II SA/SZ 122/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2020-09-24
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowykara pieniężnabadanie techniczne pojazduodpowiedzialność przedsiębiorcyodpowiedzialność kierowcyprawo administracyjnekontrola drogowataksówka

WSA w Szczecinie oddalił skargę przedsiębiorcy na karę pieniężną za wykonywanie przewozu pojazdem bez ważnego badania technicznego, uznając jego odpowiedzialność mimo umowy z kierowcą.

Przedsiębiorca O. B. zaskarżył decyzję Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za wykonywanie przewozu taksówką bez ważnego badania technicznego. Skarżący argumentował, że odpowiedzialność spoczywa na kierowcy na mocy umowy o indywidualnej odpowiedzialności materialnej. Sąd uznał jednak, że przedsiębiorca jako podmiot wykonujący przewóz ponosi odpowiedzialność administracyjną, a umowa cywilnoprawna nie wyłącza tej odpowiedzialności. Sąd oddalił skargę, podkreślając obowiązek przedsiębiorcy zapewnienia właściwej organizacji pracy i nadzoru.

Sprawa dotyczyła skargi O. B. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego. Przedsiębiorca zarzucił naruszenie art. 10 k.p.a. oraz podniósł, że nie ponosi odpowiedzialności, gdyż spoczywa ona na kierowcy, na dowód czego przedłożył umowę o indywidualnej odpowiedzialności materialnej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wysokość kar jest sztywno określona i nie podlega miarkowaniu. Podkreślono, że kierowca jest jedynie 'komponentem' przedsiębiorstwa, a obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór i organizacja pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń. Umowa o indywidualnej odpowiedzialności materialnej nie może przenosić odpowiedzialności administracyjnej. Sąd administracyjny rozpatrujący skargę uznał, że przedsiębiorca jest podmiotem wykonującym przewóz w rozumieniu art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, co potwierdza posiadana licencja i zgłoszony do niej pojazd. Sąd odrzucił argumentację skarżącego o odmiennej kwalifikacji prawnej w innej sprawie dotyczącej tego samego zdarzenia, wskazując, że każda sprawa rozstrzygana jest indywidualnie. Podkreślono, że nawet gdyby uznać skarżącego za zarządzającego transportem (art. 92a ust. 2 u.t.d.), to zgodnie z art. 92a ust. 10 u.t.d., w przypadku zbiegu naruszeń z załącznika nr 3 i 4, karę wymierza się wyłącznie na podstawie ust. 1. Sąd uznał również za bezzasadne powołanie się na art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. (okoliczności wyłączające odpowiedzialność), stwierdzając, że brak aktualnego badania technicznego nie jest zdarzeniem, którego przedsiębiorca nie mógł przewidzieć ani na które nie miał wpływu. Obowiązek zapewnienia aktualności badań technicznych spoczywa na przedsiębiorcy i nie może być przeniesiony na kierowcę umową cywilnoprawną. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność administracyjną. Umowa cywilnoprawna z kierowcą nie wyłącza odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy.

Uzasadnienie

Przedsiębiorca jest podmiotem wykonującym przewóz w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Obowiązek zapewnienia aktualności badania technicznego spoczywa na nim i nie może być przeniesiony na kierowcę umową cywilnoprawną. Odpowiedzialność przedsiębiorcy jest obiektywna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (27)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 10

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 10

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.t.d. art. 4 § pkt 15

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja przewoźnika drogowego.

u.t.d. art. 87

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92b § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 71 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 81

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 82

Ustawa o transporcie drogowym

p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość przeprowadzenia dowodu z dokumentu.

u.t.d. art. 92a § ust. 7

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § ust. 1a

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.t.d. art. 71 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

u.t.d. art. 81

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

u.t.d. art. 82

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego art. 6a § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności za naruszenie, gdyż spoczywa ona na kierowcy na mocy umowy o indywidualnej odpowiedzialności materialnej. Skarżący powinien być traktowany jako zarządzający transportem (art. 92a ust. 2 u.t.d.), a nie podmiot wykonujący przewóz (art. 92a ust. 1 u.t.d.), co skutkowałoby inną wysokością kary. Zaistniały okoliczności wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Godne uwagi sformułowania

kierowca jest tylko i wyłącznie kierowcą wykonującym usługę kierowania pojazdu. Odpowiedzialność w niniejszej sprawie ponosi zatem przedsiębiorca, a kierowca jest jedynie swoistym komponentem tworzącym przedsiębiorstwo. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zrachowaniami ludzkimi. umowa cywilnoprawna nie może stanowić podstawy do zmiany zasad odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Odpowiedzialność przedsiębiorcy jest odpowiedzialnością obiektywną, dlatego do uwolnienia się od niej nie wystarczy powołanie się na zawinione działanie kierowcy.

Skład orzekający

Katarzyna Sokołowska

przewodniczący

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

członek

Maria Mysiak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie odpowiedzialności przedsiębiorcy za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, w tym brak aktualnego badania technicznego, niezależnie od umów z kierowcami."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki odpowiedzialności w transporcie drogowym; interpretacja art. 92a i 92c u.t.d.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują odpowiedzialność przedsiębiorców w kontekście umów z pracownikami/zleceniobiorcami, co jest częstym problemem w branży transportowej.

Czy umowa z kierowcą zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności za brak przeglądu? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 122/20 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2020-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący/
Maria Mysiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 113/21 - Wyrok NSA z 2024-06-18
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 58
art. 92a ust. 1 , art. 92a ust. 10, art. 92c ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi O. B. na decyzję G. Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. - dalej "k.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 87, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm. - dalej "u.t.d."), lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 71, art. 81, art. 82 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm. - dalej "u.t.d.") oraz § 6a ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. Nr 132, poz. 841), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r.
nr [...] o nałożeniu na O. B. (dalej "skarżący" lub "strona") kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organu I instancji stanowiło wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd. Powyższe stwierdzono w dniu [...] sierpnia 2019 r. podczas kontroli drogowej na ul. [...] w S., na postoju taksówek przed Dworcem Głównym samochodu osobowego marki [...]. Pojazdem kierował R. A.. Kierujący okazał do kontroli licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką o nr rej. [...]. Na podstawie okazanych dokumentów ustalono, że wykonawcą kontrolowanego przewozu był przedsiębiorca: O. B.. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli drogowej z dnia [...] sierpnia 2019 r. W dniu [...] września 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 10 k.p.a. Nadto podniósł, iż przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności za powstałe naruszenie, zaś ta spoczywa na kierowcy, na dowód czego załączył umowę o indywidualnej odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie.
Inspektor Transportu Drogowego w wymienionym na wstępie rozstrzygnięciu nie uwzględnił wniesionego odwołania i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. i w tym zakresie organ nie ma możliwości ich miarkowania.
W odniesieniu do przypisanego naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd (Ip. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) organ przytoczył treść § 6a ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego oraz art. 71 ust. 1, art. 81 i art. 82 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Następnie wywiódł, że podczas kontroli ustalono, iż kontrolowany samochód osobowy marki [...] nie posiada potwierdzonego w dowodzie rejestracyjnym ważnego badania technicznego. Ważność badania upłynęła dnia [...] sierpnia 2019 r., co potwierdzono wydrukiem z raportu z Centralnej Ewidencji Pojazdów z serwisu HistoriaPojazdu.gov.pl. Mając na uwadze powyższe organ uznał za zasadne utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za stwierdzone naruszenie określone w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
W ustosunkowaniu się do zarzutu uchybienia przez organ I instancji art. 10 k.p.a., organ odwoławczy wskazał, że w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. skarżący został powiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz o prawie do wniesienia wyjaśnień w zakresie wskazanych naruszeń w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego zawiadomienia. Ponadto pismem z dnia [...] września 2019 r., będącym odpowiedzią na pismo strony z dnia [...] września 2019 r., organ I instancji poinformował stronę o prawie do przeglądania akt sprawy oraz o możliwości ich przeglądania. Wobec tego nie doszło do wskazanego uchybienia.
Organ za bezzasadny uznał także zarzut dotyczący braku odpowiedzialności przedsiębiorcy za powstałe naruszenie. W nawiązaniu do przedłożonej na okoliczność wyłącznej odpowiedzialności kierowcy umowy o indywidualnej odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie z dnia [...] lipca 2019 r. zawartej pomiędzy przedsiębiorcą a kierowcą, podkreślił, że stroną postępowania administracyjnego jest skarżący. Stan ten wynika z faktu, iż licencja nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówek jest wystawiona właśnie na niego, w związku z czym dniu kontroli był podmiotem wykonującym przewóz. R. A. był tylko i wyłącznie kierowcą wykonującym usługę kierowania pojazdu. Odpowiedzialność w niniejszej sprawie ponosi zatem przedsiębiorca, a kierowca jest jedynie swoistym komponentem tworzącym przedsiębiorstwo. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zrachowaniami ludzkimi. Zakres tych obowiązków ściśle jest związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej, na którą składają się poszczególne czynności przedsiębiorcy. Jedną zaś z takich czynności niewątpliwie jest kierowanie pojazdem samochodowym. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże - w ocenie organu - wskazanej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, bowiem ma on obowiązek przeszkolenia kierowcy i organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń ustawy. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem u.t.d., z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Przedsiębiorca powinien wykazać się dbałością o osiągnięcie zamierzonego celu, a nadto powinien każdorazowo sprawdzać pojazd przed wysłaniem kierowcy w zadanie przewozowe oraz mieć kontakt telefoniczny z kierowcą, który znajduje się w trasie. Ważnym jest również fakt, że obowiązek nadzoru i kontroli nie może być "przeniesiony" na kierowcę za pomocą umowy o indywidualnej odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie. To strona winna była upewnić się, czy kierowcy wykonujący przewozy na rzecz strony prawidłowo zrozumieli obowiązujące w tym zakresie przepisy oraz czy stosują się do nich w trakcie wykonywania transportu. Właściwy system kontroli i nadzoru obowiązujący w przedsiębiorstwie strony doprowadziłby do ujawnienia faktu wykonywania przez kierowców transportu z naruszeniem przepisów. Dalej organ podkreślił, że w niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. W odwołaniu nie powołała żadnych dowodów, które stanowiłyby podstawę zastosowania art. 92c u.t.d. i tym samym zwolnienia jej od poniesienia odpowiedzialności administracyjnej za ujawnione naruszenia przepisów regulujących transport drogowy. Stanowisko organu zbieżne jest z interpretacją Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 245/15 stwierdził, że to przewoźnik jest zobowiązany do wykazania, że spełnione zostały przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność za naruszenie przepisów o transporcie drogowym określone w art. 92c ust. 1 u.t.d. Jeżeli przewoźnik nie wykazał, że zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy w swoim przedsiębiorstwie, a także, że stwierdzone naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń, na które nie miał wpływu, prawidłowo organy administracji powinny odmówić zastosowania art. 92c u.t.d. i wymierzyć przewoźnikowi karę pieniężną.
Od powyższej decyzji skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając sprzeczność istotnych ustaleń organu I instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, które to ustalenia zostały następnie utrzymane przez organ
II instancji, choć polegają na błędnym uznaniu, że:
- skarżący jest podmiotem wykonującym przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, o którym stanowi art. 92a ust. 1 u.t.d., podczas gdy
w rzeczywistości jest on zarządzającym transportem, o którym stanowi art. 92a ust. 2 u.t.d., co skutkowało wymierzeniem kary pieniężnej, określonej w załączniku nr 3 do ustawy, zamiast wymierzenia kary określonej w załączniku nr 4 do ustawy;
- skarżący miał wpływ na powstanie naruszenia i nastąpiło ono wskutek zdarzeń
i okoliczności, które mógł i powinien przewidzieć, podczas gdy materiał dowodowym zebrany w niniejszej sprawie, w tym w szczególności treść umowy łączącej kierowcę R. A. ze stroną wskazują, że skarżący i zatrudniony przez niego kierowcy zgodzili się na taki podział obowiązków, zgodnie z którym po stronie zleceniobiorcy istniał obowiązek zapewnienia wszelkich dokumentów upoważniających go do wykonywania pracy jako kierowca taksówki, a także do dokonywania przeglądów technicznych, stąd należało uznać, że obciążenie karami skarżącego jest nieuzasadnione, a to na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d.
W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o:
- uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości,
- uchylenie w całości decyzji organu I instancji,
- dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia
[...] listopada 2019 r., nr [...] na okoliczność uznania przez organ I instancji, że skarżący jest zarządzającym transportem i powinien odpowiadać zostać obciążony karą wynikającą z art. 92a ust. 2 u.t.d., a nie tak jak to uznano w niniejszym postępowaniu, podmiotem wykonującym przewóz drogowy, odpowiadającym na zasadach określonych w art. 92a ust. 1 u.t.d.,
- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W argumentacji skargi podniesiono, że skutkiem tej samej kontroli drogowej przeprowadzonej dnia [...] sierpnia 2019 r. było prowadzenie przez organ dwóch osobnych postępowań administracyjnych - jedno dotyczyło braku aktualnego okresowego badania technicznego pojazdu, a drugie nieposiadania przez kierowcę orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Jak wynika z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2019 r., wydanej już po złożeniu odwołania w niniejszym postępowaniu, skarżący w tym orzeczeniu nie jest traktowany jako podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, o którym stanowi art. 92a ust. 1 u.t.d., lecz jako zarządzający transportem, o którym stanowi art. 92a ust. 2 u.t.d. - mimo, że obie sprawy zostały wszczęte na podstawie tej samej kontroli i w ocenie skarżącego całkowicie niezrozumiałe jest rozpatrywanie ich w osobnych postępowaniach, a tym bardziej nie ma żadnego uzasadnienia odmienna kwalifikacja prawna statusu skarżącego w każdym z postępowań.
Poza tym skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności wymienione art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d. Jako całkowicie oderwane od rzeczywistości należy bowiem uznać te argumenty organu II instancji, gdzie sugeruje on m.in., iż przedsiębiorca powinien każdorazowo sprawdzać każdy pojazd przed wysłaniem kierowcy w zadanie przewozowe. Skarżący w zakresie zarządzania transportem w swoim przedsiębiorstwie wywiązał się z obowiązku zawarcia z kierowcami takich umów i przyjęcia takich rozwiązań, które dyscyplinują osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdami. Rozwiązania te okazały się skuteczne wobec wszystkich kierowców za wyjątkiem R. A.. Zawinione naruszenie przepisów prawa przez tego kierowcę było zatem wynikiem zdarzeń i okoliczności całkowicie niezależnych od woli skarżącego, na które nie miał wpływu i których nie mógł przewidzieć.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 24 września 2020 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że podtrzymuje skargę w całości oraz wniosek dowodowy złożony w sprawie. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił przeprowadzić dowód z załączonej do skargi pierwszej strony decyzji o nałożeniu kary pieniężnej z dnia [...] listopada 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium wykazała, że skarga nie jest zasadna, gdyż akt ten odpowiada prawu.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawę uczyniono decyzję Inspektor Transportu Drogowego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji
orzekającą o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.
W myśl art. 92 a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92 a ust. 7 u.t.d.). Na mocy lp. 9.1 tego załącznika wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd sankcjonowanej jest karą pieniężną w wysokości 2.000 zł.
W sprawie bezsporna jest okoliczność, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. w trakcie kontroli samochodu osobowego (taksówki) kierowanego przez R. A., ujawniono, że pojazd nie posiadał wymaganego prawem ważnego badania technicznego, gdyż te upłynęło w dniu [...] sierpnia 2019 r. Nie budzi również wątpliwości, że kierujący okazał do kontroli licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób ww. taksówką wystawioną na rzecz skarżącego - przedsiębiorcy. Natomiast kwestią sporną pozostaje zasadność nałożenia na skarżącego za wskazane naruszenie kary w oparciu o art. 92a ust. 1 u.t.d.
Z przytoczonego wyżej art. 92a ust. 1 u.t.d. wynika wprost, że adresatami sankcji za naruszenie warunków i obowiązków przewozu drogowego jest podmiot wykonujący przewóz drogowy oraz podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem.
W orzecznictwie przyjmuje się, że przede wszystkim za podmiot wykonujący przewóz drogowy uznaje się przewoźnika drogowego, który jest przedsiębiorcą uprawnionym do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego - art. 4
pkt 15 u.t.d. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 24 marca 2016 r. sygn. akt
II SA/Go 110/16, dostępny w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Posłużenie się terminem "podmiot wykonujący przewóz drogowy" miało zatem na celu objęcie sankcjami z tego przepisu wszystkie te podmioty, które wykonując działalność transportową naruszają prawo. Odpowiedzialności na podstawie tego przepisu nie podlegają zatem kierowcy wykonujący fizycznie na rzecz przedsiębiorcy przewóz, lecz sam przedsiębiorca, na którego rzecz przewóz jest wykonywany.
Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy trafnie organy inspekcji transportu uznały skarżącego za podmiot wykonujący przewóz w rozumieniu art. 92a ust. 1 u.t.d. Jak wynika bowiem z akt sprawy, skarżący jest przedsiębiorcą, który prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Świadczy o tym chociażby wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i uzyskana przez niego licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Do licencji tej zgłoszono kontrolowany pojazd
o nr. rejestracyjnym [...] i właśnie ta licencja - co już wyżej zaznaczono - została okazana przez kierującego podczas kontroli. Również pozostałe dowody zgromadzone w sprawie (tj. zeznania kierowcy jak i przedłożona umowa zlecenia zawarta pomiędzy skarżącym a kierującym) potwierdzają, że odpowiedzialność za naruszenie warunków przewozu drogowego ponosi skarżący. Przewóz drogowy wykonywany był bowiem w jego imieniu przez zatrudnionego na podstawie umowy zlecenia kierowcę. Powyższe dowodzi więc, że zasadnie przyjęto, iż skarżący jako przedsiębiorca prowadzący działalność transportową mieści się w kręgu podmiotów określonych w art. 92a ust. 1 u.t.d., a zatem odpowiada za uchybienie sankcjonowane w załączniku nr 3 u.t.d.
Słuszności tego stanowiska w żadnej mierze nie podważa argumentacja skarżącego zmierzającego do wykazania, że powinien być traktowany w sprawie jako zarządzający transportem, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., wobec czego kara powinna zostać wymierzona na podstawie załącznika nr 4 do u.t.d., który to przewiduje karę w wysokości 200 zł (dopisek Sądu). Co prawda decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną na kolejne inne naruszenie stwierdzone podczas tej samej kontroli traktując go jako zarządzającego transportem (co wynika z podstawy prawnej decyzji, gdzie przywołano art. 92a ust. 2 u.t.d.), jednakże decyzja ta nie jest przedmiotem zaskarżenia i na tle badanej sprawy nie determinuje prawidłowości ustaleń, pozostając tym samym bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zauważyć bowiem należy, że decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. ukarano skarżącego za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiadał orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, tymczasem kontroli Sądu poddano sprawę dotyczącą wykonywania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego. Każda sprawa rozstrzygana jest indywidualnie, a powołana przez skarżącego decyzja nie mieści się
w granicach sprawy, o których mowa w art. 134 p.p.s.a., w związku z tym Sąd nie mógł odnieść się do kwestii, czy słusznie skarżącego uznano za zarządzającego transportem. Przy czym przyjęcie przez organ I instancji w odrębnej toczącej się sprawie, że skarżący posiada taki status nie świadczy o wadliwości oceny prawnej dokonanej przez organy w niniejszej sprawie zwłaszcza, gdy ta - jak już wyżej wykazano - znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.
Nawet gdyby w realiach niniejszej sprawy uznać skarżącego za zarządzającego transportem, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., to wówczas i tak nie doszłoby do zmiany zasad wymiaru kary. Skoro bowiem skarżący jest podmiotem wykonującym przewóz to w takiej sytuacji zastosowanie znajdowałby art. 92a ust. 10 u.t.d. zgodnie z którym, jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. Innymi słowy rzecz ujmując gdy ten sam czyn realizuje znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr 4 do u.t.d. (co zachodzi gdy podmiot wykonujący przewóz jest jednocześnie zarządzającym transportem), to karę wymierza się wyłącznie w oparciu o art. 92a ust. 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3. Oznacza to zatem, że podstawa wymiaru kary jest wspólna zarówno dla podmiotu wykonującego przewóz drogowy jak i podmiotu, któremu oprócz wykonywania przewozu można przypisać status zarządzającego transportem.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że pogląd wyrażony w skardze jakoby nie był on podmiotem wykonującym przewóz, lecz zarządzającym transport, wobec czego kara powinna zostać wymierzona na podstawie art. 92 a ust. 2
i załącznika nr 4 do u.t.d. nie zasługuje na akceptację.
Również chybione okazały się twierdzenia skarżącego o istnieniu okoliczności
z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wyłączających jego odpowiedzialność za stwierdzone uchybienia. Według tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Z orzecznictwa wynika, że określone tym przepisem przesłanki generacyjne nie odnoszą się do zwykłego zachowania przedsiębiorcy lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej i organizacji pracy przedsiębiorstwa, lecz do sytuacji wyjątkowych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć, a co za tym idzie nie miał wpływu na ich powstanie. Podnosi się także, że te okoliczności powinien wykazać przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go z odpowiedzialności (por. wyroki WSA w Lublinie z dnia 5 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Lu 345/19, WSA w Gdańsku z dnia 24 października 2019 r. sygn. akt
III SA/Gd 454/19, WSA w Poznaniu z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt
III SA/Po 300/18, dostępny w CBOSA).
W ocenie Sądu, rację należy przyznać organowi odwoławczemu, że skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 92c u.t.d. To na skarżącym jako przedsiębiorcy ciąży obowiązek dokonania aktualnego okresowego badania technicznego pojazdu potwierdzającego jego zdatność do ruchu. W konsekwencji zatem powinien dochować maksimum staranności, aby takie badanie odbyło się. Przy czym nie może się z tego obowiązku zwolnić poprzez przerzucenie odpowiedzialności na kierowcę za pomocą zawartej z nim umowy o indywidualnej odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie. Nie wnikając w ustalenia tej umowy podkreślenia wymaga, że umowa cywilnoprawna nie może stanowić podstawy do zmiany zasad odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Odpowiedzialność przedsiębiorcy jest odpowiedzialnością obiektywną, dlatego do uwolnienia się od niej nie wystarczy powołanie się na zawinione działanie kierowcy. Przedsiębiorca ponosi bowiem odpowiedzialność za działania i zaniechania własne jak i kierowcy, nawet jeśli te wynikają z obowiązków umownych. Nie można również zgodzić się z sugestią skargi, że zawinione naruszenie przepisów prawa przez kierowcę było wynikiem zdarzeń i okoliczności całkowicie niezależnych od woli skarżącego, na które nie miał wpływu i których nie mógł przewidzieć. W tej mierze zwrócić należy uwagę, że brak badania będący efektem zaniedbania nie jest okolicznością niemożliwą do przewidzenia, na którą skarżący nie miał wpływu. Sprawowanie nadzoru, czy dany pojazd posiada aktualne okresowe badania techniczne nie nastręcza większych trudności i nie wymaga od przedsiębiorcy każdorazowej czynności sprawdzania przed wysłaniem kierowcy w zadanie przewozowe. Właściwa organizacja pracy w takim przypadku byłaby wystarczająca, a skoro doszło do naruszeń, to oznacza to, że takowej nie zapewniono. Podkreślenia także wymaga, że to w gestii przedsiębiorcy leży dokonywanie bieżącej kontroli i takiego doboru osób, aby naruszenia nie zachodziły. Stąd tłumaczenie, że skarżący w zakresie zarządzania transportem w swoim przedsiębiorstwie wywiązał się z obowiązku zawarcia z kierowcami takich umów i przyjęcia takich rozwiązań, które dyscyplinują osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdami nie mogło odnieść zamierzonego skargą skutku.
W tym stanie rzeczy, wobec nieuzasadnionych podstaw skargi przy jednoczesnym braku okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI