II SA/SZ 1140/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-05-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo wodnestosunki wodnezmiana stanu wody na grunciehydroizolacjazalewanie piwnicyodprowadzenie wód opadowychprawo administracyjnepostępowanie administracyjnewsaskarżący

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję utrzymującą w mocy orzeczenie o braku zakłóceń stosunków wodnych, uznając, że przyczyną zalewania piwnicy był brak hydroizolacji budynku, a nie prace na sąsiednich działkach.

Skarga dotyczyła decyzji utrzymującej w mocy orzeczenie o braku zakłóceń stosunków wodnych na działce skarżącego, spowodowanych podniesieniem terenu na działkach sąsiednich. Skarżący twierdził, że prace te doprowadziły do zalewania jego piwnicy. Sąd, opierając się na opiniach biegłych, uznał, że główną przyczyną problemów jest brak odpowiedniej hydroizolacji budynku i brak zabezpieczenia wód opadowych w granicach własnej nieruchomości, a nie prace na sąsiednich działkach. W związku z tym skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o braku zakłóceń stosunków wodnych na działce skarżącego, związanych z podniesieniem terenu na działkach sąsiednich. Skarżący domagał się przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, argumentując, że podniesienie terenu i zasypanie rowu spowodowało zmianę stanu wody na gruncie i zalewanie jego piwnicy. Wcześniejsze postępowania sądowe wskazywały na potrzebę sporządzenia opinii biegłego. Organy administracji, opierając się na opiniach biegłych z zakresu budownictwa i hydrologii, stwierdziły, że główną przyczyną zalewania piwnicy jest brak hydroizolacji budynku oraz brak zabezpieczenia wód opadowych w granicach własnej nieruchomości, a nie prace wykonane na sąsiednich działkach. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy. Podkreślono, że opinie biegłych sporządzone na zlecenie organów nie zostały skutecznie podważone przez skarżącego. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w tym kwestii doręczeń. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, prace wykonane na działkach sąsiednich nie spowodowały szkodliwego zakłócenia stosunków wodnych na działce skarżącego. Główną przyczyną problemów jest brak odpowiedniej hydroizolacji budynku oraz brak zabezpieczenia wód opadowych w granicach własnej nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opiniach biegłych, które wykazały brak normatywnego związku przyczynowo-skutkowego między pracami na sąsiednich działkach a stanem technicznym budynku skarżącego. Opinie wskazały na kluczową rolę braku hydroizolacji i izolacji termicznej oraz niewłaściwego odprowadzania wód opadowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.w. art. 234 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

u.p.w. art. 234 § 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Pomocnicze

u.p.w. art. 234 § 5

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 84 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 119

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak związku przyczynowo-skutkowego między pracami na sąsiednich działkach a zalewaniem piwnicy skarżącego. Główną przyczyną problemów jest brak hydroizolacji budynku i niewłaściwe zarządzanie wodami opadowymi przez właściciela. Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i oceniły opinie biegłych.

Odrzucone argumenty

Prace na sąsiednich działkach spowodowały zmianę stosunków wodnych i szkodliwe oddziaływanie na grunt skarżącego. Organy nieprawidłowo oceniły dowody, pomijając opinię biegłego R. P. i nie przeprowadzając przesłuchania. Naruszenie przepisów postępowania, w tym dotyczące doręczeń pism.

Godne uwagi sformułowania

brak odpowiedniej hydroizolacji budynku przy braku zabezpieczenia wód opadowych i roztopowych w granicach nieruchomości nie wykazało, że prace prowadzone na działkach nr [...] i nr [...] szkodliwie oddziaływały na grunt sąsiedni nie można podzielić dotychczasowego zalewania przedmiotowych działek przez wody z działki nr [...], która wbrew przepisom prawa budowlanego nie zabezpiecza własnych wód w granicach działki

Skład orzekający

Marzena Kowalewska

przewodniczący

Jolanta Kwiecińska

sprawozdawca

Elżbieta Dziel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących odpowiedzialności za zmiany stosunków wodnych, znaczenie opinii biegłych w postępowaniu administracyjnym, ocena dowodów przez sąd administracyjny."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i opiera się na opiniach biegłych. Kluczowe jest ustalenie braku związku przyczynowo-skutkowego oraz odpowiedzialności właściciela za stan własnej nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt sąsiedzki dotyczący wód gruntowych i odprowadzania deszczówki, podkreślając znaczenie prawidłowej hydroizolacji i odpowiedzialności właściciela za własną nieruchomość.

Sąsiad podniósł teren, a piwnica się zalała? Sąd wyjaśnia, kto ponosi winę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 1140/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-05-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-12-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Dziel
Jolanta Kwiecińska /sprawozdawca/
Marzena Kowalewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2233
art. 234 ust. 1 i 3,
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77, art. 80, art. 84 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel,, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2023 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 października 2022 r. nr SKO.4173.194.2022 w przedmiocie zmiany stosunków wodnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 28 października 2022 r., nr SKO.4173.194.2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza M. S. Nr [...] [...], znak: [...], z 29 grudnia 2021 r., którą orzeczono o braku zakłóceń stosunków wodnych na działce nr [...] obręb ew. [...] miasta S. związanych z podniesieniem terenu na działkach [...] i [...], obręb [...] miasta S..
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2022.2000; dalej: "K.p.a.") i art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2021.2233 ze zm.; dalej: "u.p.w.").
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z 21 listopada 2019 r. K. C. zwrócił się do Burmistrza M. S. z wnioskiem o wydanie decyzji nakazowej właścicielowi działki nr [...] i nr [...] położonej w obrębie miasta S., a graniczącej z działką nr [...], w sprawie przywrócenia na działkach nr [...] i [...] stosunków stanów wodnych do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom dla gruntów sąsiednich Swój wniosek uzasadniał tym, że znaczne podniesienie terenu działek nr [...] i nr [...] oraz zasypanie rowu doprowadziło do zmiany stanu wody na gruncie, a w konsekwencji zalewania piwnicy i fundamentów budynku znajdującego się przy ul. [...] (działka nr [...]).
Decyzją Nr [...] [...], znak: [...], z 14 kwietnia 2020 r. organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie. Organ uznał, że przeprowadzone prace związane z podniesieniem terenu na działkach nr [...] i nr [...] nie są związane z obecnym stanem budynku przy ul. [...] (stwierdzono, że budynek jest nieużytkowany od 4 lat, nie posiada izolacji pionowej ścian fundamentowych, wnętrze budynku jest bardzo zaniedbane, we wszystkich pomieszczeniach oraz na ścianach i sufitach występuje pleśń i grzyb, tynki odparzone w dużym stopniu zawilgocone; instalacja c.o. zdewastowana, w wielu miejscach pęknięcia, grzejniki rozsadzone, piwnica zalana wodą, ściany piwnicy zawilgocone, strop pomiędzy piwnicą a parterem zgnity).
Decyzją z 23 czerwca 2020 r., nr [...], Kolegium utrzymało decyzję organu I instancji w mocy, podzielając stanowisko, że przeprowadzone prace związane z podniesieniem terenu na działkach nr [...] i nr [...] sąsiadujących
z analizowaną nieruchomością nie są związane z obecnym jej stanem. Kolegium zwróciło także uwagę, że decyzją z 25 listopada 2016 r., nr [...], z upoważnienia Starosty [...] wydane zostało pozwolenie wodnoprawne na: likwidację rowu zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] m. S. z określeniem współrzędnych geograficznych likwidacji, wykonanie urządzenia wodnego - rurociągu o długości 43,9 m z określeniem współrzędnych geograficznych istniejących studzienek kanalizacji deszczowej. Wykonanie przedmiotowego urządzenia wodnego jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miejskiej nr [...]).
Wyrokiem z 26 listopada 2020 r., II SA/Sz [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77, art. 80, art. 84 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. W ocenie sądu, postępowanie prowadzone przez organ I instancji winno być uzupełnione o sporządzenie opinii biegłego. Z uwagi na treść art. 234 ust. 5 u.p.w. niezbędne jest też ustalenie daty, w której wnioskodawca dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt.
Organ I instancji ponownie przeprowadził postępowanie administracyjne, w którego toku m.in.:
1) zawarł umowy na wykonanie opinii:
- 12 lipca 2021 r. z firmą H. - U. G. J. N. na wykonanie opinii hydrologicznej dotyczącej podejrzenia zmiany stanu wody na działkach nr [...] i nr [...] obr. ew. [...] m. S. ze szkodą dla działki sąsiedniej [...] obr. ew. [...] m. S.;
- 19 lipca 2021 r. umowę z firmą P. P. P. [...] na wykonanie opinii technicznej ustalającej, czy istnieje normatywny związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy prowadzonymi na nieruchomościach nr [...]
i nr [...] obr. ew. [...] m. S. pracami a stanem nieruchomości przy ul. [...] (działka nr [...]).
2) postanowieniami z 27 lipca 2021 r. i 29 lipca 2021 r. poinformował strony o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego zgodnie z ww. umowami;
3) postanowieniem z 12 października 2021 r. dopuścił dowód z opinii w sprawie stanu wody na gruncie na działkach [...], [...] i [...] obr. ew. [...] m. S. wykonanej przez [...] R. P.;
4) postanowieniem z 8 listopada 2021 r. odmówił przeprowadzenia dowodu ze zdjęć "rowu", czyli urządzenia wodnego zlokalizowanego na działce [...] i [...], mającego zabezpieczać działkę nr [...] oraz działkę nr [...], na okoliczność stwierdzenia zaniedbań oraz uchybień w utrzymaniu domniemanego urządzenia wodnego, w wyniku czego nie spełnia ono swoich funkcji;
5) zawiadamiał strony postępowania o możliwości wglądu do akt sprawy.
Wymienioną decyzją z 29 grudnia 2021 r. organ I instancji orzekł o braku zakłócenia stosunków wodnych na działce nr [...] związanych z podniesieniem terenu
na działkach nr [...] i [...].
W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że po dogłębnej analizie zebranych informacji oraz zapoznaniu się z opinią biegłego z zakresu budownictwa oraz biegłego z zakresu hydrologii, którzy potwierdzili wysoki stan wód gruntowych oraz m.in brak posadzki, brak izolacji pionowej i poziomej ścian fundamentowych piwnicy budynku w którym zlokalizowany jest lokal wnioskodawcy, jednoznacznie wskazać należy brak powiązania wykonanych prac z stanem budynku. Według organu, w związku z wieloletnim niezamieszkaniem, a co za tym idzie - brakiem konserwacji i napraw, brakiem odprowadzenia wód opadowych do miejskiej kanalizacji deszczowej zlokalizowanej w ul. [...], przeprowadzenie prac związanych z podniesieniem terenu działki nr [...] i [...] nie jest związane z obecnym stanem lokalu położonego na działce nr [...].
Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że jest ona godna z przepisami prawa.
Kolegium wskazało, że termin określony w art. 234 ust. 5 u.p.w. został w sprawie zachowany. Według Kolegium wnioskodawca upatruje wpływu prac na działkach nr [...] i nr [...] wykonanych w listopadzie 2016 r. z negatywnym oddziaływaniem na jego grunt stanowiący działkę [...], przy czym pomiędzy podanymi pracami a wnioskiem o wszczęcie postępowania (21 listopada 2019 r.) nie upłynęło 5 lat. Zdaniem organu, analogicznie z pracami wykonanymi na działkach nr [...] i nr [...] szkodliwego oddziaływania na działkę nr [...] upatruje pełnomocniczka strony w odwołaniu, podając, że problem podmakania piwnicy do czasu prac na ww. działkach nie występował, zaś piwnica stanowiła część użytkową budynku, służącą do przechowywania warzyw i owoców.
W odniesieniu do znajdujących się w aktach sprawy ekspertyz organ II instancji wyjaśnił, że:
1. Pierwsza z ekspertyz stanowi opinię techniczną sporządzoną przez P. P. P. i została wykonana przez mgra inż. P. H. rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej obejmującej projektowanie i wykonawstwo w zakresie wszelkich budynków i innych budowli (centralny rejestr rzeczoznawców budowlanych pozycja nr [...]). Jej sporządzenie nastąpiło we wrześniu 2021 r. wraz z opinią uzupełniającą z października 2021 r. Uwzględniono w niej opis warunków gruntowo-wodnych analizowanego terenu zawartych w poniżej wymienionych opracowaniach.
2. Drugą opinię przedstawiła firma H. , a sporządził ją mgr J. N. posiadający uprawnienia m.in. do wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi kategorii V w zakresie m.in. poszukiwania i rozpoznawania zasobów wód podziemnych, określenia warunków hydrogeologicznych związanych z zamierzonym wykonywaniem odwodnień budowlanych, a także posiadający kwalifikacje do wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi kategorii VII w zakresie: m.in. określenia warunków geologiczno-inżynierskich na potrzeby: zagospodarowania przestrzennego, posadowienia obiektów. Opinia ta została sporządzona w sierpniu 2021 r.
3. Na wniosek strony w poczet materiału dowodowego włączono opinię sporządzoną przez B. T. E. - przez R. P. hydrologa uprawnionego certyfikat nr [...] [...]. Opinia ta została sporządzona w okresie listopad/wrzesień 2020 r. dla odrębnego postępowania dotyczącego naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...], zatem jest opinią najstarszą.
Kolegium wskazało także, że organ I instancji dokonał analizy opinii sporządzonych przez ekspertów. Jak podano, z opinii sporządzonej przez [...] wynika, że podniesienie terenu wraz z budową ogrodzenia w obrębie działek nr [...] i nr [...] nie naruszyło reżimu wód podziemnych (poziomu gruntowego). Wskazuje się również, że podniesienie terenu działek nr [...] i nr [...] ograniczyło odpływ wód opadowych z dz. nr [...] zalecając jednocześnie zagospodarowanie wód przez każdego właściciela niezależnie. Aby umożliwić korzystanie z nieruchomości, tj. dz. nr [...], zaleca się wykonanie szczelnego zbiornika na wody opadowe lub innego systemu retencyjnego np. szczelnego oczka. W opinii tej wskazuje się, że badany obszar stanowi zlewnie alimentacyjną wód podziemnych i powierzchniowych. W związku z powyższym obszar ten znajduje się na trudnym pod względem hydrologicznym terenie. Wpływ na warunki wodne mają zarówno wody podziemne poziomu gruntowego jak i sieć cieków prowadzących wody opadowe i roztopowe. Spływ wód z tych obszarów może powodować piętrzenie wód poziomu gruntowego, powodując tym samym lokalne występowanie lustra wód gruntowych na powierzchni terenu.
Z powyższą opinią jest spójna opinia sporządzona przez [...], gdyż z dokumentu tego wynika, że na działce nr [...] obr. ew. [...] m. S. oraz na działkach przyległych występuje zmienny poziom wód gruntowych. Możliwość wystąpienia lustra wody powyżej poziomu posadzki piwnicy jest bardzo prawdopodobna, budynek zlokalizowany jest na obszarach zagrożonych podtopieniami związanych ze zlewnią rzeki Wieprzy i jej dopływów. Budynek nie posiada hydroizolacji pionowej ścian piwnicznych budynku oraz izolacji poziomej posadzki piwnicy. Brak hydroizolacji oraz izolacji termicznej powoduje powstanie na wewnętrznej powierzchni przegrody kondensację pary wodnej umożliwiającej rozwój grzybów pleśniowych. Lokal posiada słabą lub niesprawną wentylację.
Z opinii sporządzonej w związku z postępowaniem dotyczącym działki nr [...]
- a więc sprawy nietożsamej podmiotowo i przedmiotowo z obecnie procedowaną - wynika, że podniesienie terenu działek nr [...] i nr [...] spowodowało zmianę stanu wody na gruncie w badanym obszarze ze szkodą na działce zabudowanej nr [...]. Napływ wody do piwnicy powstał w związku ze zmianą dotychczasowego kierunku spływu na skutek podniesienia terenu (wcześniej woda spływała w kierunku działek sąsiednich nr [...] i nr [...]. W sporządzonej opinii wskazuje się na konieczność wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom w postaci rowu odwadniającego zlokalizowanego w części północnej działek nr [...] i nr [...] z nadaniem odpowiedniego spadku, szerokości rowu oraz jego głębokości. Jednakże, jak wskazało Kolegium, opinia ta nie może mieć znaczenia dla rozpatrzenia niniejszej sprawy, gdyż dotyczy nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], zwłaszcza, że z opisu działku nr [...] wynika, iż wody opadowe z jej terenu odprowadzane są z dachu za pomocą rynien i trzech rur spustowych bezpośrednio do wewnętrznej instalacji i dalej do miejskiej sieci deszczowej, zatem choćby z tego tytułu powołana opinia nie może stanowić wyznacznika dla sprawy obecnie procedowanej. Odrębnie bowiem niż w przypadku działki nr [...], wody z terenu działki nr [...] nie są zabezpieczanie w granicach nieruchomości. W opinii tej, analogicznie jak w opiniach sporządzonych na zlecenie organu w sprawie, dotyczącej działki nr [...] wskazano, że obraz warunków wodnych na terenie działki nr [...] może ulegać okresowym zmianom w zależności od wysokości opadów atmosferycznych i pory roku. Przewidywane wahania zwierciadła wody w granicach 0,5 m. W ekspertyzie tej wyjaśniono, że dane z mapy hydrograficznej polski potwierdzają, iż teren objęty badaniem charakteryzuje się płytkim występowaniem zwierciadła wód podziemnych. Przedmiotowe działki znajdują się w obszarze zasięgu hydroizobaty o wartości 1 m. Oznacza to, że zwierciadło wód podziemnych pierwszego poziomu znajduje
się na głębokości do lm w odniesieniu do powierzchni terenu. Z przedmiotowej opinii wynika także, że pierwotne ukształtowanie terenu umożliwiało spływ wód z działki [...]
w kierunku działki nr [...] i dalej w kierunku ul. [...], na co dowodem jest mapa ewidencji urządzeń wodnych obrazująca kierunek odpływu wód z rowów i rurociągów. Analiza opinii dokonanej w odrębnej sprawie nie podważa ustaleń opinii sporządzonych dla potrzeb niniejszego postępowania, gdyż podkreśla, że stosunki wodne na niniejszym terenie są skomplikowane, nadto wskazanie pierwotnego kierunku spływu wód opadowych nie jest również wyznacznikiem dla niniejszego postępowania. Dyspozycja art. 234 ust. 1 u.p.w. zakazuje zmiany kierunku i natężenia wód opadowych i roztopowych ze szkodliwym wpływem na grunty sąsiednie. Zatem nawet zmiana taka nie jest przesłanką do nałożenia obowiązku, ponieważ ze zmianą stanu wód należy wiązać szkodę jako następstwo tej zmiany. W realiach badanej sprawy taka sytuacja nie ma miejsca, gdyż właściciele działki nr [...] nie podjęli się zabezpieczenia wód w granicach własnej działki, nie podłączyli się do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej. Twierdzenie, że do czasu dokonania prac na działkach nr [...] i nr [...] nie występowała szkoda
w postaci zalewania piwnicy, bowiem wody spływały z działki na nieruchomości stanowiące działkę nr [...], również nie może się ostać. Skoro działki nr [...] i nr [...] przeznaczone są pod zabudowę, to dalsze utrzymywanie spływu wód z terenu działki nr [...] na rzecz działek nr [...] i nr [...] nie może mieć miejsca, gdyż zmienił się teren w związku z presją antropologiczną. Inaczej rzecz ujmując, nie można podzielić dotychczasowego zalewania przedmiotowych działek przez wody z działki nr [...], która wbrew przepisom prawa budowlanego nie zabezpiecza własnych wód w granicach działki.
Kolegium, analizując okoliczności sprawy, zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji, że przeprowadzone postępowanie administracyjne nie doprowadziło do ustalenia, iż spełniła się dyspozycja art. 234 ust. 3 u.p.w., gdyż nie wykazało, że prace prowadzone na działkach nr [...] i nr [...] szkodliwie oddziaływały na grunt sąsiedni, tj. działkę nr [...]. W ocenie organu II instancji, to nie prace wykonane na działkach nr [...] i nr [...] stały się przyczyną szkody na działce nr [...], którą wnioskodawca upatruje
w postaci zamakaniu piwnicy i fundamentów budynku, lecz brak odpowiedniej hydroizolacji budynku przy braku zabezpieczenia wód opadowych i roztopowych
w granicach nieruchomości. Nie bez znaczenia, według Kolegium, jest również fakt,
że nieruchomość usytuowana jest w trudnym hydrologicznie terenie stanowiącym obszar zlewni alimentacyjną wód podziemnych i powierzchniowych.
W konsekwencji organ II instancji nie zgodził się z twierdzeniami Strony,
że decyzja organu I instancji przeczy zasadom logiki i doświadczenia życiowego
oraz nie zawiera uzasadnienia merytorycznego. Wskazał także, że organ I instancji zrealizował wytyczne zawarte w wyroku z 26 listopada 2020 r., II SA/Sz 722/20, albowiem wystąpił o sporządzenie opinii przez biegłych i dokonał ich oceny, a analiza akt administracyjnych i zarzutów podniesionych w odwołaniu pozwoliła na czynienie ustaleń, że w sprawie nie ma zastosowania art. 234 ust. 5 u.p.w.
Odnosząc się zaś do podniesionych w odwołaniu kwestii dotyczących braku numeracji akt administracyjnych czy też przedstawiania akt administracyjnych
przez organ w różnych wersjach, Kolegium stwierdziło, że zarzuty mogłyby
być konstruowane skutecznie w sytuacji, gdyby strona została pozbawiona możliwości obrony swych praw. Tymczasem obszerność odwołania złożonego przez stronę i przywołanie treści trzech opinii sporządzonych przez biegłych, pozwala na przyjęcie, że strona jest świadoma zawartości akt administracyjnych i miała możliwość zapoznania się z ich treścią, zatem nie zostały naruszone naczelne zasady procedury administracyjnej zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. Organ na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. poinformował stronę i jej pełnomocników o zebraniu całości materiału dowodowego w sprawie, a akta administracyjne przekazane do Kolegium zawierają metrykę i są ponumerowane.
Wnioskodawca złożył skargę na decyzję organu II instancji, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. naruszenie:
1) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 84 K.p.a. w zw. z art. 85 K.p.a.
w zw. z art. 8 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a.
w zw. z art. 234 ust. 1 oraz ust. 3 u.p.w., polegające na uznaniu przez Kolegium,
że decyzja organu I instancji jest zgodna z regulacjami art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 80 K.p.a. oraz art. 84 K.p.a., oraz że zawarte w tej decyzji rozstrzygnięcie, iż brak jest zakłóceń stosunków wodnych na działce nr [...] związanych z podniesieniem terenu na działkach [...] i [...], ma charakter prawidłowy, pomimo że zostało ono oparte jednostronnie na opinii technicznej sporządzonej przez [...] a z pominięciem opinii biegłego R. P. z [...] (w skardze omyłkowo wskazuje się nazwę ww. firmy jako [...]) oraz przedłożonej przez skarżącego dokumentacji zdjęciowej;
2) art. 7 K.p.a., w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 84 K.p.a. w zw. z art. 85 K.p.a.
w zw. z art. 83 K.p.a. w zw. z art. 82 a contrario K.p.a. z art. 8 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 234 ust. 1 oraz ust. 3 u.p.w., poprzez uznanie za prawidłowe rozstrzygnięcia zawartego w decyzji I instancji, mimo że nie zostało ono poprzedzone czynnościami: przesłuchania biegłego specjalisty z zakresu hydrologii R. P. w charakterze świadka, dopuszczenia uzupełniającej opinii technicznej opartej także na treści opinii R. P., jego zeznań oraz oględzin działek nr [...] i nr [...];
3) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 84 K.p.a. w zw. z art. 85 K.p.a.
w zw. z art. 83 K.p.a. w zw. z art. 82 a contrario k.p.a. z art. 8 K.p.a w zw. z art. 136 § 1 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 234 ust. 1 oraz ust. 3 u.p.w., poprzez uznanie przez Kolegium a priori, iż z treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika istnienie normatywnego związku przyczynowo skutkowego pomiędzy stanem podniesienia terenu na działkach [...] i [...] oraz zaistniałymi zakłóceniami stosunków wodnych na działce nr [...], i nieprzeprowadzenie przez organ II instancji w trybie
art. 136 § 1 K.p.a. czynności dowodowych mieszczących się w kognicji tego organu, celem wyjaśnienia ujawnionych w odwołaniu - treści opinii R. P.
i rozbieżności pomiędzy tezami wynikającymi z opinii [...] i opinii
ww. R. P.; pominięcia przesłuchania R. P. w charakterze świadka oraz dopuszczenia uzupełniającej opinii technicznej w sprawie;
4) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a., polegające na wydaniu przez Kolegium zaskarżonej decyzji w sytuacji braku dokonania wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;
5) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 84 K.p.a. w zw. z art. 85 K.p.a.
w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a., polegające na uznaniu przez Kolegium na etapie poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, że opinia techniczna sporządzona przez [...] stanowi środek dowodowy w pełni wiarygodny, bezsporny oraz spójny w pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, a finalnie środek dowodowy, który może bezspornie stanowić podstawę rozstrzygnięcia zawartego w decyzjach organów obu instancji;
6) art. 40 § 2 K.p.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a., polegające na uznaniu przez Kolegium, że postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i nie zawiera naruszeń, które kreowałyby podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji, pomimo że w toku tego postępowania nie doręczano pism, w tym decyzji organu I instancji profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego, który został ustanowiony uprzednio w toku postępowania wywołanego skargą zarejestrowaną
w WSA w Szczecnie pod sygn. akt II SA/Sz 722/20, a umocowanie to nie zostało odwołane;
7) art. 40 § 2 K.p.a., polegające na braku doręczania pism w toku postępowania przed organem II instancji, w tym braku doręczenia ostatecznej decyzji Kolegium, profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu uprzednio w toku postępowania wywołanego skargą na poprzednią decyzję Kolegium (sprawa II SA/Sz 722/20), pomimo posiadania przez organ II instancji świadomości dotyczącej występowania w sprawie sądowoadministracyjnej o sygn. akt II SA/Sz 722/20 pełnomocnika oraz braku odwołania rzeczonego umocowania po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania w następstwie wyroku Sądu.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.
Według skarżącego rozpoznanie skargi winno prowadzić do uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Pismem z 15 grudnia 2022 r. skarżący zawnioskował o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z przedłożonej dokumentacji zdjęciowej, celem ujawnienia okoliczności podważających stanowisko organu I i II instancji, która legła u podstaw rozstrzygnięć zawartych w ich decyzjach, tj. podważających stanowisko, że nie istnieje normatywna relacja przyczynowo-skutkowa pomiędzy ujemnymi skutkami występującymi na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], w postaci zamakania piwnicy i fundamentów posadowionego na wskazanej nieruchomości budynku mieszkalnego oraz poziomem wód gruntowych na działkach nr [...] i nr [...], w tym brakiem prawidłowo wykonanych urządzeń zapobiegającym szkodom, a także że wskazane ujemne skutki stanowią jedyne oraz bezpośrednie następstwo stanu technicznego budynku mieszkalnego posadowionego na wskazanej nieruchomości, przede wszystkim brakiem hydroizolacji oraz posadzki. Wskazana dokumentacja ujawnia, że stan techniczny budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr [...] był prawidłowy, zgodny z normami technicznymi, a zatem nie mógł - jak przyjęły organy obu instancji - powodować ujemnych następstw na nieruchomości, a zatem tamuje ustalenie, które stanowiło podstawę faktyczna rozstrzygnięć organów, a finalnie ujawnia błędność wskazanych rozstrzygnięć oraz ich przedwczesność, oraz zasadność skargi.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Pismem z 17 maja 2023 r. skarżący przedstawił "reasumpcję stanowiska merytorycznego odnoszącego się do istoty sprawy, podtrzymując zarzuty zawarte
w skardze i przedstawioną tam argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2
w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.259 t.j. ; dalej: "P.p.s.a.").
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a. sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Stosownie do art. 234 ust. 1 u.p.w. właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy
nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą
dla gruntów sąsiednich;
2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.
Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 234 ust. 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (art. 234 ust. 3). Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt (ust. 5).
Spór w rozpoznawanej sprawie koncentruje się nie tyle wokół interpretacji przepisów prawa materialnego, co wokół prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy i przeprowadzonego przez organy postępowania, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji.
Należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie organy orzekały w ramach związania, o którym mowa w art. 153 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wypada zatem podkreślić, że związanie, o którym mowa w art. 153 P.p.s.a. dotyczy również sądu rozpoznającego obecnie sprawę.
Prawomocnym wyrokiem z [...] listopada 2020 r., II SA/Sz 722/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję [...] z [...] czerwca 2020 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza M. S. z [...] kwietnia 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przywrócenia stosunków wodnych do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na działce skarżącego. Sąd wskazał, że organy w sprawie ograniczyły się jedynie do analizy wniosku skarżącego oraz do przeprowadzenia oględzin nieruchomości. Nie dopuszczono przy tym dowodu
z opinii biegłego z zakresu np. hydrologii lub stosunków wodnych, który to biegły posiada odpowiednią wiedzę do wypowiadania się w zakresie zmiany stosunków wodnych oraz w przypadku uznania, że do takiej zmiany doszło odnośnie sposobu naprawy. Według sądu brak sporządzenia opinii biegłego uniemożliwiał zatem prawidłową ocenę, czy w okolicznościach sprawy doszło do naruszenia stosunków wodnych. Wyjaśnienie tych okoliczności jest tym bardziej konieczne, gdyż jak podnosi skarżący, zasypanie rowu przez właściciela działek [...] i [...], spowodowało zmianę kierunku wody opadowej. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy w kontekście przesłanek art. 234 Prawa wodnego, sąd za niezbędne uznał ustalenie przez organ I instancji daty, w której wnioskodawca dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt. W ocenie sądu powyższy przepis należało odczytywać jako konieczność wykazania, a przynajmniej uprawdopodobnienia, iż zmiana stanu wód na gruncie sąsiednim powoduje szkody
na gruncie skarżącego, a on sam o tym fakcie miał wiedzę przez okres nie przekraczający 5 lat. Brak wykazania, czy choćby uprawdopodobnienia tej okoliczności uprawniałby organ do odmowy wszczęcia postępowania, względnie podstawę do jego umorzenia. Powyższe ustalenia miały zostać dokonane z poszanowaniem ogólnych reguł postępowania dowodowego określonych w K.p.a. W ocenie sądu wyrażonej w ww. wyroku II SA/Sz 722/20, w okolicznościach sprawy skorzystanie z dowodu z opinii biegłego wydało się konieczne, gdyż umorzenie postępowania nie zostało wykazane, zaś ocena organu zarówno I, jak i II instancji, które nie posiadają fachowej wiedzy
w tym zakresie, dokonana głównie w oparciu o oględziny nieruchomości,
nie była wystarczająca. Stwierdzone naruszenia przepisów art. 7, art. 77, art. 80, art. 84 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. dawały tym samym podstawę
do uwzględnienia skargi.
Według sądu rozpoznającego obecnie sprawę, organy podołały obowiązkom nałożonym wiążącym ww. wyrokiem II SA/Sz 722/20.
Dla nałożenia sankcji w postaci nakazu przywrócenia stanu poprzedniego
lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom niezbędne jest łączne zaistnienie dwóch przesłanek: 1) zdarzeń wywołanych przez właściciela gruntu, powodujących zmianę naturalnych stosunków wodnych np. stanu wody na gruncie, kierunku spływu wód, 2) skutków w postaci szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie. Dodatkowo wniosek winien być złożony w ciągu 5 lat od czasu, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt.
Organy wskazały, że termin 5 lat został w sprawie zachowany. Pomiędzy wykonanymi w listopadzie 2016 r. pracami na działkach nr [...] i nr [...], w których skarżący upatruje negatywnego oddziaływania na jego grunt, a wnioskiem o wszczęcie postępowania (21 listopada 2019 r.) nie upłynęło 5 lat. Sąd nie znajduje podstaw, aby podważać taką ocenę organów.
Prowadzone przez organ administracji postępowanie wyjaśniające w sprawach, o których mowa w art. 234 u.p.w. ma wykazać, czy zmiana nastąpiła oraz czy miała ona negatywny wpływ na panujące na gruncie stosunki wodne. Konieczne jest także stwierdzenie istnienia związku przyczyno-skutkowego pomiędzy stwierdzoną zmianą, a szkodą na nieruchomości sąsiedniej. Przeprowadzone postępowanie ma na celu ocenę danego wycinka terenu. Organy nie są zatem zobligowane do ustalania i poszukiwania wszelkich przyczyn danego stanu wody na gruncie zgłaszającego roszczenie, ale mają wyjaśnić, czy powstałe szkody są następstwem zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, co do którego zgłoszono roszczenie. Ustalenie ww. związku, jak wskazano
w wyroku II SA/Sz 722/20, wymaga co do zasady wiedzy specjalistycznej wykraczającej poza wiedzę pracowników organu. W postępowaniu takim konieczne jest zatem przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Treść tej opinii stanowi materiał dowodowy pozwalający organowi na poczynienie prawidłowych ustaleń w zakresie istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie a szkodliwym oddziaływaniem. Opinia biegłego jest szczególnie istotna w sytuacji, gdy istnieje różnica stanowisk pomiędzy właścicielami gruntów sąsiednich, a także w sytuacji istniejących wątpliwości co do istotnych w sprawie okoliczności faktycznych lub ich ocen merytorycznych.
Należy przy tym zaznaczyć, że organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną treść opinii biegłego, ponieważ nie dysponuje wiedzą specjalistyczną. Stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. jego obowiązkiem jest dokonanie oceny tego dowodu z punktu widzenia logiczności, zupełności oraz spójności. Powinien on ocenić, czy stanowisko biegłego nie pozostaje w sprzeczności z innymi ustaleniami uzyskanymi w sprawie w trakcie postępowania, bądź czy opinia nie zawiera sprzeczności w swojej treści.
W rozpoznawanej sprawie organy zleciły wykonanie 2 opinii, tj. opinii hydrogeologicznej dotyczącej rozpoznania warunków hydrogeologicznych w sąsiedztwie działek [...] i [...] wraz z oceną, czy występuje oddziaływanie na działkę [...] (wykonanej przez uprawnionego geologa J. N. z [...] oraz opinii technicznej ustalającej, czy istnieje normatywny związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy prowadzonymi na nieruchomościach nr [...] i nr [...] pracami a stanem nieruchomości przy ul. [...] - działka nr [...] (wykonanej przez rzeczoznawcę budowlanego mgr. inż. P. H. z pracowni projektowej [...]). Sąd zauważa, że posłużenie się opinią techniczną było w sprawie uzasadnione z uwagi na okoliczność, że szkód na swojej nieruchomości skarżący upatruje w postaci zamakania piwnicy i fundamentów budynku.
Pismem z 16 listopada 2021 r. biegły, który wykonał opinię techniczną z września 2021 r. i opracowanie uzupełniające z października 2021 r. ustosunkował
się do stawianych przez stronę zarzutów i konsekwentnie podtrzymał wniosek, że wobec braku hydroizolacji pionowej ścian piwnicznych budynku oraz izolacji poziomej posadzki piwnic (która nie jest utwardzona) nie występuje normatywny związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy prowadzonymi na działkach [...] i [...] pracami a stanem nieruchomości przy ul. [...] (działka nr [...]). Biegły stwierdził m.in., że brak hydroizolacji i izolacji termicznej powoduje powstawanie na wewnętrznej powierzchni przegrody kondensację pary wodnej umożliwiającej rozwój grzybów oraz że brak zabezpieczeń uniemożliwiających przenikanie wody opadowej do wnętrza budynku jest główną przyczyną jego stanu technicznego. Z kolei wykonana izolacja w części cokołowej z folii PCV jest narażona na promienie UV i z czasem ulegnie destrukcji. Skarga nie zawiera jakichkolwiek odniesień do powyższej opinii biegłego.
Z kolei ze sporządzonej w sierpniu 2021 r. na zlecenie organu opinii hydrogeologicznej wynika, że podniesienie terenu oraz wykonanie ogrodzenia
na działkach [...] i [...] ograniczyło odpływ wód opadowych z dz. [...], jednak
nie naruszyło reżimu wód podziemnych (poziomu gruntowego). Wykonane na działkach [...] oraz [...] prace co prawda zakłóciły odpływ wód opadowych spływających z dz. nr [...], jednak z uwagi na konieczność zagospodarowania tych wód przez każdego z właścicieli niezależnie, nie powinno to stanowić roszczeń we wskazanym zakresie. Proponowanym przez biegłego rozwiązaniem było wykonanie na dz. [...] szczelnego zbiornika na wody opadowe lub wykonanie oczka wodnego w obrębie tej działki. Skarżący nie wniósł uwag skierowanych wprost do rzeczoznawcy, który sporządził powyższą opinię, wskazał natomiast na konieczność zastosowania w sprawie dowodu z opinii biegłego hydrolologa R. P. w sprawie zmiany stanu wody na gruncie na działkach nr [...], [...] i [...], która jest według niego dokładniejsza i zawiera informacje niezbędne do wyjaśnienia sprawy.
Według sądu skarżący nie podważył skutecznie ustaleń zawartych w opiniach biegłych sporządzonych na zlecenie organu I instancji i nie wykazał braku ich rzetelności, logiki, czy też wewnętrznych sprzeczności, które dyskwalifikowałyby je jako dowód w sprawie. Skarżący nie przedstawił również przeciwdowodów mogących podważyć te ustalenia i wnioski. Należy podkreślić, że dowód w postaci opinii biegłego hydrolologa R. P. w sprawie zmiany stanu wody na gruncie na działkach nr [...], [...] i [...] nie mógł podważyć ustaleń biegłych powołanych przez organ, ponieważ został sporządzony w innej sprawie. Biegły [...] stwierdził, że zmiana stanu wody na skutek prac wykonanych na działkach [...] i [...] (taka zmiana co do zasady nie jest w rozpoznawanej sprawie kwestionowana) nastąpiła ze szkodą dla działki nr [...], a nie [...]. Biegły wskazał również na konieczność wykonania urządzeń (rów odwadniający w części północnej działek nr [...] i [...] przebiegający we wskazanej odległości od działek [...], [...] i [...]) celem uregulowania stosunków wodnych oraz naprawienia szkody na działce [...], a nie [...]. Dodatkowo, jak słusznie zauważył organ, z opisu działki nr [...] wynika, iż wody opadowe z jej terenu odprowadzane są z dachu za pomocą rynien i trzech rur spustowych bezpośrednio do wewnętrznej instalacji i dalej do miejskiej sieci deszczowej, tymczasem wody z terenu działki nr [...] nie są zabezpieczane w granicach nieruchomości i w latach wcześniejszych mogła występować raczej sytuacja zalewania działek [...] i [...] przez wody spływające z działki skarżącego. Według sądu opinia R. P. nie wskazuje zatem w istocie na relacje i zależności usytuowania i oddziaływania oraz wykonanych prac ziemnych na działkach nr [...] i [...] w relacji z działką nr [...], a posłużenie się to opinią w wypadku dysponowania opiniami sporządzonymi na użytek rozpoznawanej sprawy, narażało organy na zarzut naruszenia przepisów w zakresie postępowania dowodowego, tj. art. 78 § 1 i art. 79 § 1 i § 2 K.p.a., z uwagi na dopuszczenie w sprawie dowodu na okoliczność niemającą znaczenia w sprawie. Sąd nie dostrzegł również konieczności przesłuchania biegłego R. P. w rozpoznawanej sprawie w charakterze świadka.
Skoro organ, zgodnie z zaleceniami zawartymi w ww. wyroku II SA/Sz 722/20, posłużył się dwiema opiniami biegłych odnośnie do badanego odcinka terenu,
nie posiadając przy tym kompetencji, aby modyfikować merytoryczną treści tych opinii i nie posiadając dowodów, które mogłyby skutecznie podważyć rzetelność ustaleń powołanych biegłych, to sąd nie znalazł podstaw do podważenia legalności dokonanych w sprawie ustaleń. Organ miał dostateczne podstawy, aby uznać, że przyczyną szkody w postaci przede wszystkim zamakania piwnicy i fundamentów budynku na działce skarżącego był brak odpowiedniej hydroizolacji budynku przy braku zabezpieczenia wód opadowych i roztopowych w granicach nieruchomości. Nie wykazano natomiast związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy wymienionymi szkodami a pracami wykonanymi na działkach nr [...] i nr [...]. Nie bez znaczenia była również okoliczność, że nieruchomość usytuowana jest w trudnym hydrologicznie terenie stanowiącym obszar zlewni alimentacyjnej wód podziemnych i powierzchniowych. Wskazywana przez skarżącego okoliczność, że nieruchomość przy ul. [...] jest nieruchomością "poniemiecką", a takie sytuacje jak podciekanie piwnicy nie miały wcześniej miejsca, nie podważa skutecznie powyższych ustaleń. Wpływ na taki stan rzeczy mógł mieć choćby kumulujący się wieloletni brak konserwacji i napraw, czy też brak odprowadzenia wód opadowych do miejskiej kanalizacji deszczowej.
Jak wyżej wspomniano, z opinii hydrogeologicznej sporządzonej w sprawie na zlecenie organu wynika, że istotnie wykonane na działkach [...] oraz [...] prace zakłóciły odpływ wód opadowych spływających z dz. nr [...], jednak z uwagi na konieczność zagospodarowania tych wód przez każdego z właścicieli niezależnie, nie powinno to stanowić roszczeń we wskazanym zakresie. Sąd zauważa, że takie stanowisko koresponduje z dyspozycją art. 234 ust. 1 pkt. 1 u.p.w., który zakazuje właścicielowi zmieniać kierunku i natężenia odpływu wód znajdujących się jedynie na jego gruncie (a więc w tym przypadku na działkach [...] oraz [...]) ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Sąd nie podzielił zarzutów pełnomocnika skarżącego dotyczących nieprawidłowości kierowanych doręczeń w sprawie. Należy zwrócić uwagę,
że od 20 listopada 2019 r. pełnomocnikiem skarżącego w sprawach dotyczących spornej nieruchomości była również (oprócz pełnomocnika D. K.) jego córka (pełnomocnictwo w aktach sprawy), która też złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2021 r. Stosownie do art. 40 § 2 zd. drugie K.p.a., jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Organ zatem prawidłowo doręczył zaskarżoną decyzję właśnie temu pełnomocnikowi. Sąd nie dostrzegł również innych uchybień procesowych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika, że w sprawie były składane przez skarżącego pisma i wnioski dowodowe, jak również uwagi do zgromadzonego przez organ materiału dowodowego.
Nie jest również zasadny zarzut dotyczący naruszenia przez organ zasady swobodnej oceny dowodów. Zasada ta co prawda nie funkcjonuje w sposób nieograniczony, jednak w rozpoznawanej sprawie nie sposób postawić organom zarzut samowoli, czy też dowolności w ocenie zebranego materiału dowodowego, który obejmował opinie biegłych sporządzone na potrzeby rozpoznawanej sprawy. Uzasadnienie decyzji dotyczące zawierało ocenę zebranych dowodów z punktu widzenia ich logiczności i zupełności, wskazywało te okoliczności główne, które zostały udowodnione (brak odpowiedniej hydroizolacji budynku przy braku zabezpieczenia wód opadowych i roztopowych w granicach nieruchomości) i te, których nie udowodniono (związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy wymienionymi szkodami a pracami wykonanymi na działkach nr [...] i nr [...]), z jakich dowodów korzystano, które z nich uznano za przydatne do ustalenia stanu faktycznego indywidualnej sprawy.
Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne
do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skarżący zawnioskował o dopuszczenie dowodów w postaci dokumentacji zdjęciowej na okoliczność: braku istnienia związku przyczynowo-skutkowego w postaci zamakania piwnicy i fundamentów w budynku
przy ul. [...] a brakiem hydroizolacji oraz posadzki; wysokiego prawdopodobieństwa istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy ujemnymi skutkami na nieruchomości przy ul. [...] a poziomem wód na działkach [...] i [...]. Do wniosku skarżący załączył kopie: zdjęcia budynku
przy ul. [...] wykonanego z zewnątrz 6 lipca 2021 r. oraz zdjęć
z poszczególnych pomieszczeń wewnątrz nieruchomości, jednak bez zdjęć piwnicy (data wykonania nieznana, aczkolwiek poszczególne elementy wyposażenia wskazują na wykonanie remontu pomieszczeń, m.in. łazienki).
Sąd uznał, że powyższe dowody nie są niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i zwraca uwagę, że w opracowaniu uzupełniającym biegłego P. H. również znajdują się zdjęcia pokoi w dobrym stanie technicznym i z nową instalacją c.o. (wg informacji pełnomocnika właściciela lokalu remont lokalu zakończono w lipcu 2021 r.) na poziomie parteru w budynku przy ul. [...], jak również zdjęcia podpiwniczenia i części cokołowej z izolacją termiczną do poziomu gruntu wykonane 4 października 2021 r.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna
z prawem. Sąd w rozpoznawanej sprawie nie stwierdził ani naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym wskazanych
w zarzutach skargi i ich uzasadnieniu.
W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawi art. 151 P.p.s.a.
Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI