II SA/Sz 1190/19

II SA/Sz 1190/19 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2020-09-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak /przewodniczący/
Renata Bukowiecka-Kleczaj
Stefan Kłosowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
I OSK 182/21 - Wyrok NSA z 2024-03-20
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1027
art. 48 ust. 2, art. 47 ust. 1, art. 46, art. 8 ust. 1, art. 13 ust.1
Ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2020 r. sprawy ze skargi [...] Izby Rolniczej w S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie wyboru Delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2019 r., Nr [...], wydaną
na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych
(Dz. U. z 2018 r., poz. 1027), Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Walnego Zgromadzenia Z. j Izby Rolniczej w S.
z dnia [...] września 2019 r. Nr [...] w sprawie wyboru delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, że materialnoprawną podstawę przedmiotowej uchwały z dnia 5 września 2019 r. stanowił art. 37 ust. 3 ustawy o izbach rolniczych oraz § 18 ust. 1 pkt 18 Statutu Z. Izby Rolniczej w S. . W świetle powyższych unormowań nie budzi wątpliwości organu kompetencja Walnego Zgromadzenia do podjęcia uchwały w przedmiocie wyboru delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych, jednakże dokonując takiego wyboru podczas posiedzenia w dniu [...] września 2019 r., Walne Zgromadzenie Z. Izby Rolniczej w S. naruszyło w sposób istotny art. 13 ust. 1 ustawy o izbach rolniczych oraz § 24 ust. 1 Statutu Z. Izby Rolniczej w S.
Zgodnie bowiem z treścią art. 13 ust. 1 ustawy o izbach rolniczych uchwały walnego zgromadzenia zapadają większością głosów w obecności co najmniej połowy ogólnej liczby członków, z zastrzeżeniem ust. 2, w myśl którego statut izby lub jego zmiana uchwalane są większością głosów w obecności co najmniej 2/3 ogólnej liczby członków walnego zgromadzenia. Natomiast stosownie do § 24 ust. 1 Statutu Z. Izby Rolniczej w S. – uchwały Walnego Zgromadzenia zapadają zwykłą większością głosów w głosowaniu jawnym przez podniesienie ręki w obecności co najmniej połowy ogólnej liczby członków Walnego Zgromadzenia.
Wojewoda podkreślił, że przepisy regulujące procedurę podejmowania uchwał przez walne zgromadzenie nie wprowadzają odrębnych postanowień odnośnie podejmowania aktów dotyczących wyznaczenia delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych. Nie upoważniają też walnego zgromadzenia do wyboru procedury (trybu, sposobu) podjęcia aktu w tym przedmiocie. W tej sytuacji, zastosowanie mają więc wyłącznie cytowane wyżej postanowienia, a zatem wybór delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych powinien nastąpić w głosowaniu jawnym, zwykłą większością głosów.
Tymczasem, jak wynika z protokołu Nr [...] Komisji mandatowo-skrutacyjnej wybranej na I Walnym Zgromadzeniu Z. Izby Rolniczej VI kadencji w dniu [...] września 2019 r., podczas wyborów delegata Walnego Zgromadzenia do Krajowej Rady Izb Rolniczych przeprowadzono dwa głosowania. Oba głosowania odbyły się w trybie tajnym, a więc wbrew zapisom § 24 ust. 1 Statutu Z. Izby Rolniczej w S. . Pierwsze głosowanie nastąpiło w obecności 35 członków Walnego Zgromadzenia (liczba członków uprawnionych do głosowania - 35), a w jego wyniku oddano: 33 głosy ważne i 2 nieważne; najwięcej głosów ważnych - 12 - uzyskał W. K.. Jednakże, wobec uznania przez Komisję, iż żaden z kandydatów nie uzyskał bezwzględnej liczby głosów ważnych, przeprowadzono drugie głosowanie (oznaczone w protokole jako II tura głosowania), w którym wyboru dokonano spośród dwóch kandydatów, którzy w pierwszym głosowaniu uzyskali największą liczbę głosów. W wyniku ponownego głosowania (35 oddanych głosów, 29 głosów ważnych, 6 głosów nieważnych) na delegata wybrano S. B., który uzyskał 15 ważnie oddanych głosów, zaś jego kontrkandydat uzyskał takich głosów 14.
Zdaniem Wojewody, wbrew przepisom ustawy o izbach rolniczych oraz Statutu Z. Izby Rolniczej w S. , błędnie przyjęto, iż właściwym trybem głosowania nad uchwałą w przedmiocie wyboru delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych jest głosowanie tajne, a nadto konieczność uzyskania przez kandydata bezwzględnej większości ważnie oddanych głosów. Nadto przyjęty przez Walne Zgromadzenie sposób głosowania, polegający na wyborze delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych w dwóch głosowaniach (I i II tura głosowania) był nieprawidłowy, taka możliwość nie została bowiem przewidziana w żadnym z przepisów ustawowych, ani statutowych regulujących procedurę podejmowania uchwał przez ten organ. W sposób nieprawidłowy nastąpiło również liczenie głosów przez Komisję mandatowo-skrutacyjną wybraną do przeprowadzenia głosowania w dniu [...] września 2019 r., gdyż do uzyskania większości głosów członków Walnego Zgromadzenia (wymaganej art. 13 ust. 1 ustawy o izbach rolniczych) wystarczające było uzyskanie przez jednego z kandydatów liczby głosów większej niż liczba głosów przypadająca na każdego z pozostałych kandydatów.
Z. Izba Rolnicza w S. pismem z dnia 15 listopada
2019 r. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżąca zarzuciła organowi nadzoru naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 roku o izbach rolniczych, poprzez niewłaściwe zastosowanie;
- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z tych przepisów, w szczególności poprzez zaniechanie oceny znaczenia zapisów Statutu Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej oraz Regulaminu obrad I Walnego Zgromadzenia VI kadencji Z. Izby Rolniczej
z dnia [...] września 2019 roku.
W ocenie strony skarżącej brak jest zobligowania Walnego Zgromadzenia do stosowania art. 13 ustawy o izbach rolniczych. Pojęcie "zwykłej większości" nie zostało bowiem w ogóle zdefiniowane, w tym również w ustawie o izbach rolniczych. Przy uwzględnieniu, że zgłoszonych zostało kilku kandydatów w przedmiotowych wyborach, wedle skarżącej, zasady określone w art. 13 ustawy o izbach rolniczych nie mogą mieć zastosowania bez uprzedniej konkretyzacji, o jakiej mowa w Statucie ZIR. Zdaniem strony, w przypadku głosowania nad wyborem delegata każdy głos oddany na jedną osobę jest faktycznie głosem przeciwko pozostałym kandydatom. Zatem ilość kandydatów skutkuje koniecznością takiego zmodyfikowania głosownia, aby głosowanie miało charakter demokratyczny.
Skarżąca zarzuciła, że w podjętym rozstrzygnięciu całkowicie pominięto problematykę demokratycznego przeprowadzenia wyborów delegata. Sposób głosowania przyjęty przez Walne Zgromadzenie zrealizował bowiem zasadę – jak najszerszej reprezentacji środowiska rolniczego we władzach Izb Rolniczych. Pierwsze głosowanie na delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych skutkowało nieuzyskaniem bezwzględnej ani zwykłej większości głosów przez poszczególnych kandydatów i dopiero wówczas znalazł zastosowanie § 11 ust. 11 Regulaminu Obrad. Nadto strona podniosła, że nawet przy przyjęciu zapatrywań organu, w wyniku kolejnego głosowania został wybrany S. B..
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie oraz utrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd eliminuje zaskarżony akt z obrotu prawnego tylko w przypadku stwierdzenia jego podjęcia przez organ z naruszeniem prawa (art. 145 -150 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż akt ten nie narusza prawa.
Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Wojewody stwierdzająca nieważność uchwały Walnego Zgromadzenia Z. Izby Rolniczej w S. w sprawie wyboru delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych.
Wskazane rozstrzygnięcie zostało podjęte w oparciu o art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1027, zwanej dalej: "ustawą"), zgodnie z którym organy nadzoru, o których mowa w art. 47 ust. 1, mogą stwierdzić nieważność uchwał organów izby w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia ich doręczenia. Z kolei, jak wynika z art. 47 ust. 1 ustawy, nadzór nad działalnością izb sprawują właściwi wojewodowie. Nadzór ten sprawowany jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem (art. 46 ustawy).
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że izby rolnicze oraz ich organy działają na podstawie ustawy i statutu, co wynika wprost z art. 8 ust. 1 ustawy. Najwyższym organem izby jest walne zgromadzenie (art. 10 ust. 1), do którego wyłącznej właściwości, przewidzianej w § 18 ust. 1 pkt 18 statutu, należy wybór delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych.
Sposób głosowania nad wyborem kandydata został uregulowany w art. 13 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym uchwały walnego zgromadzenia zapadają większością głosów w obecności co najmniej połowy ogólnej liczby członków, z zastrzeżeniem ust. 2, w którym przewidziano, że statut izby lub jego zmiana uchwalane są większością głosów w obecności co najmniej 2/3 ogólnej liczby członków walnego zgromadzenia.
Zapisy statutu odnoszące się do powyższej kwestii również wskazują, że uchwały walnego zgromadzenia zapadają zwykłą większością głosów w głosowaniu jawnym przez podniesienie ręki w obecności, co najmniej połowy ogólnej liczby jego członków (§ 24 ust.1).
Analiza wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że zarówno przepisy ustawy, jak też statutu nie przewidują odmiennych unormowań odnośnie podejmowania przez walne zgromadzenie uchwał w sprawie wyboru delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych, z czego wynika, że wybór delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych winien nastąpić w głosowaniu jawnym, zwykłą większością głosów, w obecności, co najmniej połowy ogólnej liczby jego członków.
Tymczasem uchwała z dnia [...] września 2019 r. została podjęta w trybie tajnym, a zatem wbrew zapisom § 24 ust. 1 statutu nakazującego podejmowanie uchwał w głosowaniu jawnym. Ponadto, jak wynika z protokołu nr [...] Komisji mandatowo- skrutacyjnej wybranej na I Walnym Zgromadzeniu Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej VI kadencji w dniu 5 września 2019 r. - delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych – wyłoniono po przeprowadzeniu dwóch głosowań. W wyniku pierwszego z nich najwięcej głosów ważnych uzyskał W. K.. Jednakże, ze względu na to, że uznano, iż żaden z kandydatów nie uzyskał bezwzględnej ilości głosów, głosowanie powtórzono, które zostało określone w protokole jako II tura wyborów spośród dwóch kandydatów, którzy w pierwszym głosowaniu uzyskali największą liczbę głosów. W rezultacie kolejnego głosowania największą ilość głosów uzyskał S. B.. Wobec powyższego niezrozumiałe jest twierdzenie strony, że w pierwszym głosowaniu żaden z kandydatów nie uzyskał nawet zwykłej większości głosów.
Zdaniem Sądu, za prawidłowe należy uznać stanowisko Wojewody, że przyjęta przez Walne Zgromadzenie konieczność uzyskania przez kandydata bezwzględnej większości ważnie oddanych głosów nie została przewidziana zarówno w przepisach ustawy, jak też statutu regulujących procedurę podejmowania uchwał przez ten organ, zatem taki sposób przeprowadzenia głosowania słusznie został uznany za niezgodny z prawem.
Odnosząc się do argumentów skarżącej powołującej się na niezdefiniowanie pojęcia "zwykłej większości", które w jej ocenie, stanowi o niezobowiązaniu Walnego Zgromadzenia do stosowania art. 13 ustawy, wyjaśnić należy, że określenie to mimo braku ustawowej definicji, zostało wyjaśnione w orzecznictwie sądów administracyjnych i oznacza, że na danego kandydata musi być oddanych więcej głosów niż na innych. Inaczej rzecz ujmując, gdy przedmiotem głosowania jest wybór jednego spośród kilku rozwiązań, wówczas przez zwykłą większość należy rozumieć taką liczbę głosów za jednym z nich, która jest większa od liczby głosów przypadających osobno na każde rozwiązanie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 724/18, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślenia wymaga, że przepisy regulujące procedurę podejmowania uchwał przez Walne Zgromadzenie nie wprowadzają odrębnych postanowień w zakresie podejmowania aktów dotyczących wyboru delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych, zatem za nieznajdujące potwierdzenia w przepisach ustawy, jak też statutu, należy uznać stanowisko strony odnośnie konieczności ich konkretyzacji oraz takiej modyfikacji głosowania, aby miało ono charakter demokratyczny.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej powołującej się na zapis § 11 ust. 11 - przyjętego przez Walne Zgromadzenie Regulaminu Obrad z dnia 5 września 2019 r. (zwanego dalej: "regulaminem") - zgodnie z którym delegatem zostaje kandydat, który uzyskał bezwzględną liczbę głosów, powtórzenia wymaga, że izba rolnicza powinna działać w oparciu o ustawę oraz statut, zatem tylko te akty mogą stanowić legalną podstawę jej działalności, co oznacza, że nie jest ona związana postanowieniami innych aktów, w tym regulaminu obrad walnego zgromadzenia, zatem brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu polegającego na nieuwzględnieniu jego zapisów.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji zdaniem Sądu, Wojewoda dokonał wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń, prawidłowo zastosował art. 48
ust. 2 ustawy, i zasadnie stwierdził nieważność uchwały organu izby, jako podjętej
z naruszeniem procedury głosowania dokonanej niezgodnie z treścią art. 13 ust. 1 ustawy oraz § 24 ust. 1 statutu. Wbrew zarzutom skargi, organ nie naruszył określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. zasad regulujących postępowanie administracyjne, bowiem w ustawie o izbach rolniczych brak jest zapisu odwołującego do stosowania tych przepisów w postępowaniu nadzorczym.
W tym stanie rzeczy, ponieważ zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.