II SA/Sz 1165/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przewoźnika na nałożenie kary pieniężnej za niezgodne ze stanem faktycznym zgłoszenie danych w systemie SENT, uznając odpowiedzialność obiektywną.
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za podanie w systemie SENT niezgodnych z rzeczywistością numerów rejestracyjnych naczepy i ciągnika podczas przewozu oleju napędowego. Skarżąca argumentowała, że była to oczywista omyłka, a kara jest nieproporcjonalna. Sąd uznał jednak, że ustawa SENT nakłada odpowiedzialność obiektywną za niezgodność danych, a podanie błędnych numerów stanowi naruszenie obowiązków przewoźnika. Sąd nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, uznając, że nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu strony ani interesu publicznego.
Sprawa dotyczyła skargi spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Kara została nałożona na podstawie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (ustawa SENT) za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zakresie numerów rejestracyjnych środka transportu (ciągnika i naczepy) podczas przewozu oleju napędowego przeznaczonego do celów opałowych. Spółka zarzucała organom błędną wykładnię przepisów, uznanie omyłki za podstawę do nałożenia kary, niezastosowanie przepisu o odstąpieniu od kary oraz naruszenie przepisów procesowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd uznał, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony i nie jest sporny. Podkreślił, że ustawa SENT ma na celu walkę z "szarą strefą" i zapewnienie uczciwej konkurencji, a podanie niezgodnych z rzeczywistością numerów rejestracyjnych stanowi obiektywne naruszenie obowiązków przewoźnika. Sąd podzielił stanowisko organów, że przepisy ustawy SENT przewidują odpowiedzialność obiektywną, a wysokość kary jest sztywno określona przez ustawodawcę, co wyklucza zarzut naruszenia zasady proporcjonalności. Sąd nie znalazł również podstaw do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy SENT, uznając, że skarżąca nie wykazała istnienia ważnego interesu strony ani interesu publicznego, który przemawiałby za takim odstąpieniem. Sąd stwierdził również, że zarzuty procesowe dotyczące niewyjaśnienia stanu faktycznego nie zasługują na uwzględnienie, gdyż skarżąca nie wykazała konkretnych braków w materiale dowodowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, podanie niezgodnych ze stanem faktycznym danych, innych niż dotyczące towaru, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł, niezależnie od winy czy subiektywnej oceny przyczyn naruszenia.
Uzasadnienie
Ustawa SENT przewiduje odpowiedzialność obiektywną za niezgodność danych w zgłoszeniu. Celem ustawy jest walka z "szarą strefą", a podanie błędnych numerów rejestracyjnych jest obiektywnym naruszeniem obowiązków przewoźnika.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
ustawa SENT art. 26 § ust. 1, ust. 2 i ust. 5
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
ustawa SENT art. 24 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
ustawa SENT art. 24 § ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa SENT art. 5 § ust. 4 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
ustawa SENT art. 2 § pkt 11 lit. a
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Prd
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
ustawa SENT art. 21
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
ustawa SENT art. 22 § ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
ustawa SENT art. 26 § ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
Ordynacja podatkowa art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa SENT nakłada odpowiedzialność obiektywną za niezgodność danych w zgłoszeniu. Podanie niezgodnych numerów rejestracyjnych stanowi naruszenie obowiązków przewoźnika. Nie istnieją przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes strony lub interes publiczny w przypadku omyłki. Kara w stałej wysokości jest zgodna z prawem i nie narusza zasady proporcjonalności. Organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego.
Odrzucone argumenty
Stwierdzona nieprawidłowość stanowi oczywistą omyłkę, a nie celowe działanie. Kara pieniężna jest nieproporcjonalna do popełnionego uchybienia. Należało odstąpić od wymierzenia kary ze względu na ważny interes strony i interes publiczny. Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
odpowiedzialność obiektywna zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym interes publiczny ważny interes strony oczywista omyłka kara pieniężna w wysokości 10.000 zł cel wprowadzenia przepisów ustawy SENT walka z "szarą strefą"
Skład orzekający
Marzena Iwankiewicz
przewodniczący
Maria Mysiak
członek
Arkadiusz Windak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy SENT dotyczących odpowiedzialności przewoźnika za niezgodność danych w zgłoszeniu, w tym kwestii odpowiedzialności obiektywnej i możliwości odstąpienia od nałożenia kary."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów ustawy SENT, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych sytuacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnie stosowanej ustawy SENT i kary pieniężnej, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców z branży transportowej. Pokazuje, jak sądy interpretują pojęcie 'omyłki' w kontekście odpowiedzialności obiektywnej.
“Omyłka w numerach rejestracyjnych kosztowała 10 000 zł. Czy sąd uznał to za wystarczający powód do kary?”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 1165/19 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2020-07-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak /sprawozdawca/
Maria Mysiak
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 974/20 - Wyrok NSA z 2023-11-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 708
art. 13, art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c, art. 2 pkt 11 lit. a, art. 24 ust. 1 pkt 2, art. 24 ust. 3, art. 26 ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lipca 2020 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S., powołując się na przepisy art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 5, art. 24 ust. 1 pkt 2, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 ze zm.), określanej dalej też jako "ustawa SENT", nałożył na Spółka karę pieniężną w wysokości [...] zł w związku z tym, że jako przewoźnik towaru podlegającego procedurze SENT, tj. oleju napędowego przeznaczonego do celów opałowych, zgłosiła dane niezgodne ze stanem faktycznym w zakresie numerów rejestracyjnych środka transportu oraz numeru naczepy. Okoliczność ta została ujawniona w wyniku kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] marca 2019 r. przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej.
[...] Spółka [...] wniosła odwołanie od ww. decyzji zarzucając jej naruszenie:
1) art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż stwierdzona podczas kontroli drogowej nieprawidłowość nie może być postrzegana w kategorii oczywistej omyłki, podczas gdy dokonując wykładni przywołanego przepisu organy winny brać pod uwagę przede wszystkim cel wprowadzenia ww. ustawy jako narzędzia do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu paliwami płynnymi, nie zaś jako narzędzie służące do nakładania kolejnych obciążeń na przedsiębiorców w sytuacjach przez nich niezawinionych;
2) art. 24 ust. 3 ustawy SENT, poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od wymierzenia Spółce kary pieniężnej, pomimo iż zarówno rodzaj popełnionej przez Spółkę omyłki, jak i ważny interes Spółki oraz ważny interes publiczny, przemawiają za tym, aby od wymierzenia kary odstąpić;
3) art. 122 oraz art. 187 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie podjęcia działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji oraz niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego potrzebnego do wydania rozstrzygnięcia.
W wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) oraz art. 2 pkt 8, art. 24 ust. 1 pkt 2, art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r., poz. 2332 ze zm.), decyzją z dnia 23 października 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadniając treść podjętego rozstrzygnięcia organ przytoczył mające znaczenie w sprawie przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, a następnie stwierdził, że skontrolowanym przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej zespołem pojazdów przewożony był towar klasyfikowany do kodu/pozycji 2710, który w świetle ustawy SENT podlegał zgłoszeniu. Zgłoszenie zostało dokonane, jednak widniały w nim dane niezgodne ze stanem faktycznym - przewóz wykonywany był zespołem pojazdów o numerach [...], zaś do systemu zostały zgłoszone dane [...]
Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, że w sprawie przewozu wykonywanego ww. zespołem pojazdów zaistniały obiektywne przesłanki do nałożenia na przewoźnika, będącego jednocześnie podmiotem wysyłającym, kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł, wynikające z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, w związku ze zgłoszeniem danych niezgodnych ze stanem faktycznym.
Następnie organ wyjaśnił, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. towarów wrażliwych. Nie ma znaczenia dla nałożenia kary popełnienie uchybienia w sposób oczywiście omyłkowy i bez zawinienia. Przepisy ww. ustawy zostały tak ukształtowane, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Organy decyzyjne nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych. W tym zakresie organ odwołał się do wybranego orzecznictwa sądów administracyjnych (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 52/18, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 649/18, wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 241/19).
W dalszej części uzasadnienia organ przeanalizował możliwość zastosowania art. 24 ust. 3 ustawy SENT, przewidującego odstąpienie od nałożenia kary. Zdaniem organu, w interesie publicznym nie leży to, aby niniejsze postępowanie prowadzone wobec Spółki zakończyło się odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, gdy inne postępowania o analogicznym stanie faktycznym zakończyły się nałożeniem kary na innych przewoźników. Taka sytuacja mogłaby bowiem zostać uznana za naruszenie zasady zaufania do organu władzy publicznej, której, w ocenie organu, nie można ograniczać do konkretnego postępowania, prowadzonego przez konkretny organ w odniesieniu do konkretnej strony, lecz w ramach przesłanki interesu publicznego (a więc interesu ogółu) należy ją również odnieść do innych tego rodzaju spraw.
Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków wynikających z ustawy stanowiłoby zaprzeczenie celowi ustawy; stanowiłoby nieuprawnione uprzywilejowanie jednego podmiotu w stosunku do innych (godziłoby tym samym w konstytucyjną zasadę równości wobec prawa) i przysporzenie temu podmiotowi korzyści w sytuacji, gdy nie stwierdzono w jego sprawie jakichś szczególnych/nadzwyczajnych okoliczności potwierdzających wystąpienie przesłanki interesu publicznego, który przemawiałby za takim odstąpieniem. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w ramach interesu publicznego jest w świetle przepisów ustawy możliwe, jednak nie można tego dokonywać w sposób automatyczny; byłoby to możliwe gdyby występowały jakieś nadzwyczajne okoliczności, np.: przewóz wykonywany byłby w wyniku nagłego zdarzenia (nie było możliwości lub czasu na uruchomienie komputera/aplikacji i przesłanie zgłoszenia do rejestru) i jego celem byłaby ochrona życia ludzkiego lub mienia znacznej wartości (gdyby szybko nie zabrano naczepy zawierającej łatwopalną substancję, mogłoby dojść do wybuchu bądź rozprzestrzenienia się pożaru, który zniszczyłby zakład pracy powodując trudności w jego dalszym funkcjonowaniu, a w konsekwencji może nawet i jego zamknięcie i utratę pracy przez pracowników bądź znajdujące się w pobliżu budynki mieszkalne, pozbawiając ludzi domostw i powodując konieczność pomocy ludziom przez organy państwa/samorządu terytorialnego). Takie zdarzenia nie miały miejsca w sprawie [...] Spółka [...] i w interesie publicznym nie leży odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
Organ wyjaśnił, że wysokość kar pieniężnych została przez ustawodawcę zróżnicowana w zależności od sytuacji (wagi popełnionego naruszenia). Ich wysokość została określona w ściśle określonej ("sztywnej") wysokości i organy stosujące ustawę SENT nie mają możliwości samodzielnego ich kształtowania w innej wysokości. Tym samym nie można się zgodzić ze sformułowanym w odwołaniu zarzutem naruszenia zasady proporcjonalności, gdyż wysokość kary została określona przez samego ustawodawcę.
Skargę na opisaną wyżej decyzję wniosła [...] Spółka [...]. w S., zarzucając naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż stwierdzona podczas kontroli drogowej nieprawidłowość nie może być postrzegana w kategorii oczywistej omyłki, podczas gdy dokonując wykładni przywołanego przepisu organy winny brać pod uwagę przede wszystkim cel wprowadzenia ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów jako narzędzia do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu paliwami płynnymi, nie zaś narzędzie służące do nakładania kolejnych obciążeń na przedsiębiorców w sytuacjach przez nich niezawinionych; skarżąca, poprzez poczynione uchybienie, w żaden sposób nie wpisała się do kategorii działań i podmiotów, wobec których skierowano przyjęte w ustawie rozwiązania prawne, lecz dopuściła się błędnego oznaczenia numeru rejestracyjnego naczepy ciężarowej - pomimo posiadania dokumentów potwierdzających prawidłowe oznakowanie, który to błąd nie skutkował uszczupleniem należnych Państwu danin, w efekcie czego zaszły okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia skarżącej kary pieniężnej;
2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od wymierzenia skarżącej kary pieniężnej, pomimo iż zarówno rodzaj popełnionej przez skarżącą omyłki, jak i ważny interes skarżącej oraz ważny interes publiczny, przemawiają za tym, aby od wymierzenia kary odstąpić; nałożenie kary na przewoźnika w okolicznościach niniejszej sprawy skutkuje naruszeniem zasady proporcjonalności, która nakazuje użycie organom państwowym jedynie takich środków, które są niezbędne dla osiągnięcia konkretnego celu. Surowość kary wymierzonej przez organy administracyjne nie może być nieproporcjonalna do przewinienia, którego kara dotyczy;
3) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 122 oraz art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez zaniechanie podjęcia działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji oraz niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego potrzebnego do wydania rozstrzygnięcia.
Skarżąca Spółka wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie;
2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Spółka, odwołując się do celu ustawy SENT, podniosła, że organ I instancji wadliwie dokonał wykładni przepisu art. 24 ust. 3 ustawy SENT oraz nieprawidłowo ocenił przesłanki ważnego interesu strony i interesu publicznego. Błąd zaistniały w sprawie nie wynikał z zamiaru oszustwa i celowego działania, lecz ze zwykłej pomyłki pracowników, czyli błędu ludzkiego. Tymczasem wykładnia ww. przepisu dokonana w niniejszej sprawie godzi w zasadę państwa prawa i z punktu widzenia interesu publicznego podważa racjonalność wprowadzonych zapisów. Natomiast przepisy statuujące kary administracyjne nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
W ocenie skarżącej, dokonując ustaleń stanu faktycznego i interpretacji przepisów ustawy SENT należy brać pod uwagę zamiar towarzyszący danemu przedsiębiorcy (jego pracownikom) i w przypadku uznania, że stwierdzona nieprawidłowość stanowi pomyłkę, zaś przedsiębiorca działał w dobrej wierze, organy winny przyjąć, iż ważny interes społeczny przemawia za odstąpieniem od wymierzenia kary. W szczególności przy uwzględnieniu tej okoliczności, że budżet państwa nie poniósł straty z tytułu zaistniałych nieprawidłowości. O ile bowiem podstawą wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej jest obiektywne naruszenie prawa, o tyle sama kara musi być adekwatna do rangi błędu, za który jest wymierzana.
Jak wskazała skarżąca Spółka, w podobnym tonie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 2O18 r., sygn. akt: II GSK 1696/18, który wskazał, że skoro ustawodawca w ustawie SENT expressis verbis wskazał na możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym, to przewidział sytuacje, w których odstąpienie od dochodzenia należności będzie zbieżne z tym interesem. Sąd zauważył, iż w sytuacji podzielenia stanowiska organu - który stwierdził brak podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej - należałoby de facto uznać, że w odniesieniu do przesłanki interesu publicznego z ww. art. 22 ust. 3 (lub art. 24 ust. 3) mamy do czynienia z przepisem niedziałającym w praktyce (tzw. martwe prawo) - co byłoby sprzeczne z ratio legis zamieszczenia takiego przepisu w ustawie SENT. Skoro w systemie prawnym obowiązuje art. 22 ust. 3 ustawy SENT, to - jak trafnie zauważył Sąd I instancji - organ (działający przecież zgodnie z art. 120 Ordynacji podatkowej na podstawie przepisów prawa) winien wskazać przykładowo sytuacje, w których jego zadaniem dopuszczalne byłoby odstąpienie od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny.
Następnie skarżąca przywołując wybrane tezy z orzecznictwa i literatury przedmiotu podkreśliła, że popełniona przez skarżącą omyłka przy wskazaniu błędnego numeru środka transportu nie spowodowała żadnych uszczupleń w należnościach publiczno-prawnych, zaś charakter jej działalności, wypracowana przez wiele lat renoma oraz dokładanie należytej staranności w ciążących na niej obowiązkach, potwierdza, że wyłącznie ludzki błąd był przyczyną wskazania błędnego oznaczenia numeru rejestracyjnego.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Stan faktyczny, który stał się podstawą wydania zaskarżonej decyzji nie jest w sprawie sporny pomiędzy stronami i został on, zdaniem Sądu, ustalony w sposób niewadliwy. Wynika z niego, że w dniu [...] marca 2019 r., o godz. [...], funkcjonariusze Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. przeprowadzili, na podstawie art. 13 ustawy SENT, kontrolę przewozu towarów. Kontroli poddany został zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego marki M. o nr rej. [...] oraz naczepy ciężarowej o nr rej. [...] Kierujący pojazdem okazał do kontroli dokumenty, wedle których, podmiotem wysyłającym i jednocześnie przewoźnikiem była firma O. S. Spółka [...] Przewożonym towarem był olej napędowy przeznaczony do celów opałowych, a więc towar podlegający systemowi monitorowania, który był objęty zgłoszeniem nr [...] W ww. zgłoszeniu podane zostały jednak inne numery środka transportu, odpowiednio [...] oraz ZS [...] Następnie, w trakcie kontroli o godz. [...] zgłoszenie zostało zmodyfikowane poprzez wprowadzenie prawidłowego numeru ciągnika [...] oraz kolejnego, nieprawidłowego numeru naczepy [...], zaś o godz. [...] wprowadzono prawidłowy numer naczepy [...] [...] Kontrolę zakończono o godz. [...], zwalniając zespół pojazdów do przewozu.
Podanie prawidłowych numerów rejestracyjnych środka transportu należy do obowiązku przewoźnika, zgodnie z art. 5 ust. 4 pkt . 1 lit. c ustawy SENT. Przez środek transportu, według definicji ustawowej zawartej w art. 2 pkt 11 lit. a ww. ustawy, należy rozumieć pojazd samochodowy lub zespół pojazdów składających się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.
Niewątpliwie wskazane w zgłoszeniu przez przewoźnika dane odnoszące się do numerów rejestracyjnych zarówno ciągnika jak i naczepy, którymi realizowany był przewóz, były obiektywnie nieprawdziwe. Niezgodność numerów rejestracyjnych zespołu pojazdów dokonującego przewozu z danymi podanymi w zgłoszeniu stanowi o oczywistym uchybieniu obowiązków przewoźnika. Istotne jest zwrócenie uwagi, że celem wprowadzenia przepisów ustawy SENT było objęcie szczególnego nadzoru nad handlem towarami uznanymi za "wrażliwe", co ma ułatwić walkę z "szarą strefą", przyczynić się do zwiększenia należnych wpływów do budżetu, realizując przy tym zasadę uczciwej konkurencji podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Temu celowy służy szczegółowo uregulowana procedura dotycząca monitorowania drogowego i kolejowego przewozu ściśle określonej grupy towarów.
Przewożony w dniu kontroli towar w postaci oleju napędowego przeznaczonego do celów opałowych nie był jakimkolwiek towarem, lecz towarem, którego przewóz został objęty szczególnym nadzorem. Przewóz tego rodzaju i takiej ilości towaru jaka miała miejsce w dniu [...] marca 2019 r. wymagał od przewoźnika przestrzegania ściśle określonych obowiązków. Przewoźnikiem towaru nie mógł być jakikolwiek podmiot lecz podmiot posiadający licencję na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Skarżąca Spółka w dniu kontroli posiadał zarówno licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy jak i licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Od podmiotu profesjonalnie zajmującego się m.in. przewozem drogowym rzeczy w szczególności można oczekiwać znajomości obowiązujących przepisów związanych z transportem określonych towarów, których winien przestrzegać, tym bardziej gdy podejmuje się ich przewożenia. To do skarżącej Spółki należało takie zorganizowanie procedury transportu, obejmującej w tym przypadku dokonanie zgłoszenia, aby dane w nim wskazane były kompletne i prawidłowe oraz aby przewóz realizowano zgodnie z informacjami w tym zgłoszeniu podanymi.
Dokonanie korekt w zgłoszeniu już po wszczęciu kontroli w żaden sposób nie konwaliduje ujawnionych w jej wyniku naruszeń.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
Trafnie organ wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wysokość kary nie jest uzależniona do subiektywnej oceny organu orzekającego przyczyn naruszenia przepisów ustawy SENT. Wysokość kary pieniężnej została ustalona w sposób sztywny. Skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w zbliżonym stanie faktycznym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 1464/19. W orzeczeniu tym NSA stwierdził, że prawodawca nie uzależnia wymierzenia kary, czy jej wysokości od jakichkolwiek okoliczności towarzyszących naruszeniu obowiązków w zakresie zgłaszania danych co do przewozu towarów, jak i skutków dla finansów publicznych. Wręcz przeciwnie konstrukcja art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT wskazuje w sposób jednoznaczny na odpowiedzialność obiektywną. Nie bez powodu przecież w przepisie tym używany jest kategoryczny zwrot "nakłada się karę pieniężną" poprzedzony zwrotem "zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru". Wystarczające do pociągnięcia do odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o SENT jest zatem stwierdzenie niewątpliwego faktu naruszenia tych przepisów.
Sąd nie podziela zarzutu i argumentacji strony skarżącej, iż przy ustaleniu wysokości kary doszło do naruszenia zasady proporcjonalności. Po pierwsze, przedmiotem systemu monitorowania przewozu objęte zostały szczególne towary, o dużej wartości handlowej (w tym przypadku [...] l oleju CN 2710) i istotne z punktu widzenia wpływów podatkowych dla budżetu państwa. Po drugie, ustawodawca posłużył się gradacją kar w zależności od rodzaju uchybień przepisom prawa, o czym świadczą rozwiązania przyjęte w art. 21-art. 25 ustawy SENT.
Zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W myśl art. 26 ust. 3 ustawy SENT, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:
1) nie stanowi pomocy publicznej albo
2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 26 ust. 5).
Formułując w skardze zarzut naruszenia przez organ art. 24 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od wymierzenia skarżącej kary pieniężnej, strona nie wskazała przekonujących argumentów, które miałyby świadczyć o wystąpieniu przesłanek uzasadniających zastosowanie ww. przepisu.
Ponadto, organ miał podstawę uznać, że wykazywana przez stronę omyłka przy dokonywaniu zgłoszenia w numerach rejestracyjnych środków transportu, nie stanowi przyczyny uzasadniającej odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Trudno przy tym uznać, że tego rodzaju uchybienie spowodowane było sytuacją wyjątkową, nie dającą się przewidzieć lub której nie można było uniknąć przy właściwej organizacji pracy. Nadto, skarżąca nie przedstawiła w trakcie postępowania jak i w skardze, w czym konkretnie przejawiać miałby się jej ważny interes w odstąpieniu od ukarania poza chęcią uniknięcia sankcji finansowej.
Jak wynika z zaskarżonej decyzji, organ w sposób kompletny przeanalizował przesłanki określone w art. 24 ust. 3 ustawy SENT i w obszernym uzasadnieniu wykazał w dostateczny sposób, że w jego ocenie nie zaistniały takie okoliczności, które mieściłyby się zarówno w pojęciu "słusznego interesu podmiotu" jak również "interesu publicznego", którego istnienia również strona skarżąca nie wykazała. W interesie publicznym niewątpliwie nie leży takie stosowanie przepisów ustawy SENT, które polegać miałoby na każdorazowym zwalnianiu podmiotów regulacjami tej ustawy objętych od odpowiedzialności za naruszenia jej postanowień w przypadku powołania się przez te podmioty wyłącznie na "popełnioną omyłkę".
Odnosząc się do zarzutów o charakterze procesowym dotyczących niewyjaśnienia stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji oraz niezebrania i nierozpatrzenia całego materiału dowodowego potrzebnego do wydania rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że także nie zasługują one na uwzględnienie. Skarżąca nie wykazała na czym miałyby polegać braki w materiale dowodowym i jakie okoliczności stanu faktycznego nie zostały przez organ dostatecznie wyjaśnione. Jak słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji, organy prowadzące postępowanie administracyjne nie są zobligowane do poszukiwania z urzędu okoliczności potwierdzających istnienie ważnego interesu przewoźnika, który zamierzając osiągnąć oczekiwane skutki prawne, powinien wskazać konkretne okoliczności przemawiające za istnieniem takiego interesu, aby organy mogły je ocenić i uwzględnić.
Podsumowując, Sąd uznał, że wydając zaskarżoną decyzję organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego, dokonując ich właściwej wykładni. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI