II SA/SZ 1171/06

II SA/Sz 1171/06 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2007-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Barbara Gebel /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Wojciechowska
Kazimierz Maczewski
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
II OSK 625/07 - Postanowienie NSA z 2008-06-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 204 poz 2086
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi J. K. i M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...]r. numer [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. K. i M. K. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Starosta [...] odmówił wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki [...] i [...] do hodowli ryb w stawach karpiowych: nr [...], magazynie ryb nr [...], o łącznej powierzchni [...] ha, położonych w miejscowości [...], gm. [...].
Od powyższej decyzji odwołali się J. K. i M. K, jako strona wnioskująca o wydanie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący stwierdzili, że bezpodstawny jest argument, przywołany w uzasadnieniu decyzji, dotyczący wzajemnego oddziaływania stawu nr [...] na korpus drogi nr [...]. Zgromadzony materiał dowodowy, tj. wizja lokalna z dnia [...]. oraz mapa geodezyjna (stan na dzień [...].) wskazuje, że osiada tylko część nasypu drogowego stycznego do stawu nr [...]. Skarżący wykazali w operacie wodnoprawnym, że osiadanie fragmentu drogi nr [...] następowało co najmniej [...] lat przed uruchomieniem stawu nr [...].
Urząd Wojewódzki w [...] stosowną decyzją wstrzymał użytkowanie stawu nr [...] i nakazał odwodnienie tego stawu przez okres jednego roku. Po tym odwodnieniu omawiany odcinek nasypu drogi nadal osiadał, co według odwołujących się jest dowodem na to, że nieeksploatowanie stawu nr [...] nie wstrzymuje osiadania nasypu drogi.
Potwierdzeniem tego, że woda w stawie nr [...] nie jest przyczyną osiadania spornego odcinka drogi jest również "Ekspertyza dotycząca przyczyn istniejącego stanu awaryjnego oraz sposobów zabezpieczenia odcinka drogi krajowej nr [...] w rejonie [...] (km [...])", wykonana przez Politechnikę [...], w której napisano, że przyczyną osiadania omawianego odcinka drogi (droga nr [...] obecnie posiada nr [...]) jest nieprawidłowe wykonanie nasypu tej drogi.
Ponadto, odwołujący się podnieśli, że argumentacja organu I instancji powołująca się, w odniesieniu do stawu nr [...], na art. 125 pkt 3 i art. 126 pkt 1 ustawy Prawo wodne, iż uzyskane pozwolenie nie może naruszać wymagań ochrony zdrowia ludzi lub wyrządzać szkody, jest w pełni chybiona. Istnienie do chwili obecnej stanu awaryjnego przedmiotowego odcinka drogi nr [...] obciąża zarządcę, tj. Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...].
Podnoszenie przez organ I instancji sprawy dotyczącej odległości stawu nr [...] od drogi nr [...] jest nieuzasadnione, ponieważ przywołany w decyzji art. 43 ustawy o drogach publicznych z dnia 21.03.1985 r. dotyczy obiektów wybudowanych po wejściu w życie tej ustawy. Staw nr [...] był wybudowany najpóźniej w [...]r., ponieważ został napełniony wodą po raz pierwszy w dniu [...] r. Odwołujący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki [...] i [...] do hodowli ryb w istniejących stawach, o łącznej powierzchni [...] ha, położonych w miejscowości [...], gm. [...].
Wojewoda [...] decyzją z dnia [....]r. numer [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ ustalił, iż Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] decyzją z dnia [...]. znak: [...] udzieliło F. K. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie stawów rybnych położonych w [...] pow. [...] oraz na pobór wód z rzeki [...] do napełniania stawów.
Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosków J. K. i M. K. (następców prawnych F. K.) z dnia [...]. i z dnia [...]., wydał decyzję z dnia [...] znak: [...] , w której:
- uchylił decyzję [...] z dnia [...]. znak: [...],
- udzielił pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki [...] do celów rybackich w m. [...] gm. [...].
Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] odwołali się J. K. i M. K. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Minister Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa wydał decyzję z dnia [...]. znak: [...], w której: uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie prowadzone w tym zakresie.
W dniu [...]. do Starosty [...] wpłynął wniosek J. K. i M. K, o załatwienie wniosku złożonego w Urzędzie Wojewódzkim w [...] w dniu [...]. w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki [...] do celów eksploatacji stawów rybnych w m. [...].
W dniu [...]. GDDKiA [...] wniosła uwagi dotyczące wzajemnego oddziaływania stawu nr [...] na korpus drogi nr [...] , stwierdzając, że oddziaływanie to prowadzi do systematycznego niszczenia nasypu drogi i stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia użytkowników drogi. W piśmie wskazano, że zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 21.03.1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2086), obiekty budowlane, do których zalicza się również stawy, powinny być usytuowane w odległości co najmniej [...] m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi krajowej. Staw nr [...] nie spełnia tych wymogów. GDDKiA [...] wniosła o nie wydawanie pozwolenia wodnoprawnego dla korzystania ze stawu nr [...].
Wobec powyższego, Starosta [...] wezwał J. K. i M. K. do uzupełnienia wniosku, poprzez przeliczenie potrzeb wodnych i zrzutów wód pohodowlanych na każdy staw oddzielnie, co umożliwiłoby, zdaniem organu I instancji, wydanie decyzji pozytywnej w części dotyczącej pozostałych stawów. Wnioskodawcy podtrzymali swój wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód do wszystkich stawów rybnych.
W związku z tym, Starosta [...] odmówił wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki [...] i [...] do hodowli ryb we wszystkich stawach karpiowych, o łącznej powierzchni [...] ha, położonych w miejscowości [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził m.in., że użytkowanie stawu nr [...], który od strony drogi nie posiada grobli, a jej rolę pełni nasyp drogowy, jest przyczyną sporu, jaki toczy się od początku lat [...]. między zarządcami drogi a właścicielami stawów o szkody na drodze krajowej nr [...]. Wzajemny wpływ stawu i drogi doprowadza do zniszczeń nawierzchni drogi poprzez jej pękanie oraz tworzenie uskoków. Z tego powodu, na tym odcinku drogi dochodziło i dochodzi bardzo często do wypadków drogowych, mających konsekwencje dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego.
Organ odwoławczy, wobec braku w aktach organu I instancji materiałów dowodowych potwierdzających szkodliwy wpływ eksploatacji stawu nr [...] na zdrowie ludzi i na korpus drogi nr [...], zlecił Staroście [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność wyjaśnienia wpływu korzystania z wód rzeki [...] i [...] do hodowli ryb karpiowatych w stawie nr [...] w miejscowości [...] na korpus drogi krajowej nr [...] ( zgodnie z treścią art. 136 Kpa ).
W dniu [...] . Starosta [...] przesłał "Opinię techniczną dot. oceny wpływu korzystania z wód rzeki [...] i rzeki [...] do hodowli ryb karpiowatych w stawie nr [...] w miejscowości [...] na korpus drogi krajowej nr [...] łączącej [...] [...]r.) oraz Suplement do tej opinii ([...]r.) wykonane przez dr inż. J. Sz. rzeczoznawcę z listy Wojewody [...](Centralny Rejestr Rzeczoznawców w [...].
W opinii zostało między innymi stwierdzone, że droga krajowa nr [...] w miejscu sąsiedztwa ze stawem nr [...] przebiega przez bardzo niekorzystne (nienośne) podłoże gruntowe utworzone przez nawodnione torfy i namuły. W miejscu pochylenia ku dolinie rzeki [...] droga przebiega na nasypie utworzonym przez luźne piaski. W związku ze wzrostem intensywności ruchu, droga wybudowana przed [...] r. została w roku [...] wraz z nasypem poszerzona, przy czym roboty przeprowadzono prowizorycznie bez zbadania stanu nasypu drogowego łącznie z podłożem, na którym został wykonany. Jak wykazano w ekspertyzie droga krajowa nr [...] jest w stanie awaryjnym, uzewnętrznionym przez odnawiające się pęknięcia podłużne, wywołanym przez: zwiększone obciążenie dynamiką współczesnego ruchu drogowego, wzrost obciążenia masą gruntu wprowadzoną przy poszerzeniu jezdni i nasypu drogowego, dodatkowy nierównomierny przyrost obciążenia wprowadzany stopniowo w czasie kolejnych napraw nawierzchni drogowej oraz wpływ użytkowania stawu nr [...].
Nadto, użytkowanie stawu nr [...] wiąże się z napełnianiem stawów wodą z rzeki [...] i odprowadzaniem wody do rzeki [...]. Rzędne korony nasypu pod powierzchnią drogi krajowej nr [...] znajdują się na poziomie [...]. Różnica rzędnych dna stawu i korony nasypu wynosi [...] m. Zwierciadło wody w stawie (kiedy był czynny) przylegało bezpośrednio do nasypu i znajdowało się [...] m niżej od poziomu jezdni i woda mogła przenikać w głąb struktury nasypu. Przy eksploatacji stawu następuje jego wypełnianie wodą na wiosnę i spuszczanie wody na zimę. Sprawia to, że skarpa nasypu jest pogrążona w wodzie głębokiej lub płytkiej, co powoduje pozorną zmianę ciężaru skarpy w ten sposób, że przy wyższym poziomie wody skarpa ma mniejszą masę (mniejszy ciężar), a przy niższym większą, zgodnie z prawami fizyki. Tak więc, po spuszczeniu wody na zimę ciężar nasypu się powiększa. W takich sytuacjach zawsze w przeszłości rejestrowano przyrost uszkodzeń drogi.
Wpływ stawu nr [...] na zachowanie się drogi nr [...] jest destrukcyjny. Po pierwsze, zmiana poziomu lustra wody w stawie powoduje wzrost, albo zmniejszenie się ciężaru nasypu drogowego i tym samym zmiany osiadań nasypu, a wraz z nasypem, nawierzchni drogi. Po wtóre, woda infiltrująca w niedogęszczoną strukturę nasypu zmienia właściwości nośne i reformacyjne nasypu. Zarówno pierwszy, jak i drugi sposób oddziaływania wody w odniesieniu do nasypu pod drogą ma charakter destrukcyjny, ponieważ wywołuje nierównomierne osiadanie nasypu.
Według autora "Opinii ... ", przy obecnym stanie technicznym drogi i przy uwzględnieniu powyższych uwag, użytkowanie stawu jest niedopuszczalne. Eksploatacja stawu nr [...] w m. [...] powiększyłaby zagrożenie dla użytkowania drogi krajowej nr [...].
Ponadto organ stwierdził, iż przywołana w odwołaniu "Ekspertyza dotycząca przyczyn istniejącego stanu awaryjnego oraz sposobów zabezpieczenia odcinka drogi krajowej nr [...], w rejonie [...] (km [...])" wykonana przez Politechnikę [...] w [...] r. nie stanowi potwierdzenia faktu, że woda w stawie nr [...] nie jest przyczyną osiadania spornego odcinka drogi. W pkt 4 (str. 7) w ekspertyzie wskazano, że proces osiadania słabego podłoża organicznego jest wynikiem nie tylko poszerzenia korpusu drogi, lecz i zwiększonego obciążenia ruchem kołowym i dociążenia kolejnymi warstwami asfaltu oraz zmianami poziomu zwierciadła wody w stawie. Każdy cykl obniżenia zwierciadła wody oznacza bowiem przyrost ciężaru masy nasypu, a tym samym dokłada się do przyrostu obciążeń przekazywanych na grunty organiczne nasypu. W pkt 5 w/w ekspertyzy stwierdzono jednoznacznie, że opisywany odcinek drogi i staw rybny stanowią układ obiektów wzajemnie na siebie oddziaływujących. Jakiekolwiek zmiany dokonywane w obrębie drogi oddziaływają na stabilność stawu i odwrotnie.
"Opinia techniczna dot. oceny wpływu korzystania z wód rzeki [...] i rzeki [...] do hodowli ryb karpiowatych w stawie nr [...] w miejscowości [...] na korpus drogi krajowej nr [...] łączącej [...]" oraz Suplement do tej opinii wykonane przez dr inż. J. Sz. , jak opisano powyżej, potwierdzają wzajemne oddziaływanie stawu nr [...]na drogę nr [...] oraz wskazują na destrukcyjne działania stawu na drogę. Zmienny poziom lustra wody w stawie powoduje okresowo zmienne cechy struktury nasypu, jego zagęszczanie i rozluźnianie się, wpływając na powstanie deformacji (zapadlin). Chociaż sama budowa nasypu i podłoża gruntowego potencjalnie stwarzała możliwość awarii bez dodatkowych czynników zewnętrznych, to jednak istnienie w bardzo małej odległości od drogi stawu nr [...], mogła to zagrożenie powiększać, a nawet inicjować i potęgować jego negatywne skutki. Umożliwiał to niedogęszczony grunt piaszczysty, z którego został wykonany. Przy obecnym stanie technicznym drogi użytkowanie stawu jest niedopuszczalne. Eksploatacja stawu nr [...] powiększyłaby zagrożenie dla użytkowania przedmiotowego odcinka drogi.
Zgromadzony materiał dowodowy (ekspertyza z [...] r. i opinia techniczna z [...] r.) potwierdza, że osiadanie fragmentu drogi nr [...] (wówczas nr [...]) zaobserwowano w [...] r., czyli około [...] lat przed uruchomieniem stawu nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego, fakt ten powinien być przeanalizowany i uwzględniony już przy prowadzeniu postępowania wszczętego z wniosku F. K. z dnia [...]. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie stawów rybnych i na pobór wód z rzeki [...] do napełniania stawów. Tymczasem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] nie zawiadomiło Rejonu Eksploatacji Dróg Publicznych w [...] (ówczesnego zarządcę drogi) o rozprawie wodnoprawnej w powyższej sprawie i rozprawę w dniu [...]. przeprowadziło bez udziału strony. Pozwolenie wodnoprawne z dnia [...]. znak: [...] również nie zostało dostarczone REDP w [...] jako stronie postępowania.
Organ odwoławczy uznał za słuszny zarzut podnoszony przez odwołujących się, dotyczący obowiązku zachowania odległości co najmniej [...] m stawu nr [...] od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi nr [...], gdyż przywołany w zaskarżonej decyzji przepis art. 43 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych dotyczy obiektów wybudowanych po wejściu w życie ustawy, a przedmiotowy staw został wybudowany w [...] r. Jednakże zarzut ten nie ma żadnego znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Nadto, podnoszony przez skarżących zarzut, że Starosta [...] wskazał w decyzji, iż rozpatruje wniosek z dnia [...] ., a nie wniosek z dnia [...] .,zdaniem organu odwoławczego, nie ma również większego znaczenia w przedmiotowej sprawie. Tym bardziej, że po rozpatrzeniu odwołania J. K. i M. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...]. znak: [...] (wydanej na wniosek z dnia [...].), Minister Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa - uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie prowadzone w tym zakresie.
Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że nie dopatrzył się naruszenia zasad postępowania administracyjnego w postępowaniu prowadzonym przez Starostę [...], w szczególności przepisów art. 7 i art. 77 Kpa.
Zdaniem organu odwoławczego nie ma większego znaczenia dla sprawy fakt podnoszony przez odwołujących się, że osiadanie jezdni jest wynikiem źle przebudowanego odcinka drogi, gdyż użytkowanie stawu nr [...], polegające na napełnianiu stawu wodą na wiosnę i spuszczanie wody na zimę jest destrukcyjne. Po pierwsze, zmiana poziomu lustra wody w stawie powoduje wzrost, albo zmniejszenie się ciężaru nasypu drogowego i tym samym zmiany osiadań nasypu, a wraz z nasypem nawierzchni drogi. Po wtóre, woda infiltrująca w niedogęszczoną strukturę nasypu zmienia właściwości nośne i reformacyjne nasypu. Zarówno pierwszy, jak i drugi sposób oddziaływania wody w odniesieniu do nasypu pod drogą ma charakter destrukcyjny, ponieważ wywołuje nierównomierne osiadanie nasypu i powiększa zagrożenie dla użytkowania drogi, co w sposób istotny narusza wymagania w zakresie ochrony życia i zdrowia ludzi.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez J. K. i M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. zarzucając decyzji naruszenie:
- art. 124 pkt 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, gdyż ich zdaniem na rybackie korzystanie ze śródlądowych wód powierzchniowych pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane;
- art.7 i 8 Kpa poprzez bezpodstawne uznanie, ze organ I instancji mógł rozpoznać wniosek z [...]r. w sytuacji gdy pismo z [...]. dotyczyło tylko zakończenia przez organ postępowania wszczętego złożeniem wniosku z dnia [...]r. – co jest istotne dla stron ze względu na związaną z długotrwałością postępowania szkodę;
-art.131 ust.2 Prawa wodnego poprzez uznanie, że należało odmówić pozwolenia wodnoprawnego ( na wszystkie stawy poza stawem nr [...] ) z powodu nieprzedłożenia oddzielnych przeliczeń dotyczących potrzeb wody na każdy staw oddzielnie;
- art.125 pkt 3 Prawa wodnego poprzez uznanie, że należało odmówić wydania pozwolenia wodnoprawnego na staw nr [...] z uwagi na ochronę zdrowia ludzi, która to okoliczność nie została w żaden sposób udowodniona;
- art.126 pkt 1 Prawa wodnego poprzez uznanie, że projektowany sposób korzystania z wody w zakresie stawu nr [...] narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art.125 pkt 1 i 2 lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art.125 pkt 3 Prawa wodnego;
- art.77 § 1 Kpa poprzez uznanie, ze organ i instancji w sposób wyczerpujący rozpoznał sprawę.
Na rozprawie pełnomocnik skarżących podniósł ponadto, że skarżący nie są współwłaścicielami wszystkich stawów lecz każdy z nich jest właścicielem kilku stawów., stąd nie powinno być wydawane jedno pozwolenie wodnoprawne, a dwa odrębne.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
O oddalenie skargi wnosili także uczestnicy postępowania Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w [...] oraz Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Na podstawie art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ) kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje organów administracyjnych. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy ( art.145 ww. ustawy ). W przypadku natomiast nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala ( art.151 powołanej na wstępie ustawy ).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ww. ustawy ). Ponadto sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia ( art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ).
Mając na uwadze zakres kompetencji Sądu oraz ustalony stan faktyczny i prawny sprawy należało skargę uwzględnić.
Bezsprzecznie pobór wód z rzek [...]i [...] jest szczególnym korzystaniem z wód, na które wymagane jest pozwolenie wodnoprawne.
W niniejszej sprawie Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji nie wskazał przepisów ustawy Prawo wodne na których oparł rozstrzygnięcie, należy więc uznać, że podtrzymał podstawę prawną zawartą w decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy wywiódł jedynie, że "... sposób oddziaływania wody w odniesieniu do nasypu pod drogą ma charakter destrukcyjny, ponieważ wywołuje nierównomierne osiadanie nasypu i powiększa zagrożenie dla użytkowania drogi, co w sposób istotny narusza wymagania w zakresie ochrony życia i zdrowia ludzi."
Natomiast Starosta [....] podejmując decyzję odmawiającą J. K. i M. K. wydania pozwolenia wodnoprawnego powołał się na przepisy art.31 ust.2, art.37, art.122 ust.1, art.125 pkt 3, art.126 pkt 1, art.127 ust.1 i 6, art.131 ust.1 i 2 oraz art.140 ust.1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( Dz.U. z 2005 r. Nr239, poz.2019 z późn.zm. ).
W decyzji organ wyjaśnił, że korzystanie z wód wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe jest szczególnym korzystaniem z wód i w związku z tym wymaga wydania pozwolenia wodnoprawnego ( art.37 i art.122 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo wodne ). Następnie powołując się na art.131 ust.1 i 2 ww.ustawy organ stwierdził, iż pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek, a także wymienił załączniki do wniosku. Nadmienił także, iż zgodnie z art.127 ust.6 ustawy, informację o toczącym się postępowaniu podano do publicznej wiadomości. W końcowej części uzasadnienia organ I instancji zauważył, iż" Staw od strony drogi nie posiada grobli, a jej rolę spełnia nasyp drogowy. Z tego względu wzajemny wpływ stawu i drogi na siebie doprowadza do zniszczeń nawierzchni drogi poprzez jej pękanie oraz tworzenie uskoków. Z tego powodu na tym odcinku drogi dochodziło i dochodzi bardzo często do wypadków drogowych mających konsekwencje dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego. Wobec powyższego oraz w rozumieniu art.125 pkt 3 i art.126 pkt 1 ustawy Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać m.in. wymagań ochrony zdrowia ludzi ani wyrządzać szkód."
Zgodnie z art.125 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać:
1) ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni;
2) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy;
3) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów.
Wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli:
1) projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1 i 2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3;
2) projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony ( art.126 ww. ustawy ).
Obowiązujące ustawodawstwo często posługuje się terminem "ochrona zdrowia",
jednakże brak jest ustawowej definicji wymagań ochrony zdrowia ludzi. Można przyjąć, że "ochrona zdrowia" to "wszelka społeczna działalność, której celem jest zapobieganie chorobom i ich leczenie, utrzymanie rozwoju psychicznego, fizycznego i społecznego człowieka, przedłużanie życia, zapewnienie zdrowego rozwoju następnych pokoleń" ( Nowa encyklopedia powszechna PWN Warszawa 1996 ). W pojęciu tym mieści się również eliminowanie zagrożeń dla zdrowia.
W oparciu o całokształt zgromadzonych w sprawie dokumentów, zdaniem składu orzekającego w sprawie, nie można uznać, że projektowany sposób korzystania z wody nie spełnia wymagań ochrony zdrowia ludzi. Jakkolwiek uznać należy, że staw nr [...] i przebiegająca obok droga krajowa nr [...]( poprzednio [...] ) wzajemnie oddziałują na siebie – potwierdzają to wykonane ekspertyzy - i oddziaływanie to ma charakter destrukcyjny, to jednak korzystanie z drogi bezpośrednio nie jest związane z ochroną zdrowia ludzi. Stwierdzić również należy, że organy nie wykazały jaki jest udział wpływu stawu nr [...] na zły stan drogi, a z treści opinii technicznej wykonanej przez J. Sz., a także ekspertyzy sporządzonej przez Politechnikę [...], wynika, że większość przyczyn złego stanu drogi to efekt niestabilnego podłoża organicznego, na którym droga została wybudowana, błędów popełnionych przy jej budowie i remontach, a także zwiększeniem obciążenia ruchem kołowym. Ponadto, oprócz ogólnikowego stwierdzenia o występujących wypadkach drogowych, nie wykazano ani ilości i przyczyn tych wypadków, ani też związku przyczynowego pomiędzy oddziaływaniem stawu nr [...], a tymi wypadkami. Należy dodać, że wypadki drogowe zdarzają się nawet na drogach o dobrej nawierzchni, stąd samo stwierdzenie występowania wypadków drogowych nie świadczy o naruszeniu wymagań ochrony zdrowia ludzi.
Biorąc pod uwagę powyższe organy administracji publicznej nie wykazały, że istnieją podstawy do zastosowania art.126 ust.1 ustawy Prawo wodne, tym samym naruszając powyższy przepis. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ja decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów art.107 § 3, art. 8, 9, 11 oraz art.7 i 77 Kpa – nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących nierozpoznania wniosku z dnia [...]r. oraz [...]r. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, Sąd zauważa, że zarówno z decyzji Wojewody [...] z dnia [...]r., jak i uchylającej ją i umarzającej postępowanie w sprawie decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...]r. wynika, że powyższe wnioski J. i M. K. dotyczyły "urealnienia posiadanego pozwolenia wodnoprawnego i określenia nowego terminu jego obowiązywania do dnia [...]r. Jakkolwiek decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym została uchylona, a postępowanie umorzone, spowodowane było to faktem wydania decyzji w oparciu o nieprawidłowo zastosowany art.155 Kpa. Pomimo umorzenia postępowania w sprawie organ I instancji winien był rozpoznać wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, o ile żądanie wniosku nie było oparte wyłącznie o art.155 Kpa. Zagubienie tej części akt uniemożliwia obecnie wyjaśnienie powyższej kwestii. Nie mniej należy zauważyć, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują terminy załatwiania spraw i sposób interweniowania strony w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie (art.35 -37 Kpa ). Strony mogły więc skorzystać z tych możliwości do czasu wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego z 1967 r.- zgodnie z art.132a ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne ( Dz.U. Nr 38, poz.230 z późn.zm. ).
W sytuacji kiedy strony wystąpiły z ponagleniem załatwienia swoich wniosków z [...] r. dopiero pismem z dnia [...]r., prawidłowo organy uznały, że pismo to należy traktować jako nowy wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.
Z pisma J. K. i M. K. z dnia [...]r. wynikało, że J. K. jest właścicielem stawów rybnych nr [...] oraz magazynów ryb nr [...] zaś M. K. stawu nr [...] i stawu nr [...]. Z akt nie wynika by strony działalność gospodarczą prowadziły wspólnie w jednej zorganizowanej formie prawnej.
Zgodnie z art.130 ust.1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne na wspólne korzystanie z wód przez kilka zakładów może być wydane jedno pozwolenie wodnoprawne z tym, że we wniosku o wydanie pozwolenia należy wskazać jeden z tych zakładów jako zakład główny. Definicja zakładu została sformułowana w art.9 ust.1 pkt 25 ww. ustawy – są to podmioty korzystające z wód, w ramach korzystania szczególnego. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z dwoma podmiotami prowadzącymi działalność polegającą na wspólnym korzystaniu z wód ( potwierdza to operat wodnoprawny str.11-13 ), co powinno być wzięte pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Należy również zauważyć, że za niedopuszczalne w świetle obowiązującego stanu prawnego należy uznać sformułowania Starosty [...] zawarte w piśmie z dnia [...] r. w jakich żąda on od rzeczoznawcy J. Sz. uzupełnienia sporządzonej opinii o stwierdzenia zawierające odpowiedź czy w ustalonym przez biegłego stanie faktycznym organ ma wydać pozytywną, czy też odmowną decyzję dla wnioskodawcy. W doktrynie zgodnie przyjmuje się, że biegły wypowiada opinię dotyczącą stanu faktycznego. Organ administracji publicznej nie jest związany opinią biegłego – dokonuje swobodnej oceny wydanej opinii. Należy pamiętać, że organ, a nie biegły, decyduje o załatwieniu sprawy. Opinia jest dla organu tylko materiałem, który powinien mu pomóc w rozstrzygnięciu kwestii faktycznej.
W tym stanie rzeczy, nie przesądzając o ostatecznym rozstrzygnięciu, Sąd uznał, że wymienione powyżej istotne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji winien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe uwzględniając uwagi Sądu.
Dlatego też, w oparciu o art.145 § 1 pkt 1 lit.c, art.152 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł, jak w sentencji.