II SA/Sz 1192/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu i budynku gospodarczego, uznając, że zastosowanie miały przepisy starszej ustawy Prawo budowlane, a zarzuty naruszenia interesów osób trzecich były bezzasadne.
Skarżący J. i H. F. zaskarżyli decyzję o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu i budynku gospodarczego. Podnosili naruszenie przepisów technicznych, interesów osób trzecich oraz zasad postępowania administracyjnego. Sąd uznał, że do budowy zakończonej przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. stosuje się przepisy z 1974 r., które nie nakładały obowiązku uzyskania zgody współwłaścicieli ani nie wymagały spełnienia zarzucanych przepisów technicznych. Zarzuty dotyczące naruszenia interesów osób trzecich uznano za bezzasadne, gdyż dotyczyły kwestii cywilnoprawnych lub przepisów, które nie obowiązywały w czasie budowy.
Sprawa dotyczyła skargi J. i H. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy pozwolenie na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu i budynku gospodarczego przez Z. i W. M. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów technicznych (wysokość garażu, wentylacja), interesów osób trzecich (naruszenie granicy działki, pogorszenie warunków użytkowych) oraz zasad postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny, kontrolując zaskarżoną decyzję, uznał skargę za bezzasadną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było zastosowanie art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., który nakazywał stosowanie przepisów ustawy z 1974 r. do obiektów wybudowanych przed wejściem w życie nowej ustawy. Zgodnie z przepisami z 1974 r., podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie było stwierdzenie zdatności obiektu do użytku, a przepisy te nie nakładały obowiązku uzyskania zgody współwłaścicieli ani wykazywania prawa do dysponowania nieruchomością. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów technicznych, wskazując, że rozporządzenie, na które powoływali się skarżący, nie obowiązywało w czasie budowy. Zarzuty naruszenia interesów osób trzecich uznano za bezzasadne, ponieważ dotyczyły one kwestii cywilnoprawnych lub przepisów, które nie zostały naruszone w sposób uzasadniający rozbiórkę obiektu. Sąd stwierdził również, że postępowania organów obu instancji były prowadzone zgodnie z przepisami k.p.a., w tym w ustawowych terminach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Stosuje się przepisy dotychczasowe (ustawa Prawo budowlane z 1974 r.).
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy, nie stosuje się przepisu art. 48 tej ustawy, lecz przepisy wówczas obowiązujące.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.p.b. art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy, nie stosuje się przepisu art. 48, lecz przepisy wówczas obowiązujące.
u.p.b. z 1974 r. art. 42 § ust. 3
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane
Podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu.
Pomocnicze
rozp. MGTiOS z 1975 r. art. 59 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r.
Określa zasady stwierdzania zdatności do użytku wykonanego obiektu budowlanego.
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.b. art. 48 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Obecnie obowiązujące przepisy nakładające obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością.
u.p.b. art. 33 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Obecnie obowiązujące przepisy nakładające obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością.
u.p.b. z 1974 r. art. 37 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części.
u.p.b. z 1974 r. art. 37 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części.
u.p.b. z 1974 r. art. 40
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane
Obowiązek organu ustalenia przesłanek do orzeczenia nakazu rozbiórki lub legalizacji obiektu.
u.p.b. z 1974 r. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane
Obiekty budowlane powinny być projektowane, budowane i utrzymywane w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich.
k.c. art. 140
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks Cywilny
Właściciel może, z wyłączeniem innych osób korzystać z rzeczy w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego.
k.c. art. 144
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks Cywilny
Właściciel nieruchomości, przy wykonywaniu swego prawa, obowiązany jest powstrzymać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 35
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Terminy załatwiania spraw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. do samowoli budowlanej zakończonej przed 1995 r. Brak obowiązku uzyskania zgody współwłaścicieli na legalizację samowoli budowlanej na gruncie przepisów z 1974 r. Naruszenie przepisów technicznych, na które powoływali się skarżący, nie miało miejsca, gdyż przepisy te nie obowiązywały w czasie budowy. Zarzuty dotyczące naruszenia interesów osób trzecich mają charakter cywilnoprawny lub nie dotyczą naruszenia konkretnych przepisów budowlanych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów technicznych (wysokość garażu, wentylacja) zawartych w rozporządzeniu z 1980 r. Naruszenie interesów osób trzecich poprzez pogorszenie warunków użytkowych nieruchomości sąsiedniej i przekroczenie granicy działki. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego (praworządność, prawda obiektywna, szybkość postępowania).
Godne uwagi sformułowania
do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, stosuje się przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. przy legalizacji obiektów budowlanych wybudowanych przed rokiem [...] nie jest wymagane legitymowanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a tym samym zgoda współwłaścicieli nieruchomości. spór w tym zakresie między współwłaścicielami ma charakter cywilnoprawny i może być rozstrzygnięty jedynie przez sąd powszechny. o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (...) można mówić jedynie wtedy, gdy naruszone są w tym względzie konkretne przepisy, warunki techniczne lub normy obowiązujące w budownictwie.
Skład orzekający
Stefan Kłosowski
przewodniczący sprawozdawca
Henryk Dolecki
członek
Danuta Strzelecka-Kuligowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy Prawo budowlane, kwestia legalizacji samowoli budowlanej bez zgody współwłaścicieli, zakres ochrony interesów osób trzecich w postępowaniu administracyjnym budowlanym."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie budowy obiektów (przed 1995 r.). Kwestie sporne między współwłaścicielami wymagają odrębnego postępowania cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i jej legalizacji, a także konfliktu między współwłaścicielami. Interpretacja przepisów przejściowych jest istotna dla praktyków prawa budowlanego.
“Legalizacja samowoli budowlanej bez zgody sąsiada? Sąd wyjaśnia, kiedy jest to możliwe.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 1192/06 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2007-04-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-10-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Danuta Strzelecka-Kuligowska Henryk Dolecki Stefan Kłosowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J. i H. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej zwanej k.p.a.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, ze zm.) oraz art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.), Inspektor Nadzoru Budowlanego, w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie samowolnie wybudowanego na przełomie lat [...]-tych i [...]-tych garażu [...] oraz budynku gospodarczego przez Z. i W. M. na nieruchomości przy ul. [...] w [...], zobowiązał te osoby do przedłożenia w określonym terminie dokumentów w postaci: 1) inwentaryzacji budowlanej obiektów, 2) orzeczenia technicznego wykonanych robót stwierdzającego zgodność wybudowanego budynku z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy i sporządzonego przez osobę legitymującą się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi oraz wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzonym zaświadczeniem wydanym przez tę izbę, z określonym w nim terminem ważności, 3) powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej, 4) protokołów badań i sprawdzeń. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, § 59 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. (Dz. U. Nr 8, poz. 48, ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2, art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, ze zm.), Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił Z. i W. M. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego na przełomie lat [...]-tych i [...]-tych garażu [....] oraz budynku gospodarczego na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z informacji Urzędu Miejskiego dotyczącej zgodności z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta [...] wynika, że budowa przedmiotowych obiektów nie była sprzeczna z ustaleniami powyższego planu. Ponadto oględziny obiektu wykazały, że przedłożona przez Z. i W. M. inwentaryzacja była zgodna ze stanem faktycznym. Organ podkreślił, że wobec okoliczności, iż budowa garażu [...] oraz budynku gospodarczego została zrealizowana bez pozwolenia na budowę przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca1994 r. Prawo budowlane, nie ma w tym przypadku zastosowania art. 48 tejże ustawy, lecz w oparciu o art. 103 ust. 2 przepisy dotychczasowe. Zaznaczył, że współwłaściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na legalizację powyższych obiektów, jednak przy rozpatrywaniu sprawy dotyczącej samowoli budowlanej na podstawie ustawy Prawo Budowlane z 1994 r. zbędne jest wykazywanie prawa do dysponowania nieruchomością, bowiem przepis art. 42 ust 3 wskazanej ustawy nie przewiduje takiego obowiązku. Podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Od powyższej decyzji w dniu [...] r. współwłaściciele powyższej nieruchomości, J. i H. F. wnieśli odwołanie do Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu podnieśli, że decyzja z dnia [...] r. jest niezgodna z przepisami "budowlano-prawnymi", ponieważ współwłasność posesji nie została rozgraniczona, a samowola budowlana Z. i W. M. nie była brana pod uwagę przy sprzedaży mieszkań i gruntów, co potwierdzają procentowe udziały w nieruchomości wynikające z aktów notarialnych oraz dokumentów budowlanych budynku. Podkreślili, że w ich ocenie dziwną wydaje się okoliczność wydania kwestionowanej decyzji bez ich zgody, podczas gdy oni sami na realizację prac na przedmiotowej posesji musieli uprzednio uzyskać zgodę pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Zakwestionowali również obiektywizm wykonanych prac geodezyjnych, bowiem samowola budowlana naruszała, wbrew przepisom prawa budowlanego, teren sąsiedniej działki budowlanej. Odwołujący się wskazali również, że przybudówka domurowana do budynku gospodarczego, nie spełnia wymogów przewidzianych przepisami dla garażu, jak również nie zostały spełnione określane przepisami prawa wymogi dotyczące drogi manewrowej. Zaznaczyli także, że dowodem istnienia tzw. "układu" w sprawie jest fakt doręczenia kopi zaskarżonej decyzji Wydziałowi [...] Urzędu Miejskiego, w sytuacji gdy sprawa nie została do końca załatwiona. W końcowej części uzasadnienia J. i H. F. wskazali kolejny dowód na stronniczość Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie bezczynności tegoż organu na ich pismo wnioskujące o rozwiązanie kwestii, czy instalacja gazowa i usytuowanie komina, związane z dokonaną przez Z. i W. M. adaptacją pomieszczenia gospodarczego na kuchnię i łazienkę nie zagraża ich zdrowiu i życiu. Pismem z dnia [..] r. J. i H. F. uzupełnili złożone przez siebie odwołanie podnosząc, że inwentaryzacja dołączona do powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej nie została sprawdzona przez pracowników Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, ponieważ nie wykazuje niezgodności z prawem zajęcia terenu przez wybudowanie samowoli na znaczącej długości terenu posesji przy ul. [...]. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229, ze zm.) orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że z akt administracyjnych sprawy wynikało, że Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. stwierdził, że na działce przy ul. [...] w [...] znajdują się dwa obiekty murowane, wybudowane w latach [...] przez Z. i W. M., bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, jak również bez zgłoszenia budowy. W myśl art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, stosuje się przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego, po sprawdzeniu zgodności lokalizacji przedmiotowych obiektów z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w okresie ich budowy, postanowieniem z dnia [...] r. nałożył na Z. i W. M. obowiązek dostarczenia do dnia [...] r. przedłożenia wskazanych w tym akcie dokumentów. Niniejszy obowiązek Z. i W. M. wykonali w dniu [...] r. W przedłożonym orzeczeniu technicznym, wykonanym przez rzeczoznawcę mgr inż. M. I. stwierdzono, że przedmiotowe budynki spełniają przepisy techniczne i wymagania sztuki budowlanej i mogą być użytkowane zgodnie z przeznaczeniem. Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] r. dokonał oględzin przedmiotowej nieruchomości i ustalił, że wykonane obiekty, tj. garaż [...] pomieszczenie gospodarcze były zgodne z przedłożoną inwentaryzacją budowlaną. W związku z wykonaniem przez Z. i W. M. w terminie obowiązku nałożonego postanowienie z dnia [...] r., organ I instancji wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. W ocenie organu odwoławczego powyższa decyzja wydana została zgodnie z prawem. Ustosunkowując się do podniesionych w odwołaniu argumentów, Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przy legalizacji obiektów budowlanych wybudowanych przed rokiem [...] nie jest wymagane legitymowanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a tym samym zgoda współwłaścicieli nieruchomości. Z kolei fakt, iż zaskarżoną decyzję otrzymał do wiadomości Wydział [...] Urzędu Miejskiego, nie ma wpływu na przedmiotowe postępowanie. W zakresie szerokości drogi dojazdowej do garażu, wyjaśnił, że przepis § 104 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, na który powołali się J. i H. F., nie miał zastosowania w rozpatrywanym przypadku. Na powyższą decyzję J. i H. F. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie lub zmianę, jako naruszającą prawo, w części odnoszącej się do legalizacji garażu. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, iż wbrew twierdzeniom organów obu instancji, że przedmiotowe budynki spełniają wymagania przepisy techniczne i wymagania sztuki budowlanej, naruszają one § 157 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62, ze zm.), który stanowi, że garaże nie wbudowane w bryłę budynku muszą mieć wysokość nie mniejszą niż 2,2 m w świetle. Rzeczony garaż ma wysokość [...] m, co w ocenie skarżących rodziło wątpliwość, co do rzetelności ekspertyz i pomiarów, na które powołał się Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zaznaczyli także naruszenie § 158 tegoż rozporządzenia, bowiem nie został przez Z. i W. M. spełniony wymóg wyposażenia pomieszczenia garażu indywidualnego w wentylację naturalną nawiewno-wywiewną z kanałami wywiewnymi, wyprowadzonymi nad dach. Ponadto wskazali, że postępowanie Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedłożonej sprawie kłóciło się z ogólnymi zasadami proceduralnego prawa administracyjnego jak np., określoną w art. 7 k.p.a., zasadą praworządności oraz nakazem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli, czy też wskazaniami art. 12 § 1 k.p.a., dotyczącymi możliwie szybkiego i wnikliwego działania organów administracji. J. i H. F. zaznaczyli ponadto, iż zgodnie z regulacją art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlanego z dnia 24 października 1974 r. obiekty budowlane powinny być projektowane, budowane i utrzymywane w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich - zgodnie z przepisami, w szczególności techniczno-budowlanymi i normami. Skarżący powołali się przy tym na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 1983 r. (Sygn. akt I SA 1513/82), zgodnie z którym o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane można mówić jedynie wtedy, gdy naruszone zostały w tym względzie konkretne przepisy, warunki techniczne lub normy obowiązujące w budownictwie. W ocenie skarżących w przedmiotowej sprawie doszło do oczywistego naruszenia powołanych wyżej przepisów, a w konsekwencji także interesów osób trzecich, poprzez pogorszenie warunków użytkowych, należącej do skarżących nieruchomości. Podnieśli również, iż w myśl art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.), właściciel może, z wyłączeniem innych osób korzystać z rzeczy w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Jedną z ustaw ograniczających prawo własności, w tym także prawo własności nieruchomości, jest ustawa Prawo budowlane z 1974 r. Treść normy prawnej, zawartej w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane nawiązuje do art. 140 ustawy Kodeks cywilny, a także do normy zawartej w art. 144 tejże ustawy, nakazującej właścicielowi, przy wykonywaniu swego prawa, powstrzymać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę. Sformułowanie to koresponduje wprost z tą częścią zapisu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, w której mowa jest o niedopuszczalnym pogorszeniu warunków użytkowych dla otoczenia. Skarżący wskazali tu na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 1998 r. (Sygn. akt IV SA 759/96) W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.) doprowadziła do uznania bezzasadności wniesionej skargi. W przedmiotowej sprawie organ I instancji, w postanowieniu z dnia [...] r. w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie samowolnie wybudowanego w latach [...] garażu [...] oraz budynku gospodarczego na nieruchomości przy ul. [...] w [...], zobowiązał Z. i W. M. do przedłożenia w terminie do [...] r. dokumentów w postaci: 1) inwentaryzacji budowlanej obiektów, 2) orzeczenia technicznego wykonanych robót stwierdzającego zgodność wybudowanego budynku z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy i sporządzonego przez osobę legitymującą się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi oraz wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzonym zaświadczeniem wydanym przez tę izbę, z określonym w nim terminem ważności, 3) powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej oraz 4) protokołów badań i sprawdzeń. W wykonaniu niniejszego obowiązku Z. i W. M. przedłożyli w dniu [...] r. wymagane dokumenty. W wyniku oględzin przedmiotowej nieruchomości przeprowadzonych przez Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] r. ustalono, że przedmiotowe obiekty były zgodne z przedłożoną inwentaryzacją budowlaną, wobec czego decyzją z dnia [...] r. organ ten udzielił pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanych obiektów, który to akt, w wyniku rozpoznania odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że w związku z treścią przepisu art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, ze zm.), w sprawie zastosowanie znaleźć powinny przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.) W myśl powołanego przepisu art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tejże ustawy nie stosuje się zawartego w niej przepisu art. 48, odnoszącego się do instytucji rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, lecz zastosowanie znajdują przepisy wówczas obowiązujące. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. natomiast przedmiotowe obiekty, jak wynika z akt administracyjnych sprawy zostały wzniesione w latach [...] r. a zatem w okresie obowiązywania poprzedniej regulacji, tj. ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Zgodnie z art. 42 ust. 3 tej ostatniej z wyszczególnionych powyżej ustaw, podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Zasady stwierdzania zdatności do użytku wykonanego obiektu określone zostały w § 59 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r., zgodnie z którym, inwestor w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego zobligowany jest wystąpić o jego wydanie po wykonaniu w całości robót budowlanych, zamierzonych i nakazanych, po przeprowadzeniu wymaganych przepisami badań i sprawdzeń oraz po doprowadzeniu terenu działki do stanu zgodnego z przepisami, jak również dołączając do wniosku dokumenty budowy wymagane przez właściwy organ. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów obu instancji, iż art. 40 w związku z art. 37 i art. 36 ust. 1 pkt 1 i ust 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. nie nakładają na organ obowiązku, w przypadku prowadzenia postępowania w sprawie robót budowlanych wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, zobowiązania inwestora do wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością, na której prowadzone były roboty budowlane. Obowiązek taki nakładają natomiast na właściwy organ obecnie obowiązujące przepisy art. 48 ust. 2 i ust 3 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. Argumentacja skarżących odwołująca się do własnych doświadczeń w tym zakresie jest zatem nietrafna. Dotyczy bowiem innego stanu prawnego. Organy obu instancji zasadnie zaniechały zatem uzależnienia wydania zaskarżonej decyzji od uprzedniego uzyskania zgody współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. Spór w tym zakresie między współwłaścicielami ma charakter cywilnoprawny i może być rozstrzygnięty jedynie przez sąd powszechny. W przedmiocie zarzutu naruszenia § 157 i 158 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, zaznaczyć należy, że powyższe rozporządzenie w dacie wznoszenia przedmiotowych obiektów nie obowiązywało, stąd też zarzut skarżących jest bezprzedmiotowy. Bez znaczenia dla niniejszego postępowania są również zarzuty odnoszące się do naruszenia na gruncie przepisów ustawy Prawo budowlane uzasadnionego interesu osób trzecich. W powołanych przez skarżących wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 1983 r. (Sygn. akt I SA 1513/82) oraz z dnia 17 marca 1998 r. (Sygn. akt 759/96), NSA zajął stanowisko, iż "o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) można mówić jedynie wtedy, gdy naruszone są w tym względzie konkretne przepisy, warunki techniczne lub normy obowiązujące w budownictwie". Ponadto wyraził pogląd, że "interes społeczny i słuszny interes właścicieli nieruchomości sąsiedniej wymaga, aby realizacja samowoli budowlanej nie stawiała sprawcy takiej samowoli w sytuacji lepszej, niż inwestora działającego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa". Jak wynika z przytoczonych orzeczeń NSA, wolą ustawodawcy było objęcie ochroną interesów osób trzecich w przypadkach naruszeń konkretnych przepisów obowiązujących w budownictwie, dokonanych przez inwestorów, w tym w szczególności podmioty, które dopuściły się samowoli budowlanej. Warto w tym miejscu przytoczyć stanowisko NSA zawarte w uzasadnieniu drugiego z cytowanych orzeczeń. Sąd zaznaczył, że "wymaga podkreślenia, iż wszelka działalność, w wyniku której zostaje naruszona zasada praworządności, w tym przypadku poprzez samowolę budowlaną, powoduje ryzyko po stronie inwestora, wyrażające się w tym, że działalność ta może nie zostać zalegalizowana. Stanowi o tym przepis art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r., który wyposaża organy nadzoru budowlanego w instrument prawny, w postaci możliwości nakazania rozbiórki (...). Na gruncie dyspozycji art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. obowiązkiem organu jest (...) w pierwszym rzędzie ustalenie, czy w sprawie zachodzą okoliczności, przewidziane w art. 37 i w zależności od wyników tego ustalenia wydanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, bądź jego legalizacja". Inne aspekty naruszenia interesu osób trzecich nie podlegają ocenie organu nadzoru budowlanego, lecz mają charakter cywilnoprawny. Dotyczy to także zarzutu wykonania samowoli budowlanej z przekroczeniem granicy działki. Art. 37 i 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w przypadku samowoli budowlanej nałożyły na organy administracyjne obowiązek analizy stany faktycznego sprawy w celu ustalenia istnienia przesłanek do orzeczenia nakazu rozbiórki. W razie ich braku, t.j. gdy nie stwierdzono, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, czy wreszcie gdy nie stwierdzono, że konieczność rozbiórki uzasadniona innymi, ważnymi przyczynami, obowiązkiem organu jest dokonać legalizacji takiego obiektu. W przedmiotowej sprawie organ I instancji zobowiązał inwestora do przedłożenia niezbędnej dokumentacji, sporządzonej przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje zawodowe, potwierdzającej, że sporne obiekty wybudowane zostały w sposób zgodny z obowiązującymi w okresie ich wzniesienia, przepisami prawno-budowlanymi. Po jej otrzymaniu, zweryfikował zawarte w nich informacje poprzez dowód z oględzin. Z dokumentów tych wynikał brak podstaw do rozbiórki, wobec czego organ I instancji zobligowany był, w związku z powołanymi wyżej przepisami do wydania decyzji zezwalającej na użytkowanie spornych obiektów. Zdaniem Sądu, wyliczone czynności dowodowe podjęte w toku przeprowadzonych postępowań wskazują także na bezpodstawność zarzutu skarżących naruszenia art. 7 k.p.a., w tym zasady praworządności i zasady prawdy obiektywnej. Uznania Sądu nie znajduje również zarzut naruszenia zasady szybkości postępowania, wynikającej z art. 12 tegoż Kodeksu. Podkreślić należy, iż postępowania organów obu instancji przeprowadzone zostały w zakreślonych w art. 35 k.p.a. terminach załatwiania spraw. Zaznaczyć należy przy tym, że podniesiona przez skarżących w skardze okoliczności przewlekłości działań organów w zakresie udzielenia odpowiedzi na pytanie skarżących , co do legalności spornych obiektów odnosi się do uregulowanej w k.p.a., instytucji skargi, która stanowiąc postępowanie o charakterze administracyjnym, opiera się na innych zasadach, aniżeli ustalone dla toku właściwego postępowania administracyjnego. Określone zatem w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego okresy załatwiania spraw nie znajdują do niej zastosowania. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI