II SA/Sz 1200/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2005-10-26
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
zasiłek przedemerytalnywznowienie postępowaniaterminyKodeks postępowania administracyjnegostaż pracyurlop wychowawczydecyzja ostatecznakontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego z powodu naruszenia przepisów o wznowieniu postępowania administracyjnego.

Skarżąca I.M. domagała się przywrócenia prawa do zasiłku przedemerytalnego, który został jej odebrany po wznowieniu postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że postępowanie w sprawie wznowienia zostało wszczęte po upływie ustawowego terminu, co stanowiło naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji przyznających I.M. zasiłek przedemerytalny. Po przyznaniu zasiłku, Starosta wznowił postępowanie administracyjne z urzędu, stwierdzając, że skarżąca nie spełnia warunków do jego otrzymania z powodu krótszego niż wymagany stażu pracy, na co wpłynęło zaliczenie okresu urlopu wychowawczego. Decyzje te zostały utrzymane w mocy przez Wojewodę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił jednak zaskarżone decyzje, uznając, że postępowanie w sprawie wznowienia zostało wszczęte z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 146 § 1 k.p.a. Sąd stwierdził, że pięcioletni termin na uchylenie decyzji z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. upłynął przed wydaniem decyzji przez Starostę, co czyniło ją wadliwą. W konsekwencji, sąd uchylił decyzje organów obu instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło pięć lat.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja Starosty uchylająca wcześniejsze decyzje o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego została wydana po upływie pięcioletniego terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a., licząc od dnia doręczenia decyzji skarżącej. W związku z tym, uchylenie było niezgodne z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

k.p.a. art. 146 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa termin, po którym nie można uchylić decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 151 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa sposób zakończenia postępowania w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa.

u.z.p.b. art. 37 j § ust. 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Przesłanka do przyznania zasiłku przedemerytalnego.

u.z.p.b. art. 24 § ust. 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Dotyczy okresów zaliczanych do stażu pracy.

u.z.p.b. art. 24 § ust. 4 pkt 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Określa, które okresy urlopu bezpłatnego i wychowawczego zalicza się do okresu uprawniającego do zasiłku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zostało wszczęte po upływie ustawowego terminu (5 lat od doręczenia decyzji).

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji dotyczące niespełnienia przez skarżącą warunków do zasiłku przedemerytalnego z powodu niewystarczającego stażu pracy (po uwzględnieniu okresu urlopu wychowawczego).

Godne uwagi sformułowania

przepisy, które regulują wznowienie postępowania nie mogą być interpretowane w sposób odbiegający od ich literalnego brzmienia nie jest tu możliwa wykładnia rozszerzająca uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

Skład orzekający

Grzegorz Jankowski

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Wojciechowska

członek

Marzena Iwankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów wznowienia postępowania administracyjnego oraz skutków ich naruszenia, zwłaszcza w kontekście decyzji ostatecznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zasiłkami przedemerytalnymi i przepisami k.p.a. obowiązującymi w danym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie terminów proceduralnych, nawet w sprawach dotyczących świadczeń socjalnych, i jak błędy organów mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji.

Błąd proceduralny organu zniweczył próbę odebrania zasiłku przedemerytalnego po latach.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 1200/04 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Grzegorz Jankowski /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Wojciechowska
Marzena Iwankiewicz
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Zatrudnienie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1c, art. 152, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z [...] roku o nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody kwotę [...] zł [[...] złotych [...] groszy] na rzecz skarżącej I. M. tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy decyzjami wydanymi w [...] r. wymienionymi poniżej, przyznał I. M. zasiłek przedemerytalny od dnia [...] r. uznając, iż spełnia ona przesłanki do uzyskania tego zasiłku określone w art. 37 j ust 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25 poz. 128 z późn. zm.).
Starosta decyzją z dnia [...] r. Nr [...], po uprzednim wznowieniu postępowania administracyjnego z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), uchylił następujące decyzje ostateczne Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy:
- z dnia [...] r. Nr [...] o spełnieniu przez I. M. warunków do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku i nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. na okres i w wysokości określonej ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu,
- z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie przyznania I. M. zasiłku przedemerytalnego za okres od [...] r. do dnia [...] r.
- z dnia [...] r. w sprawie przyznania I. M. zasiłku przedemerytalnego za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r.
- z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie przyznania I. M. zasiłku przedemerytalnego za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r.,
- z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie przyznania I. M. zasiłku przedemerytalnego począwszy od dnia [...] r. w wysokości [...]% kwoty zasiłku podstawowego.
Jednocześnie, na podstawie art. 6 pkt 6 lit. b, art. 2 ust 1 pkt 2 oraz art. 37 j ust 1 w związku z art. 24 ust 2 i ust 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6 poz. 65 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. odmówił stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że I. M. nabyła od dnia [...] r. prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości [...]%, bowiem z przedłożonych przez stronę dokumentów wynikało m. in., że legitymowała się co najmniej 30 letnim okresem uprawniającym do zasiłku. Wskazał, że w dniu [...] r. wpłynęła do organu decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektoratu w [...] z dnia [...] r. odmawiająca przyznania I. M. prawa do emerytury z uwagi na brak wymaganego [...] letniego okresu uprawniającego do emerytury, a było to jednym z warunków przyznania stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego. W związku z wyjściem na jaw nowej, istotnej okoliczności faktycznej w postaci niespełnienia przez stronę warunków do przyznania zasiłku przedemerytalnego, postanowieniem z dnia [...] r. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania stronie zasiłku przedemerytalnego. Wznowienie dotyczyło [...] decyzji, w tym decyzji z dnia [...] r. o spełnieniu przez I. M. warunków do uzyskania statusu bezrobotnego. Nową okolicznością faktyczną w przedmiotowej sprawie było korzystanie przez stronę w okresie od [...] r. do [...] r. z urlopu udzielonego w związku z opieką nad dzieckiem, która to okoliczność nie była znana organowi w chwili wydawania decyzji ostatecznych o przyznaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Okoliczność ta jest istotna albowiem ma wpływ na ustalenie długości okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, co z kolei stanowi jeden z warunków nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organ I instancji wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie wznowionego postępowania wynika, że długość okresu uprawniającego do zasiłku którym legitymuje się strona jest krótsza niż wymagana i wynosi [...] lat [...] miesięcy i [...] dni. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 4 pkt 1 powołanej wyżej ustawy, do okresu uprawniającego do zasiłku zalicza się również okresy urlopu bezpłatnego, udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących opiekujących się małymi dziećmi, innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych, a także okresy niewykonywania pracy przed dniem 8 czerwca 1968 r. stanowiące przerwę w zatrudnieniu spowodowaną opieką nad dzieckiem w wieku do 4 lat - w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie z okresami urlopów wychowawczych udzielonych na podstawie odrębnych przepisów - do 6 lat bez względu na liczbę dzieci. Z ogólnego okresu zatrudnienia strony wynoszącego [...] lat [...] miesięcy i [...] dni, [...] lat [...] miesięcy i [...] dni to urlopy wychowawcze na dzieci. Z okresu tych urlopów zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku podlega tylko [...] lat, zgodnie z art. 24 ust 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Dlatego też strona posiadała niewystarczający okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...] lat [...] miesięcy i [...] dni.
W odwołaniu od tej decyzji I. M. oświadczyła, że w [...] r. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] wszystkie posiadane dokumenty i potrzebne informacje dotyczące przebiegu pracy zawodowej, a PUP zweryfikował te dokumenty i nie stwierdził żadnych nieprawidłowości ani uchybień i na ich podstawie przyznał prawo do zasiłku przedemerytalnego, który wypłacał przez [...] lat. Podniosła, że dopiero podczas starań o emeryturę w roku [...] r. okazało się, że świadectwa pracy wystawione przez ZOZ Szpital A. w roku [...] i ponownie w roku [...] za ten sam okres zatrudnienia różnią się i według świadectwa pracy wystawionego z datą późniejszą do 30 letniego stażu pracy niezbędnego do uzyskania zasiłku przedemerytalnego a następnie emerytury brakuje [...] pracy. O fakcie tym odwołująca się dowiedziała się [...]r., a w dniu [...] r. PUP w [...] wydał decyzję o odmowie przyznania prawa do zasiłku już wypłaconego za okres minionych [...] lat, jak też nie wypłacił zasiłku od dnia [...] r. I. M. podniosła w odwołaniu, ze została skrzywdzona i pozbawiona środków do życia, ponieważ przez [...] lat pobierała zasiłek przedemerytalny w dobrej wierze, a przez okres przebywania na zasiłku utraciła prawo do wykonywania zawodu [...]. Wskazała, że obarczanie jej winą za błędy popełnione przez urzędy państwowe czy byłego pracodawcę który wadliwie wystawił świadectwo pracy jest krzywdzące i łamie zasady współżycia społecznego.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r. NR [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r.
W dniu [...] r. I. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r. oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty uchylającą uprzednio wydane decyzję w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego oraz orzekającą o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ wykazała, że skarga jest zasadna lecz z innych powodów nie to wynikało z jej uzasadnienia.
Sąd ustalił, że decyzja z [...]r. Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy o przyznaniu I. M. zasiłku przedemerytalnego począwszy od [...]r. została jej doręczona [...]r.
Postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie zostało wydane [...]r. przez Starostę.
Natomiast decyzja Starosty z [...]r. wydana wskutek wznowienia postępowania, która uchyliła [...] decyzji dotyczących przyznania zasiłku przedemerytalnego i odmawiająca przyznania I. M. prawa do zasiłku przedemerytalnego została doręczona I. M. [...]r.
Wznowienie postępowania administracyjnego to tryb nadzwyczajny uregulowany przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i pozwalający na wzruszenie decyzji ostatecznej.
Ten szczególny tryb powoduje, że przepisy, które regulują wznowienie postępowania nie mogą być interpretowane w sposób odbiegający od ich literalnego brzmienia.
Zdaniem Sądu nie jest tu możliwa wykładnia rozszerzająca.
W myśl art. 146 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego "uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Organ administracji zgodnie z art. 151 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego powinien wtedy zakończyć postępowanie wydaniem decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.
Decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa nie eliminuje z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ostatecznej, która nadal kształtuje stosunek prawny.
Zdaniem Sądu decyzja pojawia się w obrocie prawnym z chwilą jej prawidłowego doręczenia lub ogłoszenia i stąd upływ terminu pięcioletniego, z jakim w tym przypadku mamy do czynienia ze względu na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, nastąpił w dniu [...]r.
Skoro decyzja Starosty z [...]r. została doręczona skarżącej w dniu [...]r, to uchylenie nastąpiło po upływie pięcioletniego okresu, o którym stanowi wspomniany art. 146 kpa.
Ten skutek dotyczy też decyzji wymienionych w decyzji z [...]r., które zostały wydane w konsekwencji wydanej decyzji Starosty.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzje organów obu instancji.
Nadto Sąd orzekł o wykonalności decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy oraz orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI