II SA/SZ 1199/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2020-10-08
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowyczas pracy kierowcówczas odpoczynkutachografkary pieniężneodpowiedzialność przedsiębiorcyprzepisy unijnekontrolabezpieczeństwo ruchu drogowego

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki transportowej na decyzję nakładającą kary pieniężne za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i odpoczynku, uznając odpowiedzialność przedsiębiorcy.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję nakładającą kary pieniężne za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku kierowców. Spółka argumentowała, że drobne przekroczenia wynikają z zaokrągleń tachografu i nie powinna ponosić odpowiedzialności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podkreślając rygorystyczną odpowiedzialność przedsiębiorcy za organizację pracy kierowców i brak możliwości powołania się na przepisy egzoneracyjne w przypadku standardowych naruszeń.

Spółka A. L. Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję nakładającą kary pieniężne za liczne naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku kierowców. Spółka podnosiła, że drobne przekroczenia czasu jazdy i odpoczynku, rzędu kilku minut, wynikają z technicznych zaokrągleń dokonywanych przez tachografy cyfrowe i nie powinny stanowić podstawy do nałożenia kar, powołując się na przepisy egzoneracyjne. Argumentowała również, że nie miała wpływu na sposób rejestracji danych przez tachograf i że odpowiedzialność powinna spoczywać na kierowcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące czasu pracy kierowców i okresów odpoczynku mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego, a odpowiedzialność przedsiębiorcy jest rygorystyczna. Sąd uznał, że drobne naruszenia, nawet jeśli wynikają z technicznych aspektów działania tachografu, nie stanowią podstawy do zastosowania przepisów egzoneracyjnych, które dotyczą wyłącznie sytuacji nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na przedsiębiorcy, który musi wykazać, że podjął wszelkie niezbędne środki zapobiegające naruszeniom. Sąd stwierdził, że w analizowanej sprawie nie wykazano takich okoliczności, a spółka nie udowodniła, że nie miała wpływu na powstanie naruszeń, co czyni nałożone kary zasadnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, takie naruszenia mogą stanowić podstawę do nałożenia kar, jeśli przedsiębiorca nie wykaże, że podjął wszelkie niezbędne środki zapobiegające naruszeniom i nie miał na nie wpływu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy dotyczące czasu pracy kierowców mają na celu bezpieczeństwo ruchu drogowego, a odpowiedzialność przedsiębiorcy jest rygorystyczna. Drobne naruszenia, nawet wynikające z technicznych zaokrągleń tachografu, nie są traktowane jako sytuacje nadzwyczajne, które zwalniałyby przedsiębiorcę z odpowiedzialności. Ciężar dowodu spoczywa na przedsiębiorcy, który musi udowodnić brak wpływu na naruszenie i podjęcie wszelkich środków zapobiegawczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.t.d. art. 92a § 1 i 7

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92b

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 10

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 12

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 art. 33 § 3 zdanie 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 art. 46

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 art. Załącznik IB rozdział III § 3

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność przedsiębiorcy transportowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców jest rygorystyczna. Drobne naruszenia czasu jazdy/odpoczynku, nawet wynikające z technicznych zaokrągleń tachografu, nie stanowią podstawy do zastosowania przepisów egzoneracyjnych. Ciężar dowodu wykazania okoliczności egzoneracyjnych spoczywa na przedsiębiorcy. Przedsiębiorca musi wykazać, że podjął wszelkie niezbędne środki zapobiegające naruszeniom i nie miał na nie wpływu.

Odrzucone argumenty

Drobne, kilkuminutowe przekroczenia czasu jazdy/odpoczynku wynikające z zaokrągleń tachografu nie powinny skutkować karami. Przedsiębiorca nie miał wpływu na sposób rejestracji danych przez tachograf. Odpowiedzialność za naruszenia powinna spoczywać na kierowcy, a nie na przedsiębiorcy. Naruszenie przepisów postępowania przez organy (art. 7, 8, 77, 107 K.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowego jest w normujących tę sferę przepisach ujęta w sposób rygorystyczny, mający na uwadze dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Ciężar wykazania okoliczności wynikających z art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 u.t.d. spoczywa na przewoźniku. Dla uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Przerzucenie odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na jego kierowców.

Skład orzekający

Arkadiusz Windak

przewodniczący

Marzena Iwankiewicz

sprawozdawca

Patrycja Joanna Suwaj

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie rygorystycznej odpowiedzialności przedsiębiorców transportowych za naruszenia czasu pracy kierowców i okresów odpoczynku, nawet w przypadku drobnych przekroczeń wynikających z technicznych aspektów działania tachografów."

Ograniczenia: Dotyczy głównie przedsiębiorców wykonujących transport drogowy i ich odpowiedzialności za działania kierowców.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu w branży transportowej – interpretacji drobnych naruszeń czasu pracy kierowców i odpowiedzialności przedsiębiorcy. Jest to istotne dla praktyków prawa transportowego.

Czy 5 minut spóźnienia kierowcy kosztuje firmę tysiące złotych? Sąd wyjaśnia odpowiedzialność przewoźnika.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 1199/19 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2020-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak /przewodniczący/
Marzena Iwankiewicz /sprawozdawca/
Patrycja Joanna Suwaj
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
II GSK 133/21 - Wyrok NSA z 2024-04-25
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2167
art. 1 par 1i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 3 par 1, art. 145 par 1 pkrt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2016 poz 23
art. 77 par 1, art.7 , art.107 par 3, art.151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art.138 par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1481
art. 4 pkt 22, art.7 a, art. 14 , aert.92 a, art.92 b, art.92 c
Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw.
Dz.U. 2018 poz 1481
I[5.1, Ip.5.2
Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z o.o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, nałożył na A. L. Spółkę z o.o. w S. (dalej jako "Spółka") karę pieniężną w wysokości [...] zł za:
- przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu,
sankcjonowane karą pieniężną: za przekroczenie o czas powyżej 15 minut do jednej godziny w wysokości 100 złotych oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę w wysokości 200 złotych (lp. 5.1);
- skrócenie dziennego czasu odpoczynku, sankcjonowane kara pieniężną- za skrócenie o czas powyżej 15 minut do jednej godziny w wysokości 100 złotych oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę w wysokości 200 złotych (lp. 5.3);
- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny, sankcjonowane jest karą w wysokości 100 złotych (lp. 5.2);
- skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego, o czas do 1 godziny, sankcjonowane jest karą w wysokości 100 złotych, o czas powyżej godziny do 2 godzin i 30 minut, sankcjonowane jest karą w wysokości 200 złotych (lp. 5.5);
- niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny, sankcjonowane jest karą w wysokości 100 złotych, skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin, sankcjonowane jest karą w wysokości 200 złotych (lp. 5.6),
- skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: o czas do 1 godziny, sankcjonowane jest karą w wysokości 150 złotych, o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin, sankcjonowane jest karą w wysokości 350 złotych, za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin, sankcjonowane jest karą w wysokości 550 złotych (lp. 5.7);
- niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 100 złotych - za każdy dzień (lp. 6.3.11);
- wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5000 złotych (lp. 3.3).
Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przez stronę obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym. Kontrolą objęto okres od dnia 25.03.2018 r. do dnia 25.03.2019 r.
Zgodnie z okazanymi dokumentami, przedsiębiorca w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniał średnio 7 kierowców. Ustalenia kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...].04.2019 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka wniosła o jej uchylenie i ponowne przeanalizowanie materiału dowodowego. Zarzuciła naruszenie art. 6 K.p.a. w związku z art. 46 rozporządzenia nr 165/2014 poprzez nieuwzględnienie faktu, że tachograf zaokrągla okresy aktywności do pełnej 1 minuty, przez co sumaryczny czas prowadzenia pojazdu jest zawyżony do faktycznego. Spółka zarzuciła ponadto naruszenie art. 7, 8, 77 K.p.a. Nie zgodziła się przy tym ze stanowiskiem organu dotyczącym naruszeń wynoszących 1 minutę, 3, 4, 5 minut, bowiem w jej ocenie takie różnice generuje sam tachograf. Podniosła, że w przedsiębiorstwie prawidłowo funkcjonuje system nadzoru i kontroli. Odwołująca nie zgodziła się także ze stwierdzeniem, że za naruszenia w pełni odpowiada przedsiębiorca.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w W. decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), art. 4 pkt 22, art. 7a, art. 14, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.), lp. 5.1, lp. 5.2 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481), lp. 5.2, lp. 5.5, lp.5.6, lp. 5.7, lp. 6.3.11, lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019r., poz. 58 ze zm.), art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.2.2014, s. 1), art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. Urz. UE L 168 z 02.07.2010, s. 16), art. 5 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481) – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść przepisów ustawy
o transporcie drogowym stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i wyjaśnił, że odnośnie naruszenia z lp. 5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po przeprowadzeniu ponownej analizy danych cyfrowych stwierdził, że kierowca K. R. "dzienny czas prowadzenia pojazdu" rozpoczął w dniu 30.07.2018 r. o godzinie 21:30, a zakończył w dniu 31.07.2018 r. o godzinie 12:13. W okresie tym kierowca prowadził pojazd łącznie przez 10 godzin i 19 minut. Oznacza to, iż kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 19 minut. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było prowadzenie przez kierowcę pojazdu w wymiarze 10 godzin. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał oryginalnego wydruku uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm dziennego czasu prowadzenia pojazdu. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi 100 złotych.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy, po przeprowadzeniu ponownej analizy danych cyfrowych z kart kierowców, z uwzględnieniem błędów lub zdarzeń w postaci braku napięcia stwierdził, że kierowca:
- K. R. w dniu 27.06.2018 r. o godzinie 02:45 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 23 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 18:22 dnia 27.06.2018 r. do godziny 02:45 dnia 28.06.2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 37 minut. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi 100 złotych.
- K. R. w dniu 29.06.2018 r. o godzinie 20:24 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 13 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 20:24 dnia 29.06.2018r. do godziny 05:37 dnia 30.06.2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 47 minut. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi 300 złotych.
- K. R. w dniu 10.07.2018 r. o godzinie 22:09 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 6 godzin i 4 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 16:05 dnia 11.07.2018 r. do godziny 22:09 dnia 11.07.2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 56 minut. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi 500 złotych.
- K. R. w dniu 26.07.2018r. o godzinie 18:31 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 6 godzin i 54 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 01:26 dnia 27.07.2018 r. do godziny 09:20 dnia 27.07.2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 6 minut. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi 300 złotych.
Organ podkreślił, że strona w odwołaniu nie zakwestionowała powyżej opisanego naruszenia. Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości [...] zł, w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ podał, że ponowna analiza danych cyfrowych z karty kierowców oraz z urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, iż:
- kierowca R. B. prowadził pojazd w okresie od godz. 04:22 do godz. 18:53 dnia 12.10.2018 r. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 10 godzin i 5 minut, w konsekwencji przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 5 minut, a więc zostały wypełnione przesłanki przepisów sankcjonujących lp. 5.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Kara za powyższe wynosi 100 złotych;
- kierowca M. K. prowadził pojazd w okresie od godz. 02:02 dnia 02.11.2018 r., do godz. 15:25 dnia 02.11.2018 r. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 10 godzin i 3 minuty, w konsekwencji przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 3 minuty, a więc zostały wypełnione przesłanki przepisów sankcjonujących lp. 5.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Kara za powyższe wynosi 100 złotych;
- kierowca D. T. prowadził pojazd w okresie od godz. 22:06 dnia 28.09.2018 r., do godz. 11:02 dnia 29.09.2018 r. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 10 godzin i 4 minuty, w konsekwencji przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 4 minuty, a więc zostały wypełnione przesłanki przepisów sankcjonujących lp. 5.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Kara za powyższe wynosi 100 złotych;
- kierowca A. D. prowadził pojazd w okresie od godz. 18:53 dnia 05.09.2018 r. do godz. 07:57 dnia 06.09.2018 r. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 10 godzin i 1 minutę, w konsekwencji przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 1 minutę, a więc zostały wypełnione przesłanki przepisów sankcjonujących lp. 5.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Kara za powyższe wynosi 100 złotych;
- kierowca K. R. prowadził pojazd w okresie od godz. 19:00 dnia 26.09.2018 r. do godz. 09:12 dnia 27.09.2018 r. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 10 godzin i 14 minut, w konsekwencji przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 14 minut, a więc zostały wypełnione przesłanki przepisów sankcjonujących lp. 5.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Kara za powyższe wynosi 100 złotych.
Organ odwoławczy podał dalej, że Spółka w odwołaniu zarzuciła naruszenie art. 6 K.p.a. w związku z art. 46 rozporządzenia nr 165/2014 poprzez nieuwzględnienie faktu, że tachograf zaokrągla okresy aktywności do pełnej 1 minuty, przez co sumaryczny czas prowadzenia pojazdu jest zawyżony do faktycznego. Odnosząc się do powyższego organ wskazał, że analiza materiału dowodowego w szczególności danych cyfrowych pobranych z kart kierowców, nie potwierdza powyższych tez.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że w myśl art. 46 Rozporządzenia 165/2014, w zakresie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu, które nie zostały przyjęte i nie mogą być stosowane od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia, nadal obowiązują przejściowo - do daty wejścia w życie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu - przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, w tym przepisy załącznika IB do tego rozporządzenia.
Z kolei, zgodnie z załącznikiem IB rozdział III punkt 3 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, jest zapisane, że dryft czasu mieści się w granicach + 2 sekundy dziennie w warunkach zgodnych z homologacją typu, pomiar czasu jest wykonywany z rozdzielczością przynajmniej 1 sekundy lub lepszą. Biorąc pod uwagę powyższy zapis tolerancji czasu w urządzeniu wynosi +_2 sekundy dziennie, w ocenie organu odwoławczego, nie można przychylić się do wniosku strony zawartego w treści odwołania. Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości [...] złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że ponowna analiza zapisów danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, iż:
- kierowca H. K. o godz. 07:03 dnia 07.09.2018 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 9 godzin i 10 minut, tj. od godz. 20:19 dnia 07.09.2018 r., do godz. 05:29 dnia 08.09. 2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 50 minut. Kara za powyższe wynosi 300 złotych;
- kierowca D. M. o godz. 04:02 dnia 12.10.2018 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający 10 godzin i 59 minut, tj. od godz. 17:03 dnia 12.10.2018 r. do godz. 04:02 dnia 13.10.2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 minutę. Kara za powyższe wynosi 100 złotych;
- kierowca K. R. o godz. 20:54 dnia 20.09.2018 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 9 godzin i 36 minut, tj. od godz. 23:11 dnia 20.09.2018 r. do godz. 08:47 dnia 21.09.2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 24 minuty. Kara za powyższe wynosi 300 złotych.
Organ podkreślił, że Spółka w odwołaniu nie odniosła się do ww. naruszenia. Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem organu odwoławczego, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości [...] złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy podał, że ponowna analiza zapisów danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca H. K. w dniu 02.11.2018 r. o godzinie 06:01 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości 8 godzin i 55 minut, tj. od godziny 21:01 dnia 02.11.2018 r. do godz. 06:01 dnia 03.11.2018 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 5 minut. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi 100 złotych. Strona w odwołaniu nie odniosła się do niniejszego naruszenia. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie organu odwoławczego, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości [...] złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
W kwestii naruszenia z lp. 5.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym
GITD podał, że ponowna analiza danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca:
- R. B. o godz. 23:59 dnia 11.09.2018 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający 8 godzin i 59 minut, tj. od godz. 15:00 dnia 12.09.2018r., do godz. 23:59 dnia 12.09.2019r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 minutę. Kara za powyższe wynosi 150 złotych;
- R. B. o godz. 23:00 dnia 30.10.2018 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający 8 godzin i 29 minut, tj. od godz. 14:31 dnia 31.10.2018 r., do godz. 23:00 dnia 31.10.2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 31 minut. Kara za powyższe wynosi 150 złotych;
- R. B. o godz. 23:30 dnia 04.12.2018 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający 8 godzin i 52 minuty, tj. od godz. 14:38 dnia 05.12.2018 r., do godz. 23:30 dnia 05.12.2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 8 minut. Kara za powyższe wynosi 150 złotych;
-R. B. o godz. 23:30 dnia 11.12.2018 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający 8 godzin i 41 minut tj. od godz. 14:49 dnia 12.12.2018 r., do godz. 23:30 dnia 12.12.2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 19 minut. Kara za powyższe wynosi 150 złotych;
- M. K. o godz. 23:30 dnia 30.10.2018 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający 7 godzin i 7 minut. tj. od godz. 16:23 dnia 31.10.2018 r., do godz. 23:30 dnia 31.10.2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 53 minuty. Kara za powyższe wynosi 500 złotych;
- D. M. o godz. 20:22 dnia 28.11.2018 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający 8 godzin i 45 minut, tj. od godz. 11:37 dnia 29.11.2018 r., do godz. 20:22 dnia 29.11.2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 15 minut. Kara za powyższe wynosi 150 złotych.
- A. D. o godz. 09:50 dnia 10.01.2019 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający 8 godzin i 30 minut tj. od godz. 10:48 dnia 10.01.2019r., do godz. 19:31 dnia 10.01.2019r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 30 minut. Kara za powyższe wynosi 150 złotych;
- A. D. o godz. 09:00 dnia 11.01.2019 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający 8 godzin i 8 minut, tj. od godz. 09:00 dnia 11.01.2019 r., do godz. 17:10 dnia 11.01.2019 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 52 minuty. Kara za powyższe wynosi 150 złotych;
- K. R. o godz. 16:32 dnia 05.09.2018 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający 8 godzin i 50 minut, tj. od godz. 00:53 dnia 06.09.2018 r., do godz. 09:43 dnia 06.09.2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 10 minut. Kara za powyższe wynosi 150 złotych;
- A. S. o godz. 01:13 dnia 10.12.2018 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający 8 godzin i 43 minuty, tj. od godz. 16:30 dnia 10.12.2018 r., do godz. 01:13 dnia 11.12.2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 17 minut. Kara za powyższe wynosi 150 złotych. Strona w odwołaniu nie odniosła się do niniejszego naruszenia.
Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości [...] złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie naruszenia z lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy wskazał, że w oparciu o ponowną analizę danych cyfrowych z pojazdów oraz z kart kierowców, prawidłowo ustalono, że dwaj kierowcy w wymienionych przypadkach nieprawidłowo operowali przełącznikiem grup czasowych (selektorem), ustawiając podczas odbywania odpoczynku selektor tachografu na "inne prace", tj.: A. D. w dniu 10 stycznia 2019 r., w godzinach 17:37-17:39 i 19:25-19:31 i M. S. w dniu 17 listopada 2018 r., w godzinach 13:50-14:10.
Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości [...] złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Natomiast odnosząc się do naruszenia z lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym GITD wyjaśnił, że kierowca A. S. wykonywał zlecenia transportowe w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy w dniach: 22, 24, 30 sierpnia 2018 r., 04, 05, 24 września 2018 r., na terenie [...], [...] pojazdami o nr rej: [...], [...] bez ważnego świadectwa kierowcy. W trakcie czynności kontrolnych Spółka okazała świadectwo ww. kierowcy nr [...], wydane mu na okres od dnia 10.10.2018 r. do dnia 04.10.2020 r. W związku z powyższym zasadne było nałożenie kary pieniężnej za naruszenie, o którym mowa w lp. 3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. w wysokości 5.000 zł., bowiem ww. kierowca wykonywał zlecenia transportowe w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy, nie posiadając stosownego świadectwa kierowcy.
Organ odwoławczy wskazał nadto, że art. 92 c ustawy o transporcie drogowym nie ma zastosowania do błędnych zachowań kierowcy. Tym samym organ ten w pełni podzielił ustalenia poczynione przez organ I instancji, wskazując, iż naruszenia stwierdzone podczas kontroli faktycznie miały miejsce. Zatem kara nałożona przez ten organ jest w pełni uzasadniona.
GITD zauważył, że w odwołaniu strona nie wskazała na żadne okoliczności, które w jej ocenie uzasadniałyby zastosowanie art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Z ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych wynika natomiast, że okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym powinien wykazać sam przedsiębiorca.
W ocenie organu odwoławczego, w tej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, iż nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Organ podkreślił, że stosownie do art. 10 rozporządzenia 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (UE) nr (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Zatem w powyższym zakresie strona ma władcze uprawnienia wobec kierowcy, może mu polecić wykonanie czynności, udzielić mu wiążących instrukcji i wskazówek. Wynikający z art. 10 rozporządzenia 561/2006 stosunek podporządkowania pozwala na bezpośredni wpływ na działania kierowcy, a przedsiębiorca posiada możliwość zapobieżenia nieprawidłowościom w pracy kierowcy. Z tych względów nie może w rozpatrywanej sprawie znaleźć zastosowania przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Organ odwoławczy nadto dodał, że aby doszło do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, to przesłanka braku wpływu na powstałe naruszenie musi być następstwem zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Końcowo GITD wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie naruszył przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto wypełnił on obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 K.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem.
Wyżej opisaną decyzję organu odwoławczego A. L. Spółka z o.o. w S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie oraz o zwrot poniesionych przez stronę kosztów postępowania i obciążenie nimi Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:
- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez oparcie decyzji tylko na części materiału dowodowego, co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia;
- art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 poprzez porzucenie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy;
- art. 8 K.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób nie budzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
Spółka, kwestionując prawidłowość dokonanych ustaleń faktycznych podniosła,
że materiał dowodowy w niniejszej sprawie został przeanalizowany bez należytej staranności. Skarżąca podkreśliła, że urządzenia rejestrujące zainstalowane w pojazdach nie rejestrują rzeczywistych wymiarów czasowych aktywności kierowców, lecz dokonują zaokrąglenia do jednej minuty (zawsze w górę). Analiza naruszeń poczyniona przez organ nie uwzględnia zasad rejestracji określonych w przepisach działu III ust. 4 pkt 041W oraz 042W załącznika IB do rozporządzenia 3822/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Z powyższego przepisu wynika, że ogólną zasadą w rejestracji okresów aktywności przy użyciu tachografu cyfrowego jest zaokrąglanie aktywności do pełnej minuty. W konsekwencji zatrzymania pojazdu w połowie danej minuty tachograf cyfrowy wykaże czas prowadzenia trwający jedną pełną minutę. Tym samym, zdaniem Spółki, wykazane przekroczenia rzędu 1-5 minut w rzeczywistości mogły nie mieć w ogóle miejsca, a mogły być wynikiem jedynie specyficznego, prowadzącego do znacznych zaokrągleń trybu zapisu okresów aktywności.
W ocenie Skarżącej, powyższy tryb zapisu z użyciem tachografu cyfrowego przy uwzględnieniu regulacji egzoneracyjnych określonych w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym winien prowadzić do konkluzji, że przedsiębiorstwo przewozowe nie może ponosić odpowiedzialności na zasadzie ryzyka za tzw. naruszenia, które mogą wynikać wyłącznie z przyjętego trybu zapisu, w którym czas odpoczynku, czy jazdy zaokrągla się do jednej minuty. Zgodnie bowiem z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Spółka wyjaśniła, że dokonuje bieżącego zautomatyzowanego nadzoru nad przestrzeganiem przez kierowców przepisów dotyczących czasu pracy przy pomocy rejestratorów GBOX. System nadzoru i rejestracji dokonuje zautomatyzowanego bieżącego rozliczania aktywności i w przypadku naruszenia prawa raportuje do operatora systemu. Problemem pozostaje jednak fakt, iż większość systemów zdalnego nadzoru dokonuje rejestracji okresów aktywności w rozliczeniu sekundowym, bez zaokrąglania aktywności do pełnej minuty, jak to czynią tachografy. W konsekwencji wielokrotnie zdarza się, że operator nadzorujący pracę kierowców uzyskuje informację o bieżącym czasie jazdy i odpoczynku w sposób różniący się nieznacznie od wartości rejestrowanych przez tachograf.
Tym samym, zdaniem Skarżącej, nieznaczne wykazane wyżej odchyłki od norm czasu jazdy/odpoczynku z pewnością nie są wynikiem niedostatecznego nadzoru ze strony podmiotu realizującego przewóz, lecz związane są wyłącznie ze sposobem rejestracji aktywności przez urządzenie rejestrujące. Z tego też powodu nie sposób podtrzymać tezę, że nie było dostatecznego nadzoru.
Natomiast w ocenie Skarżącej, procedura ustawienia tachografu jest wyłączną autonomiczną decyzją kierowcy przy jednoczesnym braku możliwości wpływu na czynność kierowcy przez przełożonego. Z tego też powodu w zakresie tzw. błędów oczywistych w obsłudze urządzenia rejestrującego zastosowanie winien mieć przepis art. 33 ust. 3 zdanie 2 rozporządzenia 165/2014 (UE) w związku z art. 92b i c ustawy o transporcie drogowym.
Skarżąca podkreśliła, że w jej ocenie postępowanie, w którym kieruje się pełną odpowiedzialność w sposób automatyczny na przedsiębiorstwo przewozowe jest całkowicie niedopuszczalne i w rażący sposób wykracza przeciwko podstawowym zasadom określonym w art. 7 K.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W niniejszym przypadku organ nawet nie podjął próby dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, opierając się wyłącznie na apriorycznych założeniach i przerzucając cały ciężar dowodowy na Spółkę.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "P.p.s.a." wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.), dalej zwana "u.t.d.", podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do ust. 7 art. 92a wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ww. ustawy, stanowiącej akt komplementarny w stosunku do powołanych w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przepisów prawa unijnego.
Taryfikacyjny charakter kar sprawia, że ich zastosowanie wymaga ustalenia każdego przypadku naruszenia prawa. Zgodnie z generalnymi zasadami ustalenie to następuje na podstawie dokumentów, pochodzących przede wszystkim z urządzeń specjalnie dedykowanych do rejestracji czasu prowadzenia pojazdów oraz czasu pracy kierowców. Taki formalizm uzasadniony jest po pierwsze względami bezpieczeństwa, którym dedykowane są regulacje ochronne, po drugie obiektywizacją, którą zapewniają specjalistyczne urządzenia oraz oprogramowanie.
Podkreślenia wymaga, że fundamentalną zasadą w transporcie jest jego bezpieczeństwo i przede wszystkim tej zasadzie mają służyć przepisy dotyczące kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku. Digitalizacja urządzeń rejestrujących wykorzystywanych w transporcie drogowym znacznie ogranicza możliwość stosowania niewłaściwych praktyk przez nieuczciwych przedsiębiorców i kierowców, mających na celu wprowadzenie w błąd służby kontrolne, co do faktycznego czasu pracy danego kierowcy. Systematyczne sczytywanie danych z tachografów i kart kierowców oraz właściwe ich przechowywanie to podstawowy obowiązek każdego podmiotu wykonującego przewozy drogowe, będącego właścicielem lub użytkownikiem pojazdu samochodowego objętego obowiązkiem instalacji i użytkowania tachografu cyfrowego.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy organy zgromadziły wszystkie dowody, które istniały i zostały przez stronę przedstawione, w szczególności zapisy z urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku dotyczące kierowców zatrudnionych w przedsiębiorstwie strony i pojazdów. Ustalone zostały trasy przejazdów, a także sprawdzona została kompletność zapisów urządzenia rejestrującego (dane z kart kierowców, dane z tachografów cyfrowych, zestawienia zaświadczeń kierowców).
Podkreślić należy, że stan faktyczny został zrekonstruowany na podstawie danych pochodzących z urządzeń lub ewidencji albo dokumentów specjalnie wytwarzanych w celu dokumentowania czynności.
Zaznaczenia przy tym wymaga, że wykładnia przepisu art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i związanych z nim okoliczności wyłączających możliwość nałożenia kary administracyjnej z tytułu naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku (art. 92b u.t.d.) oraz wyłączającymi możliwość prowadzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. (art. 92c u.t.d.), jest przedmiotem licznych orzeczeń sądów administracyjnych. Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą okolicznościami, o których mowa w przywołanych przepisach mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych. Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest bowiem w normujących tę sferę przepisach ujęta w sposób rygorystyczny, mający na uwadze dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego (por. wyroki NSA z 20 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 399/15 i z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 133/15; CBOSA).
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowana jest wykładnia ścieśniająca, którą niniejszy skład w pełni podziela, zgodnie z którą celem przepisu art. 12 rozporządzenia (WE) 561/2006 jest umożliwienie kierowcom prawidłowej reakcji w sytuacjach niespodziewanego braku możliwości spełnienia wymogów rozporządzenia w trakcie podróży, to jest w sytuacjach nadzwyczajnych trudności, niezależnych od woli kierowcy oraz ewidentnie nieuniknionych i nie dających się przewidzieć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności. Odstępstwo ma również na celu zapewnienie bezpieczeństwa osób, pojazdu i ładunku oraz uwzględnienie w każdej sytuacji wymogu bezpieczeństwa drogowego.
Utrwalony został też pogląd, że ciężar wykazania okoliczności wynikających z art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 u.t.d. spoczywa na przewoźniku. Dlatego to prowadzący przedsiębiorstwo transportowe winien udowodnić, że dołożył należytej staranności organizując pracę i nie miał wpływu na naruszenia prawa przez kierowców. Dla uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Przedsiębiorca chcąc uwolnić się od odpowiedzialności powinien wykazać, że przedsięwziął wszystkie niezbędne środki zapobiegające powstaniu naruszenia prawa i jego przyczyny.
Mając na uwadze wskazaną wyżej charakterystykę odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy oraz wypracowane w judykaturze rozumienie przesłanek egzoneracyjnych wskazać należy, że w kontrolowanym przedsiębiorstwie opisane przypadki przekroczenia czasu pracy kierowców, skrócenie dziennego czasu odpoczynku, niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu, a także wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez ważnego świadectwa pracy świadczy o nienależytym wykonywaniu obowiązków przez kierowców, a zatem i niewłaściwej organizacji i nadzorze nad ich pracą.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących nieprawidłowego działania tachografów, które zdaniem skarżącej Spółki nie rejestrują rzeczywistych wymiarów czasowych, wskazać należy, że za ww. urządzenia odpowiada wyłącznie strona skarżąca i nieprawidłowości z tego wynikłe, które nie zostały spowodowane jakimiś nadzwyczajnymi okolicznościami (jak np. uszkodzenie urządzenia w wyniku wypadku drogowego, czy uszkodzenia przez osobę trzecią) nie stanowią okoliczności egzoneracyjnej.
Ze znajdujących się w aktach sprawy wyjaśnień kierowców do protokołu kontroli wynika, że kilkuminutowe przekroczenia czasu pracy spowodowane zostały w związku: z korkami na danym odcinku drogi, brakiem miejsc parkingowych i w związku z tym kontynuowaniem dalszej jazdy do najbliższego bezpiecznego parkingu, wymianą koła, złymi warunkami atmosferycznymi, czy awarią agregatu chłodniczego. W protokole kontroli nie został odnotowany fakt nieprawidłowego działania tachografów. Podobnie kierowcy nie wnieśli do protokołu kontroli żadnych zastrzeżeń w tej kwestii.
Szczególny tryb dokumentowania czasu pracy kierowców związany ze stosowaniem urządzeń rejestrujących ten czas pracy powoduje również, że niedopuszczalne jest obchodzenie tych rygorów innymi środkami dowodowymi.
Natomiast w kwestii właściwego nadzoru nad przestrzeganiem przez kierowców przepisów prawa w zakresie dotyczącym niniejszej sprawy, podkreślić należy, że uznanie okoliczności egzoneracyjnych odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy jest bowiem zawarcie takich umów i takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na jego kierowców.
Wskazać również trzeba, że w aktualnym stanie prawnym uwolnienie się przez przedsiębiorcę transportowego od odpowiedzialności za skutki działań na gruncie tego przepisu jest jeszcze trudniejsze, niż było przed nowelizacją ustawy o transporcie drogowym, dokonaną z dniem 1 stycznia 2012 r. Aktualnie bowiem warunkiem zwolnienia się z odpowiedzialności administracyjnej jest nie tylko brak możliwości przewidzenia zdarzeń i okoliczności, powodujących naruszenie, ale ponadto występujący jednocześnie brak wpływu na powstanie naruszenia. W konsekwencji więc wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym się on posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie jest działaniem nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności i na które nie ma on wpływu, nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników. Przyjęcie zatem za prawidłową takiej wykładni art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., która uznaje, że dotyczy on okoliczności wyjątkowych i nadzwyczajnych oraz niezależnych od przedsiębiorcy, prowadzi do wniosku, że przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy nie jest zwolniony z odpowiedzialności, gdy wyłączna wina za powstanie naruszenia spoczywa na kierowcy.
To zatem na przedsiębiorcy ciąży obowiązek ustalenia, czy kierowcy, którymi się on posługuje przy wykonywaniu przewozu dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań tych osób, skutkiem których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. Wpływ przedsiębiorcy na pracę, realizujących przewóz w jego imieniu i na jego rzecz, kierowców polega bowiem nie tylko na prowadzonych szkoleniach, czy odbieraniu od nich oświadczeń o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło.
Przesłanki egzoneracyjne z art. 92c ust.1 pkt 1 u.t.d. odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy to działający w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy kierowca, działający w ramach powierzonych mu zadań dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary.
Z tych względów niezasadne są zawarte w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów zawierających klauzule egzoneracyjne. W sprawie nie było również żadnych naruszeń przepisów postępowania, strona miała zapewnione wszystkie gwarancje procesowe. Przepisy prawa materialnego zostały prawidłowo zastosowane, a kary obliczone właściwie.
Dokonanie powyższych ustaleń przez organy orzekające w sprawie nie naruszało wynikającego z art. 7 K.p.a. obowiązku przestrzegania przez organy zasady praworządności i dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy nie naruszyły też wynikającego w szczególności z art. 77 § 1 K.p.a. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Główny Inspektor Transportu Drogowego w swojej decyzji wyczerpująco wskazał, jakie fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy uznał za udowodnione, na jakich dowodach to oparł, wyjaśnił też podstawę prawną decyzji. Tym samym nie naruszył więc art. 107 § 3 K.p.a.
Skoro podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest w sprawie okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI