytoczonych przez skarżącego argumentów nie dała podstaw do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie doszło do takiego naruszenia interesu prawnego skarżącego.
Do atrybutów prawa własności należy uprawnienie do korzystania z rzeczy, rozporządzania nią w dowolny sposób, z wyłączeniem możliwości postępowania w taki sposób, który jest prawnie zakazany (art. 140 k.c.). Jakkolwiek prawo własności stanowi najszerszą formę korzystania z rzeczy, ulega ono różnym ograniczeniom, w szczególności wynikającym z ustaw, zasad współżycia społecznego oraz społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa. Oznacza to, że korzystanie z prawa własności nie jest nieograniczone, a w konsekwencji, w przypadku ograniczenia tego prawa, które następuje w ramach obowiązujących przepisów i nie narusza zasad współżycia społecznego oraz społeczno-gospodarczego przeznaczenia, nie dochodzi również do naruszenia interesu prawnego właściciela.
Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi też wykazać bezpośredni związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że skarżona uchwała wprost narusza jego interes prawny lub uprawnienie. Należy wykazać, że wskutek podjęcia skarżonej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Nie jest wystarczające wskazywanie na zagrożenie naruszenia interesu prawnego w przyszłości. Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi zatem istnieć w dacie wniesienia skargi, a nie w przyszłości powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. (por. wyroki NSA z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. OSK 1563/04,
z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. II OSK 1127/05, z dnia 7 maja 2008 r., sygn. II OSK 84/08, z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. l OSK 715/05, a także II OSK 205/09, II OSK 1981/09 dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał zaistnienia, w dacie wniesienia skargi, takiego związku między zaskarżoną uchwałą a jego własną, indywidualną, aktualnie istniejącą sytuacją prawną, który uzasadniałby twierdzenie, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny. Brak jest te pod staw do uznania, że organ stanowiący gminy przekroczył granice władztwa planistycznego, to jest w sposób nieuprawniony bądź nadmierny ograniczył uprawnienia skarżącego wynikające z prawa własności.
Do właściwości organów gminy należy m.in. ustalenie przeznaczenia terenów oraz określenie ich funkcji. Organy są przy tym związane ustaleniami studium uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego gminy. O przekroczeniu władztwa planistycznego i w konsekwencji naruszeniu interesu prawnego skarżącego można byłoby zatem mówić dopiero wówczas, gdyby uchwała całkowicie bądź w znacznym stopniu zmieniła sposób zagospodarowania terenu, do którego skarżący posiada tytuł prawny lub uniemożliwiła realizację jego zamierzeń inwestycyjnych. Z akt administracyjnych nie wynika by skarżona uchwała dotyczyła jakiejkolwiek z działek wskazanych przez skarżącego jako jego własność. Były one objęte inną skarżoną przez skarżącego uchwałą, a mianowicie uchwałą Gminy Darłowo z dnia 30 czerwca 2005 r. nr XXII/282/2005. Jak już wyżej wskazano, wniesiona przez G. W. i inne wskazane na wstępie osoby skarga na tę uchwałę została prawomocnie odrzucona.
Oczywiście nie można wykluczyć, że mimo położenia nieruchomości poza obszarem objętym zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale w jego sąsiedztwie, może dojść do naruszenia interesu prawnego właściciela takiej nieruchomości. Wiele bowiem zależy od tego w jakim stopniu ustalenia planu wpływają na sytuację prawną sąsiednich nieruchomości. Każdorazowo konieczna jest więc analiza, czy przyjęty w uchwalonym planie sposób zagospodarowania oznaczonego terenu powoduje pogorszenie warunków korzystania z nieruchomości sąsiednich.
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że na skutek podjęcia zaskarżonej uchwały nie doszło do żadnej zmiany sytuacji prawnej nieruchomości skarżącego położonej na działce nr [...], gdzie skarżący zamierza wybudować siedlisko, jak też nie zostały wprowadzone jakiekolwiek uwarunkowania, które uniemożliwiałyby swobodną realizację zamierzeń inwestycyjnych skarżącego, odnoszących sią do działki nr [...] lub pogorszyć warunki jej użytkowania.
Dodać należy, że w związku z wejściem w życie wskazanej w skardze ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, wprowadzającej m.in. normy odległościowe od zabudowań, realizacja przewidzianych w skarżonej uchwale inwestycji stała się – jak stwierdza pełnomocnik Gminy – nieaktualna.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, iż powyższa ustawa dodatkowo zabezpiecza interes prawny skarżącego w zakresie uchronienia jego własności przed niepożądanym przez niego oddziaływaniem na jego działkę ewentualnych inwestycji wiatrakowych na obszarze objętym skarżonym planem.
Potwierdza to jednoznacznie, że upatrywane przez skarżącego naruszenie skarżoną uchwałą jego interesu prawego nie posiadało wskazanych wyżej cech – aktualności, bezpośredniości i realności. Nie ma też podstaw do uznania, iż skarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.
Dodać należy, iż w trybie uprawnienia wynikającego z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie można zwalczać aktów prawa miejscowego tylko w oparciu o subiektywny stosunek skarżącego, jako mieszkańca danej miejscowości, do określonego, przewidzianego w uchwale typu inwestycji.
W tej sytuacji należało uznać, że nie doszło do naruszenia skarżoną uchwałą interesu prawnego skarżącego, co dyskwalifikuje zasadność jego skargi.
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Z tych względów, Sąd skargę odrzucił.