II SA/SZ 1235/05

II SA/Sz 1235/05 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Danuta Strzelecka-Kuligowska
Maria Mysiak
Stefan Kłosowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi T. B. i L. Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia z dnia [...] r. Starosta udzielił firmie [...], pozwolenia na budowę obejmującego wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej na gaz płynny w budynku na działce nr[...], przy ul. [...] w [...].
Odwołanie od powyższej decyzji złożył w imieniu Gminy [...], będącej właścicielem w/w budynku, Burmistrz podnosząc, że zaskarżona decyzja została wydana pomimo nieposiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczeniem z dnia [...]r., Gmina rozwiązała bowiem z w/w Spółką umowę dzierżawy tej nieruchomości z dnia [...] r. i wystąpiła z pozwem do Sądu Okręgowego w [...] o jej wydanie. W dniu [...]r. Gmina skierowała do Sądu Okręgowego w [...] wniosek o zabezpieczenie powództwa poprzez zakazanie pozwanym wykonywania na tejże nieruchomości jakichkolwiek robót wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, aż do prawomocnego zakończenia procesu.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2, w związku z art. 7 i 77 Kpa uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy obszernie przedstawił przebieg postępowania, wskazując m.in., że postępowanie w przedmiotowej sprawie, wszczęte wnioskiem inwestora z dnia [...]r., postanowieniem z dnia [...]r., znak [...], zostało zawieszone z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, do czasu rozstrzygnięcia przez właściwy sąd zagadnienia wstępnego, co do prawnej skuteczności rozwiązania przez Gminę [...] umowy dzierżawy przedmiotowej działki.
Na przedmiotowe postanowienie strony nie złożyły zażalenia i stało się ono ostateczne.
W dniu [...] r. do organu I instancji wpłynął wniosek inwestora o podjęcie zawieszonego postępowania i rozpoznanie wniosku o pozwolenie na budowę, z uzasadnieniem, iż przeprowadzenie robót, objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę, jest uzasadnione względami bezpieczeństwa. Spółka [...], zakwestionowała też uznanie rozstrzygnięcia sądu w sprawie o wydanie dzierżawionej nieruchomości za zagadnienie wstępne w sprawie pozwolenia na budowę na tej nieruchomości.
Postanowieniem z dnia [...] r., organ I instancji, na wniosek inwestorów, podjął zawieszone postępowanie na podstawie art. 97 § 2 Kpa. stwierdzając, że wobec złożenia przez inwestora wymaganego przepisami oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, brak jest podstawy do zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia sporu dotyczącego władania nieruchomością przez Sąd. W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na wskazaną przez inwestora decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., znak [...] Postanowienie to zawierało pouczenie, że nie służy na nie zażalenie, a strona może je zaskarżyć wyłącznie w odwołaniu od decyzji.
Dnia [...] r. została wydana zaskarżona decyzja - pozwolenie na budowę. W jej uzasadnieniu organ I instancji wskazał na spełnienie przez inwestora wymogów określonych w art. 32 ust 4 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez złożenie stosownego oświadczenia oraz na brak właściwości organu administracji budowlanej do rozstrzygania w sprawie prawa do nieruchomości .
Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji trafnie podniósł, że przedłożenie przez inwestora, wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę, oświadczenia o jakim mowa wart 32 ust 4 pkt 2 Prawa budowlanego, spełnia wymogi ustawy w zakresie udokumentowania prawa do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane. Należy jednak wziąć pod uwagę, że przepisy regulujące procedurę postępowania administracyjnego, zobowiązują organy do zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego (art. 77 kpa), a także do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy z zachowaniem zasady praworządności (art. 7). Wobec braku umocowania organów administracji budowlanej do badania treści dowodów potwierdzających prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w przypadku, gdy inny podmiot zgłasza swoje prawa do terenu projektowanej inwestycji oraz zastrzeżenia wobec jej realizacji, a przedłożone dowody uprawdopodabniają wadliwość złożonego przez inwestora oświadczenia, postępowanie wymaga zawieszenia w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj. sporu o prawo do nieruchomości, na drodze sądowej.
Gmina [...] zgłosiła swoje prawa do nieruchomości, informując jednocześnie o wniesieniu do sądu pozwu o wydanie przedmiotowej nieruchomości. Rozstrzygnięcie tego sporu ma istotne znaczenie dla wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy pozwolenia na budowę, będącego przedmiotem postępowania.
Zgodnie z przepisem art. 100 § 3 kpa, na postanowienie o podjęciu postępowania stronom służy zażalenie. Na skutek błędnego pouczenia w postanowieniu z dnia z dnia [...] r., strony nie mogły skorzystać z w/w prawa. Ponieważ w podjętym przez organ I instancji postępowaniu została już wydana decyzja, a strona w odwołaniu od tej decyzji zakwestionowała również przedmiotowe postanowienie kierując się zawartym w nim pouczeniem, w ocenie organu odwoławczego, dopuszczalne jest łączne rozpatrzenie odwołania i zarzutów wobec ww. postanowienia, ze względu na dyspozycję art. 112 kpa oraz na wymóg ekonomiki postępowania administracyjnego wyrażony w art. 12 kpa.
Zgodnie z dyspozycją art. 97 § 2 kpa organ podejmuje zawieszone postępowanie po ustąpieniu przyczyn uzasadniających jego zawieszenie. W przedmiotowej sprawie postępowanie zostało podjęte z naruszeniem ww. przepisu, przed rozstrzygnięciem sądu w zakresie zagadnienia wstępnego. Wniosek inwestora o podjęcie postępowania, uzasadniony potrzebą szybkiego wykonania zamierzonych robót ze względu na bezpieczeństwo użytkowników, nie został poparty żadnymi dowodami, które wskazywałyby na istnienie zagrożenia wynikającego ze stanu technicznego istniejącej instalacji, które w przypadku długotrwałego zawieszenia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę mogłoby spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego lub niepowetowaną szkodę dla strony, Nie wystąpiły zatem okoliczności wymienione wart. 100 § 2 i § 3 kpa, uprawniające organ do samodzielnego rozstrzygnięcia sprawy w zakresie zagadnienia wstępnego.
Przywołanie jako przyczyny podjęcia postępowania, decyzji Wojewody [...] wydanej w innej sprawie jest niezasadne, pomimo wskazanego przez inwestora podobieństwa okoliczności sprawy dotyczących stanu władania nieruchomością. Orzeczenia organów administracji dotyczące konkretnej sprawy indywidualnej, wiążą organ i strony w tej sprawie, nie stanowią natomiast wykładni przepisów w innych sprawach, będących przedmiotem odrębnego postępowania. Należy też zauważyć, że stan prawny i faktyczny podnoszonej sprawy, wbrew twierdzeniom strony nie były identyczne. Przywołana decyzja została wydana w postępowaniu odwoławczym prowadzonym w sprawie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę wymiany okien i drzwi w budynku restauracji, wniesionego przez organ po uprzednim udzieleniu inwestorowi informacji o braku sprzeciwu wobec zgłoszenia. Procedura zgłoszenia określona przepisami art. 30 Prawa budowlanego ogranicza zakres prowadzonego postępowania, a więc obowiązki organu w tym przypadku są inne niż w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę,
Postępowanie organu I instancji w niniejszej sprawie zostało zatem przeprowadzone z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego art. 7, art. 77 i art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a wydana przez ten organ zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o błędną wykładnię przepisów i bez ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Ponieważ nadal wymaga wyjaśnienia kwestia prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji winien ustalić, czy Sąd powszechny rozstrzygał już we wskazanych sprawach, gdyż w przypadku braku rozstrzygnięcia zachodzą okoliczności wymagające zawieszenia postępowania w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Powyższą decyzję organu odwoławczego wspólnicy Spółki [...], reprezentowani przez radcę prawnego J. K., zaskarżyli skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W skardze wniesiono o zmianę zaskarżonej decyzji jako sprzecznej z prawem i interesem skarżących przez oddalenie odwołania Burmistrza [...] od decyzji Starosty-[...] Nr [...] z dnia [...] r., znak: [...], i utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] jako prawidłowej i zgodnej z przepisami Prawa Budowlanego i kpa oraz o obciążenie Wojewody [...] w [...] kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa według norm przepisanych.
Kwestionując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skarżący podnieśli, iż:
1. Nie jest prawdą, że skarżący nie posiadają tytułu prawnego do nieruchomości oraz że złożyli w tym względzie oświadczenie niezgodne z prawdą. Skarżący oświadczają, że ich umowa dzierżawy nie została rozwiązana, więc do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia ich sporu z Gminą [...], umowa trwa i jest wykonywana. Skarżący wywiązują się z obowiązków umownych, a Gmina je przyjmuje. Fakt ten potwierdza kontynuację umownego stosunku dzierżawy.
2. Pisma Gminy [...] z dnia [...] r i z dnia [...]r. nie spowodowały rozwiązania umowy. Stały się jedynie podstawą sporu stron na tym tle, będącego przedmiotem procesu w sprawie [...].
3. Prawo skarżących do władania nieruchomością położoną w [...] przy ul. [...], wynikające z umowy dzierżawy z dnia [...]r. uprawnia skarżących do uzyskania pozwolenia na budowę, którego wydanie poprzedzone badaniem formalnoprawnym Starosty [...] należy uznać za prawidłowe.
4. Postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...]r., oddalające wniosek Gminy [...] o zabezpieczenie powództwa jednoznacznie wskazuje, że władanie przez wspólników spółki [...] nieruchomością umożliwia im inwestycje w tej nieruchomości, zwłaszcza w zakresie nakładów koniecznych, jakim jest niewątpliwie ze względów bezpieczeństwa przebudowa wewnętrznej instalacji gazowej w budynku na działce nr[...], przy ul. [...]w [...].
Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej P.p.s.a./.
Przeprowadzone pod tym kątem badanie zaskarżonej decyzji wskazuje, że odpowiada ona prawu, zaś skarga okazała się nieuzasadniona.
Jednym z warunków wydania pozwolenia na budowę jest – zgodnie z art.32 ust.4 pkt 2 prawa budowlanego – prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Okoliczność, że po nowelizacji obowiązującej ustawy prawo budowlane dokonanej ustawą z 27 marca 2003r. obowiązek udokumentowania tego prawa został zastąpiony oświadczeniem, nie oznacza, pozbawienia organu prawa oceny tego oświadczenia w sytuacji, gdy przebieg postępowania wskazuje na spór w tym zakresie między jego uczestnikami.
Obowiązki organu w tym zakresie wynikają z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, m.in. art. 7, 8, 9 oraz 77 § 1 i 78 § 1 Kpa. Oczywiście organ administracyjny nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych. Jest to domena sądów powszechnych. W razie zaistnienia takich sporów organ zobowiązany jest zastosować art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, tzn. zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez właściwy Sąd lub organ spornego zagadnienia.
Taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie.
W związku z wystąpieniami właściciela nieruchomości (Gminy [...]) oraz zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 7 i 77 § 1 kpa, a także art. 75 i art. 78 § 1 kpa, organ był obowiązany do uwzględnienia w postępowaniu przedkładanych przez właściciela nieruchomości dowodów, z których wynikało, że umowa dzierżawy została rozwiązana, a właściciel wystąpił do sądu z pozwem o wydanie nieruchomości. Rozstrzygnięcie sporu o prawo do nieruchomości na drodze sądowej stanowi zagadnienie wstępne w sprawie pozwolenia na budowę.
Ocena podniesionych w skardze okoliczności, potwierdzających - zdaniem skarżących - kontynuację stosunku dzierżawy, nie należy do właściwości organu administracji budowlanej. Przywołane przez skarżących postanowienie Sądu Okręgowego w [...] Wydział Cywilny z dnia [...] r., oddalające wniosek Gminy [...] o zabezpieczenie powództwa, nie stanowi merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w zakresie zagadnienia wstępnego, zaś inwestor w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę nie przedstawił dowodów na poparcie twierdzenia, że zamierzona inwestycja jest konieczna ze względu na bezpieczeństwo użytkowników i wymóg utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym.
Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko i wywody organu odwoławczego uznać należy za trafne.
Skarga nie znajduje zatem uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art.151 P.p.s.a