II SA/Sz 1187/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Szczecinie oddalił skargę spółki na decyzję Prezydenta Miasta dotyczącą opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, uznając, że wewnętrzny system kanalizacji na nieruchomości nie wyłącza obowiązku opłaty, jeśli nieruchomość nie jest przyłączona do zewnętrznego systemu.
Spółka O. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Prezydenta Miasta ustalającą opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Spółka argumentowała, że posiada system kanalizacji otwartej/zamkniętej na swojej nieruchomości, co powinno wykluczać opłatę. Sąd uznał jednak, że kluczowe jest przyłączenie nieruchomości do zewnętrznego systemu kanalizacji funkcjonującego na danym obszarze, a nie tylko posiadanie wewnętrznych urządzeń. W związku z tym, że nieruchomość nie była przyłączona do zewnętrznego systemu, a ponad 70% jej powierzchni zostało zabudowane, zmniejszając retencję, sąd oddalił skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę O. Spółki z o.o. na decyzję Prezydenta Miasta S. dotyczącą opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Spółka kwestionowała nałożenie opłaty, twierdząc, że jej nieruchomość jest wyposażona w system urządzeń wodnych (wyloty kanalizacji deszczowej, skrzynki retencyjno-rozsączające), co powinno być traktowane jako system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, wyłączający obowiązek opłaty. Prezydent Miasta ustalił opłatę, argumentując, że kluczowe jest przyłączenie nieruchomości do funkcjonującego na danym obszarze systemu kanalizacji, a nie tylko posiadanie wewnętrznych urządzeń. Sąd podzielił stanowisko organu, podkreślając, że pojęcie "obszaru" w kontekście przepisów Prawa wodnego jest szersze niż sama nieruchomość. Sąd wskazał, że wewnętrzne urządzenia do zbierania wód opadowych nie stanowią systemu kanalizacji, o którym mowa w art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, jeśli nie są przyłączone do zewnętrznego systemu funkcjonującego na danym obszarze. Ponieważ ponad 70% powierzchni nieruchomości zostało zabudowane, zmniejszając retencję, a nieruchomość nie była przyłączona do zewnętrznego systemu kanalizacji, sąd uznał opłatę za zasadną i oddalił skargę. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących kwalifikacji dróg i placów jako obiektów budowlanych oraz zastosowania rozporządzenia w sprawie stawek opłat, uznając je za niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie wewnętrznego systemu urządzeń wodnych na nieruchomości nie wyklucza obowiązku uiszczenia opłaty, jeśli nieruchomość nie jest przyłączona do zewnętrznego systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej funkcjonującego na danym obszarze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie "obszaru" w kontekście przepisów Prawa wodnego jest szersze niż sama nieruchomość. Wewnętrzne urządzenia do zbierania wód opadowych nie stanowią systemu kanalizacji, o którym mowa w art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, jeśli nie są przyłączone do zewnętrznego systemu funkcjonującego na danym obszarze.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.p.w. art. 269 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Opłata za usługi wodne uiszcza się za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
u.p.w. art. 272 § ust. 8
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określenie sposobu obliczania opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej jako iloczynu jednostkowej stawki opłaty i powierzchni.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do działania w sposób budzący zaufanie do organów państwa i jego konstytucyjnych i prawnych.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 7a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony.
k.p.a. art. 7b
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do działania w sposób budzący zaufanie do organów państwa i jego konstytucyjnych i prawnych.
k.p.a. art. 77 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje decyzję, gdy sprawa może być rozstrzygnięta na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji, w tym wskazanie podstawy prawnej i faktycznej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd, gdy nie ma podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodu z dokumentów przez sąd.
Prawo budowlane art. 3 § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego.
Prawo budowlane art. 3 § pkt 3a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obiektu liniowego.
Prawo budowlane art. 3 § pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja urządzenia budowlanego.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § pkt 22
Definicja terenu biologicznie czynnego.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne art. 9 § pkt 1
Określenie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Posiadanie wewnętrznego systemu kanalizacji na nieruchomości wyklucza obowiązek opłaty za zmniejszenie retencji. Drogi i place na nieruchomości nie powinny być kwalifikowane jako obiekty budowlane zmniejszające retencję. Zastosowanie § 9 pkt 1 rozporządzenia w sprawie stawek opłat było niezasadne. Organ naruszył przepisy k.p.a. dotyczące wyjaśnienia stanu faktycznego i dowodów.
Godne uwagi sformułowania
"obszar" w rozumieniu art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy należy rozumieć jako pojęcie szersze od samej nieruchomości nie jest zatem wystarczające istnienie na danej nieruchomości systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej, jeżeli system ten nie współfunkcjonuje z istniejącym na danym obszarze (a nie wyłącznie na danej nieruchomości) systemem kanalizacji urządzenia wodne na określonej nieruchomości, służące zbieraniu i odprowadzaniu wód opadowych z terenu zabudowanego do wewnętrznego systemu kanalizacji, nie stanowią systemu kanalizacji, o którym mowa w ww. przepisie.
Skład orzekający
Renata Bukowiecka-Kleczaj
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Sokołowska
sędzia
Patrycja Joanna Suwaj
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"obszaru\" i \"systemu kanalizacji\" w kontekście opłat za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej oraz kwalifikacja dróg i placów jako obiektów budowlanych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem wodnym i Prawem budowlanym, a jego zastosowanie może zależeć od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zagospodarowania terenów i wpływu na retencję, a także interpretacji przepisów dotyczących opłat. Jest to istotne dla właścicieli nieruchomości i deweloperów.
“Czy własny system odprowadzania deszczówki zwalnia z opłat za retencję? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 1187/19 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2020-08-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-12-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Katarzyna Sokołowska Patrycja Joanna Suwaj Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Hasła tematyczne Wodne prawo Sygn. powiązane III OSK 3558/21 - Wyrok NSA z 2023-09-26 Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 273 ust. 6 w związku z art. 269 ust.1 pkt 1, art.270 ust. 7, art.272 ust.8,10,22,23 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2019 poz 2325 rt.145 par.1, art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2016 poz 23 art.11 w zw. z art.107 par 1 pkt 6 i 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi O. Spółka z o.o. w O. na decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej oddala skargę. Uzasadnienie Informacją z dnia [...] r., znak [...], Prezydent Miasta S. ustalił dla O. Sp. z o.o. z siedzibą w O. wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej [...] m2, tj. na działce nr [...] obręb [...], robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej – za okres od 1 października 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. W informacji wskazano, że opłata stała została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wyrażonej w m2 wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej oraz czasu wyrażonego w latach zgodnie z art. 272 ust. 8 ustawy Prawo wodne oraz § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502). Z uzasadnienia tej informacji wynika, że dane do obliczenia opłaty uzyskano na podstawie oświadczeń za I, II i III kwartał 2018 r. wystawionych przez Prezesa Zarządu skarżącej Spółki z dnia [...] r., uzupełnionych pismem z dnia [...] r. oraz w oparciu o informacje zawarte w Systemie Informacji Przestrzennej Miasta S.. Nie zgadzając się z ustaleniem opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, O. Spółka z o.o. w O. , pismem z dnia [...] r. złożyła reklamację, w której zakwestionowała obciążanie jej obowiązkiem zapłaty za zmniejszenie naturalnej retencji, wskazując na brak podstaw faktycznych i prawnych uzasadniających ustalenie wspomnianej opłaty z uwagi na to, że działka nr [...] ujęta jest w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie art. 269 oraz 272 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, poprzez przyjęcie, że na działce nr [...] obręb [...] w S. dochodzi do zmniejszenia retencji wodnej, pomimo iż przedmiotowa nieruchomość wyposażona jest w system urządzeń wodnych w postaci: - wylotów kanalizacji deszczowej, - zespołu 220 skrzynek retencyjno-rozsączających do wprowadzania oczyszczonych ścieków deszczowych, - urządzeń do podczyszczania ścieków opadowych (separatorów lamelowych zintegrowanych z piaskownikiem o nominalnym przepływie 15 dm3/ s) – które to w konsekwencji stanowią system kanalizacji zamkniętej lub otwartej, który nie prowadzi do zmniejszenia retencji wodnej nieruchomości i wyłącza możliwość ustalenia opłaty, 2. naruszenie art. 272 ust. 8 ustawy Prawo wodne, poprzez ustalenie opłaty pomimo braku spełnienia ustawowych przesłanek z art. 269 oraz 272 tej ustawy do ustalenia takowej opłaty, 3. naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w postaci braku weryfikacji systemu kanalizacji posadowionego na działce nr [...] obręb [...] w S., 4. naruszenie art. 7a k.p.a. poprzez ustalenie opłaty, a tym samym nałożenie na stronę obowiązku w oparciu o brak definicji legalnych i jednoznaczne wskazanie czy system kanalizacji posadowiony na działce skarżącej ma charakter zamknięty czy otwarty, posiłkowanie się interpretacjami i wykładnią z aktów prawnych niższych rangą tudzież definicjami słownikowymi, podczas gdy wskazany przepis postępowania nakazuje organom administracji publicznej w sytuacjach, w których pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej – wątpliwości te rozstrzygać na korzyść strony, 5. naruszenie art. 7b w zw. z art. 77 ust. 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w postaci braku uwzględnienia decyzji z dnia [...] r. wydanej przez Prezydenta Miasta S. w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, która w swej treści zawiera informacje dotyczące wyposażenia działek nr [...] i [...] obręb [...] w S. w urządzenia wodne w postaci wylotów kanalizacji deszczowej oraz skrzynek retencyjno-rozsączających, wskazuje, iż odbiornikiem ścieków i wód opadowych jest ziemia, a więc powierzchnia biologicznie czynna ww. działek jak również wskazuje na brak zmniejszenia zdolności retencyjnej tych działek. Prezydent Miasta S. nie uznał reklamacji i decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 269 ust. 1 pkt 1, art. 270 ust. 7, art. 272 ust. 8,10, 22, 23 ustawy Prawo wodne oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 t.j. ze zm.), określił firmie O. Spółce z o.o. w O. opłatę w wysokości [...] zł - za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2, tj. działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...], robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji, przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej, na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, za okres od 1 października 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. Opłata została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 8 u.p.w. oraz § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r., w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2502). W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, o którym mowa w art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne winien funkcjonować na danym obszarze, a nie tylko na nieruchomości zagospodarowanej w sposób, który doprowadził do zmniejszenia naturalnej retencji terenowej. Co więcej, samo funkcjonowanie systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej jest niewystarczające do przyjęcia, że zachodzi negatywna przesłanka do ponoszenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Dodatkowo konieczne jest przyłączenie nieruchomości do funkcjonującego na danym obszarze systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Prezydent podkreślił, że przedmiotowa nieruchomość zlokalizowana na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w S. nie została przyłączona do systemu kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej funkcjonującej w okolicy, co przesądziło o naliczeniu opłaty za utraconą retencję terenową. Jednocześnie, z uwagi na zastosowanie skrzynek rozsączających charakteryzujących się pewną pojemnością retencyjną, w tym przypadku - [...] m3, organ przyjął obniżoną jednostkową stawkę opłat za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej z [...] zł do [...] zł za 1 m2 na rok. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, O. Spółka z o.o. zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Oprócz podnoszonych w reklamacji zarzutów naruszenia: - art. 269 oraz 272 u.p.w., art. 272 ust. 8 u.p.w., art. 7 i 8 k.p.a., art. 7a k.p.a., jak również art. 7b w zw. z art. 77 ust. 1 k.p.a. strona dodatkowo sformułowała zarzuty naruszenia prawa materialnego: - art. 269 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 3 pkt 3a i pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez zakwalifikowanie placów i dróg znajdujących się na przedmiotowej działce do obiektów budowlanych, podczas gdy zgodnie ze wskazywanymi powyżej przepisami prawa budowlanego drogi stanowią obiekty liniowe, a place - urządzenia budowlane; - § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne poprzez jego zastosowanie, podczas gdy przedmiotowa działka wyposażona jest w system urządzeń wodnych, co oznacza, że nieruchomość została ujęta w system kanalizacji zamkniętej bądź otwartej. Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. oraz 80 k.p.a. poprzez: a) nieuzasadnione przyjęcie, że na przedmiotowej działce doszło do zajęcia powierzchni biologicznie czynnej o wartości ponad 70% powierzchni działki, podczas gdy na przedmiotowej nieruchomości posadowione są budynki, drogi oraz place, co nie pozwala na uznanie, iż doszło do zajęcia ponad 70% powierzchni biologicznie czynnej, a tym samym wymierzenia skarżącej opłaty w oparciu o treść art. 272 ustawy Prawo wodne; b) pominięcie, że działka nr [...] obręb [...] w S. wyposażona jest w system wskazanych wyżej urządzeń wodnych, co oznacza, że nieruchomość jest ujęta w system kanalizacji zamkniętej bądź otwartej, a ziemia na tej działce stanowi miejsce do odprowadzania wody zgodnie z treścią pozwolenia wodno-prawnego z dnia [...] r., wydanego przez Prezydenta Miasta S.; - art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i 3 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia, dlaczego opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej została określona dla całej powierzchni nieruchomości. Mając powyższe na względzie skarżąca, na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie od Prezydenta Miasta S. na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ ustalając opłatę, pominął fakt istnienia systemu kanalizacji zainstalowanego na przedmiotowej nieruchomości, który zapewnia prawidłowe odprowadzanie i retencję wód opadowych i roztopowych z zagospodarowanej przestrzeni na tej nieruchomości. Ponadto przy ustaleniu opłaty organ oparł się na nieprecyzyjnych i niejasnych przepisach ustawy, które nie zawierają wytycznych dotyczących klasyfikacji nieruchomości oraz zainstalowanych na nich systemów urządzeń wodnych. Odpowiadając na skargę Prezydent Miasta S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy obowiązującej od 1 stycznia 2018 r. ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, na mocy której wprowadzono m.in. nowe regulacje związane z korzystaniem z wód i z usługami wodnymi, z czym wiąże się obowiązek uiszczania opłat, który stanowi jeden z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami. Zgodnie z obowiązującą treścią art. 34 pkt 4 u.p.w., jako szczególne korzystanie z wód zakwalifikowane zostało wykonywanie na nieruchomości o powierzchni powyżej 3.500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Stosownie do postanowień art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy, opłatę za usługi wodne uiszcza się za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Jak wynika z powyższego przepisu, przesłankami skutkującymi obowiązkiem poniesienia przedmiotowej opłaty są: - odpowiednia powierzchnia (powyżej 3.500 m2) i lokalizacja nieruchomości na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, - wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej, poprzez wykonywanie robót i obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, skutkujące zmniejszeniem naturalnej retencji terenowej. W niniejszej sprawie dane dotyczące powierzchni nieruchomości ustalone zostały na podstawie oświadczenia z dnia [...] r., podpisanego przez Prezesa zarządu skarżącej Spółki. W oświadczeniu wskazano, że powierzchnia nieruchomości wynosi [...] m2, w tym powierzchnia zabudowy (w skład której wchodzą: zabudowa, magazyny, inne obiekty budowlane, a także parkingi, chodniki i inne szczelne powierzchnie wchodzące w skład nieruchomości) to [...] m2, zaś powierzchnia biologicznie czynna wynosi [...] m2 (takie dane wskazano w oświadczeniu z dnia [...] r., podpisanym przez prezesa zarządu skarżącej Spółki). Skarżąca kwestionuje jednak wystąpienie wymienionych wyżej przesłanek z art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy, przy czym zasadniczą sporną kwestią jest, czy istniejące na terenie nieruchomości Spółki urządzenia wodne służące do odprowadzania wód opadowych powinny być zakwalifikowane, jako istniejący system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, której istnienie – zdaniem skarżącej – wyklucza możliwość naliczenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej tych wód, innymi słowy czy jej nieruchomość powinna być zakwalifikowana jako obszar objęty systemem kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Rozważając tę kwestię należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy posłużył się pojęciem "nieruchomości" oraz odwołał się do jej usytuowania na "obszarach" nieujętych w system kanalizacji. Prawodawca odróżnił zatem powierzchnię samej nieruchomości od powierzchni obszaru, w którym jest usytuowana stanowiąc jego część. Przepisy Prawa wodnego wielokrotnie odwołują się do pojęcia obszaru rozumianego jako część przestrzeni. Dotyczy to m.in. obszarów dorzeczy (art. 16 pkt 31), obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi (art. 16 pkt 33), obszarów szczególnego narażenia powodzią (art. 16 pkt 34), regionów wodnych (art. 16 pkt 46), zlewni (art. 16 pkt 77). Każde z tych pojęć zasadniczo odnosi się do większych powierzchniowo obszarów (por. M. Białek, D. Chojnacki, T. Grabarczyk "Opłaty za usługi wodne w nowym prawie wodnym", wyd. z 2018 r., s. 46-47). Obszar w rozumieniu art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy należy rozumieć jako pojęcie szersze od samej nieruchomości, której dane postępowanie dotyczy. Wobec stwierdzenia, że w ustawie brak jest definicji "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej", pojęcie to należy rozumieć jako zespół urządzeń służących do odprowadzania z danego obszaru wód opadowych i roztopowych. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, należy podzielić pogląd wyrażony w wyroku z dnia 11 października 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 738/18, zgodnie z którym intencją prawodawcy było objęcie opłatą za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej tych podmiotów, których nieruchomości nie znajdują się na obszarach ujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, co należy rozumieć jako nieujęcie danej nieruchomości w funkcjonujący na danym obszarze system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Nie jest zatem wystarczające istnienie na danej nieruchomości systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej, jeżeli system ten nie współfunkcjonuje z istniejącym na danym obszarze (a nie wyłącznie na danej nieruchomości) systemem kanalizacji. Nie wyłącza zatem z obowiązku uiszczenia opłaty za ograniczenie retencji zebranie poprzez istniejący na danej nieruchomości system wód opadowych i roztopowych. W analizowanym przepisie art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy nie chodzi zatem o zebranie wód z opadów atmosferycznych do jakiegokolwiek wewnętrznego systemu kanalizacji, ale o ich odprowadzenie do systemu, który przewidziany jest na danym obszarze do odbioru wód opadowych i roztopowych, czyli odpowiednio w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania odpadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Istotne są tu pojęcia "obszar" oraz "system kanalizacji", wskazujące na zewnętrzny wobec nieruchomości zabudowanej w sposób określony w art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w. aspekt odprowadzania wód opadowych. Z powyższego wynika, że urządzenia wodne na określonej nieruchomości, służące zbieraniu i odprowadzaniu wód opadowych z terenu zabudowanego do wewnętrznego systemu kanalizacji, nie stanowią systemu kanalizacji, o którym mowa w ww. przepisie. Należy mieć na uwadze, że obowiązek poniesienia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji wód jest opłatą alternatywną do opłaty za usługi wodne wiążące się z odprowadzaniem do wód, wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 35 ust. 3 pkt 7 ustawy). Przy tym opłaty za odprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych pobierają Wody Polskie, a za zmniejszenie retencji organ administracji samorządowej szczebla gminnego. Obowiązek uiszczenia przedmiotowej opłaty jest ściśle związany z wykonaniem na nieruchomości robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie retencji. Zgodnie z definicją obiektu budowlanego sformułowaną w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202), pojęcie to oznacza budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Nietrafny okazał się zatem podnoszony w skardze argument, jakoby organ błędnie zakwalifikował drogi wewnętrzne na nieruchomości jako obiekty budowlane wobec definicji obiektów liniowych, o jakich mowa w art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane. W myśl tego przepisu, ilekroć w tej ustawie mowa jest o obiekcie liniowym – należy przez to rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego. Skoro w samej definicji obiektu liniowego prawodawca jego charakterystykę rozpoczął od wskazania, że jest to obiekt budowlany, kwestionowanie przez stronę skarżącą uznania drogi za obiekt budowlany jest niezrozumiałe. Z kolei place postojowe to urządzenia budowlane związane z obiektem budowlanym, jakim jest droga (art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane). Niewątpliwie stanowią one efekt wykonanych robót budowlanych, których skutkiem jest zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Zarówno drogi wewnętrzne, jak i place postojowe są trwale związane z gruntem i wyłączają powierzchnię nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej. Pojęcie "terenu biologicznie czynnego", wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), oznacza teren o nawierzchni urządzonej w sposób zapewniający naturalną wegetację roślin i retencję wód opadowych, a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią oraz innych powierzchni zapewniających naturalną wegetację roślin, o powierzchni nie mniejszej niż 10 m2, oraz wodę powierzchniową na tym terenie (§ 3 pkt 22 rozporządzenia). Za niezasadny należy także uznać zarzut dotyczący naruszenia przez organ § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Zgodnie z tym przepisem, jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej wynoszą: 1) bez urządzeń do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem - 0,50 zł za 1 m2 na 1 rok; 2) z urządzeniami do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych o pojemności: a) do 10% odpływu rocznego z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem - 0,30 zł za 1 m2 na 1 rok, b) od 10 do 30% odpływu rocznego z obszarów uszczelnionych trwale związanych z gruntem - 0,15 zł za 1 m2 na 1 rok, c) powyżej 30% odpływu rocznego z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem - 0,05 zł za 1 m2 na 1 rok. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, organ uwzględniając okoliczność, że na terenie nieruchomości znajdują się skrzynki rozsączające o pojemności retencyjnej [...] m2, obniżył jednostkową stawkę opłaty z [...] zł do [...] zł za m2. Z przyczyn, o których była już mowa powyżej, fakt zastosowania na terenie danej nieruchomości tego typu urządzeń nie oznacza jeszcze, że została ona ujęta w system kanalizacji zamkniętej lub otwartej. W tej sytuacji – jak słusznie przyjął organ - brak jest podstaw do wyłączenia nieruchomości z opłat za zmniejszenie retencji. Z niepodważonych przez skarżącą ustaleń organu wynika, że ponad 90% przedmiotowej nieruchomości zostało zabudowane w sposób ograniczający retencję wód z opadów atmosferycznych, przy czym nieruchomość ta nie została przyłączona do systemu kanalizacji zamkniętej lub otwartej funkcjonującej w okolicy. W tej sytuacji, uznać należało, że ustalenie opłaty jest uzasadnione i odpowiada dyspozycji art. 269 § 1 pkt 1 ustawy oraz zostało prawidłowo wyliczone. Wody opadowe i roztopowe zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym Prezydenta Miasta S. z dnia [...] roku, nr: [...], odprowadzane są poprzez urządzenia wodne – skrzynki retencyjno-rozsączające znajdujące się na terenie tej nieruchomości. Zatem zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie art. 269 oraz 272 ustawy Prawo wodne poprzez przyjęcie, że na działce dochodzi do zmniejszenia retencji wodnej, pomimo iż nieruchomość wyposażona jest w system urządzeń wodnych, uznać należy za nieuzasadniony. Należy dodać, że organ w uzasadnieniu decyzji precyzyjnie opisał sposób naliczenia opłaty, wyjaśniając, że do iloczynu określającego wysokość opłaty przyjęto powierzchnię objętą robotami lub obiektami mającymi wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, określoną w oświadczeniu Spółki jako [...] m2, czyli wyrażoną w m2 wielkość utraconej powierzchni biologicznie czynnej. Oznacza to, że powierzchnia biologicznie czynna, określona w ww. oświadczeniu jako [...] m2, została z opłaty wyłączona. Ponadto organ – o czym był już mowa powyżej - trafnie zastosował niższą stawkę jednostkową opłaty [...] zł (zamiast [...] zł) za 1m3 na rok z tytułu częściowego retencjonowania wód opadowych w wymiarze [...] m3, z uwagi na zastosowanie skrzynek rozsączających. W konsekwencji nie sposób za uzasadnione uznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a więc art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., a także art. 7a k.p.a. i art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i 3 k.p.a. Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącego co do konieczności rozstrzygania w sprawie według zasady in dubio pro tributario, bowiem zasada ta ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy wykładnia przepisu prawa przy uwzględnieniu wszystkich jej aspektów (językowego, systemowego, funkcjonalnego) nie daje jednoznacznego rezultatu. Zdaniem Sądu, przeprowadzona przez organ wykładnia spornych przepisów, w szczególności art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy, była prawidłowa, przy tym przekonująca i merytorycznie uzasadniona. Zdaniem Sądu, bez znaczenia dla sprawy pozostają dowody zawnioskowane przez stronę w skardze z dnia [...] listopada 2019 r., w postaci oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego wraz z opisem technicznym, planu sytuacyjnego kanalizacji deszczowej rozsączającej oraz mapy powykonawczej. Dowody te potwierdzają niewątpliwie okoliczność wyposażenia przedmiotowej działki w urządzenia wskazywane przez stronę, jednak okoliczność ta jest bezsporna. Nie ulega też wątpliwości – na co wskazuje sama strona – że odbiornikiem wód opadowych jest ziemia, co w ocenie Sądu powoduje, że nie można mówić o ujęciu nieruchomości w system kanalizacji zamkniętej lub otwartej istniejącej na danym obszarze. Z tego względu przeprowadzenie wspomnianych dowodów nie mogło przyczynić się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, o jakich mowa w art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast nie zachodzi potrzeba przeprowadzania dowodu z decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. z uwagi na to, że odpis tej decyzji znajduje się w aktach administracyjnych. W tym stanie rzeczy, ponieważ zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – j.t.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI