II SA/Sz 1105/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2021-04-01
NSAAdministracyjneŚredniawsa
samorząd terytorialnywotum zaufaniaraport o stanie gminyuchwała rady gminyburmistrzkontrola sądu administracyjnegoprocedurauzasadnienie uchwały

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę burmistrza na uchwałę rady miejskiej o nieudzieleniu mu wotum zaufania, uznając, że procedura została zachowana, a uchwała zawierała wystarczające uzasadnienie.

Skarżący, burmistrz, zaskarżył uchwałę rady miejskiej o nieudzieleniu mu wotum zaufania, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących debaty nad raportem o stanie gminy oraz brak merytorycznego uzasadnienia uchwały. Sąd uznał, że debata została przeprowadzona, a uchwała, mimo lakonicznego uzasadnienia, zawierała wystarczające informacje pozwalające na weryfikację jej legalności. Sąd podkreślił, że burmistrz posiada legitymację do zaskarżenia takiej uchwały, gdyż narusza ona jego interes prawny.

Przedmiotem skargi była uchwała Rady Miejskiej w Chociwlu z dnia 21 sierpnia 2020 r. nr XIX/120/2020 w sprawie nieudzielenia Burmistrzowi C. wotum zaufania. Skarżący, Burmistrz C., zarzucił naruszenie art. 28aa ust. 9 ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.) poprzez podjęcie uchwały bez merytorycznej debaty nad raportem o stanie gminy, naruszenie zasad techniki prawodawczej poprzez brak przedstawienia powodów podjęcia uchwały oraz naruszenie art. 28aa ust. 3 u.s.g. i zasad techniki prawodawczej poprzez nieudzielenie wotum zaufania bez określenia kryteriów oceny raportu i wskazania powodów głosowania przeciw. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności uchwały. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną. Wskazał, że wymóg przeprowadzenia debaty nad raportem o stanie gminy został spełniony, nawet jeśli radni nie wypowiedzieli się bezpośrednio na temat raportu, a jedynie dyskutowali na sesji. Sąd podkreślił, że brak aktywnego udziału radnego w dyskusji nie jest sankcjonowany prawnie. Odnosząc się do zarzutu braku uzasadnienia, sąd stwierdził, że uchwała zawierała lakoniczne uzasadnienie, które wraz z protokołem posiedzenia rady pozwalało na wgląd w motywy jej podjęcia i weryfikację zgodności z prawem. Sąd potwierdził również legitymację burmistrza do zaskarżenia uchwały rady miejskiej o nieudzieleniu mu wotum zaufania, gdyż narusza ona jego interes prawny. W konsekwencji, skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała taka musi zawierać uzasadnienie pozwalające na weryfikację, czy została podjęta jako następstwo rozpatrzenia raportu o stanie gminy, nawet jeśli jest ono lakoniczne.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że brak uzasadnienia uchwały o nieudzieleniu wotum zaufania stanowi istotne naruszenie prawa, uniemożliwiając weryfikację prawidłowości realizacji kompetencji uchwałodawczej przez radę i identyfikację motywów jej działania, co jest sprzeczne z zasadą praworządności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.s.g. art. 28aa § ust. 1, 2, 4, 9

Ustawa o samorządzie gminnym

Określa procedurę rozpatrywania raportu o stanie gminy i podejmowania uchwały w sprawie wotum zaufania.

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 4a

Ustawa o samorządzie gminnym

Stanowi o wyłącznej kompetencji rady gminy do rozpatrywania raportu o stanie gminy i podejmowania uchwały w sprawie udzielenia lub nieudzielenia wotum zaufania.

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Legitymacja do zaskarżenia uchwały lub zarządzenia organu gminy do sądu administracyjnego.

Pomocnicze

u.s.g. art. 24 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Obowiązek radnego do brania udziału w pracach rady gminy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uwzględnienia skargi.

ustawa o COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej

Zasady techniki prawodawczej, w tym wymóg sporządzania uzasadnień.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Procedura przeprowadzenia debaty nad raportem o stanie gminy została zachowana. Uchwała o nieudzieleniu wotum zaufania zawierała wystarczające uzasadnienie, pozwalające na weryfikację jej legalności. Burmistrz posiada legitymację do zaskarżenia uchwały rady miejskiej o nieudzieleniu mu wotum zaufania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 28aa ust. 9 u.s.g. poprzez podjęcie uchwały o nieudzieleniu wotum zaufania pomimo braku merytorycznej debaty nad raportem. Naruszenie zasad techniki prawodawczej poprzez brak przedstawienia powodów podjęcia uchwały. Naruszenie art. 28aa ust. 3 u.s.g. poprzez nieudzielenie wotum zaufania bez określenia kryteriów oceny raportu i wskazania powodów głosowania przeciw.

Godne uwagi sformułowania

uchwała w sprawie wotum zaufania dla wójta, burmistrza bądź prezydenta miasta ma odzwierciedlać ocenę przedstawionego przez ten organ raportu o stanie gminy przeprowadzenie debaty na raportem o stanie gminy ma charakter wymogu proceduralnego, który nie musi zostać skonsumowany poprzez zabranie głosu przez radnych brak wystąpienia któregokolwiek z radnych podczas debaty nad raportem burmistrza o stanie miasta, nie może skutkować stwierdzeniem, że doszło do naruszenia procedury brak uzasadnienia uchwały o nieudzieleniu wotum zaufania w trybie art. 18 ust. 2 pkt 4a u.s.g. stanowi istotne naruszenie prawa, albowiem uniemożliwia weryfikację prawidłowości realizacji kompetencji uchwałodawczej przez radę organy gminy nie mają własnego interesu prawnego w toku wykonywania zadań gminy i wykonywania przysługujących im kompetencji

Skład orzekający

Patrycja Joanna Suwaj

przewodniczący sprawozdawca

Renata Bukowiecka-Kleczaj

sędzia

Elżbieta Dziel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów proceduralnych dotyczących debaty nad raportem o stanie gminy oraz wymogu uzasadnienia uchwały w przedmiocie wotum zaufania w samorządzie terytorialnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury samorządowej; kwestia legitymacji burmistrza do zaskarżenia uchwały rady jest istotna dla organów wykonawczych w samorządzie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego mechanizmu kontroli organu wykonawczego w samorządzie terytorialnym (wotum zaufania) i jego proceduralnych aspektów, co jest istotne dla prawników i samorządowców.

Czy burmistrz może kwestionować decyzję rady o braku zaufania? WSA wyjaśnia kluczowe zasady debaty i uzasadnienia uchwały.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Sz 1105/20 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-04-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Dziel
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Bukowiecka-Kleczaj
Symbol z opisem
6264 Zarząd gminy (powiatu, województwa)
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III OSK 6056/21 - Postanowienie NSA z 2022-11-16
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 713
art. 28aa ust 1, 2, 4, 9, art. 18 ust. 2 pkt 4a,  art. 24 ust. 1, art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Elżbieta Dziel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi S. S. na uchwałę Rady Miejskiej w Chociwlu z dnia 21 sierpnia 2020 r. nr XIX/120/2020 w przedmiocie nieudzielenia Burmistrzowi Chociwla wotum zaufania oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Przedmiotem skargi S. S. (dalej przywoływany jako: "Skarżący") jest uchwała nr [...] Rady Miejskiej (dalej przywoływana jako: "Rada Miejska" lub "Organ") z dnia 21 sierpnia 2020 r. w sprawie nieudzielenia wotum zaufania Burmistrzowi C. (dalej w skrócie: "Burmistrz") - którą wydano w następujących okolicznościach:
Zaskarżoną uchwałą Rada Miejska działając na podstawie art. 28aa ust. 9 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 713, dalej w skrócie: "u.s.g."), po przeprowadzeniu debaty nad raportem o stanie gminy, nie udzieliła Burmistrzowi R. wotum zaufania z tego tytułu.
2. Skarżący wniósł skargę na powyższą uchwałę, zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie:
1) art. 28 aa ust. 9 u.s.g. poprzez podjęcie uchwały o nieudzieleniu Burmistrzowi C. wotum zaufania pomimo, iż debata nad raportem o stanie gminy nie odniosła się w sposób merytoryczny do treści raportu o stanie Gminy C. oraz nie wskazała uchybień Burmistrza w sprawowaniu funkcji organu wykonawczego Gminy C., a w szczególności w realizacji polityk, programów i strategii, uchwał rady gminy i budżetu obywatelskiego;
2) § 131 ust. 1 w zw. z § 141 zasad techniki prawodawczej stanowiących załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 w sprawie zasad techniki prawodawczej, poprzez brak przedstawienia powodów podjęcia uchwały.
3) art. 28aa ust. 3 u.s.g. oraz § 131 ust. 1 w zw. z § 141 z.p.t. poprzez nieudzielenie Burmistrzowi C. wotum zaufania w sytuacji, gdy Rada Miejska nie określiła wymogów oraz kryteriów oceny raportu o stanie Gminy oraz w uzasadnieniu uchwały nie wskazała z jakich powodów Rada Miejska zagłosowała przeciwko udzieleniu wotum zaufania Burmistrzowi C. .
Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, oraz o zasądzenie od Rady Miejskiej zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając swój interes prawny w zaskarżeniu uchwały Skarżący podał, że piastuje urząd Burmistrza R., a zatem podjęcie przez Radę Miejską uchwały w sprawie nieudzielenia wotum zaufania wpływa na sferę jego praw jako osoby piastującej urząd organu wykonawczego Gminy.
Uzasadniając zarzuty skargi Skarżący podał, że podczas debaty Radni odnieśli się w szczególności do kwestii:
1) Redakcyjnych raportu, zarzucając nieprawidłowe jego wykonanie (powtórzenie w dwóch miejscach informacji o inwestycjach, pominięcie pomnika przyrody),
2) Ujęcia w raporcie inwestycji, które zostały zakończone w 2018 r., a zostały rozliczone w 2019 r., zarzucając, że skoro roboty budowlane zostały zakończone w 2018 r., to nie powinny być wykazane w raporcie o stanie Gminy za rok 2019 r.
3) Przyszłych inwestycji w Gminie, w szczególności do inwestycji dotyczącej ul. [...],
4) Zakończonych inwestycji, kwestionując zasadność wymiany 3 pieców kaflowych,
5) Wskazania w raporcie dostępu do zasobów geotermalnych i członkostwa w Klastrze Energii jako istotnego kierunku rozwoju Gminy, kwestionując znaczenie tych faktów.
W ocenie Skarżącego niepodjęcie uchwały o udzieleniu wotum zaufania Burmistrzowi C. stanowi o naruszeniu powszechnie obowiązujących przepisów z powodu:
1) niewykazania podczas debaty nad raportem o stanie gminy uchybień Burmistrza jako organu wykonawczego, w wykonaniu polityk, programów i strategii, uchwał rady gminy i budżetu obywatelskiego, tj. naruszenia art. 28aa ust. 9,
2) niewskazania w uzasadnieniu powodów nieudzielenia Burmistrzowi wotum zaufania, co uniemożliwia kontrolę prawidłowości podjętej przez Radę Miejską uchwały, tj. naruszenia § 131 ust. 1 w zw. z § 141 z.t.p.
3) dowolnej oceny raportu czyli naruszenia art. 28aa ust. 3 oraz § 131 ust. 1 w zw. z §141 z.t.p.
Skarżący wskazał, że wszelkie oderwanie głosowania nad wotum zaufania od treści raportu o stanie gminy prowadzi do wniosku, że niezależnie od działań organu wykonawczego i ich oceny, dopuszczalne byłoby nieudzielenie osobie pełniącej tę funkcję wotum zaufania i tym samym stworzenie możliwości weryfikacji jej mandatu wyborczego w oparciu o zupełnie arbitralnie przyjęte przesłanki, którymi mogłyby być czysto personalne lub polityczne strategie. To zaś, w ocenie Skarżącego czyniłoby instytucję wotum zaufania pozbawioną jakiegokolwiek sensu z punktu widzenia zwiększenia nadzoru nad działalnością organu wykonawczego i transparentności jego działań.
Skarżący dodatkowo wskazał, że uchwała nie zawiera prawidłowego uzasadnienia. Nie wynika z niego bowiem przyczyna podjęcia uchwały w przyjętej treści. Skarżący, powołując się za zasady techniki prawodawczej wskazał na potrzebę sporządzania uzasadnienia do każdego projektu aktu normatywnego.
Skarżący podkreślił, że w toku prac organu nie zostały wyartykułowane żadne konkretne zastrzeżenia związane z raportem o stanie gminy.
Skarżący wskazał także, że wystąpił do Wojewody Z. o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w trybie nadzoru, jednak Organ ten nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień.
3. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
4. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 1842 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa o COVID-19". Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Rozporządzenie Rady Ministrów z 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, wydane na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. poz. 1758 ze zm.) w § 1 ustaliło, że obszarem, na którym wystąpił stan epidemii wywołany zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazanie rodzajów obszarów, na których obowiązują dodatkowe ograniczenia, nakazy i zakazy w związku z wystąpieniem stanu epidemii obejmujący powiaty nastąpiło w wykazie będącym załącznikiem do rozporządzenia.
W okolicznościach tej sprawy należy stwierdzić wypełnienie warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta S. będącego siedzibą tutejszego sądu oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych. Zgodnie ze wskazaną regulacją brak jest podstaw do uzależnienia rozpatrzenia sprawy od zgody lub sprzeciwu strony. Niemożliwy jest bowiem do przewidzenia termin, w którym mogłoby nastąpić rozpatrzenie sprawy na rozprawie (por. postanowienie NSA z 5 listopada 2020 r., II FSK 1745/18).
5. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
6. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.
Jak wynika z normy kompetencyjnej zrekonstruowanej w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt 4a u.s.g. do wyłącznej kompetencji rady gminy należy "rozpatrywanie raportu o stanie gminy oraz podejmowanie uchwały w sprawie udzielenia lub nieudzielenia wotum zaufania z tego tytułu". Z powołanej normy wynikają dwie istotne dla niniejszej sprawy konsekwencje. Po pierwsze, ustawodawca jednoznacznie wskazał, że raport o stanie gminy ma zostać przez radę rozpatrzony, a po drugie, że uchwała w sprawie udzielenia, bądź nieudzielenia wotum ma zostać podjęta "z tego tytułu", przez co należy rozumieć obowiązek powiązania uchwały w sprawie wotum z rozpatrzeniem raportu. Innymi słowy, uchwała w sprawie wotum zaufania dla wójta, burmistrza bądź prezydenta miasta ma odzwierciedlać ocenę przedstawionego przez ten organ raportu o stanie gminy.
31 stycznia 2018 roku wszedł w życie art. 28aa u.s.g. (na mocy ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych, Dz. U. 2018r. poz. 130), który zoperacjonalizował procedurę rozpatrywania raportu, rozstrzygając o tym, do kiedy organ wykonawczy ma przedłożyć raport, jakie są podstawowe komponenty jego treści, oraz w jaki sposób dochodzi do jego rozpatrzenia.
Wójt ma obowiązek przedstawić raport do 31 maja. Raport ma stanowić podsumowanie działalności wójta w roku poprzednim, w szczególności realizację polityk, programów i strategii, uchwał rady gminy i budżetu obywatelskiego – art. 28aa ust. 1 i ust. 2 u.s.g.
Obowiązkiem rady jest rozpatrzyć raport na tej samej sesji, na której podejmowana jest uchwała w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium wójtowi, przy czym raport rozpatrywany jest w pierwszej kolejności. Nad przedstawionym raportem o stanie gminy przeprowadza się debatę – art. 28aa ust. 4 u.s.g. Radni uczestniczący w debacie mogą zabrać głos bez ograniczeń czasowych. Ustawa dopuszcza udział w debacie mieszkańców gminy, o ile uprzednio zgłoszą taką chęć.
7. W tym miejscu Sąd wskazuje, że przeprowadzenie debaty na raportem o stanie gminy ma charakter wymogu proceduralnego, który nie musi zostać skonsumowany poprzez zabranie głosu przez radnych. Istotne jest wyłącznie to, czy z protokołu sesji rady wynika, że przewodniczący otworzył dyskusję nad raportem. To, czy ktokolwiek wziął w niej udział, dla pozytywnej weryfikacji wymogu przeprowadzenia dyskusji jest bez znaczenia (tak. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 600/20, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 20 stycznia 2021, sygn. akt II SA/Rz 1064/20; wszystkie przytaczane orzeczenia dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z treści art. 24 ust. 1 u.s.g. wynika, że radny jest obowiązany brać udział w pracach rady gminy i jej komisji oraz innych instytucji samorządowych, do których został wybrany lub desygnowany.
W literaturze przedmiotu, na tle tego przepisu zwraca się uwagę na dwie istotne w kontekście rozpoznawanej sprawy kwestie. Z jednej strony, podkreśla się obowiązek czynnego udziału radnego w pracach organów gminy oraz tych jednostek organizacyjnych, do których został wybrany lub desygnowany, co obejmuje udział w dyskusjach i głosowaniach. Z drugiej jednakże strony podkreśla się, że "regulacja zobowiązująca radnych do czynnego udziału w pracach rady i w innych strukturach gminy nie jest poparta żadnymi sankcjami w przypadku niewywiązywania się radnego z przyjętych obowiązków. W szczególności nie istnieje możliwość odwołania radnego czy pozbawienia go z tego tytułu mandatu w czasie trwania kadencji rady poprzez referendum" (por. Cz. Martysz, Komentarz do art. 24, pkt 1, w: B. Dolnicki (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2018, wer. el. SIP LEX). Udział wyłącznie bierny (brak głosu w dyskusji) nie jest sankcjonowany prawnie. Brak aktywnego udziału radnego w dyskusjach na forum rady może wywoływać jedynie odpowiedzialność polityczną radnego, znajdującą odzwierciedlenie w decyzjach wyborców, oceniających dotychczasową działalność radnego na forum organów gminy, w ewentualnych kolejnych wyborach samorządowych. Skoro obowiązek radnego czynnego udziału w pracach rady, w tym poprzez aktywny udział dyskusjach (debatach) nie jest prawnie sankcjonowany, nie można mówić o jakiejkolwiek sankcji prawnej za naruszenie tego obowiązku.
W konsekwencji, brak wystąpienia któregokolwiek z radnych podczas debaty nad raportem burmistrza o stanie miasta, nie może skutkować stwierdzeniem, że doszło do naruszenia procedury określonej w art. 28aa u.s.g., a zatem nie można również stwierdzić, aby uchwała rady gminy w przedmiocie udzielenia wotum zaufania, była z tego powodu niezgodna z prawem (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 600/20). Skoro tak, to także zabranie głosu przez radnych, jednakże nie na temat bezpośrednio związany z raportem nie będzie skutkować stwierdzeniem naruszenia wskazanej procedury. Podkreślić w tym miejscu jeszcze raz należy, że obowiązek przeprowadzenia debaty ma charakter proceduralny, kwestia oceny meritum wypowiedzi będzie mogła mieć zatem bardziej charakter polityczny niż prawny.
8. Przenosząc powyższe na tę sprawę wskazać należy, że z treści protokołu z [...] sesji Rady Miejskiej w C. z dnia 21 sierpnia 2020 roku wynika pkt 6 – raport o stanie gminy za rok 2019 (s. 10). Wynika z niego również, że Przewodniczący Rady powiadomił, że Burmistrz przekazał raport o stanie gminy C. za rok 2019 i że dokument został radnym przekazany i otworzył debatę nad raportem o stanie gminy. Dodatkowo Sąd wskazuje, że z treści protokołu z posiedzenia w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że radni nad raportem dyskutowali, co zostało uwidocznione na 23 stronach (s. 10-33 protokołu), po czym Przewodniczący Rady przedstawił projekt uchwały w sprawie udzielenia Burmistrzowi C. wotum zaufania.
W takim układzie Sąd stwierdza, że wymóg przeprowadzenia dyskusji został zrealizowany.
9. Kolejny zarzut Skarżącego sprowadza się do kwestionowania uzasadnienia zaskarżonej uchwały.
Zgodnie z art. 28aa ust. 9 u.s.g. po zakończeniu debaty nad raportem o stanie gminy rada gminy przeprowadza głosowanie nad udzieleniem wójtowi wotum zaufania. Uchwałę o udzieleniu wójtowi wotum zaufania rada gminy podejmuje bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady gminy.
Z treści protokołu posiedzenia rady wynika, że w głosowaniu nad udzieleniem burmistrzowi wotum zaufania udział wzięło 15 radnych. Oddano 15 głosów ważnych, 5 głosów za udzieleniem wotum i 10 głosów przeciw. W takim układzie niepodjęcie uchwały o udzieleniu wotum zaufania musiało zostać uznane za równoznaczne z podjęciem uchwały o nieudzieleniu wotum zaufania – zdanie ostatnie art. 28aa ust. 9 u.s.g.
Jak już wyżej eksponowano, zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 4a u.s.g. tak uchwała o udzieleniu wotum zaufania, jak i uchwała o nieudzieleniu wotum zaufania musi zostać podjęta, jako efekt rozpatrzenia raportu. Aby można było ten wymóg zweryfikować uchwała w tym przedmiocie musi zawierać uzasadnienie.
Podkreślić jednak trzeba, że wymóg sporządzenia uzasadnienia uchwały w przedmiocie udzielania wotum zaufania organowi wykonawczemu z tytułu rozpatrzenia raportu nie odnosi się do możliwości zweryfikowania przez Sąd zasadności przyjętych przez radnych ocen dotyczących tego raportu, lecz tego, czy taka ocena w ogóle została przeprowadzona. Nie ma bowiem żadnych podstaw, by wnioskować, że może to być tzw. "uchwała milcząca". Akceptacja możliwości nieuzasadniania uchwał podejmowanych na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4a u.s.g. pociągałaby za sobą dopuszczalność wykorzystywania tego instrumentu dla celów politycznych, zarówno w tych układach, w których w radzie przeważałaby opcja opozycyjna względem organu wykonawczego, jak i wtedy, gdy rada byłaby temu organowi przychylna.
Zasady logiki formalnej nakazują przyjąć, że skoro raport o stanie gminy ma zawierać podsumowanie działalności wójta w roku poprzednim, w szczególności realizację polityk, programów i strategii, uchwał rady gminy i budżetu obywatelskiego (art. 28aa ust. 2 u.s.g.), to uchwała o nieudzieleniu mu wotum zaufania z tytułu rozpatrzenia tego raportu powinna stanowić efekt negatywnej oceny tej działalności. Brak uzasadnienia uchwały o nieudzieleniu wotum zaufania w trybie art. 18 ust. 2 pkt 4a u.s.g. stanowi istotne naruszenie prawa, albowiem uniemożliwia weryfikację prawidłowości realizacji kompetencji uchwałodawczej przez radę i w istocie nie pozwala zidentyfikować motywów, jakimi kierowała się rada. W demokratycznym państwie prawnym nie może być akceptowana samowolna, arbitralna decyzja organów publicznych, niepodporządkowana celom tego porządku i wartościom, którym ma służyć władza publiczna. Reguła ta należy do samej istoty zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP). Z tej też zasady możliwe jest wyprowadzenie obowiązku sporządzania przez organy władzy publicznej uzasadnień swoich rozstrzygnięć w taki sposób, aby możliwe było dokonanie oceny, czy do ich podjęcia doszło w wyniku wszechstronnej i starannej analizy stanu faktycznego i prawnego danej sprawy. Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie wskazuje się, że takie uzasadnienie powinno być sporządzane, ponieważ pełni ono określone cele. Podkreślić należy, że chociaż w obowiązującym systemie prawnym nie został wprost wyrażony normatywny obowiązek uzasadniania uchwał organów samorządu terytorialnego, to brak uzasadnienia uchwały, jak również całkowity brak w aktach sprawy jakichkolwiek informacji dotyczących merytorycznych powodów podjęcia aktu przez organ powiatu powodują, że taka uchwała uchyla się spod kontroli sądu, nie sposób bowiem dokonać oceny jej legalności - zob. wyrok NSA z dnia 23 maja 2013 r., I OSK 240/13, wyrok NSA z dnia 1 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1348/17.
W doktrynie obowiązek uzasadnienia uchwały (tam, gdzie obowiązek ten nie jest wyraźnie określony ustawowo) wyprowadzany jest z ogólnej zasady ustrojowej związania organów administracji prawem, obowiązku odwoływania się do prawa oraz z kompetencji sądów administracyjnych i organów nadzoru, które - sprawując kontrolę - muszą znać motywy, jakimi kierowała się rada gminy, powiatu czy sejmik, a także z zasady demokratycznego państwa prawnego i zasad szczegółowych, w tym zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa czy zasad "dobrej legislacji" (por.: M. Stahl: Samorząd terytorialny w orzecznictwie sądowym. Rozbieżności i wątpliwości, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, rok II, nr 6 (9), 2006, s. 45). Należy odnotować, że analogiczne stanowisko w kwestii konieczności sporządzenia uzasadnienia uchwał podejmowanych w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt 4a u.s.g. zajął WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 14 listopada 2019 r. (sygn. II SA/Ol 785/19) i WSA we Wrocławiu w wyroku 5 listopada 2020 r. (sygn. III SA/Wr 283/20).
W ocenie Sądu oczywistym jest, że substytutem uzasadnienia uchwały nie może być protokół z posiedzenia rady – dyskusji nad raportem – ani zapis audio z tego posiedzenia.
10. Przenosząc powyższe na tę sprawę wskazać należy, że chociaż lakoniczne, to jednak uzasadnienie uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w C. z dnia 21 sierpnia 2020 r. zostało sporządzone. Wynika z niego, że na sesji Rady Miejskiej w dniu 21 sierpnia 2020 r. został przedłożony Raport o stanie gminy wraz z projektem uchwały w sprawie udzielenia Burmistrzowi wotum zaufania. Wskazano, że w punkcie porządku obrad była debata nad raportem oraz, że przedstawiono wynik głosowania nad projektem uchwały w sprawie wotum zaufania Burmistrzowi.
W tym stanie rzeczy, nawet wobec skromnego uzasadnienia zaskarżonej uchwały, ale wziętego pod uwagę wspólnie z analizowanym protokołem Sąd miał wgląd w motywy jej podjęcia, a co za tym idzie możliwość zweryfikowania, czy została ona podjęta zgodnie z kompetencją uchwałodawczą, a więc jako następstwo rozpatrzenia raportu o stanie gminy – art. 18 ust. 2 pkt 4a u.s.g.
11. W świetle przytoczonych argumentów stwierdzić należy, że Rada Miejska w C. , nie dopuściła się podnoszonych przez Skarżącego naruszeń. Stąd też, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
12. W kwestii legitymacji Skarżącego należy podać, że zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Z powołanego przepisu wynika, że legitymacja do wniesienia skargi jest oparta o kryterium "interesu prawnego" i wymaga stwierdzenia istnienia związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem lub czynnością organu administracji. O istnieniu interesu prawnego można mówić wówczas, gdy istnieje przepis prawa, z którego można wywieść dla danego pomiotu określone prawa lub obowiązki. Interes prawny powinien zatem być osobisty, własny, indywidualny i bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej skarżącego. Składający skargę musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną chronioną prawem sytuacją a zaskarżoną uchwałą.
Skoro konieczną przesłanką korzystania z prawa do sądu w trybie art. 101 u.s.g. jest naruszenie indywidualnego interesu prawnego, to przepis ten nie może być podstawą prawną do wniesienia skargi w interesie publicznym. Przy takiej definicji interesu prawnego i legitymacji skargowej z art. 101 u.s.g. należy wywieść, że wójt (burmistrz czy prezydent miasta), będący organem gminy, nie ma legitymacji do skarżenia uchwały rady tej gminy. Organy gminy nie mają własnego interesu prawnego w toku wykonywania zadań gminy i wykonywania przysługujących im kompetencji. Przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. nie odnosi się zatem do naruszenia interesu prawnego jednego organu gminy przez inny organ gminy. Natomiast podjęcie przez radę gminy uchwały o nieudzieleniu absolutorium z wykonania budżetu wpływa na sferę prawną osoby pełniącej tę funkcję - por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2019 r. (sygn. akt I GSK 2998/18, wyrok WSA w Warszawie z 8 maja 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1531/17).
Jak wynika z akt sprawy skarga została wniesiona przez osobę pełniącą funkcję Burmistrza, którego dotyczy uchwała w sprawie nieudzielenia wotum zaufania. Tym samym uchwała została skutecznie zaskarżona. Strona posiada legitymację skargową, zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę