II SA/Sz 122/25

II SA/Sz 122/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-07-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska
Joanna Wojciechowska /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Sokołowska
Symbol z opisem
6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 737
68 ust.2, art. 70 ust. 1 pkt 5, art. 98 ust. 1 pkt 17
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 6, art. 8, art. 15, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1 pkt 6, art. 106 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant Sekretarz sądowy Emilia Szeliga-Rydzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lipca 2025 r. sprawy ze skargi O. V. na decyzję Zachodniopomorskiego Kuratora Oświaty w Szczecinie z dnia 7 stycznia 2025 r. nr WKBN.571.2.2024.GS w przedmiocie skreślenia z listy słuchaczy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Zachodniopomorskiego Kuratora Oświaty w Szczecinie na rzecz O. V. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem poniesionych kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Dyrektor Zachodniopomorskiego Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Szczecnie wydał w dniu 12 września 2024 r. decyzję nr 1/2024/2025, w której skreślił z dniem 12 września 2024 r. O. V. z listy słuchaczy klasy drugiej w zawodzie technik elektroradiolog Wojewódzkiej Szkoły Policealnej w S. Z. Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w S..
Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji.
Zachodniopomorski Kurator Oświaty w Szczecinie wydał w dniu 28 października 2024 r. nr WKBN.571.1.2024.GS decyzję, w której uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy podkreślił, że przed wydaniem decyzji organ I instancji powinien wszcząć postępowanie administracyjne i umożliwić skarżącemu zapoznanie się z materiałem dowodowym, a także pouczyć o przysługujących mu prawach.
Dyrektor Z. Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w S. (dalej "Szkoła"), działając na podstawie art. 68, ust. 2, art. 70, ust. 1, pkt. 5, art. 98, ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 ze zm.; dalej "u.p.o."), ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2024 r. poz.750; dalej "u.s.o."), 14 § 1 i § 2, art. 73, art. 74, art. 104, art. 107, art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej "k.p.a."), § 121 Statutu Wojewódzkiej Szkoły Policealnej w S. (dalej "Statut"), uchwały Rady Pedagogicznej Wojewódzkiej Szkoły Policealnej w S. nr [...]/2025 z dnia 18 listopada 2024 r. wydał w dniu 27 listopada 2024 r. decyzję nr 2/2024/2025, w której skreślił O. V. (dalej "skarżący") z dniem 27 listopada 2024 r. z listy ucznia/słuchacza klasy drugiej w zawodzie technik elektroradiolog Wojewódzkiej Szkoły Policealnej w S. Z. Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w S..
Dyrektor Szkoły wskazał, że zgodnie z art. 44y u.s.o., słuchacz, który w wyniku klasyfikacji semestralnej otrzymał negatywną semestralną ocenę klasyfikacyjną z jednych obowiązkowych zajęć edukacyjnych, może przystąpić do egzaminu poprawkowego z tych zajęć. W dniu 30 sierpnia 2024 r. odbył się egzamin poprawkowy (semestralny), który przeprowadził nauczyciel prowadzący dane obowiązkowe zajęcia edukacyjne, wchodzący w skład powołanej przez Dyrektora komisji egzaminacyjnej. W wyniku egzaminu poprawkowego skarżący uzyskał ocenę niedostateczną z obowiązkowych zajęć edukacyjnych Pracownia diagnostyki obrazowej. Ocena ta jest ostateczna. Słuchacz, który nie zdał egzaminu poprawkowego, nie otrzymuje promocji na semestr programowo wyższy zgodnie z art. 44z ust. 2 u.s.o. Dyrektor Szkoły na pisemny wniosek słuchacza, może wyrazić zgodę na powtarzanie semestru.
Decyzja została odebrana przez skarżącego w dniu 28 listopada 2024 r.
Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji, w którym kwestionuje wynik egzaminu poprawkowego. Zgłosił również uwagi pod adresem Dyrektora Szkoły, który jego zdaniem, nie wypełnia w sposób prawidłowy swoich obowiązków, lekceważąc jego prawa. Zarzuty zostały szeroko uzasadnione.
W uzupełnieniu odwołania z dnia 13 grudnia 2024 r. skarżący zarzucił dodatkowo:
- brak wyłączenia I. M., osoby pełniącej funkcję organu I instancji od prowadzenia sprawy, gdyż z akt sprawy wynika, że nie jest ona bezstronna i jej działania są sprzeczne z przepisami prawa, w tym ze statutem Szkoły;
- brak przesłuchania go na okoliczności wskazane w piśmie z dnia 8 listopada
2024 r.;
- brak uzasadnienia decyzji w zakresie zgłaszanych przez niego zastrzeżeń co do wadliwości oceny i nieprzeprowadzenia egzaminu komisyjnego, co było głównym przedmiotem postępowania i winno być przedmiotem analizy organu I instancji;
- brak zawiadomienia go o zamiarze zakończenia postępowania, umożliwienia mu zapoznania się z aktami i złożenia wniosków dowodowych;
- brak poszanowania jego praw jako osoby niepełnosprawnej i nieuwzględnienia tej okoliczności przy przeprowadzenia egzaminów, a w konsekwencji przy ustaleniu oceny końcowej, gdyż przeprowadzone egzaminy nie spełniły norm;
- naruszenie "art.104.1 ust. 5 i 6" Statutu, przez błędne ustalenie oceny jako niedostatecznej, bowiem organ nie uwzględnił wytycznych co do kryteriów oceniania.
Skarżący uważa, że Dyrektor Szkoły nie wyciągnęła konsekwencji w stosunku do M. K., nauczyciela prowadzącego zajęcia z uwagi na jego niewłaściwe zachowanie.
W piśmie z dnia 27 grudnia 2024 r. uzupełniającym odwołanie skarżący zarzucił również:
- brak doręczenia jego pełnomocnikowi postanowienia o wszczęciu postępowania oraz decyzji, mimo że wysłał do szkoły mejlem pełnomocnictwo w dniu 11 października 2024 r., co naruszyło jego prawa;
- brak merytorycznej oceny pracy M.. K. przy przeprowadzeniu egzaminu zaliczeniowego w sytuacji, gdy skarżący należycie wykonał polecenie dotyczące ułożenia ręki, co miało wpływ na orzeczenie.
Zachodniopomorski Kurator Oświaty w Szczecinie, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 4 lit.b u.p.o., art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., wydał w dniu 3 stycznia 2025 r. decyzję nr WKBN.2.2024.GS, w której utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Szkoły z dnia 27 listopada 2024 r.
Organ odwoławczy podał, że w dniu 30 sierpnia 2024 r. skarżący z egzaminu poprawkowego przeprowadzonego z przedmiotu pracownia diagnostyki obrazowej otrzymał ocenę niedostateczną. Było to podstawą do nieklasyfikowania słuchacza na semestr programowo wyższy. W konsekwencji w dniu 29 października 2024 r. Dyrektor Szkoły wszczął postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia skarżącego z listy słuchaczy szkoły na podstawie art. 44z ust. 2 u.s.o. W dniu 30 października 2024 r. skarżący odebrał powiadomienie o wszczętym postępowaniu, które zawierało informację o przysługujących stronie prawach, tj. możliwości zgłaszania wniosków dowodowych (art. 78 § 1 k.p.a.), bycia zawiadomionym o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu (art. 79 § 1 k.p.a.) oraz prawo wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych w sprawie dowodów (art. 81 k.p.a.).
W dniu 6 listopada 2024 r. skarżący zwrócił się na piśmie do Dyrektora Szkoły z prośbą o możliwość wzięcia udziału w zebraniu Rady Pedagogicznej, podczas którego mógłby przedstawić swój punkt widzenia w prowadzonym w jego sprawie postępowaniu. W dniu 7 listopada 2024 r. skarżący otrzymał od Dyrektora Szkoły na podstawie art. 69 u.p.o. odpowiedź odmowną, gdyż obowiązujące przepisy u.p.o. nie przewidują możliwości uczestnictwa słuchacza szkoły w posiedzeniu rady pedagogicznej.
W dniu 6 listopada 2024 r. doszło do spotkania skarżącego z Dyrektorem Szkoły w obecności Wicedyrektora A. O. oraz Kierownika praktycznej nauki zawodu B. K.. Jak wynika ze sporządzonej po spotkaniu notatki skarżący podważał przebieg i sposób przeprowadzenia egzaminu poprawkowego, w tym kierując zarzuty pod adresem nauczyciela przedmiotu.
W dniu 8 listopada 2024 r. skarżący złożył pisemne zastrzeżenia do prowadzonego w jego sprawie postępowania. Odniósł się w nim do wcześniej złożonego w dniu 6 listopada 2024 r. pisma, w którym podważył nie tylko sposób przeprowadzenia egzaminu poprawkowego, ale także kryteria oceniania i wystawioną ocenę niedostateczną z egzaminu semestralnego (przeprowadzonego w czerwcu 2024 r.) oraz egzaminu poprawkowego z przedmiotu pracownia diagnostyki obrazowej. W związku z zarzutami skarżącego, Dyrektor Szkoły poprosiła obu nauczycieli uczących tego przedmiotu w szkole, będących jedocześnie członkami komisji egzaminacyjnej w dniu 30 sierpnia 2024 r. o odniesienie się do tych zarzutów. M. K. udzielił odpowiedzi w dniu 9 listopada 2024 r., a I. P. w dniu 12 listopada 2024 r. W obu przypadkach merytoryczne wyjaśnienia obu specjalistów w zakresie diagnostyki obrazowej nie potwierdziły wersji skarżącego.
Podczas egzaminu poprawkowego w dniu 30 sierpnia 2024 r. był obecny obserwator z ramienia Z. Kuratora Oświaty, który stwierdził prawidłowość jego przebiegu pod kątem formalnym. Skarżącemu zapewniono odpowiednie warunki oraz czas na przygotowanie się do części teoretycznej i praktycznej egzaminu. Miał on także odpowiednią ilość czasu na udzielenie odpowiedzi i wykonanie zadania praktycznego. Merytoryczna ocena egzaminu dokonana niezależnie przez obu nauczycieli przedmiotu była zgodna. Zarówno M. K. i I. P. wyjaśnili skarżącemu jakie popełnił błędy uzasadniając wystawioną ocenę.
W dniu 13 listopada 2024 r. ponownie doszło do spotkania skarżącego z Dyrektorem Szkoły w obecności Wicedyrektora A. O. oraz Kierownika praktycznej nauki zawodu B. K., podczas którego odniesiono się do zarzutów skarżącego, poruszonych w piśmie z 8 listopada 2024 r. i przedstawiając między innymi wyjaśnienia I. P. i M. K. .
W dniu 14 listopada 2024 r. skarżący złożył kolejne pismo podważające kompetencje Dyrektora Szkoły i wyjaśnienia złożone przez nauczycieli, będących członkami komisji egzaminacyjnej w dniu 30 sierpnia 2024 r. W tym samym dniu zorganizowano trzecie spotkanie z udziałem skarżącego, Dyrektora i Wicedyrektora szkoły, Kierownika praktycznej nauki zawodu i I. P., która odniosła się do zarzutów skarżącego oraz po raz kolejny wytłumaczyła skarżącemu na czym polegały jego błędy, które doprowadziły do uzyskania oceny niedostatecznej.
W dniu 18 listopada 2024 r. Rada Pedagogiczna na podstawie art. 68 ust. 2 i art. 70 ust. 1 pkt 5 u.p.o. podjęła uchwałę nr [...]/2025 w sprawie skreślenia skarżącego z listy słuchaczy szkoły.
Na posiedzeniu w dni 21 listopada 2024 r. Samorząd Słuchaczy Szkoły wydał negatywną opinię o skarżącym, wnioskując o jego skreślenie z listy słuchaczy szkoły. Jako uzasadnienie wskazano równe traktowanie wszystkich słuchaczy w zakresie przestrzegania Wewnątrzszkolnych Zasad Oceniania oraz liczne skargi na zachowanie skarżącego podczas zajęć w szkole.
W dniu 27 listopada 2024 r. Dyrektor Szkoły wydał decyzję o skreśleniu skarżącego z listy słuchaczy Szkoły, od której skarżący złożył odwołanie.
W dniu 20 grudnia 2024 r. skarżący zapoznał się z aktami sprawy, a następnie 30 grudnia 2024 r. złożył pismo, uzupełniające jego odwołanie.
Organ odwoławczy podał, że mimo iż do Szkoły przesłano mejlowo pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącego, to skarżący w toku postępowania występował samodzielnie, sporządzając i podpisując pisma.
Organ odwoławczy uznał, że Dyrektor Szkoły był upoważniony na podstawie przepisów u.p.o. do wydania decyzji o skreśleniu skarżącego z listy słuchaczy. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zostało przeprowadzone postępowanie, w którym zebrano dowody, wyjaśniono stan faktyczny, zaś decyzja zawiera stosowne uzasadnienie. W toku postępowania skarżący składał wyjaśnienia, zaś organ udzielała mu stosownych wyjaśnień. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji poprzedzona była uchwałą Rady Pedagogicznej oraz opinią Samorządu Słuchaczy.
Zdaniem organu odwoławczego, decyzja organu I instancji nie naruszała przepisów i była następstwem braku uzyskania przez skarżącego pozytywnej semestralnej oceny klasyfikacyjnej.
Skarżący złożył skargę na ww. decyzję i wniósł o uchylenie decyzji wydanych przez organu administracyjne obu instancji.
Zarzucił organowi naruszenie:
- art. 40 § 2 k.p.a., przez brak doręczenia jego pełnomocnikowi decyzji wydanych przez organ I i II instancji, pomimo że pełnomocnictwo zostało złożone w Szkole w dniu 11 października 2024 roku, o czym poinformował Kurator Oświaty w piśmie dnia 30.12.2024 r., uzupełniającym odwołanie;
- art. 10, art. 11, art. 12 k.p.a., przez brak merytorycznej oceny pracy nauczyciela
M. K. w 4 semestrze 2024 r., w sytuacji braku sylabusa i spisu treści zajęć dydaktycznych i materiałów na poszczególne lekcje 3 - 4 semestru w przedmiocie Pracownia Diagnostyki obrazowej RTG oraz nieprzedstawienia i niezapoznania z nimi skarżącego. Dyrektor Szkoły nie zapewnił nadzoru pedagogicznego ze strony Kuratorium, nie żądał "legitymacji karty nauczyciela" i sylabusa wykładów na 3-4 semestr z wykazem materiałów dydaktycznych w przedmiocie Pracownia Diagnostyki obrazowej RTG (apel do Dyrektora Szkoły z dnia 5 lutego 2024 r. i skarga do Kurator Oświaty), co miało wpływ na wydane orzeczenie;
- art. 7, art. 7a i art. 81a k.p.a., przez brak merytorycznej oceny pracy w 4 semestrze nauczyciela M. K. przy przeprowadzaniu praktycznych egzaminów semestralnego dotyczących ułożenia prawej ręki i egzaminu poprawkowego w sierpniu 2024 r. dotyczącego ułożenie lewego kciuka, gdy według skarżącego, należycie wykonał on polecenia, co miało wpływ na wydane orzeczenie;
- statutu Szkoły, przez błędnie przyznanie mu oceny niedostatecznej, gdy z uzasadnienia decyzji błędnie wynika, że organ uwzględnił zalecenia dotyczące kryteriów oceniania, choć zostały mu one przedstawione dopiero po zdaniu egzaminów i nie były mu znane przed egzaminem;
- brak rozpoznania przez organ II instancji zarzutu niewyłączenia pracownika organu I. M. od prowadzenia sprawy, albowiem z okoliczności sprawy wynika, że po uchyleniu decyzji przez Kuratora osoba ta dalej wydawała kolejne decyzje w sprawie skarżącego, a nadto z przedkładanych wyciągów z protokołów, notatek ze spotkań (które de facto nie są protokołami, bo nie odzwierciedlają wypowiedzi strony, lecz zawierają zbiór wybranych myśli i analiz przedstawionych w sposób niepełny i stronniczy) wynika, że osoba pełniąca funkcję organu I instancji swoim postępowaniem daje wyraz braku bezstronności i obiektywizmu, bowiem w treści pism przekazywanych skarżącemu wskazuje o podjęciu działań "deportacyjnych", co w żaden sposób nie jest uzasadnione i jest sprzeczne z przepisami prawa, w tym statutem szkoły;
- brak rozpoznania zarzutu co do nieprzesłuchanie skarżącego na okoliczności wskazane w piśmie z dnia 8 listopada 2024 r., pomimo że skarżący złożył wniosek dowodowy w tym zakresie i należycie go uzasadnił;
- brak rozpoznania wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego co do prawidłowości metod użytych przez skarżącego podczas przeprowadzanego egzaminu;
- brak uzasadnienia decyzji organów I i II instancji w zakresie zgłaszanych przez skarżącego zastrzeżeń, co do wadliwości ustalonej oceny i nieprzeprowadzenia egzaminu komisyjnego, co było głównym przedmiotem postępowania i winno być również przedmiotem analizy przez organy I i II instancji, bowiem miało wpływ na wydane orzeczenie;
- brak rozpoznania zarzutu przez organ II instancji, co do podniesionego przez skarżącego braku zawiadomienia go o zamiarze zakończenia postępowania i umożliwieniu mu zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wniosków dowodowych;
- brak rozpoznania zarzutu, co do nieposzanowania przez organ jego praw jako osoby niepełnosprawnej i nieuwzględnienia tej okoliczności przy przeprowadzaniu egzaminów, a w konsekwencji przy ustalaniu oceny końcowej, bowiem w tym zakresie przeprowadzane egzaminy nie spełniały norm prawa;
- "art. 104.1. ust. 5) i 6)" Statutu, poprzez błędne ustalenie oceny niedostatecznej, gdyż z uzasadnienia decyzji błędnie wynika, że organ "nie uwzględniał wytycznych co do kryteriów oceniania, choć te zostały mi przedstawione dopiero po niezdanych egzaminach".
W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały uszczegółowione. Skarżący podniósł, że jego wnioski o powołanie niezależnej komisji egzaminacyjnej zostały zignorowane.
W ocenie skarżącego, organy obu instancji zaniechały oceny i zbadania prawidłowości przyczyn, dla których skarżący został skreślony, o czym świadczą uzasadnienia obu decyzji.
Zdaniem skarżącego, nie można ustalić czy decyzja o jego skreśleniu z listy słuchaczy była prawidłowa, gdyż w aktach sprawy brak jest dokumentacji określającej zasady przeprowadzania egzaminu, zasady zapoznania skarżącego z tymi procedurami, a także tzw. sylabusów - czyli materialnego zakresu nauczania wymaganych od skarżącego jako ucznia. Brak takich dokumentów wskazuje, że w niniejszej sprawie zaistniała daleko idąca dowolność uczelni, zarówno w zakresie nauczania, i jak i egzaminowania.
Według skarżącego, organy obu instancji zignorowały fakt, że skarżący posiadał pełnomocnika i któremu nie doręczały korespondencji. Organy nie rozpoznały wniosków dowodowych składanych przez skarżącego. Skarżący negatywnie ocenił postępowanie Dyrektora Szkoły, zarzucając mu brak bezstronności oraz bezczynność w sprawie jego skarg na M. K. .
Wskazał, że złożył zawiadomienie do Prokuratora Rejonowego Szczecin - Zachód o znęcaniu się nad nim przez M. K. .
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Organ odwoławczy podał, że w sprawie skarżący występował samodzielnie i nie był reprezentowany przez pełnomocnika, w związku z tym korespondencja była kierowana wyłącznie do niego jako strony. Do organu odwoławczego nie zostało przesłane żadne pełnomocnictwo. Wyjaśnił, że skarżący zapoznał się z materiałem dowodowym, zostały mu wydane kopie poszczególnych dokumentów, lecz nie zgłosił żadnych wniosków. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania nie była kwestia uzyskania przez skarżącego negatywnej oceny z egzaminu poprawkowego. W trakcie egzaminu poprawkowego brał udział przedstawiciel Kuratora, który nie miał żadnych uwag co do przebiegu formalnego ww. egzaminu. Natomiast skarżący nie skorzystał z prawa do wniesienia do Dyrektora Szkoły zastrzeżeń do trybu ustalenia semestralnej oceny klasyfikacyjnej wystawionej w wyniku egzaminu poprawkowego, zgodnie z art. 44ya ust.6 u.s.o. Rozstrzygnięcie sprawy, tj. wydanie decyzji o skreśleniu słuchacza z listy nastąpiło na mocy art. 44z ust. 2 u.p.o. Na skutek nieotrzymania przez słuchacza promocji na semestr programowo wyższy Dyrektor Szkoły skreślił skarżącego z listy słuchaczy.
Organ odwoławczy podał, że do kompetencji Dyrektora Szkoły należy kierowanie jej działalnością, brak było podstaw do wyłączenia osoby Dyrektora Szkoły od udziału w sprawie. Dyrektor Szkoły odpowiadał na każde pismo skarżącego.
W piśmie z 9 lipca 2025 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z arkusza ocen na okoliczność wykazania dobrego wykonywania obowiązków szkolnych oraz o przesłuchanie adw. G. K. - W. na okoliczność pomijania go przez organy w toku postępowania.
W piśmie z 24 lipca 2025 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Na rozprawie Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a.") oddalić wnioski dowodowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:
Spór w sprawie toczy się w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy słuchaczy Szkoły.
Organ administracji publicznej zobowiązany jest do działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). Postępowanie administracyjne powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organu administracyjnego (art. 8 § 1 k.p.a.).
Zgodnie z art. 15 k.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to obowiązek rozpoznania sprawy co do jej istoty zarówno przez organ drugiej jak i pierwszej instancji. Zasada dwuinstancyjności została podniesiona do rangi reguły konstytucyjnej. W myśl bowiem art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji.
Organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu (art. 11 k.p.a.).
Zasada przekonywania wiąże się z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8) i swój wyraz znajduje przede wszystkim w treści decyzji.
Stosownie do art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., elementem składowym decyzji jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne.
Uzasadnienie decyzji ma walor przede wszystkim informacyjny, ale zawiera także elementy wyjaśniające i przekonujące. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.).
Zdaniem Sądu, nieustosunkowanie się przez organ administracji do twierdzeń strony uznanych przez nią za istotne dla sposobu załatwienia sprawy stanowi naruszenie zasady przekonywania.
Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji w ogóle nie ustosunkował się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu. Uzasadnienie decyzji winno być pełne, organ administracji nie może przedstawiać swojego stanowiska w odpowiedzi na skargę, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia ponadto obowiązkom wynikającym z art. 8 i art. 11 k.p.a. Zaniechanie przez organy administracji uzasadnienia decyzji w sposób przekonywujący, a więc odnoszący się do zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i art. 11 k.p.a. skutkuje - w myśl utrwalonego orzecznictwa - wadliwością decyzji jako naruszającej dyspozycję art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Odnośnie zarzutu związanego z brakiem doręczenia korespondencji przez organy pełnomocnikowi skarżącego, wskazać należy kwestia ta winna być wyjaśniona przez organ odwoławczy, bowiem przy uzupełnieniu odwołania skarżący nadesłał kopię przesłania dokumentu pełnomocnictwa organowi I instancji. Organ odwoławczy nie może zatem zasłaniać się brakiem informacji o ww. fakcie. Otrzymując informację o ustanowieniu pełnomocnika przez skarżącego, gdyż tak należy interpretować kopię mejla przedstawionego przez skarżącego, organ winien skontaktować się z pełnomocnikiem i wezwać go do przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa w oryginale lub potwierdzonej za zgodność kopii. Zgłoszenie się pełnomocnika obliguje organ do przesyłania mu korespondencji w sprawie mandanta. Dopiero gdyby okazało się, że strona nie jest reprezentowana przez pełnomocnika organ uprawniony jest do kierowania korespondencji wprost do strony.
Brak wyjaśnienia czy strona w postępowaniu administracyjnym powinna być reprezentowana przez pełnomocnika, mógł w ocenie Sądu, mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez ewentualne naruszenie praw skarżącego do obrony w toku tego postępowania.
Sądowi obecnie wiadomo jest z akt II SPP/Sz 9/25, że w dniu 28 kwietnia 2025 r. skarżący wypowiedział pełnomocnikowi pełnomocnictwo.
Odnośnie wniosków dowodowych wskazać należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Z regulacji tej wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony w postępowaniu sądowym, lecz jedynie dowód z dokumentów, przy czym ma to być dowód uzupełniający. Przepis ten nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych.
Celem postępowania przed sądem administracyjnym nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie – czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń.
Zdaniem Sądu, kopia arkusza ocen nie miała znaczenia dla rozpoznania sprawy. Wskazać należy, że na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może przeprowadzić wyłącznie dowód z dokumentu. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka.
Na marginesie wskazać należy, że przeprowadzenie takiego dowodu w procedurze sądowej jest w zasadzie wykluczone, gdyż stosunki pomiędzy pełnomocnikiem a mocodawcą objęte są tajemnicą adwokacką.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy zobowiązany jest uwzględnić ww. wskazania Sądu i wydać stosowne orzeczenie zgodnie z przepisami.
Na tym etapie postępowania przedwczesne było ustosunkowanie się do zarzutów merytorycznych skargi.
Skarżącemu wyjaśnić należy, że uchylenie zaskarżonej decyzji przez Sąd nie oznacza automatycznego przywrócenia go w prawach i obowiązkach słuchacza Szkoły.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik postępowania i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a.") uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasadzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.